Τι είναι τα «παραγλωσσικά» στοιχεία;

Πρόκειται για όλα εκείνα τα κωδικοποιημένα συστήματα που συνοδεύουν την εκφώνηση. Μεταξύ άλλων συμπεριλαμβάνονται:

  1. προσωδία (επιτονισμός, ρυθμός, παύσεις)
  2. κινήσεις του προσώπου και των χεριών
  3. θέση και κατεύθυνση του σώματος

Εν ολίγοις, πρόκειται για την απόπειρα του εκάστοτε ομιλητή να επιστρατεύσει, για να επιτευχθεί η πληρέστερη οργάνωση του λόγου του, κάθε εκφραστικό μέσο το οποίο, όμως, έχει στην διάθεσή του. Επιπλέον, να οργανώνει τον χώρο με τα χέρια του, να στρέφει το σώμα και το βλέμμα του στους συνομιλητές του και να αλλάζει τον τόνο και τον ρυθμό της ομιλίας του.

Βέβαια, τα «παραγλωσσικά» στοιχεία δεν είναι αυθαίρετες συσχετίσεις μιας φυσικής ηχητικής ακολουθίας με ένα αντίστοιχο σημασιολογικό περιεχόμενο, δηλαδή λέξεις. Τουναντίον, στην πραγματικότητα, κάθε κοινότητα συμβατικοποιεί διαφορετικά τις κινήσεις του ανθρώπινου σώματος, για αυτό, άλλωστε, παρατηρείται και η διαφοροποίηση στη νοηματοδότηση αυτών από γλώσσα σε γλώσσα, από κουλτούρα σε κουλτούρα και από πολιτισμό σε πολιτισμό.

Συνακόλουθα, στη μια περίπτωση μια κίνηση του κεφαλιού είναι εφικτό να σημαίνει συγκατάνευση, ενώ σε μια άλλη συνιστάμενη να δηλώνει την άρνηση.

Επί της ουσίας, περιγράφεται ένα συνεχές στο ένα άκρο του οποίου υπάρχουν απόλυτα δεικτικές κινήσεις που δεν διαθέτουν καμία λειτουργία, παρά μόνον στις περιστάσεις της επικοινωνίας, και στο άλλο άκρο απόλυτα αυθαίρετα σημεία που διαθέτουν συμβατική σημασία ανεξάρτητη από τον κάθε ομιλητή.

Έτσι, εφόσον αφορά μια μοναδική δομή, οργάνωση και λειτουργία των στοιχείων, η περιγραφή του γλωσσικού φαινομένου είναι ατελής και συχνά αδύνατη δίχως την αξιολόγηση και την αποτίμηση των παραγλωσσικών στοιχείων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Η μουσική στη ζωή μας

Είναι γεγονός ότι η μουσική είναι κομμάτι της καθημερινότητας όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, πολιτισμού. Κάποιοι ξυπνάνε και ετοιμάζονται μετά μουσικής για να πάνε στις δουλειές τους ή στο αυτοκίνητο το ραδιόφωνο παίζει συνεχώς και μας συντροφεύει στις διαδρομές μας. Άλλοι πάλι για να ηρεμήσουν από το φόρτο της ημέρας βάζουνε λίγη μουσική να ακούσουνε, να ξεφύγουν από τα προβλήματα τους. Ακόμη, άλλοι εκφράζονται με τη μουσική και εκεί που δεν υπάρχουν λέξεις για να εκφραστείς η μουσική παίρνει τη σκυτάλη.

Η μουσική, λοιπόν, υπάρχει παντού και πάντα!

Ορίζεται ως η τέχνη που βασίζεται στην οργάνωση ήχων και σκοπός της είναι η σύνθεση, η εκτέλεση και η ακρόαση/λήψη έργων. Επίσης, αποτελεί ένα σύνολο ήχων από το οποίο απαρτίζεται ένα μουσικό κομμάτι. Επιπλέον, ο ορισμό της μουσικής και τα ζητήματα που σχετιζόνται με αυτή διαφέρουν από πολιτισμό σε πολιτισμό και εξαρτώνται από το κοινωνικό πλαίσιο. 

Από τη βιολογία είναι γνωστό ότι η μουσική είναι μέσα μας. Πιο συγκεκριμένα, ο καρδιακός παλμός, ο ρυθμός του βαδίσματος, ο αναπνευστικός ρυθμός. Η μουσική, ακόμη, συμβάλλει και στην υγεία του ανθρώπου. Η γνωστή σε όλους μουσικοθεραπεία στοχεύει σε θεραπευτικούς και παιδαγωγικούς τρόπους που θα πλησιάσουν και θα θεραπεύσουν τον άνθρωπο.

Η μουσική σχετίζεται με τα πάντα στη ζωή μας από την αρχαιότητα έως και τώρα. Σχετίζεται με τα συναισθήματα μας, με τη διάθεση μας και τη ψυχική μας υγεία.

Τα οφέλη της ειναι πολλαπλά και η επίδραση που έχει πάνω μας είναι εξίσου ιδιαίτερη και σημαντική. Ας δούμε, λοιπόν, ορισμένα οφέλη της μουσικής:

  1. Μειώνει το θυμό, τη θλίψη και τον πόνο.
  2. Ενδυναμώνει τη μνήμη και τη μάθηση.
  3. Βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου.
  4. Ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
  5. Αυξάνει την κινητοποιήση.
  6. Ενδυναμώνει την αίσθηση της σύνδεσης και του ανήκειν.
  7. Βελτιώνει τη διάθεση και προσφέρει ψυχική ηρεμία.
  8. Λειτουργεί ως θεραπευτικό μέσο.

Όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε επηρεαστεί από μια μελωδία, έναν ερμηνευτή, έναν στιχουργό. Μπορούμε να βιώσουμε τα συναισθήματα μας μέσω της μουσικής. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι ακούν μουσική μόνο για διασκέδαση. Χωρίς συναίσθημα, δεν επηρεάζονται από κανέναν στίχο και μελωδία. Παρόλα αυτά, η μουσική έχει εισβάλει στη ζωή τους.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η μουσική είναι πολύ σημαντική και ευεργετική για τον άνθρωπο. Γι’ αυτό καλό είναι ένα μέρος του ελεύθερου μας χρόνου να αφιερώνεται στη μουσική καθώς έτσι εξευγενίζουμε τη ψυχή μας, ξεκουράζουμε το μυαλό μας κι ολοκληρώνουμε την προσωπικότητα μας. Ας μην ξεχνάμε κιόλας ότι η μουσική είναι δείγμα πολιτισμού και ευτυχώς τα είδη της είναι τόσα πολλά που ο ακροατής μπορεί να βρει το είδος που προτιμάει να ακούσει αβίαστα πλέον.

Αναστασία Κακλαμάνου




Μαροκινή αυτοαίσθηση: λειτουργία νίσμπα

Μαρόκο: εξωστρεφές, ρευστό, δραστήριο, αρρενωπό, ανεπιτήδευτο ως το έπακρο, ένα μέρος που θυμίζει την Άγρια Δύση, αλλά χωρίς τα σαλούν και τα δρομολόγια των γελαδάρηδων.

Μια κωμόπολη στις παρυφές των λόφων του Μεσαίου Άτλαντα, μία παλιά τοποθεσία, του 10ου αιώνα, έχει τείχη, πύλες και ψηλόλιγνους μιναρέδες που υψώνονται ως εξέδρες για το κάλεσμα των πιστών και διαφαίνεται ένα ακανόνιστο ωοειδές αστραφτερού λευκού, βυθισμένο στο Βαθυπράσινο πέλαγος μιας όασης με λιόδεντρα, καθώς τα βουνά, στο χρώμα της πέτρας και του μπρούντζου, πλαγιάζουν απόκρημνα στο φόντο.

Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική απογραφή του 1960, η πόλη στεγάζει μία από τις πιο εκπληκτικές συλλογές ατόμων σε ένα μωσαϊκό με Άραβες, Βέρβερους και Εβραίους, ράφτες, βοσκούς και στρατιώτες, ανθρώπους εκτός γραφείων, αγορών, ανεξαρτήτως φυλής πλούσιους, φτωχούς, ντόπιους, μετανάστες.

Πρόκειται για μια παραδοσιακή κοινωνία, στην οποία η αυτοαίσθηση που διαθέτουν οι άνθρωποι θα περίμενε κανείς πως θα ήταν μάλλον συλλογική παρά ατομικιστική. Και όμως ο Geertz υποστηρίζει ότι η μαροκινή αυτοαίσθηση είναι και ατομικιστική και συλλογική.

Όταν ονομάζεται ένα πρόσωπο, η αραβική γλώσσα επιτρέπει τη χρήση μιας τεχνικής που καλείται νίσμπα. Πρόκειται για τη μετατροπή ενός ουσιαστικού σε προσηγορικό. Για παράδειγμα, κάποιος από το Σεφρού θα είναι γνωστός ως Σεφρουινός (εντόπιο τέκνο του Σεφρού). Μέσα στην ίδια την πόλη, το πρόσωπο θα χρησιμοποιεί ένα νίσμπα που τον εντάσσει σε μία συγκεκριμένη ομάδα, για παράδειγμα χαράρι (έμπορος μεταξιού).

Ο Geertz αναφέρει ότι δεν ήξερε κάποια περίπτωση που το πρόσωπο να είναι γνωστό στον ίδιο ή σε κάποιον άλλο χωρίς να γνωρίζει το νίσμπα του. Υποστηρίζει ότι αυτό το σύστημα κουλτούρας λειτουργεί έτσι ώστε να δημιουργεί «συγκειμενοποιημένα πρόσωπα»: οι άνθρωποι «δεν περιπλανιούνται ως περιχαρακωμένες ψυχικές οντότητες, που αποκόπηκαν από τις ρίζες τους και κατονομάστηκαν εξατομικευμένα. Η ταυτότητά τους διαμορφώνεται από τον περίγυρό τους».

Η μελέτη του Geertz για το Σεφρού καταδεικνύει πόσο συνθέτες και λεπτές μπορεί να είναι οι διαφορές ανάμεσα στη δυτική και τη μη δυτική έννοια του εαυτού.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Η Πληροφορική στο χώρο της Εκπαίδευσης

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σε μέγιστο βαθμό τα εκπαιδευτικά συστήματα των ανεπτυγμένων χωρών. Ως επακόλουθο της ραγδαίας ανάπτυξης αποτελεί η ένταξη της πληροφορικής στο σχολείο καθώς διαπερνά όλα τα γνωστικά αντικείμενα ως μέσο γνώσης, έρευνας, μάθησης και εμβαθύνει στη μαθησιακή διαδικασία της τεχνολογίας, την οποία έτσι και αλλιώς χρησιμοποιούν ευρύτατα νέοι και παιδιά.

Πληροφορική, λοιπόν, είναι η επιστήµη και η τεχνολογία που έχει ως αντικείµενο τη συλλογή, την αποθήκευση, την επεξεργασία και τη διανοµή πληροφοριών µε τη βοήθεια υπολογιστικών συστηµάτων.

Είναι σημαντικό οι νέοι να εκπαιδευτούν στις νέες τεχνολογίες αλλά και να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία με σκοπό την ομαλή ένταξη στα καινούργια δεδομένα διότι με την χρήση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού και με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο σχολείο, ο μαθητής οδηγείται στη μάθηση.

Για την Πληροφορική στην Εκπαίδευση έχουν αναπτυχθεί τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις, ανάλογα με τον τρόπο που εισάγεται ως: 

1. Αντικείμενο μάθησης.

2. Εργαλείο μάθησης. 

3.Στοιχείο γενικής κουλτούρας.

Βέβαια, η Πληροφορική αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση τεχνολογικού μαθήματος εξαιτίας της διπλής της φύσης:

  1. ως αντικείμενο μάθησης για το οποίο πρέπει να αποσαφηνιστούν όροι και έννοιες,
  2. ως μέσο το οποίο χρησιμοποιείται για τη διδασκαλία άλλων μαθησιακών αντικειμένων.

Έτσι, αφενός ο υπολογιστής εντάσσεται στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική και χρησιμοποιείται με τη βοήθεια του δασκάλου για ποικίλες δραστηριότητες όπως π.χ. ανάπτυξη εργασιών σε διάφορα μαθήματα (γλώσσα, καλλιτεχνικές δραστηριότητες), διαχείριση βιβλιοθήκης της τάξης μέσω συστήματος βάσης δεδομένων, επικοινωνία με άλλους μαθητές και αναζήτηση πληροφοριών. Αφετέρου, συμβάλλει στη δημιουργία διαθεματικών εργασιών και στις δραστηριότητες της σχολικής ζωής (π.χ. εφημερίδα της τάξης, ανάπτυξη υλικού υποστήριξης εκδηλώσεων, κλπ).

Το ιδεατό θα ήταν η διδασκαλία των μαθημάτων πληροφορικής στο σχολείο να προωθεί, να ενισχύει και να ενθαρρύνει την ενεργοποίηση του μαθητή, τη δημιουργική δράση, την ανακαλυπτική μάθηση και τον πειραματισμό καθώς και τη συνεργατική μάθηση. Ακόμη, την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων, τη συζήτηση, τον προβληματισμό, την ανάπτυξη κριτικής σκέψης αλλά και την καλλιέργεια ελεύθερης σκέψης και έκφρασης.

Συνεπώς, στο σχολείο εκτός από τη θεωρία στη σχολική τάξη θα πρέπει να υπάρχει και εργαστήριο πληροφορικής. Πιο συγκεκριμένα, το εργαστήριο πληροφορικής πρέπει να έχει τον κατάλληλο για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος, υπολογιστικό και δικτυακό εξοπλισμό. Η εργονομία του χώρου, των επίπλων και των μηχανημάτων πρέπει να εξασφαλίζει για τους μαθητές όλες τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Ο υπολογιστικός εξοπλισμός (υλικό και λογισμικό) των εργαστηρίων πρέπει να είναι σύγχρονος ώστε οι μαθητές να μην αποκομίζουν μια μίζερη εικόνα για την τεχνολογία, δεν είναι όμως εφικτό, πάντα. 

Καταλήγοντας, καλό θα ήταν να γίνει αναφορά και στην ύλη του μαθήματος που θα πρέπει να είναι τόση, όση μπορεί να αφομοιώσει ο μαθητής στο διατιθέμενο διδακτικό χρόνο. Επεξηγηματικά, να περιορίζεται σε ένα βασικό και διαχρονικό πυρήνα γνώσεων και να έχει ευελιξία ώστε να προσαρμόζεται στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις. Επίσης, να εξασφαλίζει συνέχεια και σύνδεση με όσα έχουν προηγηθεί αλλά και με όσα ακολουθούν, να συσχετίζει και να συνδέει τα θέματα που διαπραγματεύεται με άλλα γνωστικά αντικείμενα (διαθεματική προσέγγιση).

Αναστασία Κακλαμάνου




ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Ιδίως οι ανάγκες της ίδιας της κοινωνίας και του ατόμου μετά την εμφάνιση της πανδημίας του COVID-19, τον Μάρτιο του 2020 στην Ελλάδα, και τα συνεχή lockdowns, επιβάλλεται η διαδικτυακή συμβουλευτική, η οποία φέρει τις ρίζες της στα μέσα του 20ου αιώνα με την εμφάνιση του διαδικτύου.

Κατά την διεθνή βιβλιογραφία, αφορά την πρακτική της επαγγελματικής συμβουλευτικής και διακίνησης πληροφορίας, με τον πελάτη και τον σύμβουλο να μην βρίσκονται στην ίδια περιοχή και για αυτό να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα. Εν ολίγοις, πρόκειται για μια συνδιαλλαγή, που δύναται να πραγματοποιηθεί προφορικά ή γραπτά μέσω μιας διαδικτυακής σύνδεσης.

Κάποιες από τις μορφές της είναι οι οδηγοί αυτοβοήθειας και οι διαδικτυακές ομάδες στήριξης, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η ζωντανή τηλεδιάσκεψη και η βιντεοσκόπηση.

ΠΟΙΑ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

  • προσβασιμότητα: δυνατότητα άμεσης και εύκολης πρόσβασης
  • υποστήριξη της πρόσωπο με πρόσωπο συμβουλευτικής: μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά
  • γραπτός λόγος: ανάγνωση εκ νέου, εμβάθυνση και αναστοχασµός
  • άνεση και ιδιωτικότητα: ευαισθησία, συναισθηματικό τραύμα, κοινωνική περιθωριοποίηση
  • ανωνυμία: αυτοαποκάλυψη
  • χαμηλό κόστος: εξυπηρετούνται κυρίως οι προερχόμενοι από μη εύπορες οικογένειες

ΠΟΙΑ ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ/ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

  • απουσία μη λεκτικής επικοινωνίας: ελλιπής πρόσβαση στα μη λεκτικά κανάλια επικοινωνίας
  • παρερμηνεία: και παρεξηγήσεις
  • χρονική καθυστέρηση: αύξηση άγχους και τον διαθέσιμο χρόνο
  • διαχείριση κρίσεων: αναφυόμενα προβλήματα

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Παιδί και παιχνίδι

Το πιο ισχυρό μέσο έκφρασης ενός παιδιού και αναπόσπαστη δραστηριότητα της καθημερινότητάς του είναι το παιχνίδι. Μέσω αυτού μπορεί να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του, να μαθαίνει, να πειραματίζεται, να ευχαριστιέται και να ανακαλύπτει σιγά-σιγά τον εαυτό του και τον κόσμο που το περιβάλλει.

Το παιχνίδι ως αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών προϋπάρχει από την αρχαιότητα, διαφέρει όμως σημαντικά με το παιχνίδι στις μέρες μας. Τα παιδιά στην αρχαιότητα με τα υλικά που μάζευαν από τη φύση (ξύλα, πέτρες, πηλό) έφτιαχναν τα αυτοσχέδια παιχνίδια τους ενώ στην σημερινή εποχή υπάρχει μια τεράστια μαζική παραγωγή παιχνιδιών από αλυσίδες καταστημάτων. 

Σε γενικές γραμμές, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το παιχνίδι αποτελεί μια βασική δραστηριότητα στη ζωή του παιδιού, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη σωματική, ψυχοσυναισθηματική, κοινωνική και γνωστική του ανάπτυξη. Μέσα από το παιχνίδι, το παιδί έχει την δυνατότητα να δράσει ελεύθερα, να αναπτύξει τις σωματικές και γλωσσικές του ικανότητες. Επίσης, να οξύνει τη σκέψη του, την κρίση του, τη λογική του, να ερευνήσει τον υλικό κόσμο, να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του και το κυριότερο να εκφράσει τα συναισθήματα του. Ακόμη, το παιχνίδι δίνει την ευκαιρία στο παιδί να αποκτήσει εμπιστοσύνη στις ικανότητες του, να μάθει να κοινωνικοποιείται και να συνεργάζεται.

 Η αξία του παιχνιδιού είναι μέγιστη διότι μπορεί:

  1. να ενσωματώνει γνωστικά, συναισθηματικά και κοινωνικά ερεθίσματα.
  2. Nα διευκολύνει τη μάθηση εκθέτοντας τα παιδιά σε νέες εμπειρίες, δραστηριότητες και ιδέες.
  3. Nα επιτρέπει στα παιδιά να δομούν νοήματα από τις εμπειρίες τους.
  4. Nα εντάσσει τα παιδιά στο κοινωνικό σύνολο καθώς τα βοηθάει στην αντίληψη της ομαδικότητας με τους κανόνες και τις αξίες της.
  5. Nα προσαρμόζει την ψυχοσύνθεση του με την δημιουργία του αυτοελέγχου, του σεβασμού και της ωρίμανσης του.

Η απουσία του παιχνιδιού από τη ζωή του παιδιού θα μπορούσε να συνδεθεί με φτωχές κινητικές δεξιότητες, χαμηλά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, μειωμένες κοινωνικές δεξιότητες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τη δυσκολία διαχείρισης κοινωνικών καταστάσεων, όπως η επίλυση συγκρούσεων, θεμάτων διαφορετικότητας, αυτοεκτίμησης, αποτυχίας. Γεγονός που θα επηρεάσει και τη μετέπειτα ζωής τους.

Επιπλέον, παίζει καθοριστικό ρόλο στη σωματική, την ψυχοσυναισθηματική, την κοινωνική και τη γνωστική του ανάπτυξη ενός παιδιού γιατί εμπεριέχει την έννοια της ελευθερίας, προβάλλει πρότυπα συμπεριφοράς και συνάμα αποτελεί μια εξελικτική διαδικασία. Επίσης, βοηθάει στην εύκολη προσέγγιση της γνώσης με διασκεδαστικό τρόπο.

Επομένως, το παιχνίδι δεν είναι απλώς μια τυχαία παράμετρος της παιδικής ηλικίας αλλά έχει συγκεκριμένες λειτουργίες και σκοπό, όπως την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού και τη ψυχική του ισορροπία.

Καταλήγοντας, μην ξεχνάμε και τα ψηφιακά παιχνίδια. Χάρη στη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα περισσότερα παιδιά από μικρή ηλικία ξέρουν να χειρίζονται κινητό, tablet και υπολογιστή. Συνήθως, η πρώτη επαφή γίνεται σε βρεφική ακόμη ηλικία όταν ορισμένοι γονείς για να κοιμίσουν, ταΐσουν ή απασχολήσουν τα παιδιά τους τους δίνουν το κινητό για να ακούσουν παιδικά τραγουδάκια ή για να δουν παιδικά.

Τα παιδιά, έτσι, εξοικειώνονται με την τεχνολογία και μεγαλώνοντας εντάσσουν στην καθημερινότητα τους τα ψηφιακά παιχνίδια. Ορισμένες φορές, όμως, αυτή η εξοικείωση γίνεται εμμονή…

 Αναστασία Κακλαμάνου




Διαπροσωπικές σχέσεις

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως όλοι μας έχουμε ανάγκη να περιτριγυριζόμαστε από ανθρώπους και να αναπτύσσουμε σχέσεις μαζί τους, φιλικές ή ερωτικές. Η πιο «στενή» σχέση λένε πως είναι η αγάπη. Πράγματι, αλλά δεν είναι ο μοναδικός τύπος «στενής» σχέσης που μπορούμε να δημιουργήσουμε.

Με τον όρο «σχέση» εννοούμε όταν δύο άνθρωποι ή περισσότεροι έρχονται πολύ κοντά ο ένας με τον άλλον. Οι διαπροσωπικές μας σχέσεις είναι πολύ σημαντικό μέρος της ζωής μας και αναπτύσσονται, αρχικά, στο οικογενειακό μας περιβάλλον.

Όλοι μας έχουμε την ανάγκη να έχουμε φίλους, δεσμό αλλιώς μας «κυριεύει» το αίσθημα της μοναξιάς. Σε κάθε περίπτωση, όμως, επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε μια υγιής σχέση που θα μπορεί να αντέξει στο χρόνο. Κατά κοινή ομολογία, υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά που οφείλουν να έχουν αυτές οι «στενές» σχέσεις.

Η εμπιστοσύνη, η ζεστασιά και η στοργή, η αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων και η αφοσίωση αποτελούν μερικά από αυτά τα χαρακτηριστικά. Ας τα δούμε, αναλυτικά:

Εμπιστοσύνη: Η πίστη στον άλλον, η οποία εμπεριέχει μια δόση ρίσκου διότι δεν μπορείς να γνωρίζεις εξ’ αρχής εάν το ατόμο που αναπτύσσεις σχέση μαζί του δεν θα σε προδώσει ή αν θα σου προσφέρει τη συναισθηματική στήριξη που επιζητάς. Για να υπάρχει εμπιστοσύνη σε μια σχέση είτε φιλική είτε ερωτική πρέπει να υπάρχει εξίσου αξιοπιστία, ανταπόκριση, δυνατότητα και επιθυμία επίλυσης των συγκρούσεων μεταξύ σας αλλά και πίστη.

Ζεστασιά και στοργή: Αν δεν ανυπομονείς να βρεθείς με τους στενούς σου φίλους ή με τη σχέση σου και να περάσεις χρόνο μαζί τους/του, μάλλον κάτι πάει λάθος. Η ζεστασία και η στοργή είναι από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά μιας σχέσης. Πολύ βασικό να νιώθεις οικειότητα και αγάπη για τον άλλον, να χαίρεσαι με τη χαρά του, να απολαμβάνεις την παρέα του κ.α.

Αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων: Οι άνθρωποι γνωρίζονται και καταλαβαίνονται καλύτερα όταν εκμυστηρεύονται ο ένας στον άλλον εμπειρίες, επιθυμίες κ.α. Μέσα από τις αποκαλύψεις, η σχέση γίνεται πιο δυνατή διότι δεν ανοιγόμαστε σε όλους και δεν υπάρχει κιόλας λόγος.

Αφοσίωση: Για να γίνει μια σχέση ανθεκτική και ανεπηρέαστη στο πέρασμα του χρόνου και να αποκρούσει κάθε πιθανό εμπόδιο χρειάζεται η αφοσίωση.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα πρόσωπα με τα οποία διατηρούν «στενές» σχέσεις είναι ελάχιστα γιατί λίγοι είναι αυτοί που είναι πρόθυμοι να σε βοηθήσουν ανά πάσα στιγμή, ενδιαφέρονται για την ευτυχία σου και βρίσκονται δίπλα σου στις χαρές και στις λύπες, χωρίς επικριτικά σχόλια και πικρία.

Βέβαια, στη ζωή μας θα συναντήσουμε και ανθρώπους που δεν μας προσφέρουν την υποστήριξη τους ή δεν χαίρονται με τη χαρά μας αλλά αντιθέτως μας δημιουργούν προβλήματα, μας μειώνουν ή μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι κάνουμε λάθη και γι’ αυτό μας επικρίνουν συνεχώς. Οι σχέσεις αυτές, λοιπόν, σαμποτάρουν τις προσπάθειες μας για να φτάσουμε στην προσωπική μας ευτυχία.

Όσο δύσκολο και να είναι σε κάποιες περιπτώσεις, πρέπει να τους αποφεύγουμε και να μην επιτρέπουμε στον εαυτό μας να διατηρούμε τοξικές σχέσεις μακροχρόνια. Δεν έχουν τίποτα να μας προσφέρουν και είναι κρίμα να σπαταλάμε χρόνο σε ανθρώπους που δεν μας νοιάζονται πραγματικά.

Αναστασία Κακλαμάνου




Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής

Η «World Food Day», η Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 16 Οκτωβρίου, την ημερομηνία ίδρυσης το 1945 του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ. Είναι, επίσης, γνωστή ως Παγκόσμια Ημέρα Επισιτισμού ή Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής.

Έργο του FAO
Ο FAO, αποτελούμενος από 194 χώρες μέλη και έχει παρουσία σε περισσότερες από 130 χώρες, ηγείται της παγκόσμιας προσπάθειας για την εξάλειψη της πείνας και του υποσιτισμού και έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο στον αγώνα του αυτό κατά τα τελευταία 76 χρόνια. Επιπρόσθετα, εργάζεται για την επίτευξη επισιτιστικής ασφάλειας και για τη διασφάλιση της τακτικής πρόσβασης των ανθρώπων σε αρκετά ποιοτικά τρόφιμα, ώστε να είναι σε θέση να ζήσουν μια δραστήρια και υγιή ζωή. Επίσης, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, παρατηρεί ότι η πανδημία έχει εντείνει έτι περισσότερο τη διατροφική ανασφάλεια.

Στοχοθεσία
Η προσήλωση του οράματος έγκειται στους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης, δηλαδή σε ένα μέλλον που μη γνωρίζοντας γεωγραφικά σύνορα, όρια και εθνικότητες, άπαντες πάντες θα έχουν πρόσβαση στη διατροφή που χρειάζονται και κατά συνέπεια αξιοπρεπή διαβίωση, στην εξασφάλιση της ελαχιστοποίησης της σπατάλης των τροφίμων και παράλληλα στην ύπαρξη πιο ανθεκτικών τροφίμων -βιώσιμων- ικανά να αντέξουν τόσο στις κλιματικές αλλαγές, όσο και στην μεταβλητότητα. Σύμμαχος, ακόμη, αποτελεί και η τεχνογνωσία, που χάρη σε αυτή γίνεται πιο εφικτή η απόπειρα της ΠΗΔ.

Διατροφή και Παιδιά
Η κακή διατροφή προκαλεί μια σειρά διαταραχών και προβλημάτων που αφορούν την παχυσαρκία, την καρδιά, τον μεταβολισμό και φυσικά επηρεάζει άμεσα την ψυχική υγεία, τόσο παιδιών και εφήβων, όσο και ενηλίκων και των δυο φύλων. Κρίνουσας σημασίας και αξίας επισημαίνεται η πρώτη περίπτωση, αυτή των παιδιών και εφήβων, καθώς κάποιες από τις πιο συνηθισμένες διαταραχές της διατροφής όπως η ψυχογενής ανορεξία και βουλιμία, και η ψυχαναγκαστική υπερφαγία χαρακτηρίζονται ως καταστάσεις από ακραία συναισθήματα, σκέψεις και συμπεριφορές σχετικά με τη λήψη τροφής, το βάρος και την εικόνα του σώματος, και που δυνητικά μπορούν να οδηγήσουν μέχρι και στο θάνατο του πάσχοντα και σαφώς εκδηλώνονται περισσότερο σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες.

Για την αποφυγή διαταραχών και προβλημάτων κυρίως για τις τόσο ευαίσθητες ηλικίες των ατόμων που βρίσκονται στην ανάπτυξη ιδανική είναι η τήρηση της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής. Άλλωστε, η διατροφή αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα επίτευξης εγκεφαλικής και σωματικής λειτουργίας, διότι η προμήθεια του οργανισμού με τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ένα παιδί είναι ζωτικής σημασίας, και, φυσικά, θέτει τα θεμέλια μιας υγιούς ενήλικης ζωής. Έκαστο θρεπτικό συστατικό, βιταμίνη και μεταλλικό στοιχείο διαδραματίζει το ρόλο του και η επιλογή των κατάλληλων τροφών είναι σημαίνων.

Επιπλέον πληροφορίες
Ιστοσελίδα: bioiatriki.gr
Ιστοσελίδα: infokids.gr  

Απευθυνθείτε στην Βασιλική Κεπαπτσόγλου Διαιτολόγο-Διατροφολόγο στο vaskekpap@gmail.com για περισσότερες πληροφορίες, συμβουλές και καθοδήγηση στο ζήτημα της σωστής και υγιούς διατροφής χωρίς στέρηση φαγητών, επιδορπίων και γλυκών.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Υποκειμενική κουλτούρα

Η συμμετοχή σε μία κουλτούρα αφορά την εξοικείωση με μια σύνθετη γκάμα «άγραφων κανόνων» για το τον τρόπο που οι άνθρωποι «πρέπει» να σκέφτονται, να αισθάνονται και να πράττουν σε ποικίλες καταστάσεις. Αρχικά, οι κανόνες αναλύονται με όρους αφηρημένων εννοιών, και στη συνέχεια με τη βιωμένη πραγματικότητα, μια «συναισθηματική δομή» η οποία διαφέρει σε κάθε κουλτούρα. Άλλωστε, κουλτούρα είναι ένα σύστημα κοινών αξιών, πιστεύω, σημασιών που καθορίζουν κανόνες οι οποίοι προσδιορίζουν ισχυρώς τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές των ατόμων και των ομάδων.

Ειδικότερα, κανείς νιώθει διαφορετικά όταν στέκεται στους δρόμους άλλων πόλεων, χωρών ή και ηπείρων. Η Βάσω και ο Γιώργος Βασιλείου είναι ψυχοθεραπευτές που έχουν εργαστεί στις ΗΠΑ, αλλά και στη γενέτειρά τους, την Ελλάδα, και έχουν αναλύσει αυτό που αποκαλούν «υποκειμενική κουλτούρα». Υποστηρίζουν ότι, αν και ένας θεραπευτής μπορεί κάλλιστα να είναι ικανός να μιλήσει την ίδια γλώσσα με τους πελάτες του, είναι πολύ δυσκολότερο για κάποιον που δεν μοιράζεται την ίδια υποκειμενική κουλτούρα να εκτιμήσει το νόημα ή τον αντίκτυπο των λέξεων που χρησιμοποιεί ο πελάτης.

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα που αναφέρουν είναι αυτό μιας έμπειρης και ειδικευμένης εκπαιδεύτριας ψυχοδράματος που έδωσε κάποια σεμινάρια στην Αθήνα στη δεκαετία του ’70. Εν προκειμένω, ζήτησε κάποια να αναλάβει να παραστήσει μια «45χρονη γυναίκα, κομψά ντυμένη, ήδη χωρισμένη δύο φορές, και έτοιμη να ξαναπαντρευτεί, που φέρνει στο σύμβουλο την 25χρονη, παχύσαρκη, ατημέλητη, πνευματικά καθυστερημένη και προφανώς ψυχικά διαταραγμένη κόρη της». Όταν καμία δεν προσφέρθηκε να παραστήσει αυτή τη μητέρα, η ψυχοδραματίστρια σκέφτηκε ότι πολύ απλά το ακροατήριο της ντρεπόταν.

Τελικά, ένας από τους παριστάμενους εξήγησε ότι δεν μπορούσαν να παραστήσουν αυτόν το ρόλο επειδή δεν γνώριζαν κάποια τέτοια ελληνίδα μητέρα και πρότεινε να υποδυθεί ο ίδιος το ρόλο του αδελφού της γυναίκας, ενός έλληνα 50άρη άντρα, και να της δείξει τι θα συνέβαινε στην υποθετική περίπτωση που μια τέτοια μητέρα όντως υπήρχε, εφόσον βέβαια η ίδια ήταν διατεθειμένη να παίξει το ρόλο αυτό. Η επισκέπτρια, ανυποψίαστη ακόμη, δέχθηκε.

Στην συνέχεια, λίγο έπειτα, αναγκάστηκε να διακόψει την παράσταση, ωχρή και συντετριμμένη από τη σφοδρή αντιπαράθεση που είχε ακολουθήσει. Ένας ανελέητος αδελφός της είχε βάλει τις φωνές ότι δεν είχε έρθει για να σκοτώσει «ένα τέτοιο πλάσμα», αλλά για να τις ξεκαθαρίσει να αφήσει ήσυχη την κόρη της, αυτό το «δύσμοιρο, αθώο θύμα της». Η ψυχοδραματίστρια προφανώς απελπισμένη, στράφηκε προς την ομάδα, που την αποτελούσαν κυρίως νεαρές κοπέλες και τους απευθύνθηκε σοκαρισμένα πως δεν είχε φανταστεί τέτοια αντιμετώπιση και αντίδραση.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Αισθητηριακή Αντίληψη

Η αντίληψη είναι η διαδικασία επιλεκτικής προσοχής στις διάφορες πληροφορίες που συλλέγουμε μέσω των αισθήσεων μας, δίνοντας σε αυτές ένα συγκεκριμένο νόημα. Τα αυτιά, τα μάτια, η μύτη, το δέρμα και η γλώσσα μπορούν να συγκεντρώσουν πληροφορίες, αλλά ο εγκέφαλος είναι αυτός που επιλέγει ορισμένα στοιχεία, τα οργανώνει, τα ερμηνεύει και τέλος τα αξιολογεί. Η απόρροια αυτής της διαδικασίας είναι η αντίληψη των όσων συμβαίνουν ή έχουν συμβεί.

Όμως, οι αισθήσεις μας δέχονται «βομβαρδισμό» συνεχώς από ποικίλα ερεθίσματα. Αυτός είναι ο λόγος που η προσοχή μας επικεντρώνεται σε ένα μικρό μέρος των πληροφοριών, ενώ αγνοούμε κάποιες άλλες. Επομένως, η αντίληψη που θα σχηματίσουμε για ένα συμβάν που θα προκύψει δεν αποτελεί μια ακριβή απεικόνιση του.

Αμέτρητες είναι οι φορές που οι αντιλήψεις μας για τον κόσμο, για άλλους ανθρώπους, ακόμη και για τον ίδιο μας τον εαυτό θεωρούνται ακριβείς αφού ταυτίζονται, κατά κάποιον τρόπο, με αντιλήψεις άλλων. Άλλες φορές, όμως, οι αντιλήψεις που έχουμε σχηματίσει έχουν ελάχιστη σχέση με την πραγματικότητα.

Οι αντιδράσεις μας στηρίζονται σε υπέρτατο βαθμό με την αντίληψη και αυτό επηρεάζει την επικοινωνία. Επεξηγηματικά, αν η αντίληψη είναι λανθασμένη τότε η επικοινωνία θα είναι αναποτελεσματική.

Βέβαια, είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως η αντίληψη μας ολοκληρώνεται μέσα από 3 στάδια τα οποία είναι τα εξής:

  1. Προσοχή και επιλογή, δηλαδή από τα ερεθίσματα που δέχονται οι αισθήσεις μας καθημερινά η προσοχή μας εστιάζει σε ένα μικρό ποσοστό πληροφοριών ανάλογα με τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τις προσδοκίες μας.
  2. Οργάνωση, σύμφωνα με ψυχολόγους και νευρολόγους, ο εγκέφαλος μας ακολουθεί κάποιες συγκεκριμένες αρχές για την οργάνωση των ερεθισμάτων που δεχόμαστε με απώτερο σκοπό να τα αναγνωρίσει. Οι πιο διαδεδομένες αρχές είναι η απλοποίηση, το μοτίβο, η εγγύτητα και η ορθή μορφή.
  3. Ερμηνεία είναι η διαδικασία με την οποία δίνουμε νόημα στις πληροφορίες που έχουμε επιλέξει και οργανώσει.

Ωστόσο, οι άνθρωποι μπορεί να είναι σίγουροι για την ακρίβεια των αισθήσεων τους αλλά πολλές φορές οι αντιλήψεις τους είναι ανακριβείς. Τέλος, αυτό επηρεάζει και την επικοινωνία του ατόμου με το περιβάλλον του διότι αν η επικοινωνία τους στηρίζεται σε μια ανακριβή αντίληψη, τότε γίνεται ανεπιτυχής, παραπλανητική ακόμη και επικίνδυνη.

Αναστασία Κακλαμάνου