Σιωνισμός και κράτος του Ισραήλ

Το βαρύτερο που συνέβη για τους Εβραίους είναι η τρομερή τους καταδίωξη από τον Χίτλερ, στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και η εξόντωση εκατομμυρίων από αυτούς στους θαλάμους αερίων ή με άλλους τρόπους. Έτσι, στον 20ό αιώνα συμβαίνουν κοσμογονικά γεγονότα, είτε εξαιρετικά αρνητικά, είτε [θετικά] για τους Εβραίους, η μεγάλη εξέλιξη ήταν ότι μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αποφασίστηκε από τη διεθνή κοινότητα η δημιουργία του κράτους του Ισραήλ. Έτσι, αυτή η ανθρώπινη ομάδα απέκτησε βάση ξανά στην αρχαία της γη, όπου είχαν αρχίσει να μετακινούνται και να εγκαθίστανται Εβραίοι από τη Ρωσία ήδη από τον 19ο αιώνα και να αγοράζουν γη. Φυσικά η σαφής πλειοψηφία των κατοίκων εκεί δεν ήταν Εβραίοι. Από τη διασπορά του 2ου αιώνα μ.Χ., είχαν εδώ εγκατασταθεί πλέον άλλα άτομα, αραβικής προελεύσεως —Παλαιστίνιοι.

Η απόφαση για την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1947 μ.Χ. περιλάμβανε και την απόφαση ίδρυσης κράτους Παλαιστινίων. Όμως, οι Παλαιστίνιοι αρνήθηκαν αυτό το κράτος, λέγοντας ότι αρνούνται την οποιαδήποτε πρόταση η οποία περιλάμβανε ίδρυση κράτους Ισραήλ μέσα στα εδάφη που θεωρούσαν δικά τους. Έτσι, προέκυψε το μεγάλο πρόβλημα το οποίο σέρνεται τώρα για 70 χρόνια και μοιάζει να είναι μέχρι τώρα αδιέξοδο.

Όμως, το 1850 μ.Χ. βρίσκονται συγκεντρωμένοι περισσότεροι Εβραίοι, όχι πλειοψηφικά· σε καμία χώρα δεν ήταν πλειοψηφία οι Εβραίοι, αλλά σε κάποιες χώρες ήταν περισσότεροι, σε άλλες ήταν λιγότεροι — αναλογικά με τον πληθυσμό. Στην περιοχή της Ευρώπης μεγάλη πυκνότητα υπάρχει, στις γερμανικές χώρες (Γερμανία-Πολωνία δηλαδή στον σημερινό χάρτη), στη Ρωσία επίσης (στη Ρωσία υπήρχε μεγάλος αριθμός —αναλογικά— Εβραίων). Επίσης, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, που στον 19ο αιώνα αρχίζουν και έρχονται Εβραίοι και ο πληθυσμός αυξάνεται θεαματικά, και επίσης μεγάλος αριθμός Εβραίων παρατηρείται στην Αργεντινή, γιατί και εδώ υπήρξε μετακίνηση/μετανάστευση Εβραίων στο μεγάλο κύμα μετανάστευσης όλου του κόσμου.

Η ίδρυση εβραϊκού και αραβικού κράτους στην περιοχή του Ισραήλ αποφασίστηκε από τον ΟΗΕ τον Νοέμβριο του 1947. Θερμοί υποστηρικτές της πρότασης αυτής υπήρξαν οι ΕΣΣΔ και οι σοσιαλιστικές χώρες, καθώς και οι ΗΠΑ. «Νονοί» του κράτους του Ισραήλ θεωρούνται ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χ. Τρούμαν και ο ηγέτης της ΕΣΣΔ Ιωσήφ Στάλιν.

Κατά κάποιον τρόπο, δίνεται μια εικόνα διάχυσης των Εβραίων και σε έναν χάρτη του Μεσοπολέμου του 20ού αιώνα, όταν ακόμα δεν είχαν συμβεί οι μεγάλες εξελίξεις. Οι χώρες που δεν έχουν σχεδόν καθόλου Εβραίους στον μεσοπόλεμο είναι η Γαλλία και η Ιβηρική Χερσόνησος (στην Ιβηρική Χερσόνησο, διότι τους έχουν διώξει από το 1492 μ.Χ. και στη Γαλλία που δεν είναι πολλοί)· και στην Ιταλία δεν είναι πολλοί. Στην περιοχή της Μεγάλης Βρετανίας είναι περισσότεροι, γιατί εδώ είναι βαθύτερη η διάστιξη. Στην περιοχή της Ολλανδίας και της Γερμανίας είναι περισσότεροι, στην Τσεχοσλοβακία και επίσης και στην Ελλάδα (είναι 1 με 3%).

Οι χώρες στις οποίες οι Εβραίοι είναι πραγματικά πολλοί —αναλογικά βέβαια πάντα— είναι η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Τουρκία, η Λιθουανία, η Λετονία, οι οποίες έχουν ποσοστό από 3% έως 10%. Η μία χώρα μόνο έχει ποσοστό 10% με 11% στην Ευρώπη και είναι η Πολωνία. Στην Πολωνία υπήρχαν εκατομμύρια Εβραίων, ιδιαίτερα στο δυτικό τμήμα της Πολωνίας, γι’ αυτό και όταν ήρθε η ώρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ο Χίτλερ… Η Ρωσία είναι ακόμα η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, διότι στον Μεσοπόλεμο είναι κομμουνιστική η Ρωσία, δεν είχε ακόμα πέσει ο κομμουνισμός και επομένως βλέπουμε και εδώ ότι έχει έντονη διάστιξη, δηλαδή έναν πληθυσμό 1 με 3%. Όμως, επειδή είναι μεγάλος πληθυσμός, υπήρχαν γύρω στα 4 εκατομμύρια Εβραίων. Στην Πολωνία υπάρχει η μεγαλύτερη εκπροσώπηση, όπως και στη Λιθουανία. Και η Ρουμανία επίσης είχε μεγάλο αριθμό Εβραίων.

Τι είναι ο Σιωνισμός;
Ο Σιωνισμός προέρχεται από τη λέξη «Σιών». Σιών είναι η αρχαία περιοχή του Ισραήλ. Στον 19ο αιώνα στις γερμανικές χώρες (στην Αυστρία), μεταξύ των Ασκεναζίμ, υπάρχει ένας προβληματισμός για το γεγονός ότι οι Εβραίοι δεν έχουν πατρίδα. Είναι σπαρμένοι σε όλη τη Γη, έχουν νέες πατρίδες, αλλά δεν υπάρχει μια πατρίδα των Εβραίων. Η παλιά πατρίδα των Εβραίων έχει χαθεί από τον 2ο αιώνα μ.Χ. και λίγοι Εβραίοι κατοικούν εκεί, έκτοτε. Ένας δημοσιογράφος Αυστριακός, το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα — ο 19ος αιώνας είναι ο αιώνας του εθνισμού, όπως λέγεται, είναι ο αιώνας των εθνικών επαναστάσεων. Οι λαοί κάνουν επαναστάσεις, δημιουργούν εθνικά κράτη και υπάρχει πολύ μεγάλη ένταση εθνισμού και μέσα σε αυτό το κλίμα και οι Εβραίοι σκέφτονται ότι θέλουν να αποκτήσουν δικιά τους χώρα. Αρχηγός σε αυτό το κίνημα λοιπόν, που ονομάζεται κίνημα του Σιωνισμού, είναι ένας Αυστριακός δημοσιογράφος, ο Χερτσλ (Herzl), ο οποίος κάνει όλες τις κινήσεις να μαζευτούν χρήματα, κάνουν εράνους, συγκεντρώνονται, δημιουργούν φορείς πολιτικούς για να αποφασίσουν πού θα δημιουργήσουν τη χώρα τους και αν μπορούν να τη δημιουργήσουν. Φυσικά, υπήρχαν πολλές προτάσεις: να δημιουργηθεί κάπου στην Αφρική, κάπου στον ωκεανό (στον Ειρηνικό ωκεανό), σε νησιά, το ένα, το άλλο, αλλά οι περισσότεροι επιθυμούσαν να αποκτήσουν χώρα στην παλιά τους γη, δηλαδή στο Ισραήλ.

Αυτό είναι το κίνημα του Σιωνισμού, το οποίο έπαιξε ρόλο από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα και για περίπου 70-80 χρόνια ήταν ένα δυναμικό κίνημα, το οποίο στην ουσία έκανε τον κύκλο του με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1947 και έδρασε πολιτικά, οικονομικά, διπλωματικά, έδινε χρήματα για να μεταναστεύσουν Εβραίοι και να εγκατασταθούν στην περιοχή του Ισραήλ.

Απόσπασμα από το ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα του Mathesis «Παγκόσμια ιστορία: ο άνθρωπος απέναντι στο θείο» με διδάσκουσα τη Μαρία Ευθυμίου.
Σύνδεσμος: https://mathesis.cup.gr/assets/courseware/65f72d2528e1f3ff6c85ca58b88ea4a8/asset-v1:History+Hist3.2+2017_T2+type@asset+block/WH2_Week2.pdf

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Προσβασιμότητα σχολικών κτιρίων

Ένα σχολείο για να εντάξει ισότιμα μαθητές/ριες με κινητική αναπηρία το βασικότερο και πρώτιστο δομικό χαρακτηριστικό του πρέπει να είναι η εξασφάλιση της αυτόνομης κινητικότητάς τους στον χώρο. Για τον σκοπό αυτό, αν δεν έχει σχεδιαστεί με βάση τις υφιστάμενες προβλέψεις προσβασιμότητας σύμφωνα με τον καθολικό σχεδιασμό, είναι απαραίτητο να γίνουν παρεμβάσεις και εργονομικές διευθετήσεις τόσο μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας όσο και στο γενικότερο περιβάλλον του σχολείου.

Για την διασφάλιση της προσβασιμότητας και της αυτονομίας στην κίνηση στον σχολικό χώρο, είναι απαραίτητα τα κάτωθι:

  • Ράμπες, με κλίση 5%, που θα επιτρέπουν την κίνηση αμαξιδίου οπουδήποτε υπάρχουν σκάλες (απ’ το πεζοδρόμιο στην αυλή, απ’ την αυλή στο ισόγειο).
  • Τουαλέτα κατάλληλα διαμορφωμένη για μαθητές/μαθήτριες με κινητική αναπηρία.
  • Ανελκυστήρας ή αναβατόριο σκάλας για το αμαξίδιο, αν το σχολείο έχει ορόφους.
  • Αντιολισθητική ταινία στα σκαλοπάτια.
  • Χειρολαβές και μπάρες στήριξης σε διαδρόμους και σκάλες,
  • Ειδικό αντιολισθητικό δάπεδο στις αίθουσες, στους διαδρόμους, στο προαύλιο και σε όλους τους χώρους.
  • Πόρτες με μεγάλο άνοιγμα για το απρόσκοπτο πέρασμα του αμαξιδίου σε όλους τους χώρους (αίθουσες διδασκαλίας, αμφιθέατρο, βιβλιοθήκη, εργαστήρια, τουαλέτες).
  • Κατάλληλο ύψος στα πόμολα στις πόρτες, στους κάδους απορριμμάτων, στον πάγκο του κυλικείου, στους πίνακες, στους διακόπτες φωτισμού, στις κρεμάστρες, ώστε να μπορεί να φτάσει και ο/η μαθητής/τρια με το αμαξίδιο και να μην εξαρτάται συνεχώς από τη βοήθεια των άλλων.
  • Επαρκής χώρος μεταξύ των θρανίων εντός της αίθουσας διδασκαλίας για την απρόσκοπτη κίνηση του αμαξιδίου.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Το Τείχος των δακρύων

Πριν από την καταστροφή του Ναού, και πριν από τα γεγονότα του Βαρχοχέβα το 135 μ.Χ., οι Εβραίοι είχαν διασπορά, διότι είχαν δραστηριότητες που τους είχαν φέρει να εγκατασταθούν στην αρχαία Ελλάδα. Στη Δήλο υπάρχει εβραϊκή εγκατάσταση, στην αρχαία Κόρινθο, στην αρχαία Αθήνα υπήρχαν Εβραίοι που είχανε εγκατασταθεί στην αρχαιότητα, όπως και στην αρχαία Αίγυπτο. Όμως, τώρα, το 135 μ.Χ., πλέον η διασπορά τους είναι απόλυτη σε μεγάλους αριθμούς και αλλάζει τα δεδομένα. Στη διασπορά τους οι Εβραίοι χάνουν τον Ναό τους και χάνουν και τη δυνατότητα να έχουν τις τελετουργίες που έκαναν.

Έτσι, η λύση την οποία βρίσκουν είναι να δημιουργήσουν χώρους προσευχής, που τους ονόμασαν με ελληνική λέξη, από την ελληνική λέξη «συνάγω», το ονόμασαν «συναγωγή», εκεί που συγκεντρώνεται κάποιος για να προσευχηθεί. Και πλέον δεν έχουν ιερείς, έκτοτε δεν έχουν ιερείς, έχουν όμως ραβίνους (Rabbi), δηλαδή δασκάλους που ξέρουν, τα άτομα, δηλαδή, τα οποία γνωρίζουν σε βάθος την Τορά, το Ταλμούδ, τη Μισνά και μπορούν να καθοδηγούν τους πιστούς στις αναζητήσεις τους τις θρησκευτικές και να τους διδάσκουν την αρχέγονη αυτή θρησκεία των προγόνων τους.

Τώρα, η διασπορά των Εβραίων γίνεται εν πολλοίς μέσα στην ίδια τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χωρίς πρόβλημα, διότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από την ώρα που οι Εβραίοι έχασαν τις εστίες τους και διασπάρθηκαν, δεν ανησυχούν για το γεγονός ότι υπάρχουν μικρές κοινότητες Εβραίων σε διάφορα σημεία της Αυτοκρατορίας. Ανησυχούσαν για τη δράση των Εβραίων, όταν ήταν πολλοί μαζεμένοι στην κοιτίδα τους και επομένως μπορούσαν να είναι επιθετικοί και επικίνδυνοι για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Τώρα δεν ανησυχούν, τους αφήνουν δηλαδή να πράττουν τα της θρησκείας τους, στις μικρές αυτές κοινότητες που βρίσκονται μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Έτσι, στο 200 μ.Χ., έχει πια περισσότερους οπαδούς και στο 300 μ.Χ. οι οπαδοί του είναι πλέον αξιοπρόσεκτοι, και βρίσκονται σπαρμένοι στην Εγγύς και Μέση Ανατολή είναι τι συνέβη με τους Εβραίους στη διασπορά τους. Ο ναός του Σολομώντος καταστράφηκε ολοσχερώς —ως φαίνεται— από τα ρωμαϊκά στρατεύματα, έτσι ώστε να μην έχει μείνει τίποτα άλλο από αυτόν, παρά ο τοίχος υποστήριξής του — αυτός είναι το λεγόμενο «Τείχος των δακρύων» που βλέπουμε στις ειδήσεις, εκεί συγκεντρώνονται οι εβραίοι, αν έχετε δει στις ειδήσεις, και προσεύχονται μπροστά σ’ αυτόν τον τοίχο υποστήριξης του ναού του Σολομώντος. Αυτός ο λόφος που βρισκόταν ο ναός του Σολομώντος, είχε την εξής τύχη: ο ναός του Σολομώντος είχε κτιστεί στα Ιεροσόλυμα, σε έναν λόφο των Ιεροσολύμων, όπου σύμφωνα με τις παραδόσεις των Εβραίων είχε γίνει η θυσία του Αβραάμ. Πάνω λοιπόν σ’ αυτόν τον λόφο και σεβόμενο τη διαμόρφωση του λόφου αυτού, είχε κτισθεί ο ναός του Σολομώντος. Όταν καταστράφηκε ο ναός του Σολομώντος, ο λόφος ξαναέμεινε γυμνός, με πάντοτε τον θρύλο ότι εκεί έγινε η θυσία του Αβραάμ. Κυλούνε οι αιώνες στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, σ’ αυτό που σήμερα είναι Σαουδική Αραβία, ένας ντόπιος έμπορος, Άραβας, επικοινωνεί με τον Θεό, ο οποίος του υπαγορεύει μέσω του αγγέλου του —του αρχαγγέλου Γαβριήλ— το Κοράνι, τη θέλησή του δηλαδή, και είναι ιδρυτής νέας θρησκείας. Μιλάμε για τον Μωάμεθ, τον προφήτη Μωάμεθ, που είναι ο ιδρυτής της μουσουλμανικής θρησκείας, στον 7ο αιώνα μ.Χ.

Ο Μωάμεθ στηρίζει τη θρησκεία του πάνω στην Παλαιά Διαθήκη, την οποία τιμά πάρα πολύ. Σχετίζεται με την ιστορία των Εβραίων στο εξής σημείο: ο Μωάμεθ κήρυξε στη Μέκκα, που ήταν η πατρίδα του, εκεί δεν έγινε δεκτός ευμενώς, μετακινήθηκε στη Μεδίνα, το 622 μ.Χ. και απέκτησε πλέον ισχυρό σώμα οπαδών και αυτό ήταν η αρχή της επέκτασης του Ισλάμ. Ο Μωάμεθ διοίκησε τη Μεδίνα και σε κάποια φάση της ζωής του, πριν τον θάνατό του, θέλησε να επισκεφτεί την ιερή πόλη των Ιεροσολύμων, που είναι η πόλη των Εβραίων, των οποίων τη θρησκεία τιμούσε πάρα πολύ ο Μωάμεθ, όπως και τιμά το Ισλάμ εξαιρετικά μέχρι σήμερα. Ο Μωάμεθ επισκέφτηκε τα Ιεροσόλυμα, σύμφωνα με τις ιστορίες του Ισλάμ, και αμέσως πήγε να επισκεφτεί τον λόφο όπου έγινε η θυσία του Αβραάμ. Πήγε, λοιπόν, σ’ αυτόν τον λόφο και προσευχήθηκε με μεγάλο σεβασμό προς τον Θεό.

Αποτέλεσμα ήταν ο Θεός να του κάνει την τιμή να τον φέρει κοντά του, δηλαδή έγινε μια ανάληψη από το σημείο αυτό, προς τα πάνω, άλογα τον μετέφεραν τον Μωάμεθ προς τον Θεό — στο Ισλάμ δηλαδή υπάρχει ανάληψη. Ο Μωάμεθ συνομίλησε με τον Αλλάχ, και επανήλθε όμως σ’ αυτήν την περίπτωση πάλι σε αυτόν τον λόφο. Έτσι, πάνω σ’ αυτόν τον λόφο έγινε ένα απ’ τα μεγάλα θαύματα του Ισλάμ. Στον 7ο αιώνα μ.Χ., μετά τον θάνατο του Προφήτη, οι αραβικές στρατιές, γύρω στο 740 μ.Χ., κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα, γιατί κατέλαβαν όλη την περιοχή γύρω απ’ την Αραβική Χερσόνησο και εξεδίωξαν τους Βυζαντινούς και τους Πέρσες που ήταν εκεί.

Καταλαμβάνοντας τα Ιεροσόλυμα, ήρθε στα χέρια τους η ιερή πόλη των εβραίων και το ιερό σημείο στο οποίο ο Προφήτης είχε προσευχηθεί και αναληφθεί προς τους ουρανούς. Εξ αυτού, πάνω σε αυτόν τον λόφο, έκτισαν ένα καταπληκτικό τέμενος, του Ομάρ. Γιατί εκεί έγινε η θυσία του Αβραάμ. Αυτό το υπέροχο τέμενος και το τέμενος του Αλ-Άκσα, που είναι πάνω στον λόφο αυτό, τον ιερό λόφο των Ιεροσολύμων, σκεπάζονται οι θόλοι τους με χρυσό. Και γι’ αυτό όταν κανείς προσεγγίζει, έκτοτε, από τον 8ο αιώνα και μετά, την πόλη των Ιεροσολύμων, από μακριά, εκείνο το οποίο βλέπει να αντανακλάται στον ορίζοντα, είναι ο λόφος αυτός με τα υπέροχα αυτά μνημεία των μουσουλμάνων.

Πρέπει να πούμε στο σημείο αυτό ότι το Αλ-Άκσα και το τέμενος του Ομάρ είναι τα τρίτα πιο ιερά σημεία του Ισλάμ, με πρώτο τη Μέκκα, τη Μεδίνα και τα Ιεροσόλυμα με τα μνημεία αυτά, πάνω στον λόφο της θυσίας του Αβραάμ. Πλέον πάνω σ’ αυτόν τον λόφο, το Ισλάμ έχει κτίσει αυτά τα ιερά του μνημεία και επομένως, οι εβραίοι θρηνούν το γεγονός ότι δεν μπορούν να ξαναχτίσουν τον ναό τους. Μάλιστα, έχοντας αποκτήσει ξανά τη γη του Ισραήλ, και κράτος, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετά το 1947, θα ήθελαν πολύ —προφανώς— να ξαναχτίσουν τον ναό του Σολομώντος, αλλά δεν μπορούν να το κάνουν, διότι πλέον οι μουσουλμάνοι έχουν κτίσει εκεί αυτά τα ιερά κτίσματα.

Απόσπασμα από το ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα του Mathesis «Παγκόσμια ιστορία: ο άνθρωπος απέναντι στο θείο» με διδάσκουσα τη Μαρία Ευθυμίου.
Σύνδεσμος: https://mathesis.cup.gr/assets/courseware/65f72d2528e1f3ff6c85ca58b88ea4a8/asset-v1:History+Hist3.2+2017_T2+type@asset+block/WH2_Week2.pdf

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Επαγγελματική πορεία των μαθητών

Προσωπικότητα: Η αυτογνωσία για τα ενδιαφέροντα, τις προτιμήσεις, τις κλίσεις, τα ταλέντα, τα επιτεύγματα και τις αξίες του εκάστοτε ατόμου. Αναμφίβολα, ο ενδιαφερόμενος, προκειμένου να πραγματοποιήσει σωστή επιλογή σπουδών θα πρέπει να γνωρίζει ποιος είναι και τι θέλει να κάνει. Στη συνέχεια να διερευνήσει τις γενικές και ειδικές δεξιότητές του, ώστε να προσανατολιστεί με μεγαλύτερη σιγουριά προς την κατεύθυνση που τον ενδιαφέρει. Οι επιδόσεις στο σχολείο και στα επιμέρους μαθήματα σαφώς αποτελούν κριτήριο επιλογής, αλλά αν αποτελέσουν το μοναδικό κριτήριο για τον υποψήφιο, ενδεχομένως η απόφαση που θα ληφθεί να μην οδηγεί απαραίτητα σε επιτυχία. Δηλαδή, υπάρχουν και άλλα στοιχεία που κατά περίπτωση θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όπως η συναισθηματική νοημοσύνη και ισορροπία, η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη, η λογική, η εξωστρέφεια και οι φιλοδοξίες του ατόμου. Για την συγκέντρωση και κατά προέκταση αξιοποίηση των παραπάνω απαραίτητων πληροφοριών είναι καίριας σημασίας η διαδικασία της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας, μέσω της οποίας παρέχονται οδηγίες και υποβοήθηση σε σχέση με την λήψη απόφασης για σπουδές.

Πιο συγκεκριμένα, να διαπιστώσει τις προοπτικές των επαγγελμάτων στην τοπική, στην εγχώρια και στην παγκόσμια πραγματικότητα, στα πλαίσια της σημερινής εποχής της εργασιακής ανασφάλειας και των συνεχών αλλαγών στην τεχνολογία και στην οικονομία. Είναι γεγονός ότι η πλειονότητα των νέων σήμερα επιλέγει σπουδές με βασικό κριτήριο την επαγγελματική αποκατάσταση και ασφάλεια. Όμως, όσο ισχυρό και αν είναι το κριτήριο αυτό, δεν πρέπει να είναι το μοναδικό. Θα πρέπει να προκύπτει «ταίριασμα» των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας (αυτογνωσία) με τις συνθήκες που επικρατούν στην οικονομία και την κοινωνία (κοινωνιογνωσία). Βέβαια, οι ειδικές αυτές παράμετροι αξιολογούνται με διαφορετική βαρύτητα από κάθε άνθρωπο.

Οικογενειακό περιβάλλον: Οι συγκεκριμένος παράγοντας αναμφίβολα επηρεάζει τις επιλογές. Είναι γεγονός ότι αρκετοί γονείς επιχειρούν, λόγω δικών τους απωθημένων, να επιβάλουν στα παιδιά τους τις δικές τους επιθυμίες για επιλογή σπουδών, με αποτέλεσμα να τελευταία να πιέζονται υπέρμετρα. Σε περίπτωση μάλιστα που ο γονέας είναι ιδιοκτήτης επιχείρησης, θα προσπαθήσει να παρουσιάσει στο παιδί του την ανάληψή της ως την ασφαλέστερη επιλογή. Ενώ σίγουρα δεν πρέπει να παραγνωρίζεται το συγκεκριμένο «προβάδισμα» σε μια άκρως ανταγωνιστική αγορά, μια υπερπροστατευτική καταπιεστική συμπεριφορά ενδεχομένως να οδηγήσει στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο.

Κοινωνικοί παράγοντες: Θεωρητικά, η επιλογή κατεύθυνσης είναι ελεύθερη. Η ελευθερία όμως αυτή μετριάζεται όταν εξετάζεται σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο, όπου πραγματοποιείται η κοινωνικοποίηση, δηλαδή: η αποκρυστάλλωση των κοινωνικών ρόλων, η εσωτερικοποίηση των κοινωνικών νορμών, η διαμόρφωση προτύπων και αξιών, η σφυρηλάτηση προσωπικών στάσεων, αξιών και ρόλων στις διάφορες ομάδες ένταξης του αναπτυσσόμενου ανθρώπου.

Όλα αυτά τα στοιχεία σχετίζονται άμεσα με την ανάπτυξη των επαγγελματικών ενδιαφερόντων του ατόμου και τα κίνητρα που το ωθούν να επιλέξει μια συγκεκριμένη εκπαιδευτική κατεύθυνση, δημιουργώντας πολλές φορές στερεότυπα, για τα οποία θα γίνει λόγος παρακάτω. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε απλώς να αναφέρουμε ότι κάποια αντικείμενα σπουδών θεωρούνται από πολλούς ότι έχουν περισσότερο γόητρο (prestige) από κάποια άλλα. Η άποψη αυτή, η οποία πολλές φορές ενισχύεται από τα πρότυπα που προβάλλονται από τα Μ.Μ.Ε., επιδρά στις προτιμήσεις σπουδών των ατόμων στον ίδιο βαθμό περίπου με τις υποσχόμενες οικονομικές απολαβές του αντίστοιχου επαγγέλματος.

Εκπαιδευτικά δεδομένα: Η δομή του εκπαιδευτικού συστήματος, το επίπεδο σπουδών, το εξεταστικό σύστημα και η τυχόν επιρροή που μπορεί να ασκήσει ένας καθηγητής στο μαθητή του, σε συνδυασμό με τις επιδόσεις του τελευταίου, συμβάλλουν καθοριστικά στην επιλογή σπουδών.

Τυχαία γεγονότα: Ο άνθρωπος έχει περιορισμένες δυνατότητες να ελέγξει το περιβάλλον του, επομένως καλείται πολλές φορές να προσαρμοστεί όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα σε αυτό. Δεν είναι πάντα απόλυτα προγραμματισμένες οι επιλογές σπουδών, καθώς συγκυριακοί παράγοντες ενδέχεται να επιδράσουν στη διαδικασία επιλογής.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Σχέση διδασκαλίας – μάθησης

Διδασκαλία: Σύνολο προγραμματισμένων και μεθοδικών δραστηριοτήτων που επιλέγει να αναπτύξει ο εκπαιδευτικός προκειμένου  να εμπλέξει με φυσικό και αβίαστο τρόπο τους μαθητές σε ενεργητικές δραστηριότητες που οδηγούν στην υλοποίηση μαθησιακών και αναπτυξιακών στόχων.

Μάθηση: Διαδικασία κατά την οποία οι μαθητές εισπράττουν, ανακαλύπτουν, δοκιμάζουν, προσεγγίζουν τη γνώση + κοινωνική δραστηριότητα, όπου ενθαρρύνεται η ανάπτυξη αλληλεπιδράσεων με τους άλλους, με τον χώρο, με τα υλικά.

Συντελεστές μάθησης

  • Εκπαιδευτικός
  • Μαθητές 

Στόχοι – επιδιώξεις μάθησης (τι θέλουμε να μάθουν οι μαθητές; ποιος είναι ο σκοπός της κάθε δραστηριότητας; Ποιοι είναι οι άξονες του αναλυτικού προγράμματος;)

Μέθοδος διδασκαλίας (πώς θα διδάξουμε; ποια είναι αναπτυξιακά κατάλληλη μέθοδος; είναι το μαθησιακό περιβάλλον ανοιχτό και ευέλικτο;)

Υλικά – μέσα (τι έχουμε στη διάθεση μας; Ρόλος της σύγχρονης τεχνολογίας)

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Τα ιερά κείμενα του Εβραϊσμού

Οι συλλήψεις του ιουδαϊσμού (του εβραϊσμού) πρέπει να διαμορφώθηκαν στη διάρκεια μακρού χρόνου. Υπολογίζεται ότι οι Εβραίοι —οι Εβραίοι είναι ένας σημιτικός λαός— πρέπει να κινήθηκαν από ανατολικά προς τις περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, εδώ της Μέσης Ανατολής, σε αυτό που σήμερα περίπου είναι η γη του Ισραήλ (της Παλαιστίνης).

Υπολογίζεται ότι εκεί γύρω στο 1200 π.Χ. είχαν πλέον εγκατασταθεί σε αυτή την περιοχή. Οι ίδιοι στις ιστορίες του λαού τους που κατέγραψαν, στο ιερό βιβλίο του εβραϊσμού (είναι η Τορά, η Παλαιά Διαθήκη), εκεί, έχουν καταγράψει τις ιστορίες τους όπως είχαν διασωθεί προφορικά και σε αυτές τις ιστορίες τους οι Εβραίοι καταγράφουν το ότι βρίσκονταν για ένα διάστημα στην Αίγυπτο και ότι έφυγαν από την Αίγυπτο με την παρέμβαση του Θεού — ο οποίος τους βοήθησε, ο Μωυσής πέρασε προς την περιοχή του Ισραήλ.

Δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα σαφείς αρχαιολογικές ενδείξεις, αποδείξεις, ότι οι Εβραίοι έζησαν στην αρχαία Αίγυπτο, αλλά είναι πιθανό να έζησαν. Πάντως, κάποια στιγμή, γύρω στο 1200 π.Χ. βρέθηκαν στα —περίπου— σημερινά εδάφη του Ισραήλ και εκεί φαίνεται ότι, σε αυτήν τη φάση, βρέθηκαν να λειτουργούν με δέκα κανόνες. Αυτούς τους κανόνες, σύμφωνα με τον θρύλο τους, τους ενεχείρισε ο ίδιος ο Θεός στο όρος Σινά στον Μωυσή, ο οποίος Μωυσής είχε μακρά συνομιλία και επαφή με τον Θεό και όταν επέστρεψε ο Μωυσής από το Σινά κάτω στους πρόποδες του βουνού, όπου βρίσκονταν εγκαταστημένοι ως κατασκηνωτές —γιατί ακόμη ήταν σε περιφορά— οι Εβραίοι, βρήκε τους ομόθρησκούς του να έχουν λιώσει τα διάφορα τιμαλφή τα οποία είχαν και να έχουν κατασκευάσει ένα χρυσό βόδι. Και ο Μωυσής είδε τους Εβραίους να προσκυνούν το χρυσό αυτό βόδι και έγινε έξω φρενών, έσπασε αυτό το χρυσό βόδι και τους έψεξε πώς αυτοί τολμούν να κάνουν τέτοιες θυσίες σε είδωλα, ενώ ο ίδιος ο Θεός τούς έχει μεταφέρει τις αλήθειες του.

Αυτές οι ιστορίες της Παλαιάς Διαθήκης δείχνουν, προφανώς, ότι το παγανιστικό παρελθόν των Εβραίων βρέθηκε σε μάχη με τη μονοθεϊστική σύλληψη και ότι, προφανώς, πέρασε ένα διάστημα που αυτά τα δύο συνυπήρχαν, μέχρι τελικά αυτός ο λαός να γίνει απόλυτα μονοθεϊστικός, όπως φαίνεται στους χρόνους τους ιστορικότερους.

Ο εβραϊκός λαός δεν έχει μόνο δέκα κανόνες —που, σύμφωνα με τις ιστορίες του, τις απέκτησε από τον ίδιο τον Θεό μέσω του Μωυσέως—, αλλά, αν κανείς τρυγήσει από την Τορά (από την Παλαιά Διαθήκη) κανόνες και οδηγίες ήθους και συμπεριφοράς και στάσεων ζωής, καταλήγει σε έναν αριθμό 600 οδηγίες, εκ των οποίων οι περισσότερες διατυπώνονται αρνητικά (ου: να μην κάνεις αυτό), αλλά και άλλες διατυπώνονται θετικά (να κάνεις αυτό). Η εβραϊκή θρησκεία είναι εξαιρετικά κανονιστική και αυστηρή και αυτό σχετίζεται με την αυστηρότητα της σύλληψης: ο Θεός στην εβραϊκή θρησκεία παρακολουθεί, ελέγχει, τιμωρεί και καθοδηγεί με πάρα πολύ συγκεκριμένο τρόπο.

Τώρα, η εβραϊκή θρησκεία κάποια στιγμή απέκτησε ναό. Μέσα στους διαδόχους των πραγμάτων είναι ο Σολομών —ο βασιλιάς Σολομών—, ο οποίος, σύμφωνα με τις ιστορίες των Εβραίων, δημιούργησε έναν θρυλικά υπέροχο, μεγάλο ναό, τον ναό του Σολομώντος, στα Ιεροσόλυμα και αυτός ο ναός έγινε η βάση γύρω από την οποία αναπτύχθηκε ολόκληρη η εβραϊκή θρησκεία, διότι μέσα σ’ αυτόν τον ναό γίνονταν οι τελετές και οι θυσίες προς τον έναν και μοναδικό Θεό. Αυτός ο ναός δημιουργήθηκε τον 9ο αιώνα π.Χ. με υλικά που ήρθαν απ’ τον Λίβανο (κέδρος του Λιβάνου) και χρυσό. Ήταν ένας ναός που έχει μείνει στον θρύλο. Καταστράφηκε πολλές φορές, καταστράφηκε απ’ τους Βαβυλωνίους στον 5ο και 6ο αιώνα π.Χ., τότε που οι Εβραίοι οδηγήθηκαν στην εξορία της Βαβυλώνας.

Ως φαίνεται, βρισκόμενοι οι Εβραίοι στην εξορία τους, στη Βαβυλώνα, προκειμένου να διασώσουν τον χαρακτήρα και τις παραδόσεις τους, άρχισαν να καταγράφουν τις ιστορίες της φυλής τους (τους θρύλους τους), δηλαδή την Τορά, τα ιερά αυτά βιβλία: τη Γένεση, την Έξοδο, το Δευτερονόμιο, στα οποία, ως φαίνεται, από αιώνες καλλιεργούνταν και καταγράφονταν —τουλάχιστον προφορικά— και στο μυαλό των ανθρώπων. Ενδεχομένως υπήρχαν και πρώτες καταγραφές νωρίτερα, αλλά οι κεντρικές καταγραφές της Παλαιάς Διαθήκης είναι εκεί. Και η Τορά γι’ αυτό συνιστά και το πιο ιερό κείμενο του εβραϊκού λαού, το οποίο και γράφεται από ειδικευμένους τεχνίτες, με ειδική μελάνη, πάνω σε ειδικά επεξεργασμένο δέρμα.

Και φυσικά, η εβραϊκή θρησκεία διαθέτει και άλλα ιερά κείμενα: το ένα είναι το Ταλμούδ, το οποίο είναι στην ουσία επεξεργασία και ερμηνεία από σημαντικούς δασκάλους, ραβί (rabbi θα πει δάσκαλος), ραβίνους του εβραϊσμού, το Ταλμούδ, λοιπόν, και επίσης η Μισνά. Δηλαδή, αυτά τα δύο κείμενα είναι κείμενα επεξήγησης πάνω στην Τορά, που η Τορά θεωρείται ιερό κείμενο. Αλλά και το Ταλμούδ και η Μισνά θεωρούνται πάρα πολύ μεγάλου κύρους και σεβασμού κείμενα και οι θρησκευόμενοι Εβραίοι τα συμβουλεύονται και τα μελετούν, όπως φυσικά την Τορά, που η Τορά δεν έχει παρόμοιό της στην ιερότητα. Μέχρι σήμερα κάθε εβραίος όταν βλέπει την Τορά κάνει αυτήν την κίνηση και στέλνει προς την Τορά από τα μάτια του το φως του. Δηλαδή για τον μέσο εβραίο η Τορά είναι ο οδηγός του, το φως του της κίνησης πάνω σε αυτή τη Γη.

Απόσπασμα από το ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα του Mathesis «Παγκόσμια Ιστορία 2: Ο άνθρωπος απέναντι στο Θείο» με διδάσκουσα τη Μαρία Ευθυμίου.
Σύνδεσμος: https://mathesis.cup.gr/courses/course-v1:History+Hist3.2+21D/about

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Γενική και Ειδική Παιδαγωγική

Η Γενική Παιδαγωγική περιλαμβάνει το σύνολο των κανόνων και των αρχών της Παιδαγωγικής και ερευνά το αντικείμενό της κάτω από ένα γενικότερο πρίσμα.

Η Ειδική Παιδαγωγική περιλαμβάνει το σύνολο των κανόνων και αρχών της Παιδαγωγικής με αναφορά στα άτομα με Ειδικές Ανάγκες.

Κλάδοι Παιδαγωγικής

  • Προσχολική Παιδαγωγική
  • Σχολική Παιδαγωγική
  • Επαγγελματική Παιδαγωγική
  • Παιδαγωγική των ενηλίκων ή δια βίου
  • Ειδική Παιδαγωγική
  • Κοινωνική Παιδαγωγική

Βασικές έννοιες της παιδαγωγικής επιστήμης

1. Αγωγή: μαζί με τη μάθηση οριοθετούν το γνωστικό πεδίο και αντικείμενο της παιδαγωγικής επιστήμης.

2. Μόρφωση: αποτέλεσμα της δράσης αγωγής που γίνεται αντιληπτή με καθορισμένη μορφή, π.χ. νοητική, συναισθηματική, ηθική = αποτελεί το αποτέλεσμα των 1 και 3.

3. Μάθηση: αποτέλεσμα της αγωγής.

4. Διδασκαλία: αποτελεί μέσο – τρόπο για την εκπλήρωση, σύνολο ενεργειών με σκοπό να προκαλέσουν τα 1 και 3.

5. Παιδεία: ευρύτερη έννοια. Εκπαίδευση = θεσμός της πολιτείας με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους, περιεχόμενο, καθορισμένη χρονική διάρκεια, αντίθετα η παιδεία δεν περιορίζεται σε κάποια συγκεκριμένη ηλικία και επεκτείνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου, αφού ποτέ δε σταματά να δέχεται επιδράσεις και ερεθίσματα από το περιβάλλον στο οποίο ζει.

6. Κοινωνικοποίηση = διαδικασία κατά την οποία το άτομο εξελίσσεται και εντάσσεται στο περιβάλλον (φυσικό και κοινωνικό) μέσα από πρότυπα συμπεριφοράς, κοινωνικούς κανόνες και προσωπική ταυτότητα.

7. Εκπαίδευση: αποτελεί συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια για 1, 2, 3 και πραγματοποιείται μέσα από το 4.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Το gaming για κινητά πλέον και στο pc σου.

Αν στον ελεύθερο σου χρόνο σου αρέσει να παίζεις παιχνίδια στο κινητό, σου έχω ευχάριστα νέα. Πλέον μπορείς να απολαμβάνεις τα αγαπημένα σου παιχνίδια και στην οθόνη του υπολογιστή σου ώστε να μην βγάζεις τα μάτια σου στην οθόνη του κινητού σου.

Μεγαλύτερες και εντυπωσιακότερες εκδόσεις επιλεγμένων παιχνιδιών για κινητά στην πλατφόρμα gaming της Google για PC.

Πως μπορείς να το κάνεις αυτό;

Αρκεί ο υπολογιστής σου να πληροί ορισμένες προδιαγραφές.

Λειτουργικό σύστημα: Windows 10 (v2004)
•Αποθηκευτικός χώρος: Μονάδα δίσκου στερεάς κατάστασης (SSD) με 10 GB διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο
•Γραφικά: Intel® UHD Graphics 630 GPU ή άλλη συγκρίσιμη
•Επεξεργαστής: 4 φυσικοί πυρήνες CPU (ορισμένα παιχνίδια απαιτούν Intel CPU)
•Μνήμη: 8 GB RAM
•Λογαριασμός διαχειριστή Windows
•Ενεργοποιημένη εικονικοποίηση εξοπλισμού

Καλό λιώσιμο!

Deppie Politaki




Κοινωνικά συστήματα: λειτουργίες και χαρακτηριστικά γνωρίσματα

Τα κοινωνικά συστήματα είναι ανοικτά και η λειτουργία τους μοιάζει με αυτή των ζωντανών οργανισμών. Η θεωρία των Συστημάτων αναδύθηκε μέσα από την επιθυμία για αλλαγή και μεταβολή, η οποία επιτυγχάνεται με διεργασίες κα μετασχηματισμούς μέσα από τα ακόλουθα τέσσερα στοιχεία του μοντέλου των Getzels και Guba:

  • Εισδοχές-εισροές: στο χώρο της εκπαίδευσης οι κυριότερες εισροές είναι οι μαθητές, οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, η γνώση, ο εξοπλισμός.
  • Το (μαύρο) κουτί των διεργασιών: πρόκειται για διεργασίες που γίνονται με ποιοτικό χαρακτήρα και αφορούν την αποτελεσματικότητα και την ευελιξία.
  • Εκροές- αποτελέσματα: Οι εισροές μετασχηματίζονται σε επιθυμητά αποτελέσματα- εκροές, χρήσιμα για το ευρύτερο περιβάλλον του εκάστοτε συστήματος.
  • Περιβάλλον: το περιβάλλον προσφέρει τις εισροές και ελέγχει τις διεργασίες στο (μαύρο) κουτί.Ο ρόλος του είναι πολυδιάστατος και σημαντικός για τη σωστή λειτουργία του συστήματος.

Όλα τα συστήματα διέπονται από τα ακόλουθα τρία χαρακτηριστικά:

  1. Ανατροφοδότηση (feedback): Πρόκειται για το μηχανισμό με τον οποίο ο οργανισμός πληροφορείται για τον τρόπο λειτουργίας του και την επίτευξη των στόχων του σε εσωτερικό και εξωτερικό επίπεδο αντίστοιχα. Πρόκειται για διορθωτική παρέμβαση σε μία αλλαγή που συντελέστηκε στα στοιχεία του συστήματος.
  2. Ισορροπία (equilibrium): Ένα σύστημα πρέπει να έχει την ικανότητα να διατηρεί την εσωτερική του αρμονία παρά τις αλλαγές στο εξωτερικό περιβάλλον διαφορετικά απειλείται η ύπαρξη και συνοχή του. Η ισορροπία μπορεί να στατική, όπου το περιβάλλον διατηρείται σταθερό για μια χρονική περίοδο ή δυναμική, δηλαδή το σύστημα φανερώνει την ικανότητά του να διατηρεί την εσωτερική του αρμονία παρά τις αλλαγές του περιβάλλοντος.
  3. Προσαρμογή (adaptation): Πρόκειται για τη διαδικασία μέσα από την οποία το σύστημα κατορθώνει να δέχεται αλλά και να αφομοιώνει τις αλλαγές που συντελούνται με μηχανισμούς ελέγχου ή αναπληροφόρησης του συστήματος.

Η αρμονία του συστήματος εξαρτάται από:

  • την προσπάθεια που θα καταβάλλουν οι υπεύθυνοι του συστήματος, για να μειώσουν τις συγκρούσεις ανάμεσα στον οργανισμό και στα άτομα.
  • τη μείωση των συγκρούσεων ανάμεσα στους ρόλους που απαιτούνται από το σύστημα και της προσωπικότητας των ατόμων που καλούνται να τους παίξουν
  • τη μείωση των συγκρούσεων μεταξύ των προσδοκιών του οργανισμού και των αναγκών των μελών του.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Ζητήματα προσβασιμότητας

Με τον όρο προσβασιμότητα νοείται το χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος, που επιτρέπει σε όλα τα άτομα – χωρίς διακρίσεις φύλου, ηλικίας και λοιπών χαρακτηριστικών, όπως σωματική διάπλαση, δύναμη, αντίληψη, εθνικότητα – να έχουν πρόσβαση σε αυτό, δηλαδή να μπορούν αυτόνομα, με ασφάλεια και με άνεση να προσεγγίσουν και να χρησιμοποιήσουν τις υποδομές, αλλά και τις υπηρεσίες (συμβατικές και ηλεκτρονικές) και τα αγαθά που διατίθενται στο συγκεκριμένο περιβάλλον.

Η προσβασιμότητα στο δομημένο περιβάλλον εξασφαλίζεται μέσω του προσβάσιμου σχεδιασμού, δηλαδή μια διαδικασία σχεδιασμού κατά την οποία οι ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες εξετάζονται ειδικά, με στόχο τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις υποδομές ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν, κατά το δυνατόν, αυτόνομα από άτομα με διάφορες αναπηρίες (ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020 – ΦΕΚ 2998/τ.Β/20-7-2020).

Στον νόμο 4759/2020 δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επιτακτικότατα της διασφάλισης της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατόμων, τόσο στα νέα κτίρια όσο και στα υφιστάμενα. Με βάση τις διατάξεις, επαναπροσδιορίζονται αυτά που ήδη έχουν προβλεφθεί για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας στα κτίρια τόσο στον Ν. 4067/ 2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός – άρθρο 26 και 27) όσο και στις Τεχνικές Οδηγίες που προβλέπονται στην προαναφερθείσα Υπουργική Απόφαση και αφορούν την προσαρμογή των υφιστάμενων κτιρίων.

Πιο συγκεκριμένα, για όλα τα νέα δημόσια ή ιδιωτικά κοινόχρηστα κτίρια επιβάλλεται η εξασφάλιση της οριζόντιας και κατακόρυφης προσπέλασης από άτομα με αναπηρία / εμποδιζόμενα άτομα, σε όλους τους εσωτερικούς και τους εξωτερικούς χώρους καθώς επίσης και η πρόβλεψη για κατασκευή WC AMEA. Παράλληλα ορίζεται ότι και στα υφιστάμενα κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του ευρύτερου Δημοσίου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτηρίων, επιβάλλεται να γίνουν οι απαραίτητες διαμορφώσεις, ώστε οι λειτουργικοί χώροι τους να είναι προσπελάσιμοι από άτομα με αναπηρία / εμποδιζόμενα άτομα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός