Χριστιανική Θεολογία

Ως χριστιανική θεολογία χαρακτηρίζεται η διδασκαλία των χριστιανικών εκκλησιών, ή μάλλον η εξάσκηση της θεολογίας από χριστιανική άποψη, είτε η μελέτη του Χριστιανισμού θεολογικά.

Ιστορικά η πορεία της χριστιανικής θεολογίας ταυτίζεται με την πορεία της χριστιανικής Εκκλησίας. Πρώτες θεολογικές μαρτυρίες θεωρούνται τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, που χάρη στη θεωρούμενη θεοπνευστία, επέχουν ακριβή θέση θεολογικών συγγραμμάτων. Τα Ευαγγέλια είναι μαρτυρίες πίστης, έκφραση βιώματος, κήρυγμα ιεραποστολής και μετάδοσης του χριστιανικού μηνύματος και θεολογική κατήχηση των μελών της Εκκλησίας. Συνάμα υπό το πρίσμα της χριστιανικής διδασκαλίας απέκτησαν νέο θεολογικό νόημα και τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, καθώς κηρύττουν τα μέλλοντα που έπονται της Καινής, ενώ η τελευταία έρχεται για να επαληθεύσει και επιβεβαιώσει τα προλεχθέντα της πρώτης.

Τα πρώτα χριστιανικά συγγράμματα που ακολούθησαν ήταν των Αποστολικών Πατέρων, δηλαδή των μαθητών και ακολούθων των ίδιων των Αποστόλων-μαθητών του Ιησού. Με τα περισσότερα εξ αυτών να είναι περιστασιακά και να μην εκθέτουν συστηματικά τη χριστιανική διδασκαλία με ιδιαίτερες θεολογικές αναλύσεις.

Έπονται οι Απολογητές Πατέρες στις αρχές του 2ου αιώνα. Πρόκειται για χριστιανούς φιλόσοφους και απευθύνονταν κυρίως σε φιλοσόφους και λόγιους. Η προσπάθειά τους έγκειτο στο να ανασκευάσουν τις κατηγορίες Εθνικών και Ιουδαίων κατά των Χριστιανών και να καταδείξουν την αλήθεια της χριστιανικής πίστης. Ακόμη, σε αυτούς οφείλεται το γεγονός ότι ο Χριστιανισμός παρέλαβε όρους και έννοιες της ελληνικής φιλοσοφίας και επηρεάστηκε από αυτή σοβαρά στον τρόπο σύλληψης και διατύπωσης της θεολογικής του διδασκαλίας.

Μέλει σημαντική η συνέχεια, καθώς επηρέασε και κυριάρχησε βαθιά στη σκέψη των στοχαστών και συγγραφέων των επόμενων αιώνων, τιθέμενη στο κέντρο της επιστημονικής και φιλολογικής παραγωγής. Εξ αιτίας της συντριπτικής επικράτησης του Χριστιανισμού στο Δυτικό κόσμο και τη Ρωμαϊκή Ανατολή επηρέασε καταλυτικά τη δυτική διανόηση αντιστοίχως.

Κάποιοι από τους κλάδους της είναι οι εξής: Μελέτη της Βιβλικής Γραμματείας – Λειτουργική – Συγκριτική – Ιστορίας – Εκκλησιαστική Ιστορία – Ηθική θεολογία – Πατρολογία – Πρακτική θεολογία – Δογματική θεολογία (ή συστηματική θεολογία) – Κανονικό Εκκλησιαστικό Δίκαιο.

Οι αρχές σύμφωνα με την χριστιανική θεολογία:

Η κτίση έχει μία συγκεκριμένη αρχή, δηλαδή υπάρχει ένας συγκεκριμένος χρόνος που δημιουργήθηκε από μια δημιουργική αρχή, που είναι ο Θεός. Δεν είναι άναρχα τα ορώμενα. Επίσης, από αυτό εξάγεται ότι η κτίση έχει και συγκεκριμένο τέλος. Όμως, ο άνθρωπος, για να δη και εννοήση τον Θεό, χρειάζεται την κάθαρση της σαρκός από τα πάθη.

Δεύτερη θεολογική αρχή είναι ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε εκ του μηδενός, δηλαδή εκ μη υπαρχούσης ύλης. Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο από το μηδέν και όχι από προϋπάρχουσες ιδέες, ούτε από μια προϋφεστώσα ύλη. Με την θέση αυτή κλονίζονται όλες οι ειδωλολατρικές κοσμολογικές αρχές, δηλαδή κλονίζονται τα θεμέλια της κλασσικής μεταφυσικής.

Κατά τον Μέγα Βασίλειο όλες οι τέχνες είναι μεταγενέστερες από τις ύλες. Με αυτόν τον σκοπό δημιούργησε την ύλη, το πύρ, το ύδωρ και τον αέρα και συνέδεσε τα ανόμοια πράγματα με έναν άρρηκτο δεσμό φιλίας σε μια κοινωνία και αρμονία. «Πάντα προστάγματι Θεού εκ του μη όντος εις το είναι παραχθέντα».

Τρίτη θεολογική αρχή είναι ότι ο Θεός διευθύνει τον κόσμο με τις άκτιστες ενέργειές Του. Εν ολίγοις, διευθύνει τον κόσμο προσωπικά. Αυτό είναι σπουδαίο, γιατί δείχνει ότι σε όλη την κτίση υπάρχουν οι ενέργειες του Θεού και, βέβαια, η ουσία του Θεού παραμένει αμέθεκτη από την κτίση. Όχι μόνον όλα δημιουργήθηκαν με την άκτιστη ενέργεια του Θεού, αλλά και όλα κατευθύνονται από την δύναμη Του.

Τετάρτη θεολογική αρχή είναι ότι η κτίση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά επειδή δημιουργήθηκε από τον Θεό και διευθύνεται από την άκτιστη ενέργειά Του, για αυτό είναι ανάγκη ο άνθρωπος να ανάγει τον νου του από τα ορώμενα στα αόρατα, από την κτίση στον δημιουργό. Ώστε, με επίκληση του φωτισμού, να δύναται ο άνθρωπος να φθάσει στην αίσθηση του μεγαλείου του Θεού.

Πέμπτη θεολογική αρχή. Με τα διάφορα φαινόμενα που εκτυλίσσονται στην κτίση, όπως η συμπεριφορά των ζώων, πτηνών και εντόμων οδηγεί την σκέψη σε πνευματικές διδασκαλίες που έχουν σκοπό να βοηθήσουν τον άνθρωπο να ωφελείται πνευματικά. Κατά αυτήν την διδασκαλία γίνεται αντιληπτό ότι οι άγιοι δεν περικλείουν την ζωή τους μέσα στην ιστορία, αλλά την επεκτείνουν και στην εσχατολογία, ή, για να ακριβολογήσουμε, κάτι που ρυθμίζει και το ιστορικό γίγνεσθαι.

Η αποδεικτική μέθοδος των ησυχαστών Πατέρων που έχει σχέση με τα πράγματα, την εμπειρία, αναφέρεται στην πορεία του ανθρώπου προς την θέωση. Ενώ, σε άλλο επίπεδο κινείται η θεογνωσία, δηλαδή το τελεολογικός χαρακτήρας και ο σκοπός της θεολογίας. Χρησιμοποιεί διπλή μεθοδολογία για τον Θεό και την κτίση, δηλαδή με την λογική ερευνά την κτίση, την φύση των όντων, μελετά τα φυσικά φαινόμενα, ενώ με τον νου, ο οποίος καθαρίζεται και φωτίζεται αποκτά την γνώση του Θεού. Επομένως, η μέθοδος για την γνώση του Θεού είναι η εμπειρία. Βέβαια, από τις εκκλησίες της Ανατολής χαρακτηρίζεται η ιδιαίτερη κατάσταση του ανθρώπου, ο οποίος δεχόμενος την αγιαστική χάρη, δηλαδή το φωτισμό, του Αγίου Πνεύματος, εκφράζει με τη μαρτυρία του το λόγο και φυσικά η ενέργεια του Θεού που ζωοποιεί τον κόσμο και βοηθά τον άνθρωπο να υπερβεί την κτιστότητα και την θνητότητά του. Έτσι με ο φωτισμός από την θεία Χάρη απλώς υποβοηθά την λογική του ανθρώπου να κατανοήσει τις έννοιες και τα κείμενα.

Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας, υπήρξαν θεολόγοι μέσα από την εμπειρία της αποκαλύψεως και έγιναν επιστήμονες μέσα από την μελέτη και την επιμελή σπουδή της ανθρώπινης επιστήμης. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία προσδοκόνται «καινοί ουρανοί και γήν καινήν».

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Η Συμβολή των Αγίων Αποστόλων

Τη «Σύναξη» των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων, η ειδική λειτουργία στην εκκλησιαστική ορολογία, τιμά σήμερα 30 Ιουνίου η Εκκλησία. Με αυτόν τον συλλογικό εορτασμό τιμάται η σύμπασα χορεία, εκτός του Ιούδα Ισκαριώτη, ως οι συνεχιστές του σωτηριώδους έργου του Κυρίου επί της γης, με την ανεκτίμητη προσφορά στην εδραίωση και επέκταση της Εκκλησίας στον κόσμο.

Όντας το αποστολικό αξίωμα ως το μεγαλύτερο και πιο τιμητικό, διότι υπερέχει από κάθε άλλο, οι Απόστολοι κατείχαν μοναδική και ανεπανάληπτη θέση στην ιστορία της Εκκλησίας και στο έργο του ευαγγελισμού των εθνών. Οι ίδιοι κατέχουν περίοπτες θέσεις εντός των ναών, μνεία και αναφορά στις ιερές ακολουθίες. Επισφράγισμα του έργου τους υπήρξε ο εμποτισμός του με το αίμα τους.

Απόστολος
Στην αρχαία ελληνική γραμματεία, ο όρος δηλώνει τον απεσταλμένο, τον πρεσβευτή, καθώς και τον «παρά του Θεού απεσταλμένο», τον αγγελιαφόρο. Εν προκειμένω, ονομάσθηκαν οι εκλεγμένοι από τον Κύριο μαθητές για να συνεχίσουν να κηρύσσουν και να διαδίδουν το σωτήριο Του έργο, ως μάρτυρες μετά την εις τους ουρανούς Ανάληψή Του «έως εσχάτου της γης». Έτσι, ως αντιπρόσωποι να δύνανται να καλέσουν κοντά στο Θεό Ισραηλίτες και εθνικούς, τους τότε ειδωλολάτρες.

Η Εκλογή
Επέλεξε από τους άσημους, αδύναμους και αγράμματους ανθρώπους. Ήταν απλοί με την πλειοψηφία αυτών αλιείς, οι οποίοι βίωναν την δυστυχία και την κακοδαιμονία της πτώσεως και της αμαρτίας και καλλιεργούσαν έντονα στην ψυχή τους την προσδοκία της απολυτρώσεως από το Θεό.

Η Κλήση     
Υλοποιήθηκε απευθείας με την αρχή της δημόσιας δράσης του Κυρίου στη Γαλιλαία. Εκείνοι άφησαν τα πάντα και Τον ακολούθησαν σε όλη τη δημόσια διακονία μέχρι την Ανάληψη. Έλαβαν την ειδική χάρη της ιεροσύνης να επιτελούν αγιαστικές πράξεις και να τη μεταδίδουν στους διαδόχους τους.

Η Διαδοχή
Με την εμπειρία της Αναστάσεως και την επέλευση της δυνάμεως του Αγίου Πνεύματος, διασκορπίστηκαν σε όλον τον κόσμο για να διαδώσουν το ελπιδοφόρο μήνυμα της εν Χριστώ σωτηρίας. Το έργο τους συνεχίζεται ως σήμερα δια των διαδόχων αυτών. Σε κάθε μέρος, ίδρυαν τοπικές εκκλησίες, χειροτονούσαν επισκόπους και πρεσβυτέρους. Άλλωστε, η Εκκλησία ονομάζεται «Αποστολική» για την αδιάκοπη διαδοχή προσώπων και πίστεως.

Ο Συμβολισμός του αριθμού «12»
Όπως θεωρούνται αρχηγοί των δώδεκα φυλών του Ισραήλ, δηλαδή ολόκληρου του Ιουδαϊσμού, οι δώδεκα υιοί του Ιακώβ, οι δώδεκα Πατριάρχες, αντιστοίχως οι δώδεκα Μαθητές του Κυρίου έγιναν οι πνευματικοί αρχηγοί του νέου Ισραήλ, δηλαδή του Χριστιανισμού. Βέβαια, ήδη, ο Ωσηέ προφήτευσε ότι δώδεκα δρύες θα ακολουθήσουν τον Θεό που θα φανεί στη γη.

Δεν ήταν οι μοναδικοί μαθητές
Μεγάλος στάθηκε ο κύκλος των μαθητών και διαδόχων. Ακολούθησαν οι λεγόμενοι «εβδομήκοντα», μαθητές και ακόλουθοι των δώδεκα Αποστόλων εβδομήντα στο άθροισμα, καθώς και άλλοι απόστολοι που δεν είχαν γνωρίσει τον Ιησού δια ζώσης, λόγου χάρη ο Απόστολος Παύλος.

Ο Ναός των Αγίων Αποστόλων αποτελεί ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα βυζαντινής αρχιτεκτονικής της Παλαιολόγειας περιόδου. Βρίσκεται στα δυτικά τείχη της πόλης, στην αρχή της σημερινής οδού Ολύμπου. Πρόκειται για παλαιό καθολικό, αρχικά αφιερωμένο στη Θεοτόκο. Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο των σύνθετων πεντάτρουλλων τετρακιόνιων σταυροειδών εγγεγραμμένων ναών με νάρθηκα, περίστωο και δύο παρεκκλήσια. Σύμφωνα με επιγραφές που φέρει, κτίστηκε την πρώτη δεκαετία του 14ου αιώνα μ.Χ. από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Νήφωνα Α’.  

Λόγω των καταστροφών που υπέστη από τους Οθωμανούς, κατά την μετατροπή του σε τζαμί το 1520-1530 «Σοούκ Σου Τζαμί= τζαμί του κρύου νερού», ο εσωτερικός του διάκοσμος σώζεται αποσπασματικά. Μολαταύτα, αποτελείται από πλούσια ψηφιδωτά Κωνσταντινουπολίτικων προτύπων με βυζαντινών να εγκολπώνονται στα κατώτερα τμήματα του ναού -και τα τελευταία του είδους τους στη Θεσσαλονίκη-, καθώς και στο νάρθηκα και ενός των παρεκκλησίων. Η αναστήλωση του ναού και η σταδιακή αποκατάσταση των τοιχογραφιών θέτει ως αφετηρία το 1926 και ενισχύθηκε μετά τον σεισμός του 1978. Αποτελεί πλέον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στην Ελλάδα, καθώς και τμήμα μνημείου της παγκόσμιας κληρονομιάς.

Κάθε χρόνο, ανήμερα, στήνεται πανηγύρι και γλέντι μπροστά από τον ναό για τον εορτασμό των τιμώμενων προσώπων με φαγητό, μουσική και χαρές.

  1. Σίμων ή Πέτρος ή Κηφάς 29 Ιούνη: Είναι αδελφός του Πρωτόκλητου Ανδρέα και συγγραφέας δύο Καθολικών Επιστολών. Ήταν έγγαμος ψαράς, αγράμματος, από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, υιός του Ίωνα. Την πίστη του αποκάλεσε πέτρα πάνω στην όποια αποφάσισε να οικοδομήσει την Εκκλησία Του. Σταυρώθηκε από τον αυτοκράτορα Νέρωνα κατακέφαλα.
  2. Ανδρέας ο Πρωτόκλητος 30 Νοεμβρίου: Είναι αδελφός του Πέτρου, χρονικώς υπήρξε ο πρώτος μαθητής του Κυρίου. Θεωρείται ιδρυτής της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. Κήρυξε το Ευαγγέλιο σε όλα τα παραθαλάσσια μέρη και μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο, πιθανώς την εποχή του διωγμού του Νέρωνα.
  3. Ιάκωβος 30 Απριλίου: Είναι αδελφός του ευαγγελιστή Ιωάννη και γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης και πρεσβύτερος αδελφός του Ευαγγελιστού Ιωάννου. Καταγόταν από την Βησθαϊδά της Γαλιλαίας. Ασχολούνταν με την αλιεία μαζί με τον Ιωάννη. Τον αποκεφάλισαν, ως αμνό, με διαταγή του Ηρώδου Αγρίππα.
  4. Ιωάννης Θεολόγος, Ηγαπημένος και Παρθένος 9 Οκτώβρη: Είναι αδελφός του Ιακώβου και γιος του Ζεβεδαίου. Έγραψε το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, τρείς Καθολικές Επιστολές και την Αποκάλυψη με υψηλά θεολογικά νοήματα και πέθανε με φυσικό θάνατο. 
  5. Φίλιππος 14 Νοεμβρίου: Είναι φίλος του Βαρθολομαίου ή Ναθαναήλ. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην Ιεράπολη της Φρυγίας, καθώς τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σε ένα ξύλο. 
  6. Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ 11 Ιουνίου: Είναι φίλος του Φιλίππου. Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία. Οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω.
  7. Ματθαίος ή Λευίς, Ιάκωβος ο μικρός 16 Νοεβρίου: Είναι γιος του Αλφαίου, τελώνης και συγγραφέας του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Τον έκαψαν ζωντανό άπιστοι σε ένα καμίνι.
  8. Θωμάς ο Δίδυμος 6 Οκτωβρίου: Ήταν Ιουδαίος και ψαράς, από τους ένθερμους μαθητές, όμως μετά την ανάσταση ολιγοπίστησε ως προς την Ανάσταση του Χριστού και ψηλάφισε στα χέρια Του τα σημάδια της Σταύρωσης. Με εντολή του Μίσδιου θανατώθηκε με τόξα.
  9. Ιάκωβος ο του Αλφαίου 9 Οκτωβρίου: Καταγόταν από την Γαλιλαία και εργαζόταν ως φοροεισπράκτορας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους καί Μήδους στους οποίους ίδρυσε Εκκλησία. Είχε μαρτυρικό θάνατο στην πυρά ή με ξίφος.
  10. Ιούδας Ιακώβου ή Λεββαίος ή Θαδδαίος  21 Αυγούστου: προσωνύμια που σημαίνουν εύψυχος-θαρραλέος και ευρύστερνος-μεγάθυμος. Μαρτύρησε στο Σαβαρχάμ, περί το 50, τον θανάτωσαν με τόξα. 
  11. Σίμων ο Κανανίτης ή Ζηλωτής 10 Μαΐου: Από την Κανά της Γαλιλαίας και ζηλωτής. Κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο σε Ιερουσαλήμ ή Βρετανία.
  12. Ιούδας Ισκαριώτης. Αναφέρεται πάντα τελευταίος, ως ο μαθητής που πρόδωσε τον Χριστό.

Μετά από ψηφοφορία αντικαταστάθηκε από τον Απόστολο Ματθία 9 Αυγούστου, που κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Αιθιοπία, όπου και τελείωσε τη ζωή του μαρτυρικά με φρικτά βασανιστήρια. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Εορτή Αποστόλων Πέτρου και Παύλου

Σήμερα, 29 Ιουνίου, είναι η μεγάλη εορτή στη μνήμη των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, των«αλιέων ανθρώπων». Η δράση τους συνετέλεσε στη διάδοση και εδραίωση του Χριστιανισμού.

Κοινός εορτασμός
Και οι δύο εκλήθησαν κατά θαυμαστό τρόπο, με τη χάρη του Θεού, και μαρτύρησαν συνάμα. Ο Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό, ενώ ο Παύλος Τον εκδίωξε ως φανατικότερος εχθρός. Επίσης, ο πρώτος θεωρεί τα έργα ως το δρόμο σωτηρίας, και ο τελευταίος τονίζει ιδίως την πίστη, ρηξικέλευθα, ισχυριζόμενος ότι ο χριστιανισμός είναι διεθνικός με φυλετική ισοτιμία.

Στάθηκαν, όμως, οι στύλοι της οικοδόμησης του ιερού ιδρύματος. Παραμένουν παράδειγμα αδελφικής αγάπης και αληθινής ενότητας. Απεικονίζονται μαζί να κρατούν την Εκκλησία, που συμβολίζεται με ένα μικρό βυζαντινό ναό προβάλλοντας τη σύζευξη πίστεως-έργων, δηλαδή την αγάπη και τη μετάνοια.

Άγιος Απόστολος Πέτρος
Ήταν ένας από τους 12 μαθητές του Χριστού. Ονομαζόταν Σίμων, Συμεών έως ότου ο Ιησούς τον αποκαλέσει στα συριακά Κήφα, δηλαδή πέτρα, θέλοντας να τονίσει τη σταθερότητα του χαρακτήρα του. Στην καταγωγή ήταν Ιουδαίος γεννημένος στην άσημη πόλη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Μετά το θάνατο του πατέρα του, Ιωνά, δηλαδή Ιωάννη, (Βαριωνά), νυμφεύτηκε και έκανε δύο παιδιά. Ζούσε στην Καπερναούμ και ασκούσε μαζί με τον αδελφό του τον πρωτόκλητο Απόστολο Ανδρέα, το επάγγελμα του ψαρά στην λίμνη της Γενισαρέτ.

Με γονείς να ανήκουν στους ευσεβείς πιστούς Ιουδαίους, ο Πέτρος μιλούσε την ελληνική και την αραμαϊκή γλώσσα, γνώστης λιγοστής γραφής και ανάγνωσης. Πιθανόν να πήγε σε ραβινική σχολή. Εξαρχής κατέλαβε πρωτεύουσα θέση στον αποστολικό και στενότερο κύκλο.

Υπήρξε φύση αυθόρμητη, δυναμική και ειλικρινής. Ήταν πιστός τηρητής των θρησκευτικών εθίμων αν και δεν ήταν καλός γνώστης του Νόμου. Είναι μετανοημένος αρνητής στο αποστολικό αξίωμα, μακάριος, και κηρύττει το θείο λόγο. Στις δυο Καθολικές Επιστολές του, προτρέπει τους χριστιανούς να αφυπνίζονται πνευματικώς και να διατηρούνται σε εγρήγορση, ώστε να μην παρεκκλίνουν από τον δρόμο της πίστης.

Σύμφωνα με τις Ψευδοϊσιδώρειες διατάξεις, η Καθολική Εκκλησία τον θεωρεί ιδρυτή της Εκκλησίας της Ρώμης, τον πρώτο Πάπα -Επίσκοπο, υποστηρίζοντας το Πρωτείο του. Στον αντίποδα, η ιστορική έρευνα, πλέον, καταλήγει πως στην πραγματικότητα ο πρώτος Επίσκοπος της Ρώμης είναι ο Λίνος.

Θανάτωση
Υπέστη μαρτυρικό θάνατο, καθώς τον σταύρωσαν χιαστί με το κεφάλι να φέρει κατηφορική κλίση. Ενταφιάστηκε στον Βατικάνειο Λόφο, έξω από τον Ιππόδρομο του Νέρωνα, όπου και μαρτύρησε. Εκεί, τοποθετήθηκε αρχικά μια κόκκινη πέτρα και ανεγέρθηκε στη συνέχεια ναός.

Άγιος Απόστολος Παύλος
Αν και δεν υπήρξε μαθητής του Χριστού, θεωρείται ως «ο πρώτος μετά τον Ένα» και ο πρώτος Χριστιανός Θεολόγος, καθώς ανέπτυξε συγκροτημένη Θεολογική άποψη πάνω σε θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα, Θεολογικά-ηθικά. Με κοσμικό όνομα Σαούλ ή Σαύλος, γεννήθηκε στην Ταρσό της Κιλικίας, από ιουδαίους γονείς της φυλής Βενιαμίν. Ο πατέρας του ήταν Ρωμαίος πολίτης, δηλαδή είτε ήταν φαρισαίος είτε προερχόταν από τα ανώτερα στρώματα.

Γνώστης ραβινικής, εβραϊκής και ελληνικής εκπαίδευσης, όντας σπουδαστής δίπλα στον ραβίνο-διδάσκαλο Γαμαλιήλ αρκετά νωρίς απέκτησε βαθιά συνείδηση της διαφοράς ανάμεσα σε ιουδαϊκό και εθνικό κόσμο, ενώ επίσης και για τη σημασία του φαρισαϊκού-Μωσαϊκού Νόμου. Αυτό συνετέλεσε να μάθει την τέχνη του σκηνοποιού. Έκτοτε της κλήσης εξέλαβε πνευματικό νόημα, στήνοντας οπουδήποτε την σκηνή της Εκκλησίας αποτελώντας τον ιδρυτή αυτής της Ελλάδος.

Διακρινόταν για το μεγάλο ζήλο στο έργο του, την ανησυχία και τη δυναμικότητά του, την ευρύτητα του πνεύματος και την αντικειμενική του κρίση, ενώ από το ύφος του, παρουσιάζεται ως αυστηρός και αγνός ραβίνος.

Μεταστροφή Παύλου
Αρχικά, ήταν σκληρός διώκτης του χριστιανισμού με φανατικό ζήλο υπέρ της ιουδαϊκής θρησκείας. Μολαταύτα, με θαυμαστό τρόπο καθ’ οδόν για τη σύλληψη χριστιανών στη Δαμασκό γνώρισε το Χριστό, που τον κάλεσε σε ευαγγελικό έργο και αποστολικό αξίωμα. Μετά τη μεταστροφή, τη βάπτιση και την κατήχησή του από τον Ανανία, πήγαινε στις συναγωγές -ως και τον θάνατό του- και κήρυττε φανερά πλέον ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του Θεού. Στάθηκε υποστηρικτής της παγκοσμιότητας της Διδασκαλίας. Για αυτό, άλλωστε, έλαβε το όνομα «Απόστολος των Εθνών» και έγινε ο μεγαλύτερος κήρυκας του Ευαγγελίου, θυσιάζοντας και τη ζωή του.

Θανάτωση
Παρομοίως, και ο Παύλος υπέστη μαρτυρικό θάνατο με αποκεφαλισμό στη Ρώμη χωρίς προηγουμένως να βασανισθεί, καθώς το απαγόρευε ο νόμος για τους Ρωμαίους πολίτες. Η δίκη έλαβε χώρα στο λόφο του Αρείου Πάγου κατά τη διάρκεια του διωγμού του Νέρωνα, που είτε ήταν γνωστός λόφος από την Ακρόπολη είτε σεβαστό δικαστικό σώμα.

Έθιμα
Πρόκειται για Χριστιανικό έθιμο που χρονολογείται ήδη από την εποχή της τουρκοκρατίας. Οι Τούρκοι κυνηγούσαν έναν Χριστιανό για να τον σφάξουν. Εκείνος έτρεχε μέσα στα χωράφια και εν τέλει ανέβηκε έντρομος σε ένα δέντρο. Οι πρώτοι σταμάτησαν κάτω από αυτό για να ξεκουραστούν, όσο ο χριστιανός κρατούσε την ανάσα του παρακαλώντας τον Άγιο Πέτρο να τον γλυτώσει και εκείνος θα φέρει στη χάρη του ένα σφαχτό. Κάτι ακριβώς που έγινε πραγματικότητα.

Για αυτό, ανήμερα της εορτής των Αγίων Αποστόλων έφερε ένα αρνί και το έσφαξε στο εκκλησάκι των Αγίων Πέτρου και Παύλου. Έκτοτε, την εν λόγω ημέρα σφάζονται ζωντανά. Σήμερα, έχει καθιερωθεί με τη μαγείρεμα μοσχαρίσιου στιφάδου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός