Τη «Σύναξη» των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων, η ειδική λειτουργία στην εκκλησιαστική ορολογία, τιμά σήμερα 30 Ιουνίου η Εκκλησία. Με αυτόν τον συλλογικό εορτασμό τιμάται η σύμπασα χορεία, εκτός του Ιούδα Ισκαριώτη, ως οι συνεχιστές του σωτηριώδους έργου του Κυρίου επί της γης, με την ανεκτίμητη προσφορά στην εδραίωση και επέκταση της Εκκλησίας στον κόσμο.

Όντας το αποστολικό αξίωμα ως το μεγαλύτερο και πιο τιμητικό, διότι υπερέχει από κάθε άλλο, οι Απόστολοι κατείχαν μοναδική και ανεπανάληπτη θέση στην ιστορία της Εκκλησίας και στο έργο του ευαγγελισμού των εθνών. Οι ίδιοι κατέχουν περίοπτες θέσεις εντός των ναών, μνεία και αναφορά στις ιερές ακολουθίες. Επισφράγισμα του έργου τους υπήρξε ο εμποτισμός του με το αίμα τους.

Απόστολος
Στην αρχαία ελληνική γραμματεία, ο όρος δηλώνει τον απεσταλμένο, τον πρεσβευτή, καθώς και τον «παρά του Θεού απεσταλμένο», τον αγγελιαφόρο. Εν προκειμένω, ονομάσθηκαν οι εκλεγμένοι από τον Κύριο μαθητές για να συνεχίσουν να κηρύσσουν και να διαδίδουν το σωτήριο Του έργο, ως μάρτυρες μετά την εις τους ουρανούς Ανάληψή Του «έως εσχάτου της γης». Έτσι, ως αντιπρόσωποι να δύνανται να καλέσουν κοντά στο Θεό Ισραηλίτες και εθνικούς, τους τότε ειδωλολάτρες.

Η Εκλογή
Επέλεξε από τους άσημους, αδύναμους και αγράμματους ανθρώπους. Ήταν απλοί με την πλειοψηφία αυτών αλιείς, οι οποίοι βίωναν την δυστυχία και την κακοδαιμονία της πτώσεως και της αμαρτίας και καλλιεργούσαν έντονα στην ψυχή τους την προσδοκία της απολυτρώσεως από το Θεό.

Η Κλήση     
Υλοποιήθηκε απευθείας με την αρχή της δημόσιας δράσης του Κυρίου στη Γαλιλαία. Εκείνοι άφησαν τα πάντα και Τον ακολούθησαν σε όλη τη δημόσια διακονία μέχρι την Ανάληψη. Έλαβαν την ειδική χάρη της ιεροσύνης να επιτελούν αγιαστικές πράξεις και να τη μεταδίδουν στους διαδόχους τους.

Η Διαδοχή
Με την εμπειρία της Αναστάσεως και την επέλευση της δυνάμεως του Αγίου Πνεύματος, διασκορπίστηκαν σε όλον τον κόσμο για να διαδώσουν το ελπιδοφόρο μήνυμα της εν Χριστώ σωτηρίας. Το έργο τους συνεχίζεται ως σήμερα δια των διαδόχων αυτών. Σε κάθε μέρος, ίδρυαν τοπικές εκκλησίες, χειροτονούσαν επισκόπους και πρεσβυτέρους. Άλλωστε, η Εκκλησία ονομάζεται «Αποστολική» για την αδιάκοπη διαδοχή προσώπων και πίστεως.

Ο Συμβολισμός του αριθμού «12»
Όπως θεωρούνται αρχηγοί των δώδεκα φυλών του Ισραήλ, δηλαδή ολόκληρου του Ιουδαϊσμού, οι δώδεκα υιοί του Ιακώβ, οι δώδεκα Πατριάρχες, αντιστοίχως οι δώδεκα Μαθητές του Κυρίου έγιναν οι πνευματικοί αρχηγοί του νέου Ισραήλ, δηλαδή του Χριστιανισμού. Βέβαια, ήδη, ο Ωσηέ προφήτευσε ότι δώδεκα δρύες θα ακολουθήσουν τον Θεό που θα φανεί στη γη.

Δεν ήταν οι μοναδικοί μαθητές
Μεγάλος στάθηκε ο κύκλος των μαθητών και διαδόχων. Ακολούθησαν οι λεγόμενοι «εβδομήκοντα», μαθητές και ακόλουθοι των δώδεκα Αποστόλων εβδομήντα στο άθροισμα, καθώς και άλλοι απόστολοι που δεν είχαν γνωρίσει τον Ιησού δια ζώσης, λόγου χάρη ο Απόστολος Παύλος.

Ο Ναός των Αγίων Αποστόλων αποτελεί ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα βυζαντινής αρχιτεκτονικής της Παλαιολόγειας περιόδου. Βρίσκεται στα δυτικά τείχη της πόλης, στην αρχή της σημερινής οδού Ολύμπου. Πρόκειται για παλαιό καθολικό, αρχικά αφιερωμένο στη Θεοτόκο. Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο των σύνθετων πεντάτρουλλων τετρακιόνιων σταυροειδών εγγεγραμμένων ναών με νάρθηκα, περίστωο και δύο παρεκκλήσια. Σύμφωνα με επιγραφές που φέρει, κτίστηκε την πρώτη δεκαετία του 14^ου αιώνα μ.Χ. από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Νήφωνα Α’.  

Λόγω των καταστροφών που υπέστη από τους Οθωμανούς, κατά την μετατροπή του σε τζαμί το 1520-1530 «Σοούκ Σου Τζαμί= τζαμί του κρύου νερού», ο εσωτερικός του διάκοσμος σώζεται αποσπασματικά. Μολαταύτα, αποτελείται από πλούσια ψηφιδωτά Κωνσταντινουπολίτικων προτύπων με βυζαντινών να εγκολπώνονται στα κατώτερα τμήματα του ναού -και τα τελευταία του είδους τους στη Θεσσαλονίκη-, καθώς και στο νάρθηκα και ενός των παρεκκλησίων. Η αναστήλωση του ναού και η σταδιακή αποκατάσταση των τοιχογραφιών θέτει ως αφετηρία το 1926 και ενισχύθηκε μετά τον σεισμός του 1978. Αποτελεί πλέον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στην Ελλάδα, καθώς και τμήμα μνημείου της παγκόσμιας κληρονομιάς.

Κάθε χρόνο, ανήμερα, στήνεται πανηγύρι και γλέντι μπροστά από τον ναό για τον εορτασμό των τιμώμενων προσώπων με φαγητό, μουσική και χαρές.

1. Σίμων ή Πέτρος ή Κηφάς † 29 Ιούνη: Είναι αδελφός του Πρωτόκλητου Ανδρέα και συγγραφέας δύο Καθολικών Επιστολών. Ήταν έγγαμος ψαράς, αγράμματος, από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, υιός του Ίωνα. Την πίστη του αποκάλεσε πέτρα πάνω στην όποια αποφάσισε να οικοδομήσει την Εκκλησία Του. Σταυρώθηκε από τον αυτοκράτορα Νέρωνα κατακέφαλα.
2. Ανδρέας ο Πρωτόκλητος † 30 Νοεμβρίου: Είναι αδελφός του Πέτρου, χρονικώς υπήρξε ο πρώτος μαθητής του Κυρίου. Θεωρείται ιδρυτής της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. Κήρυξε το Ευαγγέλιο σε όλα τα παραθαλάσσια μέρη και μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο, πιθανώς την εποχή του διωγμού του Νέρωνα.
3. Ιάκωβος † 30 Απριλίου: Είναι αδελφός του ευαγγελιστή Ιωάννη και γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης και πρεσβύτερος αδελφός του Ευαγγελιστού Ιωάννου. Καταγόταν από την Βησθαϊδά της Γαλιλαίας. Ασχολούνταν με την αλιεία μαζί με τον Ιωάννη. Τον αποκεφάλισαν, ως αμνό, με διαταγή του Ηρώδου Αγρίππα.
4. Ιωάννης Θεολόγος, Ηγαπημένος και Παρθένος † 9 Οκτώβρη: Είναι αδελφός του Ιακώβου και γιος του Ζεβεδαίου. Έγραψε το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, τρείς Καθολικές Επιστολές και την Αποκάλυψη με υψηλά θεολογικά νοήματα και πέθανε με φυσικό θάνατο. 
5. Φίλιππος † 14 Νοεμβρίου: Είναι φίλος του Βαρθολομαίου ή Ναθαναήλ. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην Ιεράπολη της Φρυγίας, καθώς τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σε ένα ξύλο. 
6. Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ † 11 Ιουνίου: Είναι φίλος του Φιλίππου. Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία. Οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω.
7. Ματθαίος ή Λευίς, Ιάκωβος ο μικρός † 16 Νοεβρίου: Είναι γιος του Αλφαίου, τελώνης και συγγραφέας του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Τον έκαψαν ζωντανό άπιστοι σε ένα καμίνι.
8. Θωμάς ο Δίδυμος † 6 Οκτωβρίου: Ήταν Ιουδαίος και ψαράς, από τους ένθερμους μαθητές, όμως μετά την ανάσταση ολιγοπίστησε ως προς την Ανάσταση του Χριστού και ψηλάφισε στα χέρια Του τα σημάδια της Σταύρωσης. Με εντολή του Μίσδιου θανατώθηκε με τόξα.
9. Ιάκωβος ο του Αλφαίου † 9 Οκτωβρίου: Καταγόταν από την Γαλιλαία και εργαζόταν ως φοροεισπράκτορας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους καί Μήδους στους οποίους ίδρυσε Εκκλησία. Είχε μαρτυρικό θάνατο στην πυρά ή με ξίφος.
10. Ιούδας Ιακώβου ή Λεββαίος ή Θαδδαίος † 21 Αυγούστου: προσωνύμια που σημαίνουν εύψυχος-θαρραλέος και ευρύστερνος-μεγάθυμος. Μαρτύρησε στο Σαβαρχάμ, περί το 50, τον θανάτωσαν με τόξα. 
11. Σίμων ο Κανανίτης ή Ζηλωτής † 10 Μαΐου: Από την Κανά της Γαλιλαίας και ζηλωτής. Κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο σε Ιερουσαλήμ ή Βρετανία.
12. Ιούδας Ισκαριώτης. Αναφέρεται πάντα τελευταίος, ως ο μαθητής που πρόδωσε τον Χριστό.

Μετά από ψηφοφορία αντικαταστάθηκε από τον Απόστολο Ματθία † 9 Αυγούστου, που κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Αιθιοπία, όπου και τελείωσε τη ζωή του μαρτυρικά με φρικτά βασανιστήρια. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Σήμερα, 29 Ιουνίου, είναι η μεγάλη εορτή στη μνήμη των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, των«αλιέων ανθρώπων». Η δράση τους συνετέλεσε στη διάδοση και εδραίωση του Χριστιανισμού.

Κοινός εορτασμός
Και οι δύο εκλήθησαν κατά θαυμαστό τρόπο, με τη χάρη του Θεού, και μαρτύρησαν συνάμα. Ο Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό, ενώ ο Παύλος Τον εκδίωξε ως φανατικότερος εχθρός. Επίσης, ο πρώτος θεωρεί τα έργα ως το δρόμο σωτηρίας, και ο τελευταίος τονίζει ιδίως την πίστη, ρηξικέλευθα, ισχυριζόμενος ότι ο χριστιανισμός είναι διεθνικός με φυλετική ισοτιμία.

Στάθηκαν, όμως, οι στύλοι της οικοδόμησης του ιερού ιδρύματος. Παραμένουν παράδειγμα αδελφικής αγάπης και αληθινής ενότητας. Απεικονίζονται μαζί να κρατούν την Εκκλησία, που συμβολίζεται με ένα μικρό βυζαντινό ναό προβάλλοντας τη σύζευξη πίστεως-έργων, δηλαδή την αγάπη και τη μετάνοια.

Άγιος Απόστολος Πέτρος
Ήταν ένας από τους 12 μαθητές του Χριστού. Ονομαζόταν Σίμων, Συμεών έως ότου ο Ιησούς τον αποκαλέσει στα συριακά Κήφα, δηλαδή πέτρα, θέλοντας να τονίσει τη σταθερότητα του χαρακτήρα του. Στην καταγωγή ήταν Ιουδαίος γεννημένος στην άσημη πόλη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Μετά το θάνατο του πατέρα του, Ιωνά, δηλαδή Ιωάννη, (Βαριωνά), νυμφεύτηκε και έκανε δύο παιδιά. Ζούσε στην Καπερναούμ και ασκούσε μαζί με τον αδελφό του τον πρωτόκλητο Απόστολο Ανδρέα, το επάγγελμα του ψαρά στην λίμνη της Γενισαρέτ.

Με γονείς να ανήκουν στους ευσεβείς πιστούς Ιουδαίους, ο Πέτρος μιλούσε την ελληνική και την αραμαϊκή γλώσσα, γνώστης λιγοστής γραφής και ανάγνωσης. Πιθανόν να πήγε σε ραβινική σχολή. Εξαρχής κατέλαβε πρωτεύουσα θέση στον αποστολικό και στενότερο κύκλο.

Υπήρξε φύση αυθόρμητη, δυναμική και ειλικρινής. Ήταν πιστός τηρητής των θρησκευτικών εθίμων αν και δεν ήταν καλός γνώστης του Νόμου. Είναι μετανοημένος αρνητής στο αποστολικό αξίωμα, μακάριος, και κηρύττει το θείο λόγο. Στις δυο Καθολικές Επιστολές του, προτρέπει τους χριστιανούς να αφυπνίζονται πνευματικώς και να διατηρούνται σε εγρήγορση, ώστε να μην παρεκκλίνουν από τον δρόμο της πίστης.

Σύμφωνα με τις Ψευδοϊσιδώρειες διατάξεις, η Καθολική Εκκλησία τον θεωρεί ιδρυτή της Εκκλησίας της Ρώμης, τον πρώτο Πάπα -Επίσκοπο, υποστηρίζοντας το Πρωτείο του. Στον αντίποδα, η ιστορική έρευνα, πλέον, καταλήγει πως στην πραγματικότητα ο πρώτος Επίσκοπος της Ρώμης είναι ο Λίνος.

Θανάτωση
Υπέστη μαρτυρικό θάνατο, καθώς τον σταύρωσαν χιαστί με το κεφάλι να φέρει κατηφορική κλίση. Ενταφιάστηκε στον Βατικάνειο Λόφο, έξω από τον Ιππόδρομο του Νέρωνα, όπου και μαρτύρησε. Εκεί, τοποθετήθηκε αρχικά μια κόκκινη πέτρα και ανεγέρθηκε στη συνέχεια ναός.

Άγιος Απόστολος Παύλος
Αν και δεν υπήρξε μαθητής του Χριστού, θεωρείται ως «ο πρώτος μετά τον Ένα» και ο πρώτος Χριστιανός Θεολόγος, καθώς ανέπτυξε συγκροτημένη Θεολογική άποψη πάνω σε θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα, Θεολογικά-ηθικά. Με κοσμικό όνομα Σαούλ ή Σαύλος, γεννήθηκε στην Ταρσό της Κιλικίας, από ιουδαίους γονείς της φυλής Βενιαμίν. Ο πατέρας του ήταν Ρωμαίος πολίτης, δηλαδή είτε ήταν φαρισαίος είτε προερχόταν από τα ανώτερα στρώματα.

Γνώστης ραβινικής, εβραϊκής και ελληνικής εκπαίδευσης, όντας σπουδαστής δίπλα στον ραβίνο-διδάσκαλο Γαμαλιήλ αρκετά νωρίς απέκτησε βαθιά συνείδηση της διαφοράς ανάμεσα σε ιουδαϊκό και εθνικό κόσμο, ενώ επίσης και για τη σημασία του φαρισαϊκού-Μωσαϊκού Νόμου. Αυτό συνετέλεσε να μάθει την τέχνη του σκηνοποιού. Έκτοτε της κλήσης εξέλαβε πνευματικό νόημα, στήνοντας οπουδήποτε την σκηνή της Εκκλησίας αποτελώντας τον ιδρυτή αυτής της Ελλάδος.

Διακρινόταν για το μεγάλο ζήλο στο έργο του, την ανησυχία και τη δυναμικότητά του, την ευρύτητα του πνεύματος και την αντικειμενική του κρίση, ενώ από το ύφος του, παρουσιάζεται ως αυστηρός και αγνός ραβίνος.

Μεταστροφή Παύλου
Αρχικά, ήταν σκληρός διώκτης του χριστιανισμού με φανατικό ζήλο υπέρ της ιουδαϊκής θρησκείας. Μολαταύτα, με θαυμαστό τρόπο καθ’ οδόν για τη σύλληψη χριστιανών στη Δαμασκό γνώρισε το Χριστό, που τον κάλεσε σε ευαγγελικό έργο και αποστολικό αξίωμα. Μετά τη μεταστροφή, τη βάπτιση και την κατήχησή του από τον Ανανία, πήγαινε στις συναγωγές -ως και τον θάνατό του- και κήρυττε φανερά πλέον ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του Θεού. Στάθηκε υποστηρικτής της παγκοσμιότητας της Διδασκαλίας. Για αυτό, άλλωστε, έλαβε το όνομα «Απόστολος των Εθνών» και έγινε ο μεγαλύτερος κήρυκας του Ευαγγελίου, θυσιάζοντας και τη ζωή του.

Θανάτωση
Παρομοίως, και ο Παύλος υπέστη μαρτυρικό θάνατο με αποκεφαλισμό στη Ρώμη χωρίς προηγουμένως να βασανισθεί, καθώς το απαγόρευε ο νόμος για τους Ρωμαίους πολίτες. Η δίκη έλαβε χώρα στο λόφο του Αρείου Πάγου κατά τη διάρκεια του διωγμού του Νέρωνα, που είτε ήταν γνωστός λόφος από την Ακρόπολη είτε σεβαστό δικαστικό σώμα.

Έθιμα
Πρόκειται για Χριστιανικό έθιμο που χρονολογείται ήδη από την εποχή της τουρκοκρατίας. Οι Τούρκοι κυνηγούσαν έναν Χριστιανό για να τον σφάξουν. Εκείνος έτρεχε μέσα στα χωράφια και εν τέλει ανέβηκε έντρομος σε ένα δέντρο. Οι πρώτοι σταμάτησαν κάτω από αυτό για να ξεκουραστούν, όσο ο χριστιανός κρατούσε την ανάσα του παρακαλώντας τον Άγιο Πέτρο να τον γλυτώσει και εκείνος θα φέρει στη χάρη του ένα σφαχτό. Κάτι ακριβώς που έγινε πραγματικότητα.

Για αυτό, ανήμερα της εορτής των Αγίων Αποστόλων έφερε ένα αρνί και το έσφαξε στο εκκλησάκι των Αγίων Πέτρου και Παύλου. Έκτοτε, την εν λόγω ημέρα σφάζονται ζωντανά. Σήμερα, έχει καθιερωθεί με τη μαγείρεμα μοσχαρίσιου στιφάδου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η ιστορία ξεκινά στην δεκαετία του 1950, στο μετακατοχικό Ρέθυμνο. Στα περίχωρα της πόλης, προς την εξοχή, λειτουργούσε ένα καπηλειό που συγκέντρωνε όλα τα απαγορευμένα καλούδια της εποχής: χαρτιά, καπνό, γυναίκες. !! Η συντηρητική κοινωνία του Ρεθύμνου δεν επέτρεπε τέτοια μαγαζιά μέσα στην πόλη.

Σ’αυτό το καπηλειό έφτιαχναν τα παξιμάδια στρογγυλά και τα πρόσφεραν για γρήγορο, τονωτικό φαγητό, βρεγμένα με λάδι και τα γνωστά καλούδια πάνω τους, ντομάτα κ ξινομυζήθρα, ελιές.. Ήταν νυχτερινό στέκι διασκέδασης… κακόφημο..

Φήμες λένε πως ο ιδιοκτήτης λεγόταν Κουκουβάγιας, υπάρχει το όνομα στην περιοχή. Φήμες πως στην περιοχή υπήρχαν πολλές κουκουβάγιες, μάρτυρες των νυκτοπερπατημάτων των θαμώνων του καπηλειού. Το σίγουρο είναι πως κατέληξε να είναι το συνθηματικό ανάμεσα στους καθώς πρέπει πρωινούς κυρίους η έκφραση «πάμε το βράδυ για κουκουβάγια;» και να εννοούν τις λιχουδιές της εποχής, κάθε είδους, γαστρονομικές και μη….

Σοφία Άγγελος

Τα Απόκρυφα μιμούνται τα φιλολογικά είδη της Καινής Διαθήκης: Ευαγγέλια, Πράξεις, Επιστολές και Αποκαλύψεις.

Απόκρυφα χριστιανικά ή της Καινής Διαθήκης
Με την χρήση «Απόκρυφα χριστιανικά κείμενα», ή αλλιώς «Απόκρυφα της Καινής Διαθήκης», νοούνται τα ποικίλα ανώνυμα ή ψευδεπίγραφα τόσο χριστιανικά, όσο και ιουδαϊκά κείμενα, γραμμένα από τον 2^ο αιώνα μ.Χ. και εξής, που δεν συμπεριλαμβάνονται, όμως, στον «κανόνα» της Καινής Διαθήκης, αλλά αναγιγνώσκονται ή απορρίπτονται από τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς, δίχως να τους δίδεται ιδιαίτερη αξιολογική σημασία.

Στην πάροδο των αιώνων, έφεραν διαφορετικής αντιμετώπισης, άλλοτε καταδικάστηκαν από την Εκκλησία, άλλοτε τροφοδότησαν τη λαϊκή ευσέβεια ή ενέπνευσαν τα έργα τέχνης, τη λατρεία, την ηθική οικοδομή και την απολογητική διάθεση.

Ερμηνεία
Ο όρος «απόκρυφος» σημαίνει αρχικά αυτό που είναι κρυμμένο και φυλαγμένο προσεκτικά. Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς, βέβαια, χρησιμοποιούσαν τον ίδιο όρο με αρνητική έννοια, για να δηλώσουν βιβλία αμφίβολης προελεύσεως και αξίας, και μάλιστα σε -πολλές περιπτώσεις- αιρετικά, και κατονομάζονται σε δια σωζόμενες λίστες.

Αίτια παραγωγής της
Με τη δεύτερη αυτή έννοια επικράτησε ο όρος «απόκρυφα» στην εκκλησιαστική και θεολογική γλώσσα. Τα αίτια που οδήγησαν στην παραγωγή αυτής της απόκρυφης φιλολογίας είναι τα ακόλουθα:

• Για απολογητικούς σκοπούς: η ευσεβής φαντασία ορισμένων άγνωστων συγγραφέων καλύπτει τα «κενά» της με περιγραφές, στην πραγματικότητα, όμως, κατόρθωσαν να προσδώσουν μυθικές διαστάσεις σε πρόσωπα και γεγονότα. Τα έργα αυτά τα απέδωσαν σε σημαίνοντα πρόσωπα της εκκλησίας, ώστε να προσδοθεί κύρος.
• Δευτερεύοντα ή ανώνυμα πρόσωπα της Αγίας Γραφής αναφέρονται με συγκεκριμένο όνομα στα Απόκρυφα και γίνονται πρωταγωνιστές ή διαδραματίζουν ένα πιο σημαντικό ρόλο σε αυτά.
• Παρουσιάζονται μυθώδεις και φανταστικές διηγήσεις για περιόδους της ζωής του Ιησού, για τις οποίες δεν υπάρχουν πληροφορίες στα ευαγγέλια.

Αιρετική θέση
Η απόκρυφη φιλολογία έγινε αμέσως όχημα και μέσο για τη διάδοση αιρετικών διδασκαλιών. Διαστρεβλώνεται, δηλαδή, το νόημα και η ουσία της αποκλίνοντας από το αληθές λεχθέν. Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς κάνουν λόγο για απόκρυφες γραφές που διατείνονται ότι κατέχουν οι διάφορες ομάδες αιρετικών.

Χειρόγραφη παράδοση
Διαθέτοντας -τα απόκρυφα κείμενα- μια πολύπλοκη ιστορία, είτε διότι όντα αιρετικά υπέστησαν επεξεργασία από Ορθόδοξο χέρι, είτε διότι άλλα, αντιστρόφως, αρχικά Ορθόδοξα, έτυχαν επεξεργασία από αιρετικούς, που προσέθεσαν δικές τους διδασκαλίες.

Αναλόγως την ίδια πορεία μέλει να έχει και η ιστορία της χειρόγραφης παράδοσής τους. Αρκετά σώζονται στην ελληνική πρωτότυπη γλώσσα τους, καθώς και σε αρχαίες μεταφράσεις, όπως λατινικές, κοπτικές, συριακές, αιθιοπικές και αρμενικές.

Βυζαντινή τέχνη
Η βυζαντινή τέχνη έχει σκηνές που η προέλευσή τους βρίσκεται στα Απόκρυφα. Τα ποικίλα ψηφιδωτά, λόγου χάρη, είναι εμπνευσμένα και περιέχουν σκηνές από την Καινή Διαθήκη, τα οποία ενσωματώνουν, βέβαια, πρωτοχριστιανικές παραδόσεις.

Αν και τα Απόκρυφα κείμενα δεν κομίζουν ουσιαστικά κανένα νέο στοιχείο στην χριστιανική πίστη, και ως προς τα συγκρινόμενα Βιβλικά, υπολείπονται από πλευρά θεολογικής εμβάθυνσης στην ιστορία της Θείας Οικονομίας, ιστορικών στοιχείων, πνευματικού πλούτου και ηθικού βάθους.

Παραδοξότητα
Ανατρέπεται η αδαής άποψη ότι τα συμπεριλαμβάνουν συγκλονιστικά στοιχεία που δήθεν κλονίζουν την πίστη της Εκκλησίας. Σήμερα τα κείμενα αυτά εκδίδονται, μεταφράζονται και μελετούνται τόσο διεθνώς, όσο και σε ελληνικές γεωγραφικές εκτάσεις. Η μελέτη δείχνει εκτός των άλλων και τη διαφορά επιπέδου ανάμεσα σε ευαγγελικό αισιόδοξο μήνυμα ελπίδας και σε απόκρυφο μυθικό εντυπωσιασμό.

Οι εν λόγω διηγήσεις έθρεψαν πολλές γενιές χριστιανών κατά τη διάρκεια της ιστορίας, δεν βρέθηκαν ποτέ, ωστόσο, στο κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής, αλλά ζούσαν και ως προσφιλή λαϊκά αναγνώσματα, και επιδρώντας στην περιφέρεια.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η 26^η Ιουνίου οριοθετείται ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους. Πρόκειται για μια μέρα αφιερωμένη σε όλους εκείνους που δίνουν ένα διαρκή και ατέρμονο μαραθώνιο, βαδίζοντας σε δρόμους στρωμένους από τη «λευκή σκόνη» και χάπια, έως ότου φτάσουν στην τελική ευθεία, της σταθεροποίησης και επανένταξης.

Εδραίωση
Καθιερώθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1987 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ώστε να ευαισθητοποιηθεί η παγκόσμια κοινή γνώμη για τις επιπτώσεις από τη χρήση των ναρκωτικών ουσιών και την παράνομη διακίνησή τους, αλλά και για να τιμήσει τον κινέζο μανδαρίνο Λιν Τσε Χσου, που απαγόρευσε το εμπόριο οπίου στην Καντώνα, με αποτέλεσμα να προκληθεί ο Πρώτος Πόλεμος του Οπίου το 1839.

Οργανισμός Κατά των Ναρκωτικών – Ο.ΚΑ.ΝΑ
Πρόκειται για ένα μοναδικό ιδιωτικό φορέα ΝΠΙ που βρίσκεται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας. Δρα από το 1995 βάσει νόμου 2161/1993, ενώ με εκείνον του 4139/2013 προστέθηκε ο Εθνικός Συντονιστής. Έχει την αρμοδιότητα να λειτουργεί θεραπευτικά προγράμματα μηδενισμού υποκατάστασης εστιάζοντας κυρίως σε κάλυψη των αναγκών με φαρμακευτική αγωγή και παροχή υπηρεσιών άμεσης πρόσβασης για τη βελτίωση της ψυχοσωματικής υγείας και κινητοποίησής των πασχόντων.

Επιδιώξεις οργανισμού
Οι στόχοι του είναι η εφαρμογή εθνικής πολιτικής περί πρόληψης, θεραπείας και απεξάρτησης, οι μελέτες σχετικά με τις τοξικοεξαρτικές ουσίες και η ευαισθητοποίηση του κόσμου. Έχει αναπτύξει ένα πανελλαδικό δίκτυο και συνεργάζεται με ΜΚΟ της ΕΕ. Συγκεκριμένα, συνεργάζεται με το ΚΕ.Ε.ΛΠΝΟ (Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων), το Κέντρο Πρόληψης ΑΘΗΝΑ – ΥΓΕΙΑ και τους φορείς: Θετική Φωνή, Κέντρο Ζωής, PRAKSIS και Γιατροί του Κόσμου

Αναφορικά με τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ)
Είναι μία δομή του υπουργείου Παιδείας που συμβάλλει σημαντικά στο ενταξιακό κομμάτι. Αποτελεί επιταχυντικό παράγοντα για τη θεραπεία που προσφέρεται στον Ο.ΚΑ.ΝΑ, ενώ αφενός παρέχει γνώσεις και αφετέρου μεθοδολογία. Επιπρόσθετα, λειτουργεί αθροιστικά με άλλες αξίες, τρόπο ζωής.

Επιδείνωση του φαινομένου
Κοινωνικές αιτίες όπως η ανεργία, η διαρκώς αυξανόμενη πενία, οι φραγμοί σε όνειρα και κίνητρα των νέων για καλύτερη ζωή, εντείνουν τις ψυχολογικές αιτίες που καθιστούν τους νέους ευάλωτους στη χρήση ουσιών, αλλά μειώνουν, επίσης, τα κίνητρα για απεξάρτηση και κοινωνική επανένταξη.

Αυτές οι  συνθήκες διαμορφώνουν πρόσφορο έδαφος για αύξηση των κερδών από το εμπόριο ναρκωτικών, ως η τέως κερδοφόρα παράνομη αγορά στην Ε.Ε. Μια αγορά που επεκτείνεται σε ένα αχανές δίκτυο παραγωγής, επεξεργασίας, τυποποίησης, διακίνησης, νόθευσης και αναδιατύπωσης.

Ατομική ευθύνη και απεξάρτηση
Στον άξονα «κόστος – όφελος» της Ε.Ε. βαφτίζεται ακόμα και η απεξάρτηση σαν «ατομική επιλογή». Προωθώντας τον κοινωνικό θάνατο των Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης, συνεχίζεται η διάλυση της φιλοσοφίας των στεγνών θεραπευτικών προγραμμάτων και της πολυπαραγοντικής επιστημονικής προσέγγισης.

ΚΕΘΕΑ – Στάσου Πλάι Μου
Έχοντας κερδίσει τη μάχη με την πανδημία, τα προγράμματα απεξάρτησης του ΚΕΘΕΑ απευθύνουν κάλεσμα ενημέρωσης στις τοπικές κοινωνίες. Με σύνθημα «Στάσου πλάι μου» η εξάπλωση της χρήσης και της εξάρτησης αντιμετωπίζεται με αντίστροφη προσέγγιση.

Εν ολίγοις, η πρόληψη και η θεραπεία στηρίζονται στην επαφή, την επικοινωνία, τη σύνδεση πρόσωπο με πρόσωπο, τη σχέση, το μοίρασμα, την αποδοχή, την αλληλεγγύη. Αντίθετα, πρακτικές και πολιτικές διαχωρισμού, αποκλεισμού, στιγματισμού, τιμωρίας και καταστολής τραυματίζουν την κοινωνική συνοχή και ωθούν τους χρήζοντας βοηθείας ανθρώπους στη χρήση και στο περιθώριο.

Εκδηλώσεις

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ 
– ΚΕΘΕΑ ΣΤΡΟΦΗ
22 Ιουνίου, 16:00: Τα μέλη της Θεραπευτικής Κοινότητας Εφήβων ΣΤΡΟΦΗ, με τον επιμορφωτή τους Τάσο Γιαννίκο, εκπέμπουν από το webradio του θεραπευτικού προγράμματος, στον σύνδεσμο http://www.kethea-strofi.gr/webradio.php.
– ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΗΓΑΣΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ
26 Ιουνίου, 12:00-14:00 και 16:00-18:00: Διαδικτυακές ενημερώσεις για τους εθελοντές του Connect your city, με θέμα «Ο ρόλος του εθελοντή στην πρόληψη των εξαρτήσεων».

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 
– ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ
23 Ιουνίου, 09:00-13:30: Η Θεραπευτική Κοινότητα  ΙΘΑΚΗ, σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Καθαριότητας και Πολιτισμού του Δήμου Δέλτα, συμμετέχει στη δράση καθαρισμού και καλλωπισμού της κεντρικής πλατείας του Δημοτικού Διαμερίσματος Χαλάστρας.
– ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ
22-25 Ιουνίου, 10:00-13:00: Street-work, από εργαζόμενους και μέλη του προγράμματος, στις πιάτσες της Θεσσαλονίκης με σκοπό την κινητοποίηση των χρηστών για παραπομπή τους σε προγράμματα απεξάρτησης. Παράλληλα, από τις 10:00 έως τις 18:00, έξω από το κτίριο του ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ (Πίνδου 4, Λαδάδικα), θα γίνεται ενημέρωση για το κοινό.

Αικατερίνη Συμφέρη

Λεύκωμα 

Από τα “χρόνια της αθωότητας”

” η μόδα μιας εποχής που ήξερε να εκφράζεται μέσα από στιχάκια και αφιερώσεις. Ένα κολάζ αναμνήσεων άλλοτε με ρομαντικό ύφος κι άλλοτε με πιο δυναμικό χαρακτήρα. Λευκώματα με σκληρά εξώφυλλα, λουλουδένια αλλά και μονόχρωμα και φυσικά τον τίτλο «ΛΕΥΚΩΜΑ», με κεφαλαία, μην μπερδευτεί κανένας”

Η φίλη μου Δήμητρα, είναι ο φύλακας των παιδικών μας αναμνήσεων, των εφηβικών μας προβληματισμών , αυτή που φυλάει τα νεανικά μας όνειρα !!

Κάποτε χαθήκαμε για αρκετά χρόνια. 

Η οικογένειά της επέστρεψε από τη Γερμανία στην Ελλάδα όταν ήμασταν έτοιμες για το λύκειο. Τα επόμενα χρόνια του λυκείου αλληλογραφούσαμε τακτικά! Όμορφες εποχές, είχαν μια ηρεμία και μία γλυκιά προσμονή. 

Μετά χαθήκαμε, σπουδές, δουλειά, οικογένεια, μετακομίσεις, απόσταση! 

Βρεθήκαμε λοιπόν μετά από χρόνια που μας φάνηκαν ατελείωτα, αλλά ταυτόχρονα σαν σμίξαμε και πάλι, γίναμε δύο έφηβες “σαν να μην πέρασε μια μέρα” από τότε που βγαίναμε διάλειμμα στο σχολείο!!

Η φίλη μου είναι όλη γεμάτη συναίσθημα , δίπλα της κάτι συγκρατημένες Γερμανίδες σαν εμένα, μοιάζουν συναισθηματικά ανάπηρα άτομα!

Εκείνη τη μέρα , μετά από χρόνια (δεν λέω πόσα) την περίμενα με αγωνία σπίτι μου, με μια λαχτάρα! Και ήρθε σα σίφουνας, φωνάζοντας από την είσοδο “ήρθα να σε κάνω αγκαλιά” 

Κρατούσε ένα κουτί στα χέρια της, το οποίο έκρυβε θησαυρό! Γι αυτό και την περιγράφω ως φύλακα των αθώων μας χρόνων ! 

Είχε φυλάξει όλη μας σχεδόν την αλληλογραφία , καθώς και το μαθητικό λεύκωμα όπου γράφαμε στιχάκια, περιγράψαμε τη φιλία μας, τα όνειρα μας για το μέλλον !

Ήταν ότι πιο συγκινητικό σε εκείνη τη πρώτη μας συνάντηση μετά από χρόνια! 

Πόσες από εσάς είχατε λεύκωμα ; Συνήθως κοριτσίστικο ήταν άλλωστε! Ομολογώ πως ποτέ μου δεν έφτιαξα ένα δικό μου! Είχα την αδερφή μου κ τις φίλες μου όμως που φρόντισαν να υπάρχουν σελίδες που με “εκθέτουν”

Θα εκθέσω λοιπόν αυτό το κορίτσι σήμερα !

Στο δικό μας λεύκωμα συνάντησα τον εαυτό μου μαθήτρια γυμνασίου να γράφω για την φιλία μας που θα αντέξει στο χρόνο, όπως και άντεξε και στιχάκια :

“Βασίλισσα κι αν γίνω και χώρες κυβερνώ 

Τη φίλη μου τη Δήμητρα ποτέ δεν την ξεχνώ”

“Γυναίκα είναι βασίλισσα στο θρόνο καθισμένη 

Και γύρω της την προσκυνούν οι άντρες οι βλαμμένοι!”

Σοφία Άγγελος

Η Λευκάδα είναι νησί του Ιονίου πελάγους μαζί με τα νησιά Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Ιθάκη, Ζάκυνθος και Παξούς .Το όνομά της η Λευκάδα το πήρε από το ακρωτήριο Λευκάτα η αλλιώς Κάβος της Κυράς, που βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο του νησιού. Το ακρωτήριο στην αρχαιότητα ονομαζόταν Λευκάς πέτρα ή Λευκάς άκρα. Ένας μύθος λέει ότι η ποιήτρια Σαπφώ, από τη Λέσβο, πήδηξε από το βράχο του ακρωτηρίου για να απαλλαγεί από τον έρωτά της για τον Φάωνα . Κοντά σ’εκείνη την περιοχή υπάρχει και ο ναός του θεού Απόλλωνα, στον οποίο είναι αφιερωμένος ο λευκός βράχος . Πιο παλιά το νησί ονομαζόταν Αγία Μαύρα παίρνοντας το όνομα αυτό από το ναό που ήταν χτισμένος μέσα στο κάστρο της Αγίας Μαύρας , το οποίο βρίσκεται απέναντι από την πόλη της Λευκάδας και το οποίο αποτελούσε πρότυπο οχυρωματικής τέχνης.

Το νησί της Λευκάδας φιλοξενεί εντυπωσιακές παραλίες, οι οποίες φημίζονται για τα κρυστάλλινα νερά και τις υπέροχες αμμουδιές τους. Δεν υπάρχει λοιπόν, επισκέπτης που να μην άρπαξε την ευκαιρία στο νησί, για να επισκεφθεί σε μία από τις πιο θεαματικές παραλίες της Λευκάδας. Αυτή η παράλια  λέγεται <<Εγκρεμνοί>> .Οι Εγκρεμνοί είναι μια συναρπαστική παραλία κάτω από γκρεμούς, σε απόσταση από την πόλη της Λευκάδας και από το χωριό Αθάνι. Ήταν προσβάσιμη παλιότερα είτε με καραβάκι είτε με τα διαβόητα 350 σκαλοπάτια στον βράχο. Οι Εγκρεμνοί παραμένουν προσβάσιμοι με καράβι, προσφέροντας την ευκαιρία μιας μοναδικής εμπειρίας.H ταυτότητα των Εγκρεμνών διατηρείται με τα εντυπωσιακά καταγάλανα νερά τους , με το υπέροχο κι επιβλητικό φόντο τους.

Συμβουλές

Αικατερίνη Συμφέρη

Η 20^η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, σε μία απόπειρα να τιμηθεί το ψυχικό σθένος εκατομμυρίων προσφύγων, καθώς και εσωτερικά εκτοπισμένων ανά την υφήλιο, πολλοί εκ των οποίων εξαναγκάζονται να καταφύγουν σε θαλάσσια ταξίδια τόσο υψηλών κινδύνων, όσο και αβεβαιότητας αναζητώντας διαφυγή από τις συγκρούσεις και τις διώξεις.

Ύπατη Αρμοστεία
Το 1951 ιδρύθηκε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αποσκοπώντας στην προστασία, τη στήριξη και την εύρεση λύσεων. Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων καθιερώθηκε με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στις 4 Δεκεμβρίου του 2000 με τον πρώτο εορτασμό να ακολουθεί μισό χρόνο αργότερα, με αφορμή τα 50 χρόνια από την υπογραφή της «Συνθήκης για το καθεστώς των προσφύγων».

Τέλμα της καθοριστικής αρωγής της στη μετεγκατάσταση των Ευρωπαίων -όντες άστεγοι- εξαιτίας του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Το έργο της έχει συνδράμει καθοριστικά εκατομμύρια ανθρώπινες ψυχές, και για αυτό, άλλωστε, έχει τιμηθεί δις με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για τις προσπάθειές της. Δεν είναι τυχαίο, βέβαια, ότι αποτελεί έναν από τους κυριότερους ανθρωπιστικούς οργανισμούς ανά τον κόσμο.

Τι ορίζεται ως πρόσφυγας
Το διεθνές δίκαιο ορίζει ότι πρόσφυγες είναι οι άνθρωποι που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν ή δεν θέλουν να επιστρέψουν στις χώρες τους, λόγω πολέμου, συγκρούσεων και βάσιμου φόβου δίωξης, με βάση τη φυλή, το θρήσκευμα, τις πολιτικές τους πεποιθήσεις, την εθνικότητά τους ή τη συμμετοχή τους σε μία ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Παρόλο το ότι η πλειοψηφία χρήζει διεθνούς προσφυγικής προστασίας, ωστόσο, μόνο ένα μικρότερο ποσοστό αυτών προχωρά επισήμως σε αίτημα ασύλου.

Εσωτερικός εκτοπισμός
Πρόκειται για τις ομάδες ανθρώπων που έχουν εκτοπιστεί σε άλλες περιοχές εντός της χώρας καταγωγής τους, μια κατηγορία που είναι γνωστή ως «εσωτερικά εκτοπισμένοι», στην αγγλική ορολογία Internally Displaced People (IDPs). Η συνολική αύξηση των εκτοπισμένων συνεχίζει να ξεπερνάει σε ρυθμό την εύρεση λύσεων.

Πανελλήνια Ημέρα Προσφύγων
Καθιερώθηκε στις 5 Απριλίου το 1994 με την πρωτοβουλία να ανήκει σε μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, στο Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων της Εκκλησίας της Ελλάδας, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και του Γραφείου της Αθήνας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ.

Για την Ελλάδα έχει δέουσα σημασία η εν λόγω ημέρα, εφόσον η προσφυγιά και οι εθνικές εκκαθαρίσεις αποτελούν το λίκνο του σύγχρονου ελληνικού κράτους, με τόσο μεγάλο ποσοστό προσφύγων και προσφυγογενών. Έως και σήμερα εξακολουθεί να αποτελεί βασική πύλη εισόδου για πρόσφυγες και μετανάστες, όχι μόνο ως χώρα διέλευσης, αλλά πλέον και προορισμού.

ΕΛΙΑΜΕΠ
Πρόσφυγες και μετανάστες εξακολουθούν να έρχονται αντιμέτωποι με πολλαπλά και συνεχώς αυξανόμενα εμπόδια στην αναζήτηση προστασίας. Τα προαναφερθέντα, αλλά και οι προτάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση των ανθρώπων εν κινήσει καταγράφει, ερευνά και αναλύει το ΕΛΙΑΜΕΠ φροντίζοντας η φωνή των προσφύγων και μεταναστών να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο. Οι έρευνες του συμβάλλουν αφενός σε μια προσπάθεια ενημέρωσης και αφετέρου κατάθεσης εμπεριστατωμένων προτάσεων πολιτικής.

Δράσεις και Αντιμετώπιση
Η καλύτερη λύση για οποιονδήποτε πρόσφυγα είναι να μπορεί να επιστρέψει στην πατρίδα του οικειοθελώς, σε συνθήκες ασφάλειας και αξιοπρέπειας με την ένταξή του στην κοινότητα υποδοχής ή την επανεγκατάσταση σε μια τρίτη χώρα. Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αποτελεί η συνεργασία όλων των χωρών για την επίτευξη του κοινού καλού στα πλαίσια γενναιοδωρίας και αλληλεγγύης που υποδέχονται ήδη υπέρογκους αριθμούς προσφύγων.

Επιπλέον, υφίσταται και δρουν φορείς ανάπτυξης, όπως κοινότητες, σχολεία, συλλογικότητες και άνθρωποι όλων των ηλικιών που αναλαμβάνουν ποικιλόμορφα βήματα δείχνοντας αλληλεγγύη ως προς τους πρόσφυγες, ενώ, δραστηριοποιείται και δημιουργεί ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων-μεταναστών, που μεταξύ άλλων ενημερώνουν και για την πανδημία.

Παράλληλα, εκτός από τα προγράμματα παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, η Ύπατη Αρμοστεία παρέχει βοήθεια στους πληγέντες. Η εκμάθηση γλωσσών, η αναγνώριση των προσόντων και των πτυχίων τους, καθώς και η απορρόφησή τους στην αγορά εργασίας είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διευκόλυνση της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής τους ένταξης στις κοινότητες υποδοχής. Με αυτόν τον τρόπο, καθίστανται ικανοί να συμβάλουν θετικά στην τοπική οικονομία.

Αικατερίνη Συμφέρη

Ερημοποίηση, ένα φαινόμενο που μαστίζει την υφήλιο διαχρονικά απειλώντας, μεταξύ άλλων χωρών, και την Ελλάδα. Ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ η 17^η Ιουνίου σε μια απόπειρα ευαισθητοποίησης και συνάμα επίτασης της προσοχής στην εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Απερήμωσης.

Τι είναι η απερήμωση
Πρόκειται για την προοδευτική υποβάθμιση της παραγωγικής ικανότητας των εδαφών, δηλαδή της εξάντλησης των θρεπτικών συστατικών στο έδαφος, καθώς και την σταδιακή έλλειψη της ανασύστασής του. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρείται η αδυναμία της γης να απορροφήσει το βρόχινο νερό, που όντας ορμητικό παρασύρει έτι μεγαλύτερες ποσότητες χώματος προκαλώντας, έτσι, το φαινόμενο της διάβρωσης των εδαφών. Συνεπώς, η ερημοποίηση είναι προϊόν υπερβολικής χρήσης των πόρων της Γης, ενός κύκλου υπόθαλψης που μετατρέπει τα γόνιμα εδάφη σε στείρα.

Που οφείλεται – ανθρώπινη δραστηριότητα
Στην ιλιγγιώδη ταχύτητα με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο -τα τελευταία ιδίως έτη- πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει η ανθρώπινη δραστηριότητα. Βέβαια, συμπεριλαμβάνονται εξίσου η μη βιώσιμη γεωργία, η εξόρυξη, η υπέρ-βόσκηση, η αποδάσωση -από τις πυρκαγιές ή και από την αποψίλωση των δασών για καύσιμα και ξυλεία-, οι κακές πρακτικές άρδευσης και η κλιματική αλλαγή. Αναλυτικότερα, η διάβρωση του αέρα και του νερού επιδεινώνει την κατάσταση, απομακρύνοντας το φυτικό έδαφος και δημιουργώντας ένα εξαιρετικά στείρο μίγμα σκόνης και άμμου.

Ιστορική διαδρομή
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Σύνοδο στο Ρίο το 1992, αφενός η κλιματική αλλαγή και αφετέρου η απώλεια της βιοποικιλότητας καθίστανται οι κορυφαίες προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ήδη από το 1994 προωθήθηκε η Σύμβαση του ΟΗΕ για την Αντιμετώπιση της Ερημοποίησης την οποία υπέγραψαν 195 χώρες παγκοσμίως.

Σύμβαση του ΟΗΕ
Η εν λόγω Παγκόσμια Ημέρα καθιερώθηκε το 1995 από την Σύμβαση του ΟΗΕ. Στόχος της αποτελεί η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων στις απειλούμενες με ερημοποίηση περιοχές, ώστε να επιτευχθεί τόσο η διατήρηση και επαναφορά της γεωργικής παραγωγικότητας, όσο και η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ξηρασίας.

Επιπτώσεις φαινομένου

• Σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα: εξάντληση αποθεμάτων νερού, διάβρωση και κατολίσθηση εδαφών, καθώς και πλημμύρες
• Ανυπολόγιστη απώλεια σε γεωργικό και κτηνοτροφικό εισόδημα
• Κατάρρευση παραγωγής τροφίμων σε πληγείσες περιοχές
• Ποιότητας ζωής
• Μετανάστευση και εκτόπιση των τοπικών πληθυσμών: κυρίως λόγω μεταφοράς της σκόνης της Σαχάρας από ανέμους προς βορειότερες εκτάσεις

Προτάσεις ΟΗΕ
Η Ατζέντα για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του 2030 δείχνει την επείγουσα δράση για κλιματική αλλαγή με μια σειρά ακόλουθων μέτρων:

• Με την αναδάσωση και την αναγέννηση δασικών εκτάσεων
• Με τη διαχείριση της φυσικής αναγέννησης από τον αγρότη: την βιοποικιλότητα, την οικολογική ασφάλεια, την υπερβόσκηση, τον εμπλουτισμός και υπερ-λίπανση του εδάφους μέσω φύτευσης, το επιλεκτικό κλάδεμα
• Με την προστασία των υδάτινων αποθεμάτων: εξοικονόμηση, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένου, συλλογή βρόχινου, αφαλάτωση ή άμεση χρήση θαλασσινού νερού
• Σταθεροποίηση του εδάφους: με τη χρήση περιφράξεων με άμμο, ιμάντων καταφυγίων
• Κοινωνικοοικονομική σταθερότητα
• Εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη  

Νομική ισχύ
Η Ελλάδα επικύρωσε τη Σύμβαση με το Ν. 2468 (Υπ. Απόφαση 974/27-7-2001, ΦΕΚ 99605/3719), καθώς το 30% του ελληνικού εδάφους απειλείται με ερημοποίηση, και ιδιαίτερα το νοτιότερο τμήμα της Ελλάδας με ξηροθερμικό κλίμα, και συνιστά σημαντική διακινδύνευση ειδικά για τη λεκάνη της Μεσογείου.

Αικατερίνη Συμφέρη