Στρατηγικές διδασκαλίας

Υπάρχουν πολλές στρατηγικές βάσει των οποίων ένας εκπαιδευτικός μπορεί να σχεδιάσει τη διδασκαλία του με βάση τα ενδιαφέροντα των μαθητών του. Ενδεικτικά, κάποιες από αυτές είναι οι εξής:

  • Ατομική έρευνα (i-search): Οι μαθητές γίνονται ερευνητές σε ένα θέμα που τους ενδιαφέρει με βάση τα προσωπικά τους βιώματα. Η έρευνα I-S συμβάλλει στην εξωτερίκευση της περιέργειας, στην εξεύρεση και τη χρήση βοηθητικών πηγών, ώστε να απαντούν στις ερωτήσεις τους, να γράφουν και να κρίνουν με αυστηρότητα την εργασία τους.
  • Τροχιές (orbitals): Οι μαθητές εργάζονται ατομικά ή σε μικρές ομάδες για 3 έως 6 εβδομάδες. Η θεματική που επιλέγουν «περιστρέφεται» γύρω από έναν άξονα του αναλυτικού προγράμματος. Θέτουν ερωτήσεις με βάση τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, ανακαλύπτουν πώς να απαντούν σε αυτές και επινοούν τρόπους να μοιράζονται τα ευρήματά τους με τους συμμαθητές τους. Ο εκπαιδευτικός τους καθοδηγεί και συμβουλεύει καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασίας. Η εργασία παρουσιάζεται στην ολομέλεια της τάξης για 15-20 λεπτά, ενώ παραδίδεται και μία σελίδα με σημειώσεις.
  • Σχεδιάζω μια ημέρα (design a day): Οι μαθητές αποφασίζουν με τι θα ασχοληθούν για μια περίοδο στην τάξη καθορίζοντας τους στόχους, θέτοντας τα χρονικά περιθώρια και δουλεύοντας για την επιτυχία των στόχων τους. Η στρατηγική αυτή είναι χρήσιμη όταν οι μαθητές έχουν να επιδιώξουν ένα συγκεκριμένο ενδιαφέρον ή όταν θέλουν να κάνουν κάτι που έχουν δει στους συμμαθητές τους να κάνουν στη διάρκεια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας.
  • Ομαδική έρευνα: Είναι μία συνεργατική στρατηγική μάθησης που βοηθάει τους μαθητές να αποφασίσουν το θέμα που τους ενδιαφέρει, να εντοπίσουν τις κατευθυντήριες γραμμές για να το υποστηρίξουν, να δουλέψουν ομαδικά και να παρουσιάσουν τα ευρήματά τους με αυτοπεποίθηση.
  • Ιστοεξερεύνηση: Η έρευνα των μαθητών γίνεται με τη χρήση του διαδικτύου, αφού ο εκπαιδευτικός έχει θέσει τους στόχους και έχει προτείνει συγκεκριμένους συνδέσμους στο διαδίκτυο. Καλλιεργούνται δεξιότητες, όπως η επίλυση προβλήματος, η διατύπωση συμπερασμάτων και η έρευνα.
  • Λογοτεχνικοί κύκλοι: Είναι μια εξαιρετική στρατηγική που προάγει την κατανόηση και τη λεκτική έκφραση και δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να συζητούν πάνω σε κάποιο λογοτεχνικό βιβλίο και οι μαθητές αναλαμβάνουν κι από έναν ρόλο:
  1. Connector: ψάχνει να βρει συνδέσεις ανάμεσα στους χαρακτήρες του βιβλίου και την πραγματική ζωή των μαθητών ή τους χαρακτήρες άλλων βιβλίων.
  2. Discussion Director: βρίσκει τις ερωτήσεις που θα κατευθύνουν τη συζήτηση και θα κρατάει την ομάδα στο έργο.
  3. Illustrator: σχεδιάζει εικόνες που αναπαριστούν τα βήματα που ακολουθεί ο χαρακτήρας του βιβλίου ή φτιάχνει την ιστορία του βιβλίου σε εικόνες.
  4. Word Wizard: εντοπίζει ενδιαφέρουσες, καινούριες, αστείες λέξεις και τις μοιράζεται με την ομάδα του.
  • Διαπραγμάτευση κριτηρίων: Στη στρατηγική αυτή πέρα από τα κριτήρια που θέτει ο εκπαιδευτικός της τάξης σχετικά με το προϊόν ή την επιτυχία της εργασίας και αφορούν όλους τους μαθητές, κάθε μαθητής μπορεί να ορίσει και δικά του προσωπικά κριτήρια. Επίσης, στο τέλος ο εκπαιδευτικός μπορεί να καθορίσει και επιπλέον κριτήρια για κάθε μαθητή ξεχωριστά.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Να εμπιστεύεσαι τη ζωή. Aκόμη κι όταν κάτι δεν σου αρέσει, κάποιο μάθημα σου δίνει.

Να εμπιστεύεσαι τη ζωή να ρέεις πλάι της, ή ξοπίσω της. Ακόμη κι όταν κάτι δεν σου αρέσει, έχε της εμπιστοσύνη, έχε ευγνωμοσύνη.

Όλα αυτά που φέρνει, ξέρει γιατί τα φέρνει κι όμως μπορεί να υπάρχουν στιγμές που χάνεις την ελπίδα σου, κι όμως μπορεί ξανά να νιώθεις πως σε αδικεί, αλλά δεν είναι αλήθεια! Κάποιο μάθημα σου δίνει.

Κλάψε, γέλασε, νιώσε, θύμωσε, έλα κοντά σε εσένα και ο χρόνος θα σου δείξει το μάθημα που χρειάζεται να πάρεις, για να σταθείς ξανά αγέρωχος – στα πόδια σου.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο. 

Θυμάσαι την τελευταία φορά που μοιράστηκες κάτι δικό σου με αγνώστους; Σήμερα αυτό είναι κάτι που έχει χαραχθεί στο μυαλό σου, κάτι έχεις πάρει από αυτό.

Καμία συνάντηση δεν είναι τυχαία, καμία αλλαγή δεν είναι τυχαία, κανένας αποχωρισμός και κανένας γυρισμός δεν είναι τυχαίος. Και εν τέλει κανένας άνθρωπος δεν είναι τυχαίος.

Η ζωή φέρνει τους ανθρώπους γύρω σου τη στιγμή που πρέπει με μεγάλη σοφία. Όταν θα μπορέσεις να το συνειδητοποιήσεις, τότε απευθείας θα γίνεις περισσότερο χαρούμενος και ήρεμος.

Κι αν προγραμματίζεις κάτι κι αυτό καθυστερεί ή δεν πετυχαίνει, έχε υπομονή θα καταλάβεις σίγουρα το γιατί.

Ανασυγκροτήσου και πάτα στα πόδια σου. Μόνος σου, λεύτερος. Με εμπιστοσύνη στη ζωή!

Κι αυτή σίγουρα θα στο ανταποδώσει! Μην γκρινιάζεις, μην απελπίζεσαι, αφέσου στα χέρια της. Η ανταμοιβή θα είναι καλύτερη απ’ αυτή που νιώθεις τώρα πως θα έχεις, μόνο σταμάτα να περιμένεις. Ζήσε το τώρα! Αφέσου σε αυτό, ευλόγησε το, αγάπησε το. Σεβάσου το. Έχε όνειρα, ελπίδα και υπομονή, ότι μπορείς να φανταστείς μπορείς και να το ζήσεις.

Πηγή

Αναστασία Κακλαμάνου




Μοντέλο Μετάβασης -Βλάχου

Πρόκειται για μια διαδικασία που πραγματοποιείται συνεχώς στη ζωή ενός ατόμου. Βέβαια, φέρει μεγαλύτερη σημαντικότητα μονάχα σε κάποια χρονικά διαστήματα, σταθμούς, της εκπαιδευτικής πορείας, για παράδειγμα όπως η μετακίνηση ενός μαθητή από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό σχολείο.

Μετά από μια σειρά ερευνών και μελετών, αποδεικνύεται από τα αποτελέσματά τους ότι αυτές οι μεταβάσεις αποτελούν κρίσιμα στάδια στην εξέλιξη ενός παιδιού. Αυτό είναι κυρίως εμφανές όταν το άτομο αντιμετωπίζει φραγμούς στην ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση. Κάτι τέτοιο συμβαίνει καθότι υπάρχουν σύνθετες προκλήσεις για όσους μαθητές δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε νέα -εκπαιδευτικά- περιβάλλοντα, ακαδημαϊκές απαιτήσεις, αλλά και σχέσεις σε διαπροσωπικό επίπεδο.

Συνεπώς, αυτές οι μεταβάσεις είναι αγχωτικές διαδικασίες και λανθάνεται ο κίνδυνος να υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις είτε στην ακαδημαϊκή επίδοση, είτε στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, ιδίως σε περιπτώσεις μαθητών που φέρουν κάποια αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, πιθανόν να μην είναι εφικτή η ανταπόκριση του εκπαιδευτικού συστήματος στις σύνθετες ανάγκες τους.

Ίσως πάλι οι ανεπάρκειες να οφείλονται στην απουσία των κατάλληλων αναλυτικών προγραμμάτων ή στην ελλιπή κατάρτιση των εκπαιδευτικών σε όσα θέματα αφορούν την μαθητική ετερογένεια.

Με αποτέλεσμα οι μαθητές και οι μαθήτριες να υποχωρούν, εφόσον καλούνται να αντιμετωπίσουν συνθήκες σύγκρισης με άλλους μαθητές, ενώ παράλληλα στερούνται των σχέσεων στήριξης και αποδοχής από συμμαθητές και φίλους.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Τι είναι «γλώσσα» -Ferdinand de Saussure

Ο Ελβετός γλωσσολόγος Ferdinand de Saussure ορίζει ως γλώσσα (langue) το αφηρημένο γλωσσικό  σύστημα, τα σημεία και οι ιδέες, που μοιράζονται οι ομιλητές μιας συγκεκριμένης γλωσσικής κοινότητας. Μάλιστα, απαρτίζεται από τον «λόγο», ο οποίος αποτελεί το αυθαίρετο σύστημα συμβόλων που έχουν υιοθετήσει και αφομοιώσει τα μέλη μιας δεδομένης γλωσσικής κοινότητας,

Ένα γλωσσικό σύστημα είναι εκ φύσεως αφηρημένο κοινωνικό φαινόμενο ή θεσμό, το οποίο λαμβάνει υπόσταση μέσω της γλωσσικής συμπεριφοράς των μελών της γλωσσικής κοινότητας. Συνεπώς, ο Saussure αντιλαμβάνεται τη γλωσσολογία ιδιαίτερα κοντά στην κοινωνιολογία και την κοινωνική γλωσσολογία.

Ακόμη, με τις έννοιες που εισήγαγε έδωσε νέα πνοή στην επιστήμη της γλωσσολογίας και άνοιξε νέους ορίζοντες μελέτης για την επιστήμη. Υπήρξε ο ιδρυτής της επιστήμης της σημειολογίας, με τον ορισμό που έδωσε στην γλώσσα, ως ένα σύστημα σημείων.

Στη βιβλιογραφία έχουν δοθεί διάφοροι ορισμοί για τη  γλώσσα, καθένας από τους οποίους εστιάζει σε ένα διαφορετικό στοιχείο ή χαρακτηριστικό της (ήχοι, προτάσεις, ομιλητές). Πράγματι, αν και όλοι χρησιμοποιούν τη γλώσσα, είναι  δύσκολο να οριστεί.

Κάποιοι μελετητές προσπάθησαν να δώσουν έναν πιο  συγκεκριμένο ορισμό της γλώσσας μέσω του διαχωρισμού της από την ομιλία. Ειδικότερα:

  1. Γλώσσα είναι η συστηματική και συμβατική χρήση των  ήχων (ή χειρομορφών ή γραπτών συμβόλων) με σκοπό  την επικοινωνία ή την αυτοέκφραση (Crystal, 1995).
  2. Γλώσσα είναι το σύνολο δυνάμει άπειρων προτάσεων, καθεμία από τις οποίες είναι ωστόσο πεπερασμένη σε έκταση και αποτελείται από ένα πεπερασμένο σύνολο στοιχείων (Chomsky, 1957).

Επομένως, πρόκειται είτε για ένα σύστημα με επιμέρους συστατικά είτε για μια γνωστική διεργασία και ικανότητα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Χριστουγεννιάτικη μελαγχολία

Μπαίνοντας στον πιο γιορτινό μήνα ολόκληρου του έτους θα ήταν κρίμα να μην εστιάσουμε στην πιο αγαπημένη γιορτή όλου του χρόνου, τα Χριστούγεννα. Αναμφισβήτητα, σηματοδοτούν μια περίοδο εορτασμού ανεξαρτήτως θρησκείας ή παράδοσης αλλά και μια ευκαιρία να βρεθούμε με τα αγαπημένα μας πρόσωπα.

Ένα αίσθημα που κυριαρχεί αυτή την εποχή είναι αυτό της νοσταλγίας είτε για τα παιδικά μας χρόνια, είτε για τις καταστάσεις που ζήσαμε στο παρελθόν με δικά μας άτομα. Εξίσου, βασικός παράγοντας αποτελεί και οι αναμνήσεις που έχουμε κρατήσει από τα αγαπημένα μας πρόσωπα που δυστυχώς δεν βρίσκονται πια μαζί μας. Πιθανότατα, γι’ αυτό κιόλας μας κάνει να θέλουμε να στολίσουμε ακόμη και πριν καν μπει ο Δεκέμβριος για να νιώσουμε το συναίσθημα αυτό ξανά. Ακόμη, θέλουμε να προσφέρουμε δώρα στα αγαπημένα μας άτομα για να τους δείξουμε με αυτόν τον τρόπο την αγάπη μας καθώς όλα είναι γιορτινά και χαρμόσυνα γύρω μας.

Ύστερα από μια συζήτηση με αγαπημένο μου άτομο (που για να είμαι ειλικρινής μου έδωσε το έναυσμα να ψάξω περαιτέρω γι’ αυτό το θέμα), συνειδητοποίησα πως δεν αισθάνονται όλοι αυτή τη χαρά και την αισιοδοξία κατά τη διάρκεια των γιορτών. Κι όμως, συναισθήματα όπως άγχος, θλίψη, μοναξιά κάνουν την εμφάνιση τους στην πιο γιορτινή περίοδο του χρόνου και τότε είναι που τα συναισθήματα αυτά διογκώνονται.

Ενώ η γιορτινή ατμόσφαιρα και το μικρό διάλειμμα από τη δύσκολη καθημερινότητα είναι ευπρόσδεκτα από όλους, σε ένα μεγάλο αριθμό ατόμων δημιουργεί μια αόρατη μελαγχολία και ένα αίσθημα «μη διαθεσιμότητας» στη χαρούμενη ατμόσφαιρα των ημερών.

Ας ρίξουμε μια ματιά, λοιπόν, στους κυριότερους λόγους της «χριστουγεννιάτικης μελαγχολίας» :

  1. Η μοναξιά.
  2. Η σύγκριση με το παρελθόν.
  3. Οι μεγάλες προσδοκίες για υλικά αγαθά (υπερκαταναλωτισμός κατά τις γιορτινές ημέρες).
  4. Η ύπαρξη μη ρεαλιστικών προσδοκιών (π.χ. η υποχρέωση του να νιώθεις συνεχώς χαρά και τη διάρκεια των Χριστουγέννων).
  5. Ο θυμός.
  6. Η καταπίεση.
  7. Η απώλεια αγαπημένων προσώπων.
  8. Οι οικονομικές δυσκολίες.

Καταλήγοντας, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πως δεν χρειάζεται να πείσουμε τον εαυτός μας να κάνει πράγματα που δεν θέλει. Η επικοινωνία ίσως με κάποιο άτομο που νιώθουμε κοντά μας να μας κάνει να αισθανθούμε λιγότερο μόνοι κατά τη γιορτινή περίοδο. Φροντίστε, όμως, τον εαυτό σας και δώστε του χρόνο να ξεκουραστεί ψυχικά και σωματικά.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για έναν άνθρωπο που βιώνει τη θλίψη των γιορτών να προσπαθεί να αποβάλλει τις αρνητικές σκέψεις και να προσπαθήσει να βρει την αισιοδοξία στις γιορτές αυτές και την ομορφιά των ημερών αυτών.

Αναστασία Κακλαμάνου




Μοντέλα Σχολικής Συμβουλευτικής

Η Σχολική Συμβουλευτική μπορεί να ασκηθεί στη βάση δύο μοντέλων, η ταξινόμηση των οποίων προκύπτει από το άτομο που αναλαμβάνει τον συγκεκριμένο ρόλο.

  • το «συμβουλοκεντρικό» μοντέλο: η συμβουλευτική στο σχολείο ασκείται από εξειδικευμένο σύμβουλο με αποκλειστικότητα στον ρόλο του και
  • το «δασκαλοκεντρικό» μοντέλο: η συμβουλευτική στο σχολείο ασκείται από τον εκπαιδευτικό κατά την παιδαγωγική πράξη και αποτελεί μέρος του Αναλυτικού Προγράμματος.

Το  Μοντέλο διασύνδεσης θεωρίας, έρευνας και συμβουλευτικών παρεμβάσεων

Στο σημείο αυτό, περιγράφεται ένα ενδεικτικό εννοιολογικό μοντέλο, του οποίου η προσέγγιση γίνεται με βάση το μοντέλο του επιστήμονα-επαγγελματία στη σχολική ψυχολογία, ακολουθείται μια συστημική διαδικασία τόσο στην αξιολόγηση και παρέμβαση όσο και στην προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη και ταυτότητα των σχολικών ψυχολόγων και, τέλος, προβλέπει την απασχόληση των σχολικών ψυχολόγων στην έρευνα, τη συμβουλευτική πρακτική και την εκπαίδευση.

Το μοντέλο αποτελείται από τέσσερις εξελικτικές φάσεις:

  • Φάση Ι: Διερεύνηση του προφίλ σχολικής προσαρμογής και επάρκειας μαθητών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
  • Φάση ΙΙ: Διερεύνηση της σχολικής προσαρμογής μαθητών με ‘διαφορετικές ανάγκες’ και ειδικών θεμάτων.
  • Φάση ΙΙΙ: Διερεύνηση των αντιλήψεων για την παροχή συμβουλευτικών ψυχολογικών υπηρεσιών στα σχολεία και τον ρόλο του σχολικού ψυχολόγου και αξιολόγηση των αναγκών στα σχολεία για εφαρμογή προγραμμάτων παρέμβασης.
  • Φάση ΙV: Ίδρυση και λειτουργία Κέντρων στο Πανεπιστήμιο με σκοπό τη σύνδεση της θεωρίας, της έρευνας και της παρέμβασης στο σχολικό περιβάλλον.

Τα πολυεπίπεδα προγράμματα στοχεύουν:

  • στην ψυχοκοινωνική, μαθησιακή και συμβουλευτική υποστήριξη μαθητών σε σχολεία και ιδρύματα
  • στην κατάρτιση και συμμετοχή μεταπτυχιακών φοιτητών Σχολικής Ψυχολογίας στην εφαρμογή παρεμβατικών προγραμμάτων στο σχολείο και στην παροχή ψυχολογικών-συμβουλευτικών υπηρεσιών στο σχολείο
  • στην ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε προγράμματα πρόληψης και προαγωγής της ψυχικής υγείας των παιδιών στο σχολείο, αλλά και την ευαισθητοποίηση των γονέων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Wassily Kandinsky και παιδική τέχνη

O Wassily Kandinsky ήταν Ρώσος ζωγράφος και θεωρητικός της τέχνης. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ου αιώνα και χαρακτηρίζεται ως ο πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης. Έλαβε μέρος σε ορισμένα από τα σημαντικότερα ρεύματα της μοντέρνας τέχνης εισάγοντας τις δικές του καινοτομίες και μια νέα αντίληψη για τη ζωγραφική καταγράφοντας ένα πλούτο θεωριών και ιδεών.

Ο ίδιος ο Kandinsky επιδίωκε μέσα από τα έργα του να θεμελιώσει μια νέα τάξη πραγμάτων στην τέχνη. Στα μάτια του, όλες οι τέχνες προσπαθούσαν να προσεγγίσουν το αφηρημένο, ενώ οι αντιλήψεις του για το χρώμα και τη δομή θα οδηγούσαν σε μια «καθαρή ζωγραφική», δηλαδή μια ανάμειξη χρώματος και φόρμας όπου το καθένα υπάρχει ξεχωριστά αλλά και μαζί σε μια κοινή ζωή που ονομάζεται εικόνα και προκύπτει ως εσωτερική αναγκαιότητα.

Βέβαια, οι πίνακές του δεν προορίζονταν για παιδιά αλλά πολλοί δάσκαλοι τέχνης χρησιμοποιούν έργα του για να διδάξουν στα παιδιά ποιοτική αφηρημένη τέχνη. Παρόλο που είναι πολύ λεπτομερή τα έργα του και κάνουν τα παιδιά να αισθάνονται ότι ποτέ δε θα καταφέρουν να κάνουν κάτι παρόμοιο, στην πραγματικότητα μπορούν να τον μιμηθούν και να χρησιμοποιήσουν ίδιες τεχνικές. Έτσι, καταφέρνουν τα παιδιά να νιώθουν ότι θα μπορούσαν να κάνουν πίνακες σαν τους δικούς του. 

Χρησιμοποίησε πανέμορφα χρώματα και ζωγράφισε καθαρό σχεδιασμό με επίκεντρο το χρώμα και το σχέδιο. Ένιωθε ότι τα χρώματα και τα σχέδια είχαν νόημα από μόνα τους. Τα έργα του βρίσκονται σε αρκετά μουσεία και galleries.

Ορισμένα έργα του που αξίζει να θαυμάσουμε είναι τα εξής:

1.Composition IV, 1911

2. Last Watercolour, 1944

3. Color Study. Squares with Concentric Circles, 1913

Είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του Kandinsky. Πολλοί εκπαιδευτικοί προσπαθούν να το συμπεριλάβουν σε μαθήματα τέχνης γιατί απεικονίζει απλά σχήματα και πολλά χρώματα χωρίς να δίνει σημασία στην λεπτομέρεια, όπως θα έκανε και ένα παιδί.

4. The Comet, 1900

5. Improvisation 6 (African), 1909

6. A Mountain, 1909

Αποτελεί ένα από τα πολύ γνωστά έργα του καλλιτέχνη. Χρησιμοποιεί έντονα χρώματα, μια μίξη θερμών και ψυχρών χρωμάτων, αλλά εμφανίζεται και το στοιχείο του μαύρου και άσπρου. Δεν επικεντρώνεται στη λεπτομέρεια και αυτό αποδεικνύει τον αυθορμητισμό του.

7. Sketch for “The Blue Rider” Almanac, 1911

Ο Kandinsky, επίσης, έκανε και αρκετά γραφικά έργα. Πολλά από αυτά συμπεριλήφθηκαν σε αλμανάκ του γαλάζιου καβαλάρη. Αυτή η υδατογραφία είναι κοντά στα υλικά που χρησιμοποιούν τα παιδιά και η ιδέα του αλμανάκ θα μπορούσε να τα παρακινήσει να κάνουν κάτι δικό τους.

8. Upward, 1929

Στο συγκεκριμένο έργο ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί μόνο γεωμετρικά σχήματα με έναν ευρηματικό και πρωτότυπο τρόπο που ο καθένας μπορεί να ερμηνεύσει διαφορετικά.

Αναστασία Κακλαμάνου




Για την Ελένη

Για την Ελένη . Που δεν είναι πια μαζί μας . Για την Ελένη. Που τόσο άδικα χάθηκε , σε μια κοινωνία που χαϊδεύει τα αυτιά σε βιαστές και δολοφόνους . Για την Ελένη , που δύο τέρατα , γιατί ανθρώπους δεν μπορείς να τους αποκαλέσεις , αποφάσισαν να κόψουν το νήμα της ζωής της , αφού πρώτα την βασάνισαν και την οδήγησαν σαν πρόβατο επί σφαγή στον αιώνιο ύπνο . Για την Ελένη , που πέρασαν 3 χρόνια , 3 ολόκληρα χρόνια από την ημέρα που οι μάσκες έπεσαν , στις 28/11/2018 και η κοινωνία συγκλονίστηκε από το μέγεθος της κτηνωδίας που έλαβε χώρα στην Ρόδο , που κατάλαβε πως οι αξίες της κλονίστηκαν . Για αυτήν την Ελένη , που με συνοδεύει από την ημέρα που έμαθα για το πόσο βάναυσα της φέρθηκαν – όχι η ζωή – αλλά τα δύο αυτά κτήνη . Για την Ελένη , που δεν πρόλαβε να ζήσει , να χαρεί , να ερωτευτεί και να αγαπήσει , καθώς δύο άνανδροι , την βασάνιζαν επί ώρες , την βίασαν , την χτύπησαν και για να ικανοποιηθούν τα κτηνώδη ένστικτα τους , την πετούν από τα βράχια , σαν να είναι ένα άψυχο αντικείμενο . Η Ελένη , όμως είναι ζωντανή . Και είναι εδώ , μαζί μας, περιμένοντας δικαιοσύνη για όσα έχουν συμβεί . Και αρνούμαι , να μιλήσω , κόσμια και να κρύψω όσα της έκαναν , όσα της καταλόγισαν , θα μιλάμε με αλήθειες και με γεγονότα. Για την Ελένη , που γίνεται σύμβολο του αγώνα , ενάντια στην πατριαρχία . Στην Ελένη, που η βίαιη δολοφονία της , θα τριγυρνά , κάθε τόσο στο μυαλό μου και θα παλεύω για εκείνη και για κάθε Ελένη  , στα δικαστικά έδρανα . Στην Ελένη .

Θα σου μιλώ , σαν να είσαι παρών και με ακούς Ελένη. Γιατί ξέρω πως μας ακούς και μας προσέχεις. Σου ζητώ συγνώμη Ελένη . Όχι σαν αυτές , των δύο άνανδρων τεράτων , μια βαθιά , αγνή και ειλικρινή συγνώμη , για την κατάντια μας , για τον ξεπεσμό της ανθρώπινης κοινωνίας. Συγνώμη , για όλα όσα τόλμησαν να σου κάνουν , συγνώμη που δεν ήμουν εκεί να σε προστατέψω από την βαρβαρότητα τους , συγνώμη . Με πονά , κάθε φορά που το σκέφτομαι Ελένη . Με ταράζει το γεγονός , πως μπορώ να βρεθώ και εγώ στην θέση σου . Με γεμίζει , μίσος και αηδία , όσα σου προκάλεσαν , αυτά τα δύο ανθρωπόμορφα τέρατα και συνέχιζαν να προκαλούν εντός του δικασίμου χρόνου . Γιατί , εγώ δεν ξεχνώ Ελένη. Δεν ξεχνώ και δεν θα πρέπει να ξεχνά κανείς , πως γελούσαν στα διαλείμματα της δίκης , πως τόλμησαν να υποστηρίξουν πως εσύ έφταιγες , πως εσύ θέλησες . Ενώ , εσύ , με τα μεγάλα αθώα σου μάτια , έβλεπες τούτον εδώ τον κόσμο , με καλοσύνη . Ενώ εσύ , ήθελες απλά να ζήσεις . Και εκείνα τα τέρατα , δεν σταμάτησαν , την κτηνωδία , μέχρι να σε εξαφανίσουν τελείως . Καμία δικαιολογία , κανένα ελαφρυντικό. Δεν θα σταματήσω να φωνάζω , πως σε βασάνιζαν , επί ώρες , σε εκείνο το σπίτι , του ενός τέρατος , πως σε βίασαν , σε κακοποίησαν , σε χτύπησαν , δεν δίστασαν να σε μεταφέρουν αναίσθητη , καθώς εσύ τους εκλιπαρούσες να σε μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Ούτε εκεί δεν σταμάτησαν . Ούτε εκεί δεν λογάριασαν το κακό που έκαναν . Αχρείοι .

Και μετά από όλα αυτά Ελένη μου , δεν δίψασε το τέρας μέσα τους και επιχείρησαν να σε εξαφανίσουν από προσώπου γης , για να μην δικαστούν ποτέ για όσα φριχτά πράττουν. Σε πέταξαν από τα βράχια , Ελένη μου , σαν να ήσουν μια άψυχη πέτρα , σαν ένα φθαρμένο υλικό σώμα . Μα εσύ , ήσουν ζωντανή , όμορφη μου Ελένη . Μπορεί να συλλάβει ανθρώπινος νους , το τι κτηνωδία έζησες ; Και ύστερα , όλα τελείωσαν . Οι δυο δολοφόνοι , βιαστές, τέρατα, ο Μανώλης και ο Αλέξανδρος , γιατί εγώ θα τους λέω με το όνομα τους ,με εκείνο που θα στιγματίζονται για το πέρας της ζωής τους , ως καθάρματα , ως άνανδροι , αφού τα έριξαν ο ένας στον άλλον, για το κακό που σου κάναν , κοριτσάκι μου , τα έριξαν σε σένα . Δεν σεβάστηκαν , ούτε το άψυχο σωματάκι σου , που τόσο βάναυσα δολοφόνησαν . Ούτε την μνήμη σου. Αμετανόητοι . Είπαν πως λυπούνται . Είπαν πως θα ήθελαν να είναι εκείνοι στην θέση σου . Συνέχιζαν το θέατρο , δολοφονώντας την μνήμη σου , ξανά και ξανά, μα ποιος να τους πιστέψει , Ελένη μου. Παιδιά με προβληματική συμπεριφορά , με φασαρίες και καυγάδες στα σχολικά τους χρόνια , ανήλικοι παραβάτες . Και οι οικογένειές τους ,σιώπησαν . Και η κοινωνία έκλεισε τα μάτια της. Και όταν τα παιδιά τους , δολοφόνησαν την Ελένη μας , εκείνοι σιώπησαν ξανά και είπαν πως δεν “ θα έκαναν ποτέ αυτοί τέτοια πράγματα” και πως ήταν καλά παιδιά. Γιατί , τα καλά παιδιά δεν δολοφονούν , δεν βιάζουν , δεν κακοποιούν.

Και ας μιλήσουμε για εκείνα που με εξόργισαν Ελένη μου , που μου προκάλεσαν θυμό και μου θύμισαν σε τι είδους κοινωνία ζω . Βιασμό με στηθόδεσμο , δεν μπορώ να φανταστώ . Έτσι , είπε ο δικηγόρος του Μανώλη , Ελένη . Λες και τα ρούχα προκαλούν τον βιασμό . Αχρείοι . Έπαιρνε ναρκωτικά , είχε πρόβλημα με το αλκοόλ , η ψυχική του υγεία ήταν κλονισμένη . Φθηνό θέατρο , χωρίς κοινό . Χωρίς στάλα μεταμέλειας . Και δεν την είχαμε ανάγκη. Μια λυπηρή εικόνα , για έναν δολοφόνο , αυτό ήθελαν να μας περάσουν , Ελένη μου , αλλά δεν έπεισαν κανέναν. Όσα χρόνια και αν περάσουν , δεν θα πείσουν ποτέ κανέναν . Άκουγα επί μήνες το όνομα σου , Ελένη και η τραγική φιγούρα της μητέρας σου , με συγκλόνιζε κάθε φορά που μιλούσε για όσα έζησες . Ποιος να δώσει παρηγοριά , στην μάνα ετούτη ; Για ποια δικαιοσύνη μιλάμε , όταν σου στέρησαν το δικαίωμα να ζεις , ενώ εκείνοι αναπνέουν ακόμα , μετά από όσα έπραξαν ; Ποια ποινή , είναι ικανή να σωφρονίσει τα δύο αυτά κτήνη ; 3 χρόνια και ακόμα να συνειδητοποιήσουμε πως εξακολουθούν και βασανίζονται , βιάζονται , δολοφονούνται πλάσματα , σε αυτήν εδώ την χώρα . Πως η θυσία σου , γιατί έγινες σύμβολο Ελένη μου , να ξέρεις , δεν είναι αρκετή για να σταματήσουν οι γυναικοκτονίες , δεν είναι αρκετή να βάλει φρένο στην κατάπτωση .  

Λίγο το κείμενο μου , Ελένη και πολλά όσα θέλω να σου πω . Να ξέρεις , πως σε σκέφτομαι και ας μην σε γνώρισα ποτέ μου . Να ξέρεις πως θα παλεύω , σε όλη μου την ζωή , για την δικαίωση σου και την δικαίωση της κάθε Ελένης , που κτήνη κατασπαράζουν καθημερινά . Δεν είμαστε όλες , Ελένη μου , λείπεις εσύ και η κάθε Ελένη , που η κοινωνία και οι άνθρωποι της δεν φρόντισαν να προστατέψουν. Να προσέχεις την μητέρα σου Ελένη , που με τόσο κόπο και αγώνα σε μεγάλωσε , για να έρθουν , να σε πάρουν μακριά της . Δεν σταμάτησε , λεπτό , η κυρία Κούλα , Ελένη μου , να μάχεται για την μνήμη σου . Και δεν θα σταματήσει , μέχρι να ανταμώσετε ξανά . Θα σε θυμάμαι , Ελένη , για όσα σου έκαναν . Και θα με συγκλονίζει η φιγούρα σου , ξανά και ξανά , κάθε φορά που διαβάζω την υπόθεση σου. Δεν είσαι όμως απλά , μια υπόθεση βιασμού , δολοφονίας . Είσαι η απόδειξη ότι τα θεμέλια της κοινωνίας σαπίζουν . Είσαι η απόδειξη ότι ο άνθρωπος είναι το χειρότερο ον , όταν δεν πρυτανεύει η λογική και το δίκαιο. Είσαι το στήριγμα μου , για όσα σκοπεύω να κάνω . Για την δικαίωση σου . Για την δικαίωση της κάθε Ελένης . Άλλωστε , ποτέ δεν φεύγουν τα νεκρά παιδιά , από το σπίτι τους , Ελένη .

Ποτέ δε φεύγουν τα νεκρά παιδιά απ’ τα σπίτια τους,
τριγυρίζουν εκεί, μπλέκονται στα φουστάνια τής μητέρας τους
την ώρα που εκείνη ετοιμάζει το φαΐ κι ακούει το νερό να κοχλάζει
σα να σπουδάζει τον ατμό και το χρόνο. Πάντα εκεί –

Και το σπίτι παίρνει ένα άλλο στένεμα και πλάτεμα
σάμπως να πιάνει σιγαλή βροχή
καταμεσής καλοκαιριού, στα ερημικά χωράφια.

Δε φεύγουν τα νεκρά παιδιά. Μένουν στο σπίτι
κι έχουν μια ξέχωρη προτίμηση να παίζουν στον κλεισμένο διάδρομο
και κάθε μέρα μεγαλώνουν μέσα στην καρδιά μας, τόσο
που ο πόνος κάτω απ’ τα πλευρά μας, δεν είναι πια απ΄τη στέρηση
μα απ’ την αύξηση. Κι αν κάποτε οι γυναίκες βγάζουν μια κραυγή στον ύπνο τους,
είναι που τα κοιλοπονάνε πάλι.

Γ.Ρίτσος

Αριάδνη Εμμανουηλίδου




ASD – Autism Spectrum Disorder

Το φάσμα του αυτισμού αποτελεί έναν όρο που μια σειρά νευροαναπτυξιακών καταστάσεων. Το Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders το 1980 έθεσε τη λέξη «φάσμα» προκειμένου να καλύψει μια ευρύτερη ομάδα καταστάσεων και διαφορών στον τύπο και την αντιληπτή σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

ICD
Μάλιστα, σύμφωνα με το International Classification of Diseases ICD-11, (Διεθνής ταξινόμηση νοσημάτων), που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2021, η «ΔΑΦ» φέρει ελλείμματα στην ικανότητα ενός ατόμου να ξεκινά και να διατηρεί αμφίδρομη κοινωνική επικοινωνία και περιορισμένη ή επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά ασυνήθιστη για την ηλικία ή την κατάσταση του ατόμου.

Αν και συνδέονται με την πρώιμη παιδική ηλικία, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και αργότερα. Με σημαντική διαφοροποίηση, ανάλογα με το πλαίσιο, μπορούν να προκαλέσουν εμπόδια σε προσωπικές, οικογενειακές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές και επαγγελματικές καταστάσεις κάνοντας το άτομο να είναι είτε ταλαντούχο και ανεξάρτητο, είτε προβληματισμένο με χρεία παρέμβασης και χρόνιας υποστήριξη.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα συμπτώματα μπορούν να ανιχνευθούν πριν από την ηλικία των δύο ετών, με την διάγνωση να μην συμβεί βέβαια μέχρι πολύ μεγαλύτερης ηλικίας. Τα σημάδια είναι πολλά:

  1. συγκεκριμένες ή επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές
  2. αυξημένη ευαισθησία στα υλικά
  3. αναστάτωση από αλλαγές στη ρουτίνα
  4. εμφάνιση μειωμένου ενδιαφέροντος για τους άλλους
  5. αποφυγή οπτικής επαφής
  6. περιορισμούς σε κοινωνικές καταστάσεις/λεκτική επικοινωνία.

Όταν η κοινωνική αλληλεπίδραση γίνεται πιο σημαντική, συνήθως υφίστανται κοινωνικό και άλλο αποκλεισμό και είναι πιο πιθανό να συνυπάρχουν ψυχικές και σωματικές καταστάσεις. Τα μακροπρόθεσμα προβλήματα περιλαμβάνουν δυσκολίες στην καθημερινή ζωή:

  1. διαχείριση προγραμμάτων
  2. υπερευαισθησίες (π.χ. σε φαγητά, θορύβους, υφές υφασμάτων)
  3. έναρξη και διατήρηση σχέσεων και εργασιών.

ΑΙΤΙΑ
Τα αίτια των συνθηκών παραμένουν αβέβαια. Συνήθεις είναι οι γενετικοί, κληρονομικοί παράγοντες, οικογενειακό ιστορικό ΔΑΦ, ύπαρξη μεγαλύτερου γονέα, ορισμένες γενετικές παθήσεις, ορισμένα συνταγογραφούμενα φάρμακα που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και γενικούς συμβιβασμούς στην περιγεννητική και νεογνική υγεία.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η διάγνωση βασίζεται στην παρατήρηση της συμπεριφοράς και της ανάπτυξης. Η αξιολόγηση των παιδιών περιλαμβάνει φροντιστές, το παιδί εάν είναι ικανό, γιατρούς και μια βασική ομάδα επαγγελματιών που περιλαμβάνει παιδιάτρους, παιδοψυχιάτρους, λογοθεραπευτές και κλινικούς/εκπαιδευτικούς ψυχολόγους. Για τους ενήλικες, οι κλινικοί γιατροί εντοπίζουν νευροαναπτυξιακό ιστορικό, συμπεριφορές, δυσκολίες στην επικοινωνία, περιορισμένα ενδιαφέροντα και προβλήματα στην εκπαίδευση, την απασχόληση και τις κοινωνικές σχέσεις.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Η διαταραχή του αυτιστικού φάσματος θεωρείται μια δια βίου πάθηση χωρίς απλή εξέταση ή θεραπεία. Λίγες από τις πολλές διαφορετικές θεραπείες έχουν αξιολογηθεί ανεξάρτητα επιστημονικά. Οι προσπάθειες υποστήριξης περιλαμβάνουν διδασκαλία κοινωνικών και συμπεριφορικών δεξιοτήτων, παρακολούθηση, συνυπάρχουσες συνθήκες και καθοδήγηση για τους φροντιστές, την οικογένεια, τους εκπαιδευτικούς και τους εργοδότες. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή για τη ΔΑΦ.

ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ/ΕΝΑΝΤΙΩΣΗ
Έχουν προκύψει ομάδες υπεράσπισης για τα δικαιώματα του αυτισμού προσφέροντας υποστήριξη. Οι ομάδες περιλαμβάνουν εκείνες που είναι υπέρ ή κατά της φαρμακευτικής αγωγής, της βιογενετικής έρευνας, της θεραπείας συμπεριφοράς, της εκπαιδευτικής και κοινωνικής αλλαγής ή των πεποιθήσεων σχετικά με τις περιτοξίνες. Σε αυτή τη διαδικασία, έχουν εκτεθεί διαφωνίες στην ερμηνεία της ΔΑΦ από ειδικούς από διάφορες χώρες, με ορισμένους να θεωρούν τις διαγνωστικές αλλαγές από το 2000 ως «αμερικανικό» φαινόμενο.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Παιδικά δικαιώματα

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα δικαιωμάτων του παιδιού που ήταν στις 20 Νοεμβρίου, ας ρίξουμε μια ματιά διεξοδικά στα δικαιώματα αυτά που θεσπίστηκαν με στόχο να προστατεύονται όλα τα παιδιά παγκοσμίως από ευάλωτες καταστάσεις.

Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα και αυτό απαιτεί μια νομική δέσμευση για να γίνει πραγματικότητα. Παγκοσμίως, 196 χώρες έχουν υπογράψει τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και στη χώρα μας η Σύμβαση αυτή αποτελεί νόμο από το 1992. Πέρα από τη νομική δέσμευση χρειάζεται και προσωπική ευαισθησία αλλά και συνειδητοποίηση καθώς σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλεται είναι αναγκαίο η θέση του παιδιού να προστατεύεται.

Η Σύμβαση αυτή αναγνωρίζει ότι η παιδική ηλικία είναι ιδιαίτερη και χρήζει ειδική φροντίδα και προστασία. Υπάρχουν 54 άρθρα στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τα οποία θέτουν πρότυπα για την ευημερία των παιδιών σε όλα τα στάδια ανάπτυξης τους. Ισχύει για όλα τα παιδιά κάτω των 18 ετών, ανεξάρτητα από το φύλο, την καταγωγή, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις ή την αναπηρία τους.

Η Σύμβαση στηρίζεται σε τέσσερις θεμελιώδεις αρχές, οι οποίες είναι οι εξής:

  • Η απαγόρευση διακρίσεων. 
  • Το συμφέρον του παιδιού. 
  • Η επιβίωση, ανάπτυξη και προστασία. 
  • Η ελευθερία γνώμης και συμμετοχή. 

Ας δούμε, λοιπόν, κάποια από τα δικαιώματα του παιδιού:

  1. Δικαίωμα στη ζωή.
  2. Διατήρηση της ταυτότητας του.
  3. Υγεία και παροχή ιατρικών υπηρεσιών.
  4. Εκπαίδευση.
  5. Ελευθερία γνώμης.
  6. Ελευθερία έκφρασης.
  7. Ελευθερία σκέψης και θρησκείας.
  8. Ελευθερία συνάντησης και συνεργασίας.
  9. Ιδιωτική ζωή.
  10. Πληροφόρηση – Ενημέρωση.
  11. Κοινωνική πρόνοια.
  12. Ελεύθερος χρόνος και ψυχαγωγία.

Τα παραπάνω είναι ορισμένα από τα δικαιώματα του παιδιού που οφείλουμε όλοι μας να τηρούμε. Είναι νομικά κατοχυρωμένα, εξασφαλίζουν την ευημερία και την ομαλή σωματική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα στάδια της εξέλιξης τους από την γέννηση ως την ενηλικίωση.

Ωστόσο, ακόμη και στις μέρες μας πολλά από αυτά συνεχίζουν να παραβιάζονται για πλήθος παιδιών ανά τον κόσμο με αποτελέσμα παιδιά να είναι τραυματισμένα, παραμελημένα, κακοποιημένα και να υποφέρουν καθημερινά από την αδυναμία των ενηλίκων να τα φροντίσουν όπως τους αξίζει.

Σε γενικές γραμμές, ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι η βιωματική εμπειρία. Επεξηγηματικά, οι άνθρωποι που έχουν δεχτεί στην παιδική τους ηλικία φροντίδα μπορούν να μεταφέρουν αβίαστα αγάπη, σεβασμό και προστασία στους άλλους. Σε αντίθεση με εκείνους των οποίων οι βασικές ανάγκες παραμελήθηκαν και παραβιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στο να προστατεύσουν τα δικαιώματα των άλλων για τους οποίους έχουν ευθύνη.

Φυσικά, υπάρχουν εξαιρέσεις σε κάθε κανόνα, αλλά εκτός από τη σύμβαση, αυτό που χρειάζεται είναι η εκπαίδευση των γονιών, των δασκάλων και όλων των άλλων που ασχολούνται με την ανατροφή των παιδιών. Το κράτος, οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να μεταδώσουν γνώσεις και λύσεις σε ενήλικες που φροντίζουν παιδιά.

Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους, να απολαμβάνουν την παιδική τους ηλικία και να εξελιχθούν σε ανεξάρτητους, χαρούμενους και υπεύθυνους ενήλικες.

Αναστασία Κακλαμάνου