Η μνήμη αποτομής της κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστή Ιωάννη

Τιμάται την 29η κάθε Αυγούστου έκαστου έτους ως σταθερή εορτή που είναι. Πρόκειται για τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Προδρόμου από τον βασιλέα της Ιουδαίας Ηρώδη.

Επίγεια ζωή
Ο Ιωάννης, εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν», γεννήθηκε με θαυμαστό τρόπο σε θρησκευόμενη οικογένεια ως τέκνο του ιερέα Ζαχαρία, που συγγενικά συνδέεται και με την Παρθένο Μαρία, και τη γηραιά Ελισάβετ. Ήταν συγγενής του Ιησού Χριστού και έξι μόλις μήνες μεγαλύτερός Του. Ήταν «δίκαιος» και «άγιος» έναντι Θεού και ανθρώπων, χαρακτηρισμοί του ίδιου του Ηρώδη, κατά τον Μάρκο. Ακόμη, ήταν ευσεβής και ταπεινός, ζούσε απλά και φτωχικά στην έρημο -ως Ναζωραίος ασκητής.

«Πρόδρομος»
Είναι ο τελευταίος από την πλειάδα των προφητών και συνδέει την Καινή με την Παλαιά Διαθήκη. Σκοπός της ζωής του στάθηκε η αναγγελία της ενανθρώπισης του Υιού του Θεού τονίζοντας τη λύτρωση που θα φέρει ο αναμενόμενος Μεσσίας και καλεί πάσι σε μετάνοια. Λαμβάνει την προσωνυμία «Πρόδρομος», γιατί με το κήρυγμα και με το έργο του σήμανε το ελπιδοφόρο μήνυμα της έλευσης του Ιησού Χριστού. Επιπλέον, χαρακτηρίζεται και «Βαπτιστής», διότι βάπτιζε τους ανθρώπους στον Ιορδάνη ποταμό, εξομολογώντας τις αμαρτίες σαν συμβολική πράξη καθαρμού, και βάπτισε τον Ιησού Χριστό, ώστε να δοθεί με αυτόν τον τρόπο η ευκαιρία της επιφανείας του Τριαδικού Θεού.

Επί πίνακι
Έζησε ασκητικό βίο στην έρημο και δεν δίστασε να ελέγξει απερίφραστα και κατά πρόσωπο την αδικία και την ηθική υπόσταση των ανθρώπων της εποχής του, λέγοντας, μάλιστα, ότι δεν επιτρέπεται από το νόμο του Θεού να έχει ο Ηρώδης τη γυναίκα του ίδιου του αδελφού Φιλίππου. Στάθηκε η αιτία να συλληφθεί και να φυλακισθεί από τον τοπάρχη της Ιουδαίας Ηρώδη Αντύπα, όμως, τον διατηρούσε ζωντανό στη φυλακή, γιατί φοβόταν να τον σκοτώσει, επειδή ο λαός τον αγαπούσε, ακολουθούσε το κήρυγμά του, σεβόταν τη διδαχή του και πίστευε στο προφητικό του κήρυγμα για την έλευση του αναμενόμενου Σωτήρα.

Στη γιορτή των γενεθλίων του, υποσχέθηκε να χαρίσει οτιδήποτε στη Σαλώμη. Η αιμοβόρος Ηρωδιάδα, βρήκε την ευκαιρία να εκδικηθεί και να απαλλαγεί από την φυσική παρουσία του Ιωάννη, συμβούλεψε την κόρη της, έτσι, να ζητήσει στο πιάτο το κεφάλι του Ιωάννη ως δώρο γενεθλίων και ο Αντύπας για να την ευχαριστήσει διέταξε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη. Βέβαια, κηρύσσεται ως μέρα νηστείας, διότι ο Ιωάννης θανατώθηκε εξαιτίας της οινοποσίας και του ακράτου ηδονισμού ενός βασιλιά σε ένα συμπόσιο, εκείνο της εορτής των γενεθλίων του.

Ο Τίμιος του Κυρίου Πρόδρομος, ζούσε για την αγάπη και τη δόξα του Χριστού και την υπέγραψε με την ίδια του την κεφαλή. Αρνείται την διαστροφή της αμαρτίας που αποκτηνώνει τον άνθρωπο και συνάμα επικυρώνει την αλήθεια. Θα παραμένει στους αιώνες υπόδειγμα σε όλους όσους θέλουν να υπηρετούν την αλήθεια και να αγωνίζονται κατά της διαφθοράς. Σε όλους τους ορθοδόξους ναούς η μορφή του εικονίζεται δίπλα στο Δεσπότη Κύριο, δεξιά της Ωραίας Πύλης.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Ψηφιακές Κοινότητες Μάθησης

Ο όρος κοινότητα, αναφέρεται σε ένα σύνολο ανθρώπων, οι οποίοι έχουν κοινά κοινωνικά χαρακτηριστικά. Τα μέλη μιας κοινότητας έχουν ή ακόμη και αναπτύσσουν σταδιακά έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας -μια ορολογία- έχουν κοινές απόψεις για ορισμένα θέματα, κοινές αξίες, νοοτροπίες και στάσεις και εφαρμόζουν, σε έναν μεγάλο βαθμό, κοινές πρακτικές. Δύνανται, επομένως, να επικοινωνούν και να συνεργάζονται μεταξύ τους και εντός αυτού του πλαισίου διαμορφώνεται η ταυτότητα της κοινότητας και αναπτύσσονται διαπροσωπικές σχέσεις τους, και συνεπώς δημιουργείται ένας κοινωνικός ιστός, ένα δίκτυο, που περιλαμβάνει σταθερότητα, κινητικότητα μελών έχοντας κάποια διάρκεια.

Επιπλέον, η εν λόγω κοινωνική οντότητα δημιουργεί ατομικό και συλλογικό γνωσιακό κεφάλαιο, καθώς τα προβλήματα που απασχολούν τα μέλη της κοινότητας συζητιούνται, απαντώνται ή και επιλύονται με τη βοήθεια των άλλων μελών αυτής.

Κατά τον Wenger, μέσα από τη συμμετοχή σε κοινές δραστηριότητες ή αλλιώς κοινότητες πρακτικής οικοδομείται η νέα γνώση -θεωρητική και πρακτική- και συντελείται η μάθηση. Εν ολίγοις, η κοινότητα πρακτικής μέσα από την αλληλεπίδραση των μελών της μετασχηματίζεται σε κοινότητα μάθησης.

Σήμερα, με την εξάπλωση της χρήσης του Διαδικτύου, o όρος «κοινότητα» επαναπροσδιορίστηκε, για να συμπεριλάβει την ψηφιακή, ηλεκτρονική, εικονική-διαδικτυακή ή Online Κοινότητα, δηλαδή που στηρίζεται στην ψηφιακά διαμεσολαβητή επικοινωνία, σύγχρονη-ασύγχρονη.

Ο Rheingold περιγράφει τις κοινότητες αυτές ως «κοινωνικές συναθροίσεις που προκύπτουν στο Διαδίκτυο, όταν οι άνθρωποι, εκφράζοντας ανθρώπινα συναισθήματα, συνεχίζουν δημόσιες συζητήσεις για επαρκές χρονικό διάστημα έως τον σχηματισμό ιστών διαπροσωπικών σχέσεων στον κυβερνοχώρο».

Σύμφωνα, επίσης, με τους Smith, Johnston, Fernback και Thompson, τα βασικά συστατικά μιας επιτυχημένης «φυσικής» κοινότητας τη συνεργασία, την επικοινωνία και την προσωπική επένδυση και δέσμευση μεταξύ των μελών της, στον ψηφιακό κόσμο, η απουσία αυτών συνδυαστικά με την ανωνυμία και τη φυσική απόσταση μπορούν εύκολα να σταθούν εμπόδια και να μετατρέψουν μια ηλεκτρονική κοινότητα σε μια απλή ηλεκτρονική συνάντηση μιας ομάδας ανθρώπων που έχουν κοινά ενδιαφέροντα και επικοινωνούν χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά μέσα.

Σε έκτακτες συνθήκες κρίσης παγκοσμίως λόγω της πανδημίας του COVID-19, οι άτυπες κοινότητες μάθησης αποτέλεσαν ένα πραγματικό σωσίβιο για τα περισσότερα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας. Στις καλύτερα προετοιμασμένες σχολικές κοινότητες υπήρχαν ήδη σε χρήση διάφορες ψηφιακές πλατφόρμες, υπηρεσίες, εκπαιδευτικά ιστολόγια, ψηφιακές τάξεις έχοντας ενεργοποιηθεί και αξιοποιηθεί μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους. Διέθεταν, δηλαδή, στη διάθεσή τους έναν ενεργό δίαυλο επικοινωνίας, ώστε να οργανώσουν την επομένη με όλα τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας, γονείς και μαθητές, δίχως να καθυστερήσουν, όταν η υπερφόρτωση του δικτύου απογοήτευε ή αποθάρρυνε τους νέους χρήστες.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Η απαντηση βρισκεται παντα εκει ….

Η ζωή μιας γυναίκας χωρίς αγάπη δεν έχει νόημα. Μια αγάπη – τρόπαιο για επίδειξη. Μια αγάπη για την οποία δήθεν αξίζει να πεθάνεις. Αυτό το χαραγμένο στις ψυχές μας καταραμένο πρότυπο. Όπου πραγματική αγαπη είναι αυτή που σε πληγώνει. Αγάπη που απελπίζεσαι, που εξοργίζει, που μας αποσυντονίζει, και μας διαλύει.

Στην ζωή υπάρχουν δυο τύποι σχέσεων. Αυτές που μας εμπνέουν να προσπαθούμε….. κι αυτές που μας καταστρέφουν. Αυτές που μας δίνουν γαλήνη κι αυτές που την παίρνουν. Δεν ξέρω γιατί διαλέγουμε συνήθως το λάθος. Γιατί διαλέγουμε την αγάπη που μας διαλύει. Η κοινωνία και τα στερεότυπα της μας ωθούν προς το χάος. Μας μαθαίνει ότι έχει πλάκα ο πόνος, αλλά δεν έχει. Δεν ισχύει. Ο πόνος είναι διαστροφή, σε συναρπάζει. Αλλά πληγώνει.

Πρέπει να ξαναμάθουμε να αγαπάμε. Είναι υποχρέωση μας.




Χριστιανική Θεολογία

Ως χριστιανική θεολογία χαρακτηρίζεται η διδασκαλία των χριστιανικών εκκλησιών, ή μάλλον η εξάσκηση της θεολογίας από χριστιανική άποψη, είτε η μελέτη του Χριστιανισμού θεολογικά.

Ιστορικά η πορεία της χριστιανικής θεολογίας ταυτίζεται με την πορεία της χριστιανικής Εκκλησίας. Πρώτες θεολογικές μαρτυρίες θεωρούνται τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, που χάρη στη θεωρούμενη θεοπνευστία, επέχουν ακριβή θέση θεολογικών συγγραμμάτων. Τα Ευαγγέλια είναι μαρτυρίες πίστης, έκφραση βιώματος, κήρυγμα ιεραποστολής και μετάδοσης του χριστιανικού μηνύματος και θεολογική κατήχηση των μελών της Εκκλησίας. Συνάμα υπό το πρίσμα της χριστιανικής διδασκαλίας απέκτησαν νέο θεολογικό νόημα και τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, καθώς κηρύττουν τα μέλλοντα που έπονται της Καινής, ενώ η τελευταία έρχεται για να επαληθεύσει και επιβεβαιώσει τα προλεχθέντα της πρώτης.

Τα πρώτα χριστιανικά συγγράμματα που ακολούθησαν ήταν των Αποστολικών Πατέρων, δηλαδή των μαθητών και ακολούθων των ίδιων των Αποστόλων-μαθητών του Ιησού. Με τα περισσότερα εξ αυτών να είναι περιστασιακά και να μην εκθέτουν συστηματικά τη χριστιανική διδασκαλία με ιδιαίτερες θεολογικές αναλύσεις.

Έπονται οι Απολογητές Πατέρες στις αρχές του 2ου αιώνα. Πρόκειται για χριστιανούς φιλόσοφους και απευθύνονταν κυρίως σε φιλοσόφους και λόγιους. Η προσπάθειά τους έγκειτο στο να ανασκευάσουν τις κατηγορίες Εθνικών και Ιουδαίων κατά των Χριστιανών και να καταδείξουν την αλήθεια της χριστιανικής πίστης. Ακόμη, σε αυτούς οφείλεται το γεγονός ότι ο Χριστιανισμός παρέλαβε όρους και έννοιες της ελληνικής φιλοσοφίας και επηρεάστηκε από αυτή σοβαρά στον τρόπο σύλληψης και διατύπωσης της θεολογικής του διδασκαλίας.

Μέλει σημαντική η συνέχεια, καθώς επηρέασε και κυριάρχησε βαθιά στη σκέψη των στοχαστών και συγγραφέων των επόμενων αιώνων, τιθέμενη στο κέντρο της επιστημονικής και φιλολογικής παραγωγής. Εξ αιτίας της συντριπτικής επικράτησης του Χριστιανισμού στο Δυτικό κόσμο και τη Ρωμαϊκή Ανατολή επηρέασε καταλυτικά τη δυτική διανόηση αντιστοίχως.

Κάποιοι από τους κλάδους της είναι οι εξής: Μελέτη της Βιβλικής Γραμματείας – Λειτουργική – Συγκριτική – Ιστορίας – Εκκλησιαστική Ιστορία – Ηθική θεολογία – Πατρολογία – Πρακτική θεολογία – Δογματική θεολογία (ή συστηματική θεολογία) – Κανονικό Εκκλησιαστικό Δίκαιο.

Οι αρχές σύμφωνα με την χριστιανική θεολογία:

Η κτίση έχει μία συγκεκριμένη αρχή, δηλαδή υπάρχει ένας συγκεκριμένος χρόνος που δημιουργήθηκε από μια δημιουργική αρχή, που είναι ο Θεός. Δεν είναι άναρχα τα ορώμενα. Επίσης, από αυτό εξάγεται ότι η κτίση έχει και συγκεκριμένο τέλος. Όμως, ο άνθρωπος, για να δη και εννοήση τον Θεό, χρειάζεται την κάθαρση της σαρκός από τα πάθη.

Δεύτερη θεολογική αρχή είναι ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε εκ του μηδενός, δηλαδή εκ μη υπαρχούσης ύλης. Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο από το μηδέν και όχι από προϋπάρχουσες ιδέες, ούτε από μια προϋφεστώσα ύλη. Με την θέση αυτή κλονίζονται όλες οι ειδωλολατρικές κοσμολογικές αρχές, δηλαδή κλονίζονται τα θεμέλια της κλασσικής μεταφυσικής.

Κατά τον Μέγα Βασίλειο όλες οι τέχνες είναι μεταγενέστερες από τις ύλες. Με αυτόν τον σκοπό δημιούργησε την ύλη, το πύρ, το ύδωρ και τον αέρα και συνέδεσε τα ανόμοια πράγματα με έναν άρρηκτο δεσμό φιλίας σε μια κοινωνία και αρμονία. «Πάντα προστάγματι Θεού εκ του μη όντος εις το είναι παραχθέντα».

Τρίτη θεολογική αρχή είναι ότι ο Θεός διευθύνει τον κόσμο με τις άκτιστες ενέργειές Του. Εν ολίγοις, διευθύνει τον κόσμο προσωπικά. Αυτό είναι σπουδαίο, γιατί δείχνει ότι σε όλη την κτίση υπάρχουν οι ενέργειες του Θεού και, βέβαια, η ουσία του Θεού παραμένει αμέθεκτη από την κτίση. Όχι μόνον όλα δημιουργήθηκαν με την άκτιστη ενέργεια του Θεού, αλλά και όλα κατευθύνονται από την δύναμη Του.

Τετάρτη θεολογική αρχή είναι ότι η κτίση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά επειδή δημιουργήθηκε από τον Θεό και διευθύνεται από την άκτιστη ενέργειά Του, για αυτό είναι ανάγκη ο άνθρωπος να ανάγει τον νου του από τα ορώμενα στα αόρατα, από την κτίση στον δημιουργό. Ώστε, με επίκληση του φωτισμού, να δύναται ο άνθρωπος να φθάσει στην αίσθηση του μεγαλείου του Θεού.

Πέμπτη θεολογική αρχή. Με τα διάφορα φαινόμενα που εκτυλίσσονται στην κτίση, όπως η συμπεριφορά των ζώων, πτηνών και εντόμων οδηγεί την σκέψη σε πνευματικές διδασκαλίες που έχουν σκοπό να βοηθήσουν τον άνθρωπο να ωφελείται πνευματικά. Κατά αυτήν την διδασκαλία γίνεται αντιληπτό ότι οι άγιοι δεν περικλείουν την ζωή τους μέσα στην ιστορία, αλλά την επεκτείνουν και στην εσχατολογία, ή, για να ακριβολογήσουμε, κάτι που ρυθμίζει και το ιστορικό γίγνεσθαι.

Η αποδεικτική μέθοδος των ησυχαστών Πατέρων που έχει σχέση με τα πράγματα, την εμπειρία, αναφέρεται στην πορεία του ανθρώπου προς την θέωση. Ενώ, σε άλλο επίπεδο κινείται η θεογνωσία, δηλαδή το τελεολογικός χαρακτήρας και ο σκοπός της θεολογίας. Χρησιμοποιεί διπλή μεθοδολογία για τον Θεό και την κτίση, δηλαδή με την λογική ερευνά την κτίση, την φύση των όντων, μελετά τα φυσικά φαινόμενα, ενώ με τον νου, ο οποίος καθαρίζεται και φωτίζεται αποκτά την γνώση του Θεού. Επομένως, η μέθοδος για την γνώση του Θεού είναι η εμπειρία. Βέβαια, από τις εκκλησίες της Ανατολής χαρακτηρίζεται η ιδιαίτερη κατάσταση του ανθρώπου, ο οποίος δεχόμενος την αγιαστική χάρη, δηλαδή το φωτισμό, του Αγίου Πνεύματος, εκφράζει με τη μαρτυρία του το λόγο και φυσικά η ενέργεια του Θεού που ζωοποιεί τον κόσμο και βοηθά τον άνθρωπο να υπερβεί την κτιστότητα και την θνητότητά του. Έτσι με ο φωτισμός από την θεία Χάρη απλώς υποβοηθά την λογική του ανθρώπου να κατανοήσει τις έννοιες και τα κείμενα.

Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας, υπήρξαν θεολόγοι μέσα από την εμπειρία της αποκαλύψεως και έγιναν επιστήμονες μέσα από την μελέτη και την επιμελή σπουδή της ανθρώπινης επιστήμης. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία προσδοκόνται «καινοί ουρανοί και γήν καινήν».

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπισμού

Η World Humanitarian Day καθιερώθηκε με απόφαση του ΟΗΕ για να τιμήσει το προσωπικό που εμπλέκεται στις ανά τον πλανήτη ανθρωπιστικές αποστολές, αλλά και να αποτίσει φόρο τιμής στους ανθρώπους που αφιερώνουν τη ζωή τους, ακόμα και με κίνδυνο της ζωής τους, στην προσφορά ανθρωπιστικής βοήθειας και αλληλεγγύης στους συνανθρώπους τους σε κάθε άκρη της γης, χωρίς φυλετικές, θρησκευτικές ή άλλες διακρίσεις, όπως αναφέρει η ανακοίνωση του Ε.Ε.Σ..

Η 19η Αυγούστου, την ημέρα του Θερινού Ηλιοστασίου, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ανθρωπιστικής και Ηθικής Ένωσης –IHEU, μιας οργάνωσης που εδρεύει στο Άμστερνταμ και συσπειρώνει άθεους, ορθολογιστές, υπέρμαχους του κοσμικού κράτους και σκεπτικιστές, επελέγη ως Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπισμού, επειδή την ημερομηνία αυτή του 2003 ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ στο Ιράκ, βραζιλιάνος διπλωμάτης Σέρζιο Βιέιρα ντε Μέλο και 21 συνάδελφοί του έχασαν τη ζωή τους, κατά τη διάρκεια βομβιστικής επίθεσης στο αρχηγείο του ΟΗΕ στην Βαγδάτη.

Στόχος της Ημέρας είναι η διάδοση του Ουμανισμού ή αλλιώς Ανθρωπισμού ως φιλοσοφική στάση ζωής. Πρόκειται για φιλοσοφικό ρεύμα και στάση ζωής, που τοποθετεί τον άνθρωπο υπεράνω όλων των άλλων αξιών και πιστεύει κυρίως στον πολιτισμένο και μορφωμένο άνθρωπο ως αξία και συνάμα την παγκόσμια κατανόηση και το σεβασμό του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου. Βέβαια, αποτελεί μια ευκαιρία, ώστε να ενημερωθεί όσο το δυνατόν το ευρύτερο κοινό για την σωτήρια παροχή βοήθειας που παρέχουν μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων, όπως επίσης και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν ημερησίως.

Το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο, International Humanitarian Law, είναι ένα σύνολο κανόνων που επιδιώκουν να περιορίσουν τις επιπτώσεις ένοπλων συγκρούσεων. Επιπλέον, καθορίζει τις ευθύνες των κρατών και των μη κρατικών ενόπλων ομάδων κατά τη διάρκεια ένοπλης σύγκρουσης. Ακόμη, το δικαίωμα παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, την προστασία των πολιτών, καθώς και προσφύγων, κρατουμένων, τραυματιών και ασθενών. Άλλωστε, βασίζεται στην 4η Σύμβαση της Γενεύης του 1949 και τα επιμέρους πρωτόκολλα του 1977 και του 2005 αντιστοίχως.

Υπηρετώντας τις αρχές του Ανθρωπισμού, της Αμεροληψίας, της Ουδετερότητας, της Ανεξαρτησίας, του Εθελοντισμού, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, πιστός στις Θεμελιώδεις Αρχές του Ερυθροσταυρικού Κινήματος συνεχίζει άοκνα το πολύπλευρο έργο του με τη στήριξη των χιλιάδων εθελοντών του και των εργαζομένων του και ευχαριστεί όλους αυτούς τους ανθρώπους που με υψηλό αίσθημα ευθύνης και αυταπάρνησης προσφέρουν καθημερινά τις υπηρεσίες τους όπου χρειαστεί, ανακουφίζοντας τον ανθρώπινο πόνο.

Το Γραφείο του Επιτρόπου Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων συγχαίρει όλους τους συμπολίτες που αφιερώνουν τη ζωή τους στην προσφορά ανθρωπιστικής βοήθειας, συμβάλλοντας στη στήριξη συνανθρώπων τους. Εθελοντικές και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, αλλά και απλοί πολίτες παρέχουν βοήθεια σε όσους αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή τους καταστάσεις, είτε λόγω συγκρούσεων είτε φυσικών καταστροφών.

Οι προσπάθειες που καταβάλλονται εθελοντικά σε ολόκληρο τον κόσμο για την ανακούφιση ανθρώπων από αρρώστιες, πείνα, καταστροφές και πολέμους είναι σημαντικές και αξιέπαινες.

  • Με τον όρο ανθρωπιά, ο ανθρώπινος πόνος αντιμετωπίζεται ανεξαρτήτως γεωγραφικών ορίων, με ιδιαίτερη μέρισμα στους τέως ευάλωτους.
  • Με τον όρο αμεροληψία, η ανθρωπιστική αρωγή παρέχεται αποκλειστικά βάσει της ανάγκης, δίχως διακρίσεις.
  • Με τον όρο Ουδετερότητα, η ανθρωπιστική αρωγή δεν ευνοεί καμία πλευρά σε όποια ένοπλη σύγκρουση ή άλλη διαμάχη.
  • Με τον όρο Ανεξαρτησία, νοείται η αυτονομία των ανθρωπιστικών στόχων από ποικίλους άλλους, όπως πολιτικούς, οικονομικούς ή και στρατιωτικούς.

Αικατερίνη Συμφέρη




Δεκαπενταύγουστος και Κοίμηση της Θεοτόκου

Η Κοίμηση της Θεοτόκου αποτελεί Θεομητορική γιορτή των Ορθόδοξων Χριστιανών, και είναι μία από τις μεγαλύτερες, εορταζόμενη την 15η κάθε Αυγούστου κατά πρώτο λόγο το θάνατο και την ταφή της Παναγίας και κατά δεύτερο την ανάσταση και τη μετάστασή Της στους ουρανούς. Σύμφωνα με τους Παλαιοημερολογίτες γιορτάζεται την 28η Αυγούστου. Αλλιώς επονομαζόμενο το «Πάσχα του Καλοκαιριού» εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα, καθώς δεν πρόκειται για πένθιμο γεγονός, επειδή η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν».

Η Θεοτόκος είναι ο πρώτος άνθρωπος που ανέρχεται εις την βασιλεία του Θεού και συνεπώς αποτελεί το πιο χαρούμενο γεγονός μετά από το Πάσχα. Η θέση Της μέσα εις την ιστορία της σωτηρίας είναι σημαντικότατη, διότι στάθηκε ως το όργανον της σωτηρίας του ανθρώπου. Είναι εκείνη η οποία έδωσε τον εαυτόν της, να γίνει κλίμακα για να κατέλθει ο Θεός στη γη, και συνάμα γίνεται κλίμακα για να ανέλθει ολόκληρη η ανθρωπότητα στον ουρανό. Έτσι ο Θεός δια της Θεοτόκου, γίνεται άνθρωπος και οι άνθρωποι δια της Θεοτόκου γίνονται θεοί.

Αγγελία επικείμενου γεγονότος
Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, η μητέρα του Ιησού Χριστού, Μαρία -η Θεοτόκος και Παναγία-, πληροφορήθηκε τον επικείμενο θάνατό της από έναν άγγελο τρεις ημέρες πρωτύτερα και άρχισε να προετοιμάζεται κατάλληλα. Προσεύχεται στο όρος των Ελαιών και δίνει τα υπάρχοντά της σε δύο γειτόνισσές της χήρες. Την ημέρα της Κοίμησής της δεν ήταν όλοι οι Απόστολοι στα Ιεροσόλυμα, καθώς κήρυτταν «απανταχού γης», όμως, μία νεφέλη τους άρπαξε και τους έφερε εκεί με μοναδικό απών τον Απόστολο Θωμά.

Τρεις μέρες μετά όταν ο τελευταίος πήγε να Την προσκυνήσει, άνοιξε τον τάφο και διαπίστωσε ότι η Παναγία αναστήθηκε σωματικά και ανελήφθη στους ουρανούς. Πάνω στον τάφο της χτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός, που αποδίδεται στην Αγία Ελένη. Μετά την καταστροφή του, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Μαρκιανός με τη σύζυγό του Πουλχερία έχτισαν ένα νέο ναό, που υπάρχει μέχρι σήμερα.

Άντληση πληροφοριών
Για την Κοίμηση της Θεοτόκου δεν υπάρχουν πληροφορίες από την Καινή Διαθήκη και αντλείται εορτολογικό περιεχόμενο σε εξωβιβλικές μαρτυρίες από τις διηγήσεις σημαντικών εκκλησιαστικών ανδρών και πατέρων της εκκλησίας και απόκρυφα έργα που χρονολογούνται ήδη από τα τέλη του 4ου μ.Χ. αιώνα και έτσι συντάσσεται η «αρχαία και αληθεστάτη» παράδοση της Εκκλησίας.

Διαφορά Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας
Μεταξύ των δυο έγκειται δογματική διαφορά με το εν λόγω συμβάν. Η Καθολική Εκκλησία πιστεύει στο δόγμα της ενσώματης ανάληψης της Θεοτόκου, που οριστικοποιήθηκε με την αποστολική εγκύκλιο του Πάπα Πίου IB’ «Munificentissimus Deus» τη δεκαετία του ’50. Αντίθετα, η Ορθόδοξη Εκκλησία κάνει λόγο πρώτα για Κοίμηση της Θεοτόκου, δηλαδή πραγματικό θάνατο, τον χωρισμό της ψυχής από το σώμα και στη συνέχεια για μετάσταση της Θεοτόκου, δηλαδή ανάσταση, την ένωση της ψυχής και του σώματος και ανάληψή της κοντά στον Υιόν της.

Γιατί εορτάζεται στις 15 Αυγούστου
Στον δρόμο μεταξύ Ιερουσαλήμ και Βηθλεέμ υπάρχει μια τοποθεσία ονόματι Κάθισμα όπου κατά την απόκρυφη παράδοση η Θεοτόκος λίγο πριν την κύησή της ζήτησε από τον Ιωσήφ να ξεκουραστεί. Εκεί χτίσθηκε ναός στα χρόνια του Ιουβενάλιου Ιεροσολύμων. Όμως, από τα μέσα του 5ου αιώνα ο αυτοκράτορας Μαρκιανός κτίζει ναό προς τιμήν της Θεοτόκου στη Γεσθημανή και τρία χρόνια μετά τον θάνατό του, το 460, εμφανίζεται για πρώτη φορά η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, εκτοπίζοντας την παλαιότερη του Καθίσματος. Ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος στα τέλη του 6ου αιώνα καθόρισε διά διατάγματος την επιτέλεση της επίσημης υιοθεσίας της ιεροσολυμιτικής ημερομηνίας. Υπάρχουν αρκετές αναφορές σχετικά με τον τόπο ταφής της Θεοτόκου με επικρατέστερες να συνδέονται με τα Ιεροσόλυμα, τη Γεσθημανή και την Έφεσο.

Εορτασμός σε άλλες Εκκλησίες
Η Συριακή Εκκλησία τοποθέτησε στις 26 Δεκεμβρίου την εορτή της Κοιμήσεως. Από τη Συρία η εορτή περνάει στην Ρώμη. Ο Σύριος πάπας Σέργιος Α’ μετέφερε στη Ρώμη τον εορτασμό της Κοιμήσεως, μετά την αποτυχημένη πρώτη επιχείρηση του πάπα Θεόδωρου Α’. Ο Πάπας Αδριανός εγκαινίασε την εορτή στο ναό της Αγίας Μαρίας της Μείζονος στη Ρώμη. Στην Αίγυπτο η εορτή εμφανίστηκε τον 5ο αιώνα εξ επιδράσεως των Ιεροσολύμων. Ως ημερομηνία τέλεσης της εορτής είχε οριστεί η 21η του αιγυπτιακού μηνός Τομπί, η αντίστοιχη 16η Ιανουαρίου του Ιουλιανού ημερολογίου, ενώ τη 15η Αυγούστου εορταζόταν η Μετάσταση αυτής.

Η εορτή αυτή γιορτάζεται με λιγότερο εμφατικό τρόπο στις λοιπές ορθόδοξες και καθολικές χώρες του κόσμου. Οι προτεσταντικές ομολογίες θεωρούν την Κοίμηση της Θεοτόκου δευτερεύουσα εορτή, γιατί δεν βασίζεται σε βιβλικές αναφορές.

Νηστεία
Κατά την παράδοση, είθισται περίοδος νηστείας για τη συγκεκριμένη εορτή, που καθιερώθηκε τον 7ο αιώνα. Αρχικά ήταν χωρισμένη σε δύο περιόδους, εκείνη πριν την γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, και καταλύεται το ψάρι, και εκείνη πριν της γιορτής της Κοίμησης της Θεοτόκου, και καταλύονται τα πάντα. Το 10ο αιώνα, συνενώθηκαν σε μια νηστεία που περιλαμβάνει 14 ημέρες και ξεκινά την 1η Αυγούστου.

Εικόνες
Εφεξής έχουν πλέον ιστορικόν χαρακτήρα, ιστορική διάσταση αλλά και δογματική διάσταση. Απεικονίζεται, η Υπεραγία Θεοτόκος νεκρή πάνω στο κρεβάτι. Γύρω της είναι οι Απόστολοι. Σε μια θεία δόξα κατά έναν τρόπο που να δίδεται η εντύπωση ότι πρόκειται για κάτι το εξωκοσμικόν, βρίσκεται ο Ιησούς Χριστός να κρατάει στα χέρια του την ψυχή της μητέρας Του, που οι αγιογράφοι παρουσιάζουν ως ένα νήπιο. Άγγελοι δορυφορούν τον Χριστόν αποτελώντας τον ουρανό.

Κάτω εις την γην οι Απόστολοι, κλαίουν, αλλά το κλάμα τους είναι συγκρατημένο. Είναι ένα κλάμα τόσο λύπης, γιατί έχασαν την μητέρα του Κυρίου τους, όσο και χαράς διότι είναι ο πρώτος άνθρωπος, αληθινά άνθρωπος, όχι θεάνθρωπος ο οποίος ανέρχεται δεδοξασμένος στον ουρανό.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Στη μνήμη του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Στις 11 Αυγούστου του 2020, η Ελλάδα αποχαιρετά έναν από τους πιο σπουδαίους ποιητές της εποχής μας τον Ντίνο Χριστιανόπουλο. Το πλούσιο συγγραφικό του έργο, η ιδιαίτερη ερωτική του ποίηση θα συνεχίσει να εμπνέει γενιές και γενιές . Αφησε τις τελευταίες του πνοές στο σπίτι του στις σαράντα εκκλησιές, σε ηλικία 89 ετών. Το πραγματικό του όνομα ηταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης.

Ήταν αυθόρμητος,γεμάτος χιούμορ και σαρκασμό, αντισυμβατικός ,αντικρατιστής ,δεν ήθελε να χαϊδεύει αυτιά. Ο ίδιος έλεγε ” Δεν διστάζω να τα πω χύμα και τσουβαλάτα, προπάντων όταν μιλώ εις βάρος του εαυτού μου αυτό-υποτιμητικά. Δεν μετανιώνω.Δεν φοβόταν τον θάνατο.“Πιο πολύ με ενδιαφέρει το μέλλον των ποιημάτων μου παρά το μέλλον του σαρκίου μου”.
Εκτός από ποιητής, χαρακτηρίζεται και ως διηγηματογράφος, δοκιμιογράφος,στιχουργός, μεταφραστής, ερευνητής, λαογράφος, εκδότης και βιβλιοκριτικός.

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη ,στις 20 Μαρτίου 1931 και ήταν γιος προσφύγων από την Ανατολική Θράκη. Φοίτησε στο τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πήρε πτυχίο του Τομέα Κλασικών Σπουδών. Αργότερα εργάστηκε ως βιβλιοθηκάριος στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της πόλης από το 1958 ως το 1965. Έπειτα εργάστηκε ως επιμελητής εκδόσεων. Το 1958 ίδρυσε ,ανέλαβε και διεύθυνε το περιοδικό Διαγώνιος, που κυκλοφόρησε ως το 1983 με ολιγόχρονες παύσεις. Το 1962 δημιούργησε τις εκδόσεις της Διαγωνίου (που συνεχίζονται ως σήμερα) και από το 1965 εργάστηκε ως διορθωτής και επιμελητής.Εκείνη την περίοδο αναπτύχθηκε ο λεγόμενος “κύκλος των λογοτεχνών της Διαγωνίου”. Το 1974 ίδρυσε τη Μικρή Πινακοθήκη της Διαγωνίου που έχει ως στόχο την προβολή νέων καλλιτεχνών της συμπρωτεύουσας, με στενούς συνεργάτες του Κάρολο Τσίζεκ και Νίκο Νικολαΐδη. Δημοσίευσε το πρώτο του ποίημα “Βιογραφία” στο περιοδικό της Θεσσαλονίκης Μορφές, το 1949 .Τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο “Εποχή των ισχνών αγελάδων”.

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος τοποθετείται ανάμεσα στους σημαντικότερους ποιητές της ομάδας που είναι γνωστή ως Κύκλος της Διαγωνίου και κινήθηκε στο πλαίσιο του ομώνυμου περιοδικού. Η ποίησή του θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως έντονα ερωτική ,έχοντας και επιρροές από τον Κωνσταντίνο Καβάφη.Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες.

Στην πρώτη ποιητική συλλογή του Εποχή των ισχνών αγελάδων (1950) φανερώνεται το προσωπικό του ύφος αλλά και οι επιρροές από τον Καβάφη και τον Τ. Σ. Έλιοτ. Στις επόμενες εμφανίσεις του εκφράζεται το κυρίαρχο θέμα της ποίησής του, δηλαδή η ομοφυλοφιλική σχέση και το ερωτικό πάθος που οδηγεί στην ταπείνωση και στη μοναξιά.
Κυνηγήθηκε πολύ από το κοινωνικό κατεστημένο της εποχής. Μάλιστα κόντεψε να συλληφθεί από τη Χούντα επειδή αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο για το πεζό του έργο, “Χιλιαστή”. Το 2011 τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το λογοτεχνικό έργο του γενικά .Πάλι όμως αρνήθηκε να το παραλάβει παραπέμποντας στο κείμενό του “Εναντίον” από το 1979, όπου αναφέρει χαρακτηριστικά: “Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία από το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε”.
Τον Ιούνιο του 2011 αναγορεύτηκε διδάκτορας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης από το Τμήμα Φιλολογίας.

Το τελευταίο αντίο στον μεγάλο ποιητή είπαν την Πέμπτη 13 Αυγούστου στις 10 το πρωί ,φίλοι συγγενείς αλλά και όσοι θαύμαζαν το πλούσιο συγγραφικό του έργο ,στον ιερό ναό κοιμήσεως της Θεοτόκου ,στις 40 εκκλησιές ,όπου τελέστηκε η κηδεία του. Η κηδεία του Ντίνου Χριστιανόπουλου έγινε δημοτική δαπάνη.

Μια μάτια στην πλούσια εργογραφία του:
Ι. Ποίηση
• Εποχή των ισχνών αγελάδων. Θεσσαλονίκη, Κοχλίας, 1950.
• Ξένα γόνατα · Ποιήματα 1950-1955. Θεσσαλονίκη, 1957.
• Ανυπεράσπιστος καϋμός · Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1960.
• Ποιήματα 1949-1960. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1962.
• Το κορμί και το σαράκι · Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1964.
• Ποιήματα 1949-1964. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1964.
• Προάστια · Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1969.
• Το κορμί και το μεράκι · Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1970.
• Ποιήματα 1949-1970. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1974.
• Μικρά ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1975.
• Ιστορίες του γλυκού νερού . Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1980.
• Το αιώνιο παράπονο · Ποιήματα και τραγούδια. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1981.
• Νέα ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1981 (και σε δεύτερη έκδοση με τίτλο Νεκρή πιάτσα· Πεζά Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1984).
• Δώδεκα τραγούδια εικονογραφημένα με ξυλογραφίες του Νίκου Νικολαΐδη. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1984.
• Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1986 (δεύτερη έκδοση 1992, τρίτη έκδοση 1998).
• Νεκρή πιάτσα· Νεώτερα ποιήματα (1990-1996). Παιανία, Μπιλιέτο, 1997.
• Το κορμί και το σαράκι · Νεώτερα ποιήματα (1990-1996). Παιανία, Μπιλιέτο, 1997.
• Η πιο βαθιά πληγή. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1998.
ΙΙ.Μελέτες – Παρουσιάσεις – Δοκίμια
• Κάρολος Τσίζεκ · Μια παρουσίαση από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο και τον Ηλία Πετρόπουλο. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1959.
• Ιστορική και αισθητική διαμόρφωση του ρεμπέτικου τραγουδιού. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1961.
• Έκθεσις βιβλίων περί Θεσσαλονίκης. Θεσσαλονίκη, Έκδοση Επιτροπής Πνευματικών Εκδηλώσεων εορτασμού πεντηκοστής επετείου από της απελευθερώσεως της Θεσσαλονίκης, 1962.
• Δοκίμια σειρά πρώτη. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1965.
• Στρατής Δούκας · Μελέτη. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1969.
• Τα γλυπτά της νεώτερης Θεσσαλονίκης (έρευνα με τη συνεργασία του Ι.Βλαχόπουλου και φωτογραφίες του Δημήτρη Τσίτου). Θεσσαλονίκη
ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1969.
• Τα γλυπτά της νεώτερης Θεσσαλονίκης (έρευνα με τη συνεργασία του Ι.Βλαχόπουλου και φωτογραφίες του Δημήτρη Τσίτου). Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1969.
• Ο ζωγράφος Γιώργος Παραλής (εισαγωγή – επιλογή έργων). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1971.
• Ο ζωγράφος Στέλιος Μαυρομάτης (εισαγωγή – επιλογή έργων). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1971.
• Στιχάκια του στρατού (σημείωμα – ανθολόγηση). Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ, Διαγώνιος, 1973.
• Τα πρώτα λογοτεχνικά περιοδικά της Θεσσαλονίκης (1921-1924). Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1975.
• Ο ζωγράφος Κάρολος Τσίζεκ (εισαγωγή – ). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1976.
• Ν.Μουτσόπουλος, Αναμνήσεις [Σχέδια] (πρόλογος – επιλογή). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1976.
• Βασίλειος Λαούρδας, Φιλολογικά δοκίμια (εισαγωγή – επιλογή κειμένων). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1977.
• ΑποθήκηΑ’ · Βιβλιοκρισίες. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1978.
• Οι μεταφράσεις του ‘Ύμνου εις την Ελευθερίαν’ του Σολωμού · Βιβλιογραφία – Πληροφορίες Σχόλια. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από τον τόμο Αφιέρωμα στον καθηγητή Λίνο Πολίτη, 1978.
• Μελχιόρ Φρόμμελ · 34 σχέδια (πρόλογος – επιλογή). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1979.
• Λογοτεχνικά βιβλία και περιοδικά που τυπώθηκαν στη Θεσσαλονίκη (1850-1950) · Πρώτη καταγραφή. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ.Διαγώνιος, 1980.
• Ελληνικές εκδόσεις στη Θεσσαλονίκη επί Τουρκοκρατίας (1850-1912) · Πρώτη καταγραφή. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από το περ. Διαγώνιος, 1986.
• Ζωγράφοι της Διαγωνίου (εισαγωγή – επιλογή). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1983.
• Ο Αμπεντίν πασάς και ένα ελληνικό ποίημά του. Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από τον πρώτο τόμο της επετηρίδας του κέντρου ιστορίας Θεσσαλονίκης Η Θεσσαλονίκη, 1985.
• Διαγώνιος: Τριάντα χρόνια προσφοράς · Έκθεση τευχών και εκδόσεων του περιοδικού Διαγώνιος (1957-1986). Θεσσαλονίκη, Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, 1986.
• Εναντίον · Τρία κείμενα του Γιάννη Σκαρίμπα και του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Αθήνα, Άγρα, 1986.
• Χρειάζεται πολλή δουλειά ακόμη · Προτάσεις για τη μελέτη των καλών τεχνών στη Θεσσαλονίκη. Αθήνα, ανάτυπο από τον τόμο 1ο Συμπόσιο για την τέχνη του Τελλογλείου Ιδρύματος, 1986.
• Η ποίηση στη Θεσσαλονίκη από το 1913 ως το 1940 (μελέτη – ανθολογία – βιβλιογραφία). Θεσσαλονίκη, ανάτυπο από τον τόμο Η Θεσσαλονίκη μετά το 1912 του κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης, 1986.
• Εκατό χρόνια λογοτεχνικού περιοδικού στη Θεσσαλονίκη (1889-1989) · Έκθεση λογοτεχνικών περιοδικών Θεσσαλονίκης. Θεσσαλονίκη, Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, 1986.
• Φαίδων ο Πολίτης · Ποιήματα (εισαγωγή – επιλογή). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1988.
• Με τέχνη και με πάθος · Δοκίμια. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1989.
• Συμπληρώνοντας κενά: Σολωμός – Καβάφης – Καββαδίας – Δούκας – Λαούρδας · Φιλολογικές μελέτες. Αθήνα, Ρόπτρον, 1988.
• Τα αλαμπουρνέζικα ή η γλώσσα των σημερινών κουλτουριάρηδων · Μια συζήτηση με τον Περικλή Σφυρίδη. Θεσσαλονίκη, Τα τραμάκια, 1990.
• Εισαγωγή στα ρεμπέτικα. Θεσσαλονίκη, 1991.
• Το επ’ εμοί · Δοκίμια. Αθήνα, Μπιλιέτο, 1993.
• Εναντίον · Δοκίμια. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1993.
ΙΙΙ.Πεζογραφία
• Η κάτω βόλτα · Διηγήματα. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1963.
• Οι ρεμπέτες του ντουνιά · Μικρά πεζά. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1986.
• Οι προγραμματισμένοι στο χαμό · Ποιήματα Θεσσαλονικέων ποιητών για την καταστροφή των Εβραίων της Θεσσαλονίκης · Επιλογή. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1990.
• Δώδεκα τραγούδια του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1994.
IV. Μεταφράσεις – Διασκευές
• Εντευκτήριο · Μεταφράσεις ποιημάτων. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1966.
• Τρία παραμύθια · Σπουδές λαϊκού λόγου (διασκευές). Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1989.
• Το Άγιο Ευαγγέλιο κατά τον Ματθαίο. Αθήνα, Το Ροδακιό, 1997. 1. Για αναλυτικότερα εργογραφικά και βιβλιογραφικά στοιχεία για τον Ντίνο Χριστιανόπουλου ως το 1990 βλ. – Βιβλιογραφία Ντίνου Χριστιανόπουλου (1950-1990) · Επιλογή. Θεσσαλονίκη, Infoprint, 1993




Βασικές αρχές, επισημάνσεις και μορφές στο πεδίο της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης

Η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση ως όρος αναφέρεται στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και παρέχεται από απόσταση σε μαθητές σχολικής ηλικίας, καθώς και σε ενηλίκους.

Επισημάνσεις για τις βασικές αρχές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, που προέκυψαν ως αποτέλεσμα συλλογικής επεξεργασίας ιδεών και πρακτικών στο επιστημονικό πεδίο και απαντούν σε προβληματισμούς που δημιουργήθηκαν σε πολλούς εκπαιδευτικούς με τη βίαιη και απότομη εισαγωγή της στα σχολεία είναι οι ακόλουθες.

1. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία εκπαίδευσης, που για να είναι ποιοτική και αποτελεσματική, απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό από το πρώτο ως το τελευταίο βήμα. Άλλωστε, πραγματοποιείται με ολοκληρωμένα συστήματα εκπαίδευσης, άρτια οργανωμένα με διοικητικές, υποστηρικτικές και εκπαιδευτικές δομές, που σχεδιάζουν όλο το πλαίσιο και ορίζουν τις προδιαγραφές με λεπτομέρειες.

2. Το κατάλληλα διαμορφωμένο εκπαιδευτικό υλικό αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα. Η δημιουργία νέου ψηφιακού υλικού ακολουθεί συγκεκριμένες παιδαγωγικές προδιαγραφές που απαιτούν μεγάλη προετοιμασία, γνώσεις, εμπειρία και προσήλωση στο αποτέλεσμα. Είναι σχεδιασμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι σαφές και επεξηγηματικό, να προσελκύει το ενδιαφέρον, να υποστηρίζει αποτελεσματικά τους εκπαιδευόμενους στη μαθησιακή διαδικασία, ακόμη και όταν μελετούν μόνοι τους, να δίνει ευκαιρίες για ενεργό συμμετοχή και δράση, να ανατροφοδοτεί και να συμβάλει στην αυτοαξιολόγηση.

3. Οι ΤΠΕ αποτελούν μέσα και εργαλεία που αξιοποιούνται για την υποστήριξη της. Η έμφαση θα πρέπει πάντα να δίνεται τόσο εκεί, όσο και στην παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ με όρους ποιότητας και αποτελεσματικότητας. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητος ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός που αφορά σε σαφείς διδακτικούς και μαθησιακούς στόχους, τη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, δραστηριότητες αλληλεπίδρασης, δυναμική εμπλοκή των μαθητών και την ελευθερία έκφρασής τους.

Επιπρόσθετα, δίνεται έμφαση στην αλληλεπίδραση, τη συνεργασία και τη συμπληρωματικότητα των σύγχρονων και ασύγχρονων μορφών εκπαίδευσης.

4. Στον παιδαγωγικό σχεδιασμό της οφείλουν να συμπεριλαμβάνεται αφενός η ασύγχρονη και αφετέρου η σύγχρονη εκπαίδευση. Η πρώτη συνδέεται άμεσα με το εκπαιδευτικό υλικό, ενώ η τελευταία υποστηρίζει την ασύγχρονη και την επικοινωνία. Βέβαια, απαιτείται και εδώ εκπαιδευτικός σχεδιασμός με ειδικά διαμορφωμένο υλικό που θα αφορά σύντομες μικρές δραστηριότητες που θα υλοποιηθούν από όλη την ομάδα.

5. Επιπλέον, για να είναι αποτελεσματική και ποιοτική, πρέπει να πραγματοποιείται από επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς στην εξ αποστάσεως μεθοδολογία. Η επιμόρφωση είναι μια διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται σχεδιασμένα και συστηματικά, η εξοικείωση με τη μεθοδολογία της και στη χρήση των ψηφιακών εργαλείων αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις λίθους της επιτυχίας, πάντα με σκοπό την ενίσχυση και τον εμπλουτισμό της.

6. Η προσβασιμότητα αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα, καθώς είναι σημαντικό να δίνεται η ευκαιρία συμμετοχής σε όλους. Με τις ιδιαιτερότητες, ανάγκες σε εξοπλισμό και τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό και τη συνολική οργάνωση.

7. Αυτή αναπτύχθηκε προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες και τα κενά που δεν μπορούν να καλυφθούν από τα συμβατικά συστήματα εκπαίδευσης και όχι, για να αντικαταστήσει την κλασική δια ζώσης εκπαίδευση.

8. Ακόμη, αξιοποιεί τη διαθέσιμη τεχνολογία, η οποία εντάσσεται στον παιδαγωγικό σχεδιασμό. Με έμφαση στη φιλικότητα και την ευχρηστία είναι πολύ σημαντικά στοιχεία και βελτιώνουν την αποτελεσματικότητά της.

9. Η επικοινωνία με όλους τους εμπλεκόμενους στην εκπαιδευτική διαδικασία (μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς, φορείς κτλ.) είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο της, οπότε πρέπει να δίνεται έμφαση και προσοχή σε όλες τις διαστάσεις.

10. Κάθε τέτοιο σύστημα οφείλει να τολμά να αξιολογείται, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και δράση με βάση τα αποτελέσματα, να βελτιώνεται διαρκώς, να εξελίσσεται και να ενσωματώνει καινοτομίες όποτε κρίνεται απαραίτητο.

Μορφές
Η μελέτη των μορφών εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης δύναται να περιλαμβάνει διάφορες συγγενείς μορφές, όπως η κατά οίκον εκπαίδευση, homeschooling, home education, αλλά και ένα μεγάλο πλήθος ορολογίας –οnline learning, m-learning, e-learning, virtual school– που αναφέρονται σε τεχνολογικά μέσα και αποτελούν υποσύνολα της.

Διακρίνονται τρεις βασικές μορφές της εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση:
α) η αυτοδύναμη, η οποία αφορά σε ολοκληρωμένα προγράμματα εκπαίδευσης, τα οποία είναι αναγνωρισμένα και ταυτόσημα με το παραδοσιακό σύστημα εκπαίδευσης
β) η συμπληρωματική, που λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά με το παραδοσιακό σύστημα και μπορεί να αφορά μεμονωμένα μαθήματα, σχολικά δίκτυα, καινοτόμα προγράμματα, συνεργασίες σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, πάνω σε κάποια κοινή, για παράδειγμα, θεματική ενότητα, που δεν μπορούν να γίνουν στο παραδοσιακό σχολείο
γ) η συνδυαστική ή μεικτή, blended learning, που συνδυάζει εξ αποστάσεως εκπαίδευση με δια ζώσης συναντήσεις-επικοινωνία μαθητών με τους εκπαιδευτικούς.

Αικατερίνη Συμφέρη




Λειτουργικά Κείμενα

Η γλωσσική ταυτότητα των ελληνικών λειτουργικών κειμένων, δηλαδή όλων εκείνων των αναγνωσμάτων που διαβάζονται εντός της Θείας Λειτουργίας της εκκλησίας, διαθέτει υψηλό γλωσσικό επίπεδο, καθώς πρόκειται για έννοιες απαράμιλλες και ανώτερου πνευματικού υποβάθρου, με πλούσιο λεξιλόγιο και χαρακτήρα ανανεωτικό και εκσυγχρονιστικό. Εκφράζει, επίσης, λεπτές θεολογικές έννοιες και εμπειρίες συνδέοντας άρρηκτα λόγο και σκέψη.

Παρατηρείται ευρύτατη έκταση τόσο της καταγραφής, όσο και της σύνθεσης, με τις Ευαγγελικές περικοπές να λαμβάνουν χώρα ήδη από τον 1ο αιώνα μ.Χ., όπως αντιστοίχως τα υμνογραφικά κείμενα μέχρι και σήμερα. Πρόκειται για κείμενα πεζά, ποιητικά, αφηγηματικά και λυρικά.

Στα βιβλικά λειτουργικά αναγνώσματα, όπως στις προφητείες, πρωτότυπη γλώσσα είναι η εβραϊκή. Ακρογωνιαίος λίθος αποτελεί το γεγονός ότι η μετάφραση των Εβδομήκοντα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις ανάγκες των ελληνόφωνων Εβραίων της διασποράς, κάτι το οποίο κατά επέκταση υιοθέτησε η ελληνόφωνη Ανατολή.

Τα Ευαγγελικά και αποστολικά αναγνώσματα, κάνουν λόγο για την γλωσσική πραγματικότητα της εποχής που έζησε και έδρασε ο Χριστός, καθώς και για το υφιστάμενο αφενός πολιτιστικό και αφετέρου γεωγραφικό περιβάλλον.

Η ελληνική γλώσσα επωμίστηκε την ευθύνη της καταγραφής, αλλά και της διάδοσης αρχικά του χριστιανικού μηνύματος. Σε αυτήν έχει καταγραφεί ο μεγαλύτερος όγκος της πρωτότυπης χριστιανικής σκέψης. Καθιστώντας το το πνευματικό αντίδωρο του Χριστιανισμού απέναντι στη γλώσσα που κατέγραψε το μήνυμά αυτού και το έκανε κτήμα όλης της Οικουμένης.

Σύμφωνα με τον Έρασμο, δεν νοείται θεολόγος που να μην γνωρίζει Ελληνικά.

Συνεπώς, διατηρήθηκε ζωντανή στους κόλπους της εκκλησίας η ελληνική γλώσσα σε όλες τις μορφές της, από την ομηρική διάλεκτο μέχρι και τη λαϊκότροπη ομιλούμενη των μεταβυζαντινών χρόνων.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Καλοκαιρινά παιχνίδια στην παραλία

Το καλοκαίρι είναι μια εποχή άμεσα συνδεδεμένη με ταξίδια, αλλαγές εικόνων, καινούργιες εμπειρίες. Η χαλάρωση και η ανανέωση που επέρχεται προσδίδει την ευκαιρία τα παιδιά να έρθουν κοντά στη φύση, αλλά και στους ίδιους τους γονείς τους. Τα όμορφα καλοκαιρινά ταξίδια θα γεμίσουν με θετική ενέργεια τις οικογενειακές μπαταρίες μαζί με άπλετη διασκέδαση. Λαμβάνοντας ήδη μέτρα υγιεινής, ετοιμαστείτε για ξέγνοιαστες και απολαυστικές διακοπές.

Μπορείτε να περάσετε δημιουργικό χρόνο με τα παιδιά σας -προσχολικής ηλικίας- όπου ενώ θα διασκεδάζουν έγκειται το στοιχείο της μάθησης με πιο χαλαρό και απελευθερωτικό τρόπο. Έτσι, δύνανται να ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους μαθαίνοντας σημαντικά πράγματα γύρω από την προσωπικότητά τους, να ανακαλύψουν κρυμμένα ταλέντα και ενδιαφέροντα.

  • Μουσική, κίνηση, τραγούδι, παντομίμα, χορός, ώστε να αποκτήσουν ισορροπία. Χρωματίστε μια ζωγραφιά με θέμα σχετικό με την παραλία.
  • Παίξτε κουκλοθέατρο λέγοντας απλές λεξούλες για την ανάπτυξη της ομιλίας, παίξτε παλαμάκια και παιχνίδια με τα χέρια.
  • Διαβάστε τους τα αγαπημένα τους παραμύθια και αφηγηθείτε αληθινές ιστορίες, φτιάξτε μαζί συλλογές από φυσικά υλικά που θα μαζέψετε από την παραλία και μετά τακτοποιείστε τα σε άλμπουμ.
  • Οι επισκέψεις στην παραλία είναι τέλειες στο να εκτεθούν τα νήπια σε καινούριες λέξεις και να αναπτύξετε το λεξιλόγιο τους. Προσπαθήστε να του δείξτε και να συλλαβίσουν μαζί σας ένα καράβι, τον αναπνευστήρα, τα κιάλια, τα κοχύλια, τα κύματα, τα ψάρια, τα καβούρια, τους γλάρους και τα φύκια. Βρείτε και ονομάστε τις πατημασιές πουλιών, καβουριών, ανθρώπων και σκύλων.
  • Αν παίξετε με τα κύματα, το παιδί σας σίγουρα θα καταλήξει με θαλασσινό νερό μέσα στο στόμα του. Επωφεληθείτε από αυτή τη διδακτική ευκαιρία. Ρωτήστε το παιδί σας τί γεύση έχει. Συζητήστε με το παιδί σας πώς και γιατί έχει διαφορετική γεύση από το νερό βρύσης και τονίστε ότι το θαλασσινό νερό δεν είναι πόσιμο.
  • Βοηθήστε τον μελλοντικό επιστήμονα ή καλλιτέχνη να δει την ομορφιά και το θαύμα της φύσης, καθώς παράλληλα τους μιλάτε και τους εξηγείτε τι είναι το κάθε ένα. Παρατηρήστε την παλίρροια να έρχεται μέσα και έξω, προλάβετε τη δύση ή την ανατολή του ηλίου, δείτε τον άνεμο να κάνει τα κλαδιά των δέντρων να κουνιούνται.
  • Φτιάξτε σημάδια στην άμμο χρησιμοποιώντας τα πόδια και τα χέρια, κουβαδάκια, ξυλάκια και κοχύλια. Στη συνέχεια, δοκιμάστε να τοποθετήσετε ολόγυρά τους βότσαλα.
  • Δημιουργείστε έναν αγώνα δρόμου, αλλά περπατώντας σαν καβούρια.
  • Παίξτε με τα κύματα, αν δεν έχει όμως, επιχειρήστε να επιπλεύσετε στο νερό. Παίξτε «Γύρω-γύρω όλοι» μέσα στο νερό. Τα παιδιά ξεκαρδίζονται όταν κάθονται μέσα στο νερό.
  • Ποιος θα γεμίσει πιο γρήγορα το ποτήρι και θα κερδίσει αυτός που θα καταφέρει να γεμίσει τον κουβά πρώτος. Γι αυτά όμως η ανδρεναλίνη έχει χτυπήσει κόκκινο, διότι θα απολαύσουν κάθε στιγμή από αυτό.

Κάποιες δραστηριότητες που μπορείτε γονείς να κάνετε με τα παιδιά σας -στην περίοδο της σχολικής και της προεφηβικής ηλικίας- στην παραλία είναι οι ακόλουθες:

Αξεσουάρ της παραλίας
Φυσικά όλα εκείνα τα καλοκαιρινά παιχνίδια, όπως απόχη, μάσκα, βατραχοπέδιλα, καθώς και κουβαδάκια, φτυαράκια, τσουγκράνες, προαπαιτούμενα για την δημιουργία εντυπωσιακών κάστρων στην άμμο, και πηγαδιών. Ακόμη, προσπαθήστε να «μαγειρέψετε» και να δημιουργήσετε τις περίφημες πίτες άμμου, αντίστοιχες των πιτών λάσπης. Επιπλέον, μπορείτε να φτιάξετε μαζί με τα παιδιά σας αγγελάκια στην άμμο, ή ακόμα και αμμ-άνθρωπο! Η ανατρεπτική ιδέα από τον αντίστοιχο χιονάνθρωπο του χειμώνα με το χιόνι θα ενθουσιάσει τα παιδιά σας και θα είναι μια απίστευτη ιστορία που θα εξιστορούν στους φίλους τους.

Κοχύλια, πέτρες και βότσαλα
Μαζέψτε κοχύλια, πέτρες και βότσαλα μαζί με τα παιδιά σας ή πείτε σε εκείνα να τα αναζητήσουν στην παραλία, και φυσικά εντός του οπτικού σας πεδίου. Έτσι, όχι μόνο θα αισθανθούν ότι τα δίνετε ελευθερία, αλλά και ότι εμπιστεύεστε τα ίδια και την κρίση τους και επίσης θα είναι αρκετά απασχολημένα με κάτι ενδιαφέρον για αυτά. Στην συνέχεια, με αυτά μπορείτε να φτιάξετε ένα κολάζ, να ζωγραφίσετε πάνω τους ή να διακοσμήσετε το σπίτι. Ακόμη, ένα ευφάνταστο παιχνίδι είναι η τρίλιζα στην άμμο από βότσαλα! Κρατήστε σκορ σε ένα πίνακα ή κάποιο χαρτάκι για περισσότερο απόλαυση.

Ρόλος δημοσιογράφου
Μια αρκετά πρωτότυπη δράση είναι η ακόλουθη, δώστε τους την φωτογραφική μηχανή και ρόλο δημοσιογράφου, για να φτιάξουν ένα «ρεπορτάζ» εικόνων από την φύση. Τα παιδιά, όσο πιο μικρά στην ηλικία, τόσο περισσότερο θα ενθουσιαστούν και θα απορροφηθούν πλήρως, ώστε να περάσουν και όμορφα στην παραλία, μαζεύοντας πέτρες, φύλλα, άμμο και κάθε λογής αντικείμενο που να σχετίζεται με το αυτό, αλλά ακόμη και πιο κύριο θα ανακαλύψουν, θα εξερευνήσουν και θα διευρύνουν τα όρια της φαντασίας τους.

Πειρατές και κυνήγι κρυμμένου θησαυρού
Αναζητήστε τα αντικείμενα που οδηγούν στον μεγάλο θησαυρό που εσείς -γονείς- θα ορίσετε. Αυτός ο θησαυρός θα μπορούσε να είναι κοχύλια, πέτρες, ή ακόμα και αντικείμενα-θησαυροί που άφησαν πίσω τους, άλλοι λυόμενοι -με δική σας επιτήρηση όμως. Έπειτα, θα ήταν μια καλή ιδέα να πάρετε μαζί σας τον θησαυρό και να τον τοποθετήσετε στο σπίτι σας φτιάχνοντας ένα «κουτί αναμνήσεων» ή βάζοντάς τα σε μια γυάλα με νερό προκειμένου να φτιάξετε τη δική σας θάλασσα και να υπενθυμίζει τόσο σε εσάς όσο και στο παιδί την στιγμή αυτή!

Παιχνίδια με μπάλα
Πανεύκολο και γρήγορο παιχνίδι στη στιγμή.

  • Πόλο με μια μικρή μπάλα λίγο πιο βαριά που να επιπλέει στο νερό.
  • Γκολφ στην άμμο με τα μπαλάκια του τένις ή μικρές μπάλες.
  • Μπόουλινγκ στην άμμο με μια μικρή μπάλα. Αφού φτιάξετε μικρά κάστρα πετάξτε τη μπάλα, με κινητή αυτόν που θα ρίξει τα περισσότερα κάστρα!

Χαρτιά στην παραλία
Πάρτε μαζί σας τράπουλα και παίξτε χαρτιά, κάποια γρήγορα και ευχάριστα παιχνίδια είναι η ξερή, το uno.

Ξεκούραση κάτω από τον ίσκιο.
Ξαπλώστε μαζί παρέα κάτω από ένα δέντρο ή την ομπρέλα στη παραλία και απλώς αφουγκραστείτε τους ήχους, της θάλασσας, όταν το κύμα σκάει στα ρηχά, των φύλλων των δέντρων, όταν χορεύουν από το μελτέμι, το καλοκαιρινό αεράκι.

Βιβλία και Μουσική
Διαβάστε τους ένα βιβλίο ή ακόμα καλύτερα διαβάστε το μαζί με εκείνα δείχνοντας τις εικόνες και αναπαριστώντας το με ήχους. Είναι μια καλή ευκαιρία η θεωρητική γνώση να γίνει εμπειρική. Συνδυάστε το περιεχόμενο του βιβλίου με την καλοκαιρινή απόδραση. Εναλλακτικά, αν το παιδί είναι μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να διαβάσει το ίδιο ένα πιο μεγάλο βιβλίο λογοτεχνικού χαρακτήρα, ή ακόμη να ακούσει και μουσική από κάποια ηλεκτρονική συσκευή που θα φέρει.

Μαζέψτε τα σκουπίδια. 
Συζητήστε πώς τα σκουπίδια μπορούν να βλάψουν τα ζώα και τη θάλασσα.

Σύμφωνα με την κ. Μαρία Λαζαρίδου, ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, «ανεξάρτητα από τον προορισμό, ένα ταξίδι είναι ένα «μάθημα» γεωγραφίας, μετεωρολογίας, τοπογραφίας, ανάγνωσης και γραφής. Μπορεί να αποτελέσει μια εκπληκτική ευκαιρία για τα παιδιά να γνωρίσουν τον κόσμο.»

Όσο κρατάνε οι δραστηριότητες στην παραλία, είναι αναγκαίο να τηρούνται κάποιοι βασικοί κανόνες υγιεινής, αλλά και να δώσεις στο παιδί σου την αίσθηση της χαλάρωσης και της ξενοιασιάς χωρίς την αυστηρότητα των υποχρεώσεων. Περισσότερο παιχνίδι και ελευθερία για τα παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, καινούρια ερεθίσματα που δεν έχουν το χρόνο να εξερευνήσουν στη φορτωμένη σχολική χρονιά, συχνότερη και ουσιαστικότερη επαφή με τους γονείς.

Αικατερίνη Συμφέρη