Τι είναι η Unesco;

Η UNESCO είναι ο οργανισμός των ηνωμένων εθνών για την εκπαίδευση, την επιστήμη και τον πολιτισμό. Ιδρύθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1945. Στόχος είναι η ευημερία του ανθρώπου σε ένα κόσμο όπου θα υπάρχει ειρήνη. Έχει ρυθμιστικό ρόλο στις διεθνείς συνεργασίες, θέτει τα πρότυπα σύναψης των διαφόρων διεθνών συμφωνιών, αναλαμβάνει την διάδοση πληροφοριών και γνώσης.

Unesco και εκπαίδευση

Η εκπαίδευση αποτελεί ένα από τα κύρια πεδία δράσης της UNESCO που πρεσβεύει ότι αυτή αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Από την ίδρυση της εργάζεται με σκοπό: τη βελτίωση της εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο σε στενή συνεργασία με τα υπουργεία και τους φορείς γενικότερα των κρατών μελών καθώς είναι αυτή που θα οδηγήσει σε κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, την ύπαρξη δικαιοσύνης στις κοινωνίες, τη θεώρηση της γνώσης ως πολύτιμο αγαθό και μέσο για την προώθηση της ειρήνης και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στόχοι της Unesco για την εκπαίδευση

Στο παγκόσμιο forum για την εκπαίδευση που πραγματοποιήθηκε στο Ντακάρ το 2000 η εκπαίδευση αναγνωρίστηκε ως ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα και απαραίτητο ώστε να επέλθει η ειρήνη και η ανάπτυξη ανάμεσα στις χώρες σε μία εποχή παγκοσμιοποίησης. Σε αυτό τέθηκαν οι εξής στόχοι:

• Πρόνοια για την φροντίδα και την εκπαίδευση των παιδιών ειδικά για τα ευάλωτα και μη προνομιούχα παιδιά
• Πρόσβαση σε ολοκληρωμένη δωρεάν και υποχρεωτική εκπαίδευση καλής ποιότητας
• Να επιτευχθεί 50 % βελτίωση όσον αφορά τον αλφαβητισμό των ενηλίκων
• Ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση μέχρι το 2015 με εστίαση στην πλήρη και ίση πρόσβαση σε καλής ποιότητας εκπαίδευση για τα κορίτσια

Οι στόχοι της Unesco σήμερα

• Να εξασφαλιστεί πως όλα τα κορίτσια και τα αγόρια θα έχουν δωρεάν και ίση πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση
• Όλα τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα και προσχολική εκπαίδευση
• Ίση πρόσβαση για όλες τις γυναίκες και τους άντρες σε προσιτή και ποιοτική τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση συμπεριλαμβανομένου και του Πανεπιστημίου
• Να υπάρξει σημαντική αύξηση στον αριθμό των νέων και των ενηλίκων που έχουν ικανότητες τόσο τεχνικές όσο και επαγγελματικές με σκοπό την εύρεση εργασίας
• Να μειωθούν οι φυλετικές διακρίσεις στην εκπαίδευση
• Να εξασφαλιστεί ότι όλοι θα έχουν τη γνώση και τις ικανότητες που χρειάζονται ώστε να προωθήσουν την βιώσιμη ανάπτυξη, τα ανθρώπινα δικαιώματα την ισότητα των φύλων την προώθηση μίας κουλτούρας ειρήνης και μη ύπαρξης βίας καθώς και την εκτίμησή της διαφορετικότητας

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι εξαιρετικά σημαντικός όχι μόνο για την εκπαιδευτική πράξη και την διδαχή του εκάστοτε γνωστικού αντικειμένου, αλλά έτι περισσότερο για την ηθική διαπαιδαγώγηση των μαθητών του.

Έτσι, ο εκπαιδευτικός οφείλει να διαποτίζεται με πολλές ικανότητες: να είναι κατάλληλα προετοιμασμένος σχετικά με την αρχική του εκπαίδευση, να φέρει δηλαδή εκπαιδευτική κατάρτιση, και να είναι στοχαζόμενος επαγγελματίας. Επιπλέον, να έχει την ικανότητα να εφαρμόζει όλες εκείνες τις τροποποιήσεις στο πρόγραμμα σπουδών επί πρακτέου, κάτι που συνακόλουθα τον καθιστά ικανό να αναγνωρίζει τις ιδιαίτερες ανάγκες, αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μαθητών του, όπως διαμορφώνονται με βάση το  πολιτισμικό τους κεφάλαιο και να διαλευκάνει την πολιτισμική τους ταυτότητα, τη διαφορετικότητα και να τη «μετουσιώσει» σε πράξη.

Ακόμη, ο εκπαιδευτικός οφείλει να συμβάλει στην αξιοποίηση των διαφορετικών ταυτοτήτων, ως πηγές μάθησης για τους υπολοίπους και έτσι να μην κάνει διακρίσεις ανάμεσα στους μαθητές, αλλά απεναντίας να έχει υψηλές προσδοκίες για όλους τους και να καλλιεργεί τόσο τις δημοκρατικές αξίες, όσο και συμπεριφορές. Συνεπώς, να αποκτά ανάλογες στάσεις, με προϋπόθεση ότι είναι γνώστης της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας πραγματικότητας συλλήβδην.

Κλείνοντας, είναι ύψιστης σημασίας ο εκπαιδευτικός να είναι πρώτιστα παιδαγωγός και άνθρωπος και να κυμαίνεται θετικά προς άλλες εθνοπολιτισμικές ομάδες, ώστε να είναι σε θέση και ικανός να εφαρμόζει στρατηγικές για την εξάλειψη ρατσισμού και προκαταλήψεων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Ο όρος «διαπολιτισμικότητα» σημαίνει μία διαδικασία συνάντησης, αλληλεπίδρασης, αμοιβαίας συνεργασίας και παραπέρα ανάπτυξης των πολιτισμών. Είναι μία διαδικασία αλληλεπίδρασης ατόμων διαφορετικών εθνικών και πολιτισμικών ομάδων, με σκοπό το μετασχηματισμό του σχολείου και της κοινωνίας.

Τα άτομα έχουν τη δυνατότητα να εκφράζονται και ως ατομικές και ως συλλογικές προσωπικότητες, διατηρώντας την πολιτισμική τους ταυτότητα και εμπλουτίζοντάς την με στοιχεία της ταυτότητας του «άλλου».

Σχετικά με την διαπολιτισμική εκπαίδευση παρατηρείται αύξηση του ποσοστού εγγραφής μεταναστών και παλιννοστούντων στα ελληνικά σχολεία, καθώς και η ελλιπής προετοιμασία σχολείων και εκπαιδευτικών. Δυο είναι τα κύρια προβλήματα. αφενός η διαφορετική γλώσσα και αφετέρου η δυσκολία στην επικοινωνία εκπαιδευτικών-μαθητών λόγω των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων. Συμπερασματικά, πρέπει να δοθεί έμφαση στην αναζήτηση νέων παιδαγωγικών προσεγγίσεων.

Το σχολείο του 21^ου αιώνα οφείλει και πρέπει να είναι διαπολιτισμικό. Προκειμένου να μπορέσει να λειτουργήσει η προσπάθεια της Διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, για τη δημιουργία ενός «Σχολείου για όλους», πρέπει να γίνει νέα διαρρύθμιση του σχολικού χώρου, να χρησιμοποιηθούν καινοτόμες διδακτικές τεχνικές, κάποιες εκ των οποίων είναι οι ακόλουθες: η ομαδοσυνεργατική μάθηση, η μέθοδος project, η αντικατάσταση παράδοσης από συζήτηση, το παιχνίδι ρόλων-δημιουργικές δραματοποιήσεις.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Το αίσθημα της αγάπης είναι τόσο όμορφο, γλυκό αλλά και σημαντικό. Νιώθουμε αγάπη για πολλά πράγματα γύρω μας και τα παιδιά λαμβάνουν από πολύ μικρή ηλικία το συναίσθημα αυτό. Όμως, δεν γίνεται να εκφράσουν εύκολα πάντα αυτά που νιώθουν, καθώς η εξέλιξη της ομιλίας των παιδιών σχετίζεται με την ηλικία και τα ερεθίσματα που δέχονται από το περιβάλλον τους.

Στα παιδιά οφείλουμε να μιλάμε για τα συναισθήματα με απλό τρόπο και με παραδείγματα προκειμένου να τα κατανοήσουν εύκολα, ακόμη και να ζητήσουμε από τα ίδια να εκφράσουν την αγάπη με το δικό τους τρόπο όπως το έχουν στο μυαλό τους. Αρκετές φορές, βέβαια, τα λόγια των παιδιών περί αγάπης μας σοκάρουν όταν έχουν ανεπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη.

Οφείλουμε να μάθουμε στα παιδιά μας πως η αγάπη μπορεί να εκδηλωθεί με ποικίλλους τρόπους, όπως με το να αφιερώνουμε χρόνο στους ανθρώπους που αγαπάμε, να τους αποδεχόμαστε όπως είναι, με μια αγκαλία, ένα φιλί ή ένα χαμόγελο.

Ο καλύτερος τρόπος να μιλήσουμε για το συναίσθημα αυτό στα παιδιά είναι μέσα από τα παιδικά βιβλία. Διαβάζοντας ξεχωριστές ιστορίες στα βιβλία, τα παιδιά θα ανακαλύψουν τι είναι πραγματικά η αγάπη αλλά και τα είδη αγάπης που υπάρχουν (γονική αγάπη, αδερφική, ερωτική, φιλική, η αγάπη μεταξύ συγγενών).

Κάθε σχέση αγάπης, προσφέρει μια μοναδική εμπειρία και ποικιλία συναισθημάτων. Μέσω αυτών αναπτύσσονται συναισθηματικά και κοινωνικά οι άνθρωποι. Τα παιδιά μαθαίνουν να σχετίζονται με τους συνανθρώπους τους, αποκτούν αυτοπεποίθηση, αισιοδοξία και αναπτύσσουν προσαρμοστικές συμπεριφορές.

Ας δούμε, λοπόν, κάποια παιδικά βιβλία για την αγάπη:

1. Η κυρία Άιφελ

2. Τη μέρα που μεταμορφώθηκα σε πουλί

3. Η παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας

4. Ερωτόκριτος, ο πρώτος μου Κορνάρος

Αναστασία Κακλαμάνου

Αναφορικά με το ιστορικό υπόβαθρο της θεωρίας του ανθρώπινου κεφαλαίου, έπειτα από το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου οι αναπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίες είχαν πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που άγγιζαν το 6% το χρόνο. Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης συνδέθηκαν με το υψηλό ποσοστό απασχόλησης του ανθρώπινου δυναμικού. Σημαντικοί παράγοντες υπήρξαν οι οικονομικοί, όπως η ανασυγκρότηση των οικονομιών, η ανοικοδόμηση, η επέκταση της βιομηχανικής παραγωγής, οι τεχνολογικοί, όπως η χρησιμοποίηση νέων υλικών, πλαστικό, αλουμίνιο, καουτσούκ και οι πολιτικοί, όπως η παρέμβαση του κράτους στην οικονομική δραστηριότητα, δημόσιες επενδύσεις, κρατικοποιήσεις, έλεγχος στην οικονομική δραστηριότητα.

Για την εκπαίδευση και την οικονομική ανάπτυξη, ο ΟΟΣΑ από το 1961 υποστήριζε ότι η εκπαίδευση τροφοδοτεί την οικονομική ανάπτυξη. Η εκπαίδευση θεωρήθηκε μέσο αντιμετώπισης των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων και υπήρξε μια από τις βασικές προτεραιότητες των κυβερνήσεων όλων των κρατών και επένδυσαν σημαντικά ποσά σε αυτήν για περισσότερη ισότητα ευκαιριών και οικονομική ανάπτυξη. Λαμβάνονται αντισταθμιστικά μέτρα στις Η.Π.Α. και στη Μεγάλη Βρετανία για ευπαθείς ομάδες και για χαμηλές εισοδηματικά τάξεις. Ενώ, το 1961 διατυπώθηκε η θεωρία του ανθρώπινου κεφαλαίου από τον Theodor Schultz.

Η θεωρία του ανθρώπινου κεφαλαίου

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή οι αναπτυγμένες χώρες οφείλουν τη διαφορετική ανάπτυξη στη διαφορά του ανθρώπινου δυναμικού. Η επένδυση στη γνώση και στην καινοτομία συντελεί στην ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου. Το ανθρώπινο κεφάλαιο αποτελείται από γνώσεις, δεξιότητες και άλλα χαρακτηριστικά που αυξάνουν την παραγωγικότητα της εργασίας. Οι βασικές ιδιότητές του είναι ότι είναι ενσωματωμένο στον άνθρωπο, είναι κεφάλαιο, διότι παράγει νέα κέρδη και δεν μπορεί να διαχωριστεί από το άτομο που την κατέχει.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Οι στόχοι της μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού προγράμματος του 2016, καθώς και τα  βασικά σημεία του αντιπροσωπεύουν ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα και έρχεται να  συμπληρώσει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του 2004.

Τόσο η κυβέρνηση όσο και οι αρμόδιες αρχές έχουν επιλέξει συνοδευτικές επιτροπές οι  οποίες δημιουργούν εκπαιδευτικά σχέδια με απώτερο σκοπό την ανάπτυξη και τη βελτίωσης  της παιδείας ως δημόσιο αγαθό. Επομένως τα αναλυτικά προγράμματα του 2016 ίσχυσαν για κάποιο διάστημα παράλληλα με το εκείνα του 2004, ενώ στη συνέχεια τα αντικατέστησαν πλήρως.

Απώτεροι σκοποί του Προγράμματος Σπουδών:

Να εκπαιδεύει τους μαθητές και να τους μαθαίνει τις έννοιες της φιλανθρωπίας, της  αγάπης για ειρήνη, της ανθρωπιάς, της αγάπης για τον άνθρωπο και την πατρίδα, την  αξιοπρέπεια, την προσπάθεια για μεγαλύτερη απόδοση, την ανάπτυξη της  προσωπικότητας και του ταλέντου.

Να εκπαιδεύει τους μαθητές να αναγνωρίζουν τις αξίες και την έννοια της δημοκρατίας  και τη σημασία της.

Να προετοιμάζει τους μαθητές για την άσκηση των  πολιτικών τους δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και να  μεταδίδει σε αυτούς τις απαραίτητες δεξιότητες κρίσης  για να μπορούν να παίρνουν τις κατάλληλες αποφάσεις.

Και κλείνοντας, να προετοιμάζει τους μαθητές για τις απαιτήσεις της ζωής γενικότερα, αλλά και της εργασίας και του εργασιακού κόσμου γενικότερα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Σύμφωνα με τον Saussure, οι όροι της γλώσσας οργανώνονται σε δύο αντιτιθέμενες σφαίρες, άξονες, τον συνταγματικό και τον παραδειγματικό:

Η «προφητεία» του Σωσύρ

«Μπορούμε λοιπόν να εννοήσουμε μια επιστήμη που μελετάει τη ζωή των σημείων μέσα στην κοινωνική ζωή ονομάζεται Σημειολογία, που πληροφορεί από τι συνίστανται τα σημεία και ποιοι νόμοι τα διέπουν. Η Γλωσσολογία δεν αποτελεί παρά ένα μέρος της γενικής αυτής επιστήμης και οι νόμοι που θα ανακαλύψει η σημειολογία θα μπορούν να εφαρμοστούν στη γλωσσολογία» (Saussure, 1979: 46). Συνεπώς, τα δομικά συστήματα, όπως το γλωσσικό, ενυπάρχουν και σε άλλα κοινωνικά φαινόμενα.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η «προφητεία» του Saussure επιβεβαιώνεται στην κοινωνική ανθρωπολογία, στη θεωρία της λογοτεχνίας, τη φιλοσοφία και ευρύτερα στις κοινωνικές επιστήμες.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Σε περιπτώσεις παιδιών με ΔΑΦ, ένας τρόπος εκπαιδευτικής παρέμβασης είναι η δημιουργία κοινωνικής ιστορίας.

Η κοινωνική ιστορία θέτει ως στόχο να περιγράψει μία ιδέα, ικανότητα ή κατάσταση στα πλαίσια σχετικών κοινωνικών ερεθισμάτων και απαντήσεων. Οι κανόνες γραφής μιας κοινωνικής ιστορίας είναι οι ακόλουθοι: Δεν περιγράφει ή εξηγεί μία εσφαλμένη απόφαση, άποψη, πρόγραμμα ή συμπεριφορά.  Κατά τη διάρκεια αφήγησής της πρέπει να υπάρχει χαλαρή διάθεση, ήρεμο, περιβάλλον, λίγα ερεθίσματα και πιθανή συμμετοχή άλλων ενηλίκων. 

Αρχικά, έκαστος εκπαιδευτικός οφείλει να συλλέξει πληροφορίες για το άτομο και την κοινωνική του κατάσταση μέσω παρατήρησης και συνέντευξης από τα οικεία πρόσωπα, με αποτέλεσμα την εξατομίκευση της ιστορίας και τη δημιουργία κινήτρων με βάση τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις του ατόμου με ΔΑΦ.

Τα γενικά χαρακτηριστικά γραπτής σύνθεσης μιας κοινωνικής ιστορίας είναι τα εξής:

• H δομή της αποτελείται από: εισαγωγή, κύριο μέρος, συμπέρασμα
• Είναι σύντομη και ακριβής
• Οι κοινωνικές πληροφορίες παρουσιάζονται με σημαντικό και καθησυχαστικό τρόπο
• Χρήση πρώτου ή τρίτου προσώπου
• Χρήση θετικής γλώσσας και περιγραφικής πρότασης (προοπτικής, καθοδήγησης, τμηματικής και καταφατικής)
• Χρήση προσαρμοσμένων εικόνων με στόχο την ενίσχυση του νοήματος του κειμένου
• Απάντηση στις ερωτήσεις μερικής άγνοιας (πού, πότε, ποιος, τι)
• Τίτλος που αναφέρει τα κριτήρια που εφαρμόζονται
• Συνδυασμός των ικανοτήτων και ενδιαφερόντων του αναγνώστη
• Τήρηση της αναλογίας των προτάσεων

Παράδειγμα κοινωνικής ιστορίας: «Γιατί να πλύνω τα χέρια μου».
Μερικές φορές τα χέρια μου λερώνονται. Μπορώ να χρησιμοποιήσω νερό και σαπούνι, για να καθαρίσω τα χέρια μου. Πλένω τα χέρια μου, για να είναι καθαρά. Πλένω τα χέρια μου, για να είμαι υγιής. Είναι έξυπνο να πλένω τα χέρια μου. Είναι υγιεινό να πλένω τα χέρια μου.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η παλαιότερη ερμηνεία του φαινομένου της ηγεσίας είναι η «γενετική θεώρησις». Αυτό υποδηλώνει τη πίστη ότι η ηγετική ικανότητα είναι κληρονομική. Η πεποίθηση αυτή διατηρήθηκε αρκετά χρόνια, επειδή προσέφερε μία άμεση ερμηνεία στην καταγωγή της ηγεσίας, βέβαια, κατέρρευσε με την απαρχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Βάσει χαρακτηριστικών θεώρηση της ηγεσίας
Οι πρώτες μελέτες στηρίχτηκαν στην απόπειρα εντοπισμού των χαρακτηριστικών ενός ηγέτη – φυσικών πνευματικών, ψυχικών – δηλαδή χαρακτήρα και ικανοτήτων. Όλοι οι ηγέτες δεν έχουν όλα τα χαρακτηριστικά και όσοι δεν είναι ηγέτες, μπορεί να έχουν τα περισσότερα ή όλα.

Έχει εντοπισθεί συσχετισμός μεταξύ ορισμένων χαρακτηριστικών και της αποτελεσματικότητας της ηγεσίας.

Αρχές Ηγεσίας
Έχουν υπάρξει πολλές διατυπώσεις αρχών ηγεσίας, στις περισσότερες περιπτώσεις κυριαρχεί ο υποκειμενισμός και η σύγχυση μεταξύ των εννοιών «αρχή» «χαρακτηριστικό», «καθήκον».

α. «Αρχή της διευθύνσεως και ηγεσίας προς επίτευξη αντικειμενικών σκοπών»: η συμβολή των υφισταμένων, σε ποσότητα και ποιότητα, γίνεται τόσο μεγαλύτερη, όσο καλύτερη είναι η

β. «Αρχή της αρμονίας των αντικειμενικών σκοπών»: όσο αποτελεσματικότερη είναι η άσκηση της ηγεσίας, τόσο καλύτερα συνειδητοποιούν τα άτομα ότι οι προσωπικοί τους στόχοι εναρμονίζονται με τους αντικειμενικούς σκοπούς της οργανώσεως.

γ. «Αρχή της ενότητας των εντολών»: όσο πληρέστερη σχέση αναφοράς έχει ένα άτομο προς ένα ανώτερο, τόσο μικρότερο είναι το πρόβλημα των συγκρούσεων και μεγαλύτερο το αίσθημα της προσωπικής ευθύνης για το αποτέλεσμα.

δ. «Αρχή της υποκινήσεως»: οι άνθρωποι έχουν την τάση να ακολουθούν εκείνους που θεωρούν ως μέσο για την ικανοποίηση των προσωπικών τους στόχων, όσο περισσότερο κατανοούν τα διοικητικά στελέχη τι υποκινεί τους υφισταμένους τους και πως λειτουργούν αυτές οι υποκινήσεις, και όσο περισσότερο εφαρμόζουν όσα κατενόησαν κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, τόσο αποτελεσματικότεροι ηγέτες είναι.

ε. «Αρχή της άμεσης εποπτείας»: όσο αμεσότερη είναι η προσωπική επαφή με τους υφισταμένους, τόσο αποτελεσματικότερη είναι η διεύθυνση και ηγεσία.

Καλλιέργεια της Ηγετικής Ικανότητας

Οι πρώτες μελέτες της ηγεσίας βασίσθηκαν σε μία απόπειρα να εντοπισθούν τα χαρακτηριστικά που κατείχαν πράγματι οι ηγέτες. Η πρώτιστη θεωρία, που χρονολογείται από τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους, είναι ότι οι ηγέτες γεννιούνται, δεν γίνονται. Λόγω της ανόδου της επιρροής της ψυχολογίας, όμως, έχασε έδαφος.

Από την άλλη, το «χάρισμα», η κληρονομική καταβολή, χωρίς καλλιέργεια δεν αποδίδει. Το εκ καταβολής «μικρότερο χάρισμα», με συστηματική καλλιέργεια, βελτιώνεται σημαντικά. Στην προσπάθεια βελτιώσεως συμβάλλουν: η αυτογνωσία, η ενημέρωση, η διανοητική ταύτιση, η αντικειμενικότητα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Ο φόβος της αποτυχίας είναι ένα συναίσθημα που όλοι οι άνθρωποι (σχεδόν) έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι με αυτόν. Δυστυχώς, ο φόβος αυτός μας αποτρέπει από το να κάνουμε πράξη αυτό που πραγματικά επιθυμούμε με το σκεπτικό ότι η ιδέα μας δεν μπορεί να γίνει εφικτή.

Ο τρόπος για να ξεπεράσουμε το φόβο της αποτυχίας είναι να αντιμετωπίσουμε αυτόν τον φόβο χωρίς περιστροφές αλλά συνειδητά, αλλάζοντας στάση απέναντι στον εαυτό μας. Το ιδανικό θα ήταν να σταματήσουμε να περιμένουμε να συμβεί το χειρότερο αλλά να αρχίσουμε να σκέφτομαστε θετικά και να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε γι’ αυτό.

Όμως, οι σκέψεις τρέχουν ασταμάτητα στο μυαλό μας και πραγματικά, τόσο ο φόβος της αποτυχίας όσο και η επιθυμία μας για μια πιθανή επιτυχία, δεν είναι κάτι άλλο πέρα από σκέψεις καθώς το καλό και το κακό, διαρκώς είναι στο μυαλό μας.

«Το να τολμάς είναι σαν να χάνεις το έδαφος κάτω από τα πόδια σου για μια μόνο στιγμή. Το να μην τολμάς είναι ταυτόσημο με το να χάνεις τον ίδιο σου τον εαυτό» (Søren  Kierkegaard)

Ο φόβος της αποτυχίας μπορεί να μας επηρεάσει με διάφορους τρόπους, πράγμα που σημαίνει ότι δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστεί. Μπορούμε να το βιώσουμε, λοιπόν, με τους εξής τρόπους:

1. Πιστεύοντας ότι δεν έχουμε τις δεξιότητες ή τις γνώσεις για να πετύχουμε κάτι.
2. Αναβάλλοντας κάτι στο βαθμό που να επηρεάζεται η απόδοση ή η ικανότητα μας για να το ολοκληρώσουμε εγκαίρως.
3. Λέγοντας στους άλλους ότι πιθανότατα θα αποτύχουμε, ώστε οι προσδοκίες να παραμείνουν χαμηλές.
4. Υποτιμώντας τις ικανότητές μας για να αποφύγουμε το να αισθανθούμε απογοητευμένοι στη συνέχεια.
5. Ανησυχώντας ότι οι ατέλειες μας και οι αδυναμίες μας θα κάνουν τους άλλους να σκεφτούν αρνητικά για εμάς.
6. Ανησυχώντας ότι θα απογοητεύσουμε τους άλλους εάν αποτύχουμε.

Παράλληλα, κάποιοι λόγοι που ενισχύουν τον φόβο της αποτυχίας είναι οι ακόλουθοι:

1. Η ανατροφή από τους γονείς μας, δηλαδή η σκληρή κριτική στα παιδιά έχει ως αποτέλεσμα αρκετές φορές να ορίζουν κανόνες οι οποίοι έχουν ως βάση τον φόβο. 
2. Η τελειομανία.
3. Η ανασφάλεια.

Βέβαια, υπάρχουν ορισμένες τεχνικές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να μειώσουμε τα συναισθήματα του φόβου για αποτυχία. Συγκεκριμένα:

1. Εντοπίζουμε την πηγή του φόβου.
2. Βάζουμε στόχους.
3. Εστιάζουμε στα πράγματα που μπορούμε να ελέγξουμε.
4. Βρίσκουμε εναλλακτικό σχέδιο.
5. Επαναπροσδιορίζουμε την αποτυχία.

Ας μην ξεχνάμε, όμως, πως η επιτυχία έρχεται συχνά μέσω μιας σειράς προοδευτικών αποτυχιών που οδηγούν σε νέες πληροφορίες, δεξιότητες και στρατηγικές.

«Ο άνθρωπος ποτέ δεν γνωρίζει τι μπορεί να καταφέρει, πριν το προσπαθήσει» (Charles Dickens)

Αναστασία Κακλαμάνου