Το 11^ο Επιστημονικό Συνέδριο του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (ΙΑΚΕ), πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 11 Μαΐου 2025 στο Ηράκλειο Κρήτης, εστιάζει στις πολυεπίπεδες σχέσεις μεταξύ της παιδείας, της κοινωνίας των πολιτών και των δημόσιων πολιτικών. Με βασική θεματική τις κοινότητες δημιουργίας, τη δημιουργική συμμετοχή και τη συμμετοχική πρωτοβουλία, το συνέδριο προσφέρει ένα δυναμικό πλαίσιο διαλόγου για τις συνεργατικές πρακτικές που προκύπτουν από τη σύμπραξη εκπαιδευτικών, ερευνητών, πολιτών, φορέων και θεσμών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διεπιστημονική προσέγγιση των δημιουργικών κοινοτήτων ως συλλογικών μορφών δράσης που συμβάλλουν στην παραγωγή κοινωνικής και πολιτιστικής καινοτομίας, στην ενίσχυση της συμμετοχής και στη διαμόρφωση νέων μορφών κοινωνικού κεφαλαίου. Το συνέδριο φιλοξενεί εισηγήσεις που αναδεικνύουν τη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την πολιτική συμμετοχή, τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών και της πολιτειακής παιδείας, καθώς και τις δυνατότητες που προσφέρει η αξιοποίηση της τέχνης και των νέων τεχνολογιών – συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής διακυβέρνησης – στην ενίσχυση της συμπερίληψης και της δημιουργικής δράσης.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συνέδριο, είναι προσβάσιμες στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα: https://www.iake.gr/, https://www.iake.gr/synedria/11o-diethnes-epistimoniko-synedrio/, https://www.youtube.com/@iakecrete, καθώς και το πρόγραμμα του διεθνούς συνεδρίου.

Ιδιαίτερη τιμή και αναγνώριση επεφύλαξε η επιστημονική κοινότητα στην εισηγήτρια του συνεδρίου Κατερίνα Συμφέρη, καθώς της απονεμήθηκε διττή βράβευση για το ερευνητικό της έργο, το οποίο αναπτύχθηκε μέσα από δύο αυτοτελείς, αλλά θεματικά συνεκτικές μελέτες. Η βράβευση αυτή συνιστά έμπρακτη επιβεβαίωση της ποιότητας, της επιστημονικής εγκυρότητας και της κοινωνικής απήχησης του έργου της. Οι δύο μελέτες, οι οποίες προσεγγίζουν με καινοτόμο τρόπο ζητήματα που άπτονται των δημιουργικών κοινοτήτων, της συμμετοχικής δράσης και της διασύνδεσης της εκπαίδευσης με τις νέες μορφές πολιτικής και κοινωνικής εμπλοκής, ξεχώρισαν για τη μεθοδολογική τους αρτιότητα, τον αναλυτικό τους βάθος και τη συμβολή τους στον διεπιστημονικό διάλογο. Η διπλή αυτή διάκριση ενισχύει περαιτέρω τη σημασία της έρευνας αυτής στο ευρύτερο πλαίσιο των κοινωνικών επιστημών και υπογραμμίζει τη δυναμική των σύγχρονων θεωρητικών και πρακτικών προσεγγίσεων σε ζητήματα πολιτισμικής συμμετοχής και συλλογικής δημιουργίας.

Ακολουθούν συνοπτικά οι δυο εισηγήσεις της Κατερίνας Συμφέρη, καθώς και φωτογραφικό υλικό.

---

Τίτλος εισήγησης:
«Η θρησκεία και ο πολιτισμός ως παράγοντες κοινωνικής συνοχής: η αλληλεπίδραση πνευματικότητας, εκπαιδευτικής δράσης και πολιτισμικής ταυτότητας στην δημιουργία κοινωνικών δεσμών και προώθηση κοινών στόχων»

Η μελέτη διερευνά τον ρόλο της θρησκείας και του πολιτισμού στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, μέσα από την αλληλεπίδραση πνευματικότητας, εκπαίδευσης και πολιτισμικής ταυτότητας. Αναλύονται παραδείγματα από διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις (Ορθοδοξία, Ισλάμ, Ινδουισμός, Σίντο, Σκανδιναβικός Προτεσταντισμός), αναδεικνύοντας τη συμβολή των θρησκευτικών κοινοτήτων στη διαμόρφωση κοινών αξιών, στην υποστήριξη ευάλωτων ομάδων και στην προώθηση της αλληλεγγύης και της συμπερίληψης. Η θρησκευτική και πολιτισμική δράση προβάλλεται ως βασικός πυλώνας κοινωνικής συνοχής και συλλογικής προόδου, εντός και εκτός της εκπαιδευτικής κοινότητας.

---

Τίτλος εισήγησης:
«Πολυτροπικές προσεγγίσεις της ιταλικής γλώσσας ως εργαλείο δημιουργικότητας και προγραμματισμού στις εκπαιδευτικές κοινότητες του 21^ου αιώνα»

Η παρούσα εισήγηση διερευνά τις πολυτροπικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της ιταλικής ως ξένης γλώσσας, αναδεικνύοντας τη συμβολή τους στην καλλιέργεια του πολυγραμματισμού και της δημιουργικής έκφρασης στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών κοινοτήτων του 21^ου αιώνα. Μέσω της διαθεματικής ενσωμάτωσης γλωσσικού, πολιτισμικού, οπτικού και ψηφιακού γραμματισμού, προτείνεται η αξιοποίηση αυθεντικών πολιτισμικών κειμένων – όπως λογοτεχνικά έργα (π.χ. Boccaccio), ταινίες (La Grande Bellezza), μουσικά κομμάτια (Nel blu dipinto di blu), καθώς και πολυτροπικών μέσων (Podcasts, Blogs, Vlogs). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ψηφιακά εργαλεία όπως το Padlet, οι εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (AR) και τα κοινωνικά δίκτυα (Instagram, TikTok), τα οποία αξιοποιούνται για την ενίσχυση της πολιτισμικής ενσυναίσθησης και της βιωματικής μάθησης. Παράλληλα, παρουσιάζονται πρακτικά παραδείγματα από την εφαρμογή ευρωπαϊκών προγραμμάτων (Erasmus+, eTwinning), τα οποία ενισχύουν τη διαπολιτισμική συνεργασία και τον μαθητοκεντρικό σχεδιασμό. Κλείνοντας, προτείνονται διδακτικές δραστηριότητες, όπως η δημιουργία πολυτροπικών ιστοριών και η κριτική ανάλυση ιταλικών ταινιών μέσω διαδραστικών εργαλείων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής σκέψης, διαπολιτισμικής κατανόησης και πολιτισμικής ταυτότητας μέσα από τη χρήση της ιταλικής γλώσσας.

---

---

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

Το 1ο Διεθνές Παιδαγωγικό Συνέδριο ΔΙ.Π.Ε. Πιερίας πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 26 Μαΐου 2024 στην Κατερίνη, αλλά και διαδικτυακά, έχοντας υβριδική μορφή. Το συνέδριο, που διοργανώθηκε από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πιερίας σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας, τους Δήμους Κατερίνης, Δίου-Ολύμπου και Πύδνας-Κολινδρού, την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, καθώς και με την υποστήριξη της Ιεράς Μητρόπολης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος και του Επιμελητηρίου Πιερίας, είχε ως στόχο την ανάλυση και διερεύνηση των σύγχρονων προκλήσεων και προοπτικών για το σχολικό κλίμα.

Οι συμμετέχοντες, μεταξύ άλλων και η Κατερίνα Συμφέρη, συμπεριλαμβανομένων εκπαιδευτικών, ερευνητών, φοιτητών και εκπροσώπων από διάφορους οργανισμούς, συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν το θέμα: «Σχολικό κλίμα: σύγχρονες προκλήσεις και προοπτικές».

Το συνέδριο επικεντρώθηκε σε τέσσερα βασικά θέματα:

1. Σύγχρονες προκλήσεις στο σχολικό περιβάλλον: Αντιμετώπιση και λύσεις.

2. Καινοτόμες προσεγγίσεις στη διδασκαλία: Χρήση τεχνολογίας και διαδραστικών μεθόδων.

3. Προώθηση χωρίς αποκλεισμούς: Ενίσχυση της διαπολιτισμικής και διαθρησκευτικής κατανόησης.

4. Εκπαίδευση εξ αποστάσεως: Αντιμετώπιση των προκλήσεων και αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της τεχνολογίας.

Προχωρώντας προς τα εμπρός, τα αποτελέσματα του συνεδρίου θα συνεχίσουν να εμπνέουν και να κατευθύνουν τις καινοτομίες στην εκπαίδευση, επιτρέποντας στους μαθητές να κατανοήσουν και να αλληλοεπιδρούν με διάφορα πολιτισμικά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα με ενσυναίσθηση και κατανόηση.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συνέδριο, είναι προσβάσιμες στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα: [URL] (https://conference-pieria.mysch.gr/). Ενώ στο παρόν link επισυνάπτεται το πρόγραμμα.

ISBN: 978-618-87508-2-1. Πρακτικά Συνεδρίου Τόμος Γ’

Ακολουθεί συνοπτικά η ομιλία της Κατερίνας Συμφέρη.

---

Ενδυνάμωση του Σχολικού Κλίματος μέσω των Συμπράξεων Ορθοδόξων Αξιών: Μια Διεπιστημονική Προσέγγιση για τη Βελτίωση της Εκπαιδευτικής Κοινότητας
Η ερευνητική μελέτη περιηγείται στην περίπλοκη δυναμική του σχολικού κλίματος, αναγνωρίζοντάς τη ως κρίκο στο εκπαιδευτικό τοπίο. Στον πυρήνα της βρίσκεται μια βαθιά εξέταση του πώς οι Ορθόδοξες Χριστιανικές αξίες μπορούν να εμφυσήσουν αυτό το κλίμα με αρχές συμπόνιας, ανεκτικότητας και συμπερίληψης. Ξεκινώντας με μια διερεύνηση παιδαγωγικών διαστάσεων, εξετάζονται οι μεθοδολογίες και προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Διερευνώνται οι οργανωτικές δομές, αναλύοντας πώς οι διοικητικές πολιτικές και τα συστήματα υποστήριξης μπορούν να βελτιστοποιηθούν για να υποστηρίξουν ένα θετικό σχολικό κλίμα. Υποστηρίζονται πρωτοβουλίες που δίνουν προτεραιότητα στην ευημερία μαθητών και εκπαιδευτικών, ενισχύοντας την αίσθηση του ανήκειν και της κοινότητας στο σχολικό κλίμα. Η δυναμική της επικοινωνίας τίθεται υπό έλεγχο, με έμφαση στην προώθηση του ανοιχτού διαλόγου και του εποικοδομητικού λόγου. Με την προώθηση διαύλων επικοινωνίας με σεβασμό, στοχεύει να μετριάσει τις συγκρούσεις και να καλλιεργήσει μια κουλτούρα αμοιβαίας κατανόησης και συνεργασίας. Οι κοινωνικο-πολιτιστικές επιρροές αποτελούν βασικό σημείο εστίασης, αποκαλύπτοντας την πολυδιάστατη φύση του πώς κοινωνικοί κανόνες και αξίες διασταυρώνονται με το εκπαιδευτικό περιβάλλον. Ακόμα, υπογραμμίζεται η σημασία της ευθυγράμμισης αυτών των αξιών με εκπαιδευτικές πρακτικές για την αντιμετώπιση των επικρατούντων στερεοτύπων και την προώθηση της κοινωνικής συνοχής. Εκτός αυτών, υποστηρίζονται πρακτικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στην προώθηση της ψυχικής ανθεκτικότητας μεταξύ των μαθητών. Αναγνωρίζει τη σημασία της παροχής εργαλείων στους μαθητές για την πλοήγηση στις προκλήσεις της ζωής. Συνηγορούν στην ενσωμάτωση της τέχνης και της τεχνολογίας ως καταλύτες για την εκπαιδευτική καινοτομία. Αξιοποιώντας τη δύναμη της δημιουργικότητας και των ψηφιακών εργαλείων, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να ενισχύσουν τη δέσμευση των μαθητών και να καλλιεργήσουν μια βαθύτερη εκτίμηση της μάθησης. Συμπερασματικά, πρόκειται για ένα διαυγές κάλεσμα για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, προτρέποντας την καλλιέργεια ενός θετικού και χωρίς αποκλεισμούς σχολικού κλίματος εμποτισμένου με ορθόδοξο χριστιανικό ήθος. Μέσω της πολύπλευρης προσέγγισής της, προσφέρει έναν οδικό χάρτη για την υλοποίηση αυτού του οράματος, επιθυμώντας ένα μέλλον όπου τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα λειτουργούν ως λίκνα ενθάρρυνσης για ολιστική ανάπτυξη.

---

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

Η αγάπη και η συμπόνια αποτελούν βασικά στοιχεία της ανθρώπινης εμπειρίας, που διαμορφώνουν τις σχέσεις μας και την κοινωνία στο σύνολο. Και οι δύο έννοιες συνδέονται με την ικανότητά μας να αντιληφθούμε και να ανταποκριθούμε στα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων.

Η Αγάπη ως Ενέργεια Σύνδεσης

Η αγάπη αναδεικνύεται ως μια ισχυρή δύναμη που ενώνει τους ανθρώπους. Περιλαμβάνει την αφοσίωση, την αποδοχή και την εκτίμηση για τον άλλον, ανεξαρτήτως των δυσκολιών που ενδεχομένως να αντιμετωπίζει. Η αγάπη εκδηλώνεται μέσα από πράξεις καλοσύνης, υποστήριξης και σεβασμού προς τον άλλον, ενισχύοντας έτσι τις σχέσεις και την ευημερία των ατόμων.

Στη βάση της αγάπης βρίσκεται η ικανότητά μας να εκφράζουμε και να δείχνουμε στους άλλους την ευγνωμοσύνη και την εκτίμησή μας. Μέσα από την αγάπη, αναπτύσσουμε βαθιές σχέσεις εμπιστοσύνης και συνέργειας που μας εμπνέουν και μας ωθούν προς την προσωπική μας ανάπτυξη.

Η Συμπάθεια ως Έκφραση Κατανόησης και Στήριξης

Η συμπάθεια, από την άλλη πλευρά, αποτελεί την ικανότητά μας να αντιληφθούμε και να συμπάσχουμε με τα συναισθήματα και τις δυσκολίες των άλλων. Εκφράζει την αλληλεγγύη και την ενίσχυση προς εκείνους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, προσφέροντάς τους ένα αίσθημα υποστήριξης και κατανόησης.

Η συμπάθεια εκδηλώνεται μέσα από την ενεργητική ακρόαση, την εμπιστευτικότητα και την επιδεικνυόμενη κατανόηση προς τα άτομα που τη χρειάζονται. Με τη συμπάθεια, δείχνουμε στους άλλους ότι δεν είναι μόνοι τους στις δυσκολίες τους και ότι μπορούν να βασιστούν σε εμάς για υποστήριξη και καθοδήγηση.

Η Σημασία της Αγάπης και της Συμπάθειας στην Κοινωνία

Τόσο η αγάπη όσο και η συμπάθεια αποτελούν θεμέλια για τη δημιουργία μιας πιο ανθρώπινης και ενωμένης κοινωνίας. Όταν εκφράζουμε αγάπη και συμπάθεια προς τους γύρω μας, δημιουργούμε ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και αμοιβαίας υποστήριξης που ενισχύει την ανθρώπινη ευημερία και ευδαιμονία.

Κάθε φορά που αναγνωρίζουμε τις ανάγκες των άλλων και τους προσφέρουμε την αγάπη και τη συμπάθειά μας, ενισχύουμε την αλληλεγγύη και την ενότητα στην κοινωνία μας. Ας αναπτύξουμε λοιπόν αυτές τις αξίες στις σχέσεις μας και ας δημιουργήσουμε ένα κόσμο γεμάτο αγάπη, συμπόνια και αλληλεγγύη.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

Δεν κάνουμε θέατρο για το θέατρο. Δεν κάνουμε θέατρο για να ζήσουμε. Κάνουμε θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας, το κοινό που μας παρακολουθεί κι όλοι μαζί να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας πλατύς, ψυχικά πλούσιος και ακέραιος πολιτισμός στον τόπο μας.

Κάρολος Κουν, 1908-1987, Ο Ιδρυτής του Θεάτρου Τέχνης

Το θέατρο αποτελεί έναν κλάδο της τέχνης που αναφέρεται στη δημιουργία και την απόδοση ιστοριών (πραγματικών ή φανταστικών) ζωντανά μπροστά σε κοινό, με τη χρήση κυρίως του λόγου. Βέβαια, συνδράμουν και άλλες τέχνες όπως τα εικαστικά, η μουσική και ο χορός με σκοπό την τέρψη και την επιμόρφωση των θεατών.

Το θέατρο είναι εντελώς διαφορετικό από την παρακολούθηση μιας ταινίας γιατί είναι ζωντανό, άμεσο και ασκεί μια διαφορετική επίδραση και γοητεία στον άνθρωπο.

Πλέον, έχουμε τη δυνατότητα να «εισέλθουμε» στον κόσμου του θεάτρου πιο εύκολα από ότι παλαιότερα διότι έχουμε περισσότερες επιλογές, ευκαιρίες να ξεφύγουμε λίγο από την καθημερινότητα μας και να συναντήσουμε μια άλλη πραγματικότητα, λίγο πιο «καλλιτεχνική»!

Τα οφέλη του θεάτρου είναι αναμφισβήτητα πολλά και ευτυχώς, πλέον, πολλά σχολεία έχουν εντάξει τη θεατρική αγωγή στο εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα ή το θέατρο αποτελεί επιλογή για εκδρομή. Επομένως, μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με τον υπέροχο αυτόν κόσμο από μικρή ηλικία. Ακόμη, μη ξεχνάμε δεν είναι λίγα τα παιδιά που έχουν ως εξωσχολική δραστηριότητα το θεατρικό παιχνίδι.

Η θεατρική αγωγή στα παιδιά συμβάλλει σημαντικά στη συνολική μόρφωση και εκπαίδευση τους και προσφέρει ποικιλία γνώσεων. Το θέατρο έχει την ικανότητα να συμβάλλει στην πνευματική ανάπτυξη του παιδιού κάνοντας το να συνειδητοποιήσει ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι έκφρασης. Είναι μια ζωντανή τέχνη που παραδίδει συγκλονιστικά συναισθήματα, γνώσεις, πληροφορίες σε ένα παιδί και ενεργοποιεί τα πνευματικά του χαρίσματα.

Μέσα από αυτό, μπορεί να προβάλει υψηλή αξία και να δημιουργήσει πρότυπα. Το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει για τα παιδιά με δύο τρόπους: από την οπτική του κοινού και από την οπτική των ηθοποιών, τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά και βιώνουν τον ρόλο του έργου.

Το παιδί λόγω του θεατρού:

1. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τα πράγματα καθώς μαθαίνει να συζητάει τις ιδέες του.

2. Αποκτά μεγαλύτερη κατανόηση για τον κόσμο, τις αξίες, τον συνάνθρωπο.

3. Το άγχος του μειώνεται καθώς η συγκέντρωση του ενισχύεται.

4. Η φαντασία του αναπτύσσεται.

5. Λαμβάνει γλωσσικά ερεθίσματα και ιδέες που το βοηθούν να αναπτύξει το λεξιλόγιό του.

Αναστασία Κακλαμάνου