Η αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπων και μηχανών αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς και πολυδιάστατους τομείς της σύγχρονης κοινωνίας, που εκτείνεται από την καθημερινή χρήση της τεχνολογίας μέχρι τις δημιουργικές εκφράσεις στις τέχνες. Η σχέση αυτή δεν περιορίζεται απλώς στη λειτουργική συνεργασία, αλλά αναδεικνύει νέους τρόπους επικοινωνίας, έκφρασης και κατανόησης του κόσμου.
Στον τεχνολογικό τομέα, η αλληλεπίδραση ανθρώπου-μηχανής (Human-Computer Interaction, HCI) εστιάζει στην ανάπτυξη φιλικών και αποτελεσματικών διεπαφών που επιτρέπουν στους χρήστες να αλληλεπιδρούν με ψηφιακά συστήματα (Dix et al., 2004). Οι εξελίξεις στη μηχανική μάθηση, την τεχνητή νοημοσύνη και τα έξυπνα συστήματα καθιστούν δυνατή την προσαρμογή της μηχανής στις ανάγκες, τις προτιμήσεις και τη συμπεριφορά του χρήστη, δημιουργώντας έναν διάλογο που υπερβαίνει την απλή εντολή και απόκριση.
Παράλληλα, στις τέχνες, η αλληλεπίδραση ανθρώπων και μηχανών υλοποιείται μέσω της ψηφιακής τέχνης, της διαδραστικής εγκατάστασης, της γενετικής τέχνης και των ρομποτικών συστημάτων. Καλλιτέχνες χρησιμοποιούν τεχνολογίες για να δημιουργήσουν έργα που ανταποκρίνονται στην παρουσία, τις κινήσεις ή ακόμα και τις συναισθηματικές καταστάσεις του θεατή, καθιστώντας την τέχνη μια ζωντανή και εξελισσόμενη εμπειρία (Paul, 2008). Οι διαδραστικές εγκαταστάσεις συνδυάζουν αισθητήρες, κάμερες και λογισμικό για να μετατρέψουν τον θεατή από παθητικό παρατηρητή σε ενεργό συμμετέχοντα.
Η μετατόπιση αυτή επιτρέπει επίσης την κριτική αναθεώρηση της σχέσης μας με την τεχνολογία. Οι μηχανές δεν είναι πλέον απλά εργαλεία, αλλά συν-δημιουργοί και εταίροι στην καλλιτεχνική διαδικασία, αμφισβητώντας τις παραδοσιακές έννοιες της δημιουργικότητας και της υποκειμενικότητας (Manovich, 2013). Η τέχνη που προκύπτει από αυτή τη συνεργασία συχνά διερευνά θέματα ταυτότητας, ανθρωπινότητας και τεχνολογικής εξάρτησης.
Επιπλέον, η αλληλεπίδραση ανθρώπων και μηχανών μέσα από την τέχνη λειτουργεί ως μέσο κοινωνικού σχολιασμού και προβληματισμού για τις επιπτώσεις της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή, την ηθική και την πολιτική. Οι καλλιτέχνες, αξιοποιώντας την τεχνολογία, θέτουν ερωτήματα για το μέλλον της ανθρώπινης εμπειρίας σε έναν κόσμο όπου τα όρια μεταξύ φυσικού και ψηφιακού γίνονται όλο και πιο ασαφή.
Η αλληλεπίδραση ανθρώπων και μηχανών από την τεχνολογία στις τέχνες αναδεικνύει μια νέα εποχή όπου η τεχνολογία δεν είναι μόνο εργαλείο αλλά και μέσο έκφρασης και ερμηνείας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της σύγχρονης κουλτούρας και της ανθρώπινης αντίληψης.
Dix, A., Finlay, J., Abowd, G., & Beale, R. (2004). Human-computer interaction (3rd ed.). Pearson Education.
Manovich, L. (2013). Software takes command. Bloomsbury Academic.
Paul, C. (2008). Digital art. Thames & Hudson.
Η πρώτη μας αγάπη
Playlist to read this article
Love song by Taylor Swift
Wildest Dreams by Taylor Swift
Take my breath away by Berlin
Unconditionally by Kate Perry
I don’t want to miss a thing by Aerosmith
Στο ταξίδι για Αθήνα , στην μακρινή εκείνη πόλη , που κάτω από την στέγη των αστεριών της , φιλοξενεί εκατομμύρια ανθρώπους , θυμήθηκα την πρώτη μου αγάπη . Στο ταξίδι για το αύριο , μια ελπίδα για το σήμερα , θυμήθηκα το τσίμπημα του έρωτα που πρωτόγνωρα ακουμπούσε το κορμί μου . Στην πολύωρη μετάβαση για την πόλη του άγνωστου , που όμοια της δεν υπάρχει , που σε τυλίγει σε δρόμους και στενά , με σκοτάδι αναμειγμένα και φωτιά , θυμήθηκα πως ήταν να σε αγαπούν , όταν ήσουνα παιδί . Για εκείνη την αθώα , την πρώτη , την παιδική αγάπη . Την αγάπη που κρατάς όπου και αν πας , εικόνισμα στην καρδιά σου , ανάμνηση από το παρελθόν που ανακαλείς κάθε φορά που ακούς την λέξη αγάπη . Και ας έχουν μείνει λείψανα εκτίμησης και σεβασμού και ας έχουν περάσει δεκάδες χιλιάδες αιώνες από τότε . Η πρώτη αγάπη δεν ξεχνιέται . Και αν την βάλεις στο νου, και αν γελάσεις σθεναρά , θα ναι πάντα η αγάπη , η εκείνη αγάπη που σε κανε να νιώθεις ζωντανός . Σε καλοσώρισε στον κόσμο τον πραγματικό , τον σκληρό και γεμάτο συναισθήματα , τον άδικο τον κόσμο , τον καλό . Σε ταξίδεψε σε τόπους μακρινούς που η φλούδα σου δεν είχε ακουμπήσει , σου έκλεισε τα μάτια για να την εμπιστευτείς τυφλά , σου χάιδεψε το εφηβικό σου πρόσωπο γεμάτο θέρμη και σου ψιθύρισε στο αυτί, καλή τύχη , θα την χρειαστείς . Πάντα να εύχεσαι στην πρώτη σου αγάπη . Να σηκώνεις το ποτήρι ψηλά και να χαμογελάς για όλα όσα σου έχει προσφέρει . Χωρίς εκείνη , δεν θα ξερες τι γλυκό να σ’αγαπούν και να σου το δείχνουν . Χωρίς εκείνη , δεν θα ξερες τι σου αξίζει , τι οφείλει να περάσει το κατώφλι της ψυχής σου . Χωρίς εκείνη , δεν θα ‘χες μάθει να εκτιμάς , να παραστρατείς , να συγχωρείς , να παραβλέπεις. Και ας είναι γεμάτη λάθη η πρώτη μας αγάπη . Εκείνα μας δίδαξαν και τώρα θα μας διδάσκουν, πως οι άνθρωποι γεννιούνται , ζουν και φεύγουν ελεύθεροι . Και ας είναι γεμάτη καρδούλες και γλυκόλογα η πρώτη μας αγάπη . Κακό σημάδι της ενηλικίωσης , επάνω στο κορμί μας , η σιγή των αισθημάτων μας . Και ας είχε λόγια παιδικά και υποσχέσεις ανεκπλήρωτες , όνειρα απατηλά που τότε έμοιαζαν αληθινά .
Η πρώτη μας αγάπη , σκέψη του μυαλού μας πια , οριοθετεί τα θέλω μας . Μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε την σωστή και αγνή αγάπη , μακριά από σημάδια κακοποιητικής συμπεριφοράς . Γιατί αυτά δεν είναι αγάπη . Η πρώτη μας αγάπη συνοδεύεται από συναισθήματα αγνώστου προελεύσεως που η καρδιά αδυνατεί να ταυτοποιήσει . Είναι τόσο δυνατά , τόσο ηχηρά που καμιά φορά φοβάσαι μήπως και τα ανακαλύψουν οι περαστικοί του δρόμου . Αχ , και ξαφνικά γεμίζουν τα πνευμόνια σου αέρα , φουσκώνει περήφανα η ψυχή σου και νιώθεις την αδρεναλίνη να ρέει απεριόριστη στα μικρά μικρά , μικρά σου αιμοσφαιρίδια . Και δώστου πάλι όνειρα , τρελούτσικα και απίθανα , σενάρια ζωής που ίσως , και ναι , και όχι , και δεν ποτέ , μην βγουν αληθινά και σκέψεις , που σε κατακλύζουν την πρώτη ώρα του σχολείου . Η πρώτη μας αγάπη , συνήθως μας συναντά στα μαθητικά μας χρόνια . Σχολιαρούδα ακόμα , το άγγιγμα μας φαίνεται ιερό και το βλέμμα αθώο . Συνειδητοποιούμε την ομορφιά του σώματός μας και επενδύουμε σε εκείνη . Και έρχεται . Ήρθε , έφτασε κοντά μας , χωρίς καν να αναμένεις . Η πρώτη μας αγάπη , δεν είναι σαν τις άλλες . Ανακαλύπτει για πρώτη της φορά , τα απόκρυφα σημεία της ψυχής μας . Μαθαίνει να συνυπάρχει με τα υπόλοιπα συναισθήματα στο κουβάρι της καρδιάς μας . Και τραβάει ο τυχερός το νήμα που απλόχερα προσφέρει το μυαλό μας και μπερδεύονται οι ανθρώπινες σχέσεις σε ένα μπολ γεμάτο νάρκη . Η πρώτη μας αγάπη , είναι η κάψα που πρωτόγνωρα βιώνει το υπέροχο κορμί σου , σαν κοιτάς με σε βαθιές θάλασσες που σχηματίζουν τα μάτια του ανθρώπου που σε έφερε ως εδώ . Και τα μικρά του όνειρα , γίνονται δικά σου . Ένα με το σώμα σου , ένα με τα σχέδια , ένα με τα μάτια σου . Η πρώτη αγάπη δεν σε απογοητεύει . Σε ανεβάζει στον 7ο ουρανό και από εκεί χαζεύεις με ελπίδα . Τα σύννεφα που φεύγουν , τα γλαροπούλια που πετούν και την αλμύρα της θάλασσας να ακουμπά την άκρη του ποδιού σου . Και δεν σου φτάνει αυτό. Ζητάς άλλο και άλλο , σαν να στερεύει το οξυγόνο που αποζητά η κοφτή αναπνοή σου . Με απώτερο σκοπό , να μην την ξεχάσεις ποτέ . Αφήνει τα σημάδια της η πρώτη μας αγάπη .
Το αόρατο χέρι της πρώτη μας αγάπης , κατευθύνει την σκέψη του μυαλού μας . Σαν από μηχανής θεός , ξεπροβάλλει από αρχαία τραγωδία και μας οδηγεί σε πράξεις που μόνο ο έρωτας θα μπορούσε να λογίσει. Και ας φαίνονται όλα λανθασμένα . Και ας φαίνονται σωστά. Και ας μην γνωρίζεις πως πρόκειται για αληθινή αγάπη . Η πρώτη σου αγάπη και παντοτινή.
Στην πρώτη μας αγάπη , τα βλέπουμε όλα φωτεινά . Λουλούδια , αρχίζουν και φυτρώνουν στο σκοτεινότερο σημείο της συνειδήσεως μας και η γεύση των πραγμάτων αποκά μια άλλη διάσταση. Δεν γνωρίζουμε από χωρισμούς , μελόδραμα και γύρνα πίσω . Στην πρώτη μας αγάπη δεν χωράνε εγωισμοί . Το συγγνώμη ακούγεται ευωδία από τα χείλη του ανθρώπου , που αργότερα προτιμά να κρατά το στόμα του κλειστό . Το βλέμμα , εκείνο το σπινθιροβόλο βλέμμα που σε καρφώνει ολόκληρο , καθώς βαδίζεις στα τυφλά προς την μεριά του . Και σου κρατά το χέρι , σου ανεβάζει τους παλμούς βήμα προς βήμα και ο ουρανός γεμίζει αστέρια. Το γέλιο σου σκεπάζει με ευλάβεια τα ( ίσως και όχι τόσο πετυχημένα ) αστεία που ηχούν σαν ύμνος από τα χείλη που κοιτάς με τόση αγωνία. Και γελάς . Πολύ γελάς . Οι ματιές γεμίζουν τον χώρο που απλώνεται στα πόδια σου , φαρέτρα ολόκληρη κατέχουν , με βέλη ερωτεύσιμα και ανάθεμα αν ξέρεις που θέλουν να σε βρουν . Η πρώτη σου αγάπη γίνεται η αχίλλειος πτέρνα που συνοδεύει το σώμα σου για πάντα . Δεν την ξεχνάς . Δεν μπορείς να την ξεχνάς . Και ας έχει φύγει το πάθος . Ξέρεις ποιο είναι το αγαπημένο μου μέρος στην πρώτη μας αγάπη; Και στην κάθε αγάπη . Τα μικρά μεγάλα , αμέτρητα , αχόρταγα πειράγματα . Ποιος θνητός και ποιος θεός μπορεί να αντισταθεί μπροστά τους ; Σαν από χάδι αγγέλου , ομορφαίνουν εκείνο που αναπτύσσεται και σου ψιθυρίζει μυστικά της προσωπικότητας του άλλου . Τα μεγάλα τους μάτια , σε θωρούν και κάνουν την αγάπη σου ακόμα πιο μεγάλη . Η σάρκα σου , ανέγγιχτη ακόμα , από τα ανεξίτηλα σημάδια της αγάπης , αφήνεται στην δίνη του κυκλώνα που φωνάζει το όνομα του . Το μόνος γίνεται μαζί , και ας μην το βλέπεις έτσι . Τα δάχτυλα σου μπλέκονται στην ονειροπαγίδα και μετατρέπουν το θάρρος σε πράξη . Χρόνια αργότερα , σε ένα ταβερνάκι , σαν θυμηθείς εκείνες τις πράξεις , μην κοκκινήσεις λέγοντας πως ήταν χαζομάρες . Οι μνήμες ολοζώντανες στο πέρασμα του χρόνου , μας αποδεικνύουν ότι εκείνες έφτιαξαν την αγάπη . Την έχτισαν , πετραδάκι πετραδάκι , την πότισαν νερό για να ανθίσει . Και ήρθε και έδεσε η τύχη και σου πρόσφερε απλόχερα την πρώτη σου αγάπη.
Ο αέρας φυσάει λυσσασμένα και ακουμπά νοσταλγικά τα απόκρυφα σημεία του μυαλού σου. Στο τώρα , το σήμερα , το παρόν και το ύστερα . Η πρώτη σου αγάπη , συντροφεύει διστακτικά τα βήματα σου όπου και αν πας . Όπου και αν βρεθείς . Σου θυμίζει πως κάποτε αγαπήθηκες και αγάπησες πολύ . Και αν δεν την έχεις βρει ακόμα , μην σε νοιάζει , μην λυπάσαι – η μοίρα γνέθει για όλους το κρυφό τους πεπρωμένο . Σε εκείνους που ένιωσαν την πρώτη τους αγάπη , να κυλά αρμονικά , δροσοσταλίδες στο αίμα τους , φτερούγες πεταλούδας που αντικρίζει πρώτη φορά τον ήλιο . Η πρώτη μας αγάπη μας εγκαταλείπει όταν πια ωριμάσουμε . Μπορεί να γίνει και παντοτινή . Ποτέ δεν ξέρεις . Η ανάμνηση της , τα Εισόδια σε έναν καινούργιο κόσμο , χαράζονται ανέπαφα στα σύννεφα που προστατεύουν τα τοιχώματα της ψυχής μας . Στο παρόν , στο τώρα . Να θυμάσαι με δόξα την πρώτη σου αγάπη . Να την τιμάς και να την σέβεσαι . Γιατί σου έμαθε πολλά . Είτε να επιμένεις σε πολλά, είτε να φεύγεις αφήνοντας πίσω σου τα λίγα . Και ας πάει στο καλό . Η πρώτη σου αγάπη λείπει του έρωτος πολύ – μα δεν είναι αυτό το θέμα . Ο έρωτας προσωρινός , θυελλώδης , ατάραχος με βαρύ ιστορικό στην πλάτη του , δίνει την θέση στην αγάπη . Και εκείνη , εστεμμένη βασιλίσσης των συναισθημάτων , δεν ξεχνιέται ποτέ. Στην υγειά , λοιπόν , της πρώτης μας αγάπης , είπα και η πόλη έσβησε από μπροστά μου .
“There is nothing like young love. It comes at a time before the heart knows to protect itself when everything important is raw and exposed—the perfect environment for a soul-sucking, heart-crushing burst.”
Η πιο σημαντική σχέση ενός ατόμου είναι η σχέση που έχει με τον εαυτό του καθώς επηρεάζει όλους τους τομείς της ζωής του. Πιο συγκεκριμένα, τα πάντα στη ζωή μας μπορεί να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή, επί παραδείγματι να χάσουμε τη δουλειά μας ή να χωρίσουμε ή να χάσουμε το αγαπημένο μας πρόσωπο. Δύσκολες καταστάσεις, με διαφορετική βαρύτητα στην κάθε περίπτωση, αλλά δυστυχώς συμβαίνουν.
Μόνο ένα πράγμα παραμένει σταθερό, ο εαυτός μας!
Γι΄αυτό κιόλας θέλουμε να βελτιώσουμε τη σχέση που έχουμε μαζί του και το οφείλουμε για να αλλάξουμε τη ζωή μας προς το καλύτερο. Η αυτοαποδοχή, ο αυτοσεβασμός, η αυτοεκτίμηση είναι μερικά από τα «συστατικά» που μπορούν να διαμορφώσουν μια καλή σχέση με τον εαυτό μας.
Οι γνώσεις που έχουμε για τον εαυτό μας και ο τρόπος που επικοινωνούμε με το περίγυρο μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό με τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας. Η αυτοεικόνα και η αυτοεκτίμηση έχουν ως κοινό στόχο τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και της ψυχοσύνθεσης μας. Ωστόσο, μπορεί να επηρεαστούν από τους «σημαντικούς άλλους» της ζωής μας, δηλαδή από οικογένεια, φίλους κ.α.
Πιο συγκεκριμένα, η αυτοεικόνα είναι η ιδέα που έχουμε σχηματίσει για τον εαυτό μας με βάση τις εμπειρίες μας, τις δεξιότητες, τις ικανότητες, τις γνώσεις μας αλλά και την προσωπικότητα μας, από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Ακόμη, κι από όσα συμπεραίνουμε από τη συμπεριφορά μας και τις αντιδράσεις των άλλων απέναντι μας. Επεξηγηματικά, μέσα από τις εμπειρίες μας διαμορφώνουμε μια προσωπική εικόνα για τις ικανότητες, τις δεξιότητες, τις γνώσεις και την προσωπικότητά μας.
Η αυτοεικόνα στηρίζεται στα όσα επιλέγουμε να κάνουμε και όχι στα όσα επιλέγουμε να μην κάνουμε. Επομένως, αν έχουμε θετικές εμπειρίες συμβάλουν στην θετική ενίσχυση της αυτοεικόνας μας ενώ αν οι εμπειρίας μας είναι αρνητικές την επηρεάζουν.
Ακόμη, η άμεση επιδοκιμασία ή αποδοκιμασία από ένα άλλο άτομο είναι ένας ισχυρός «μηχανισμός» διαμόρφωσης της αυτοεικόνας μας. Τα σχόλια που δεχόμαστε από το περιβάλλον που συναναστρεφόμαστε επικυρώνουν, ενισχύουν ή αλλάζουν την εικόνα που έχουμε σχηματίσει για εμάς.
Όσο πιο ενισχυμένη είναι η αυτοεικόνα που διατηρεί ένας άνθρωπος τόσο καλύτερα μπορεί διαχειριστεί τις προκλήσεις που προκύπτουν στη ζωή του.
Από την άλλη, αυτοεκτίμηση είναι η θετική ή αρνητική αξιολόγηση της αυτοεικόνας μας. Δηλαδή, η αξιολόγηση για την προσωπική μας ικανότητα που αναπτύσσεται σταδιακά μέσα από τις εμπειρίες μας. Δεν έχει να κάνει με το πόσο καλά κάνουμε κάτι ή όχι αλλά με το τι αντιλαμβάνεται ο κάθε άνθρωπος ως σημαντικό.
Αν κάνουμε κάτι με επιτυχία η αυτοεκτίμηση μας αυξάνεται ενώ αν κάνουμε μια ανεπιτυχής προσπάθεια η αυτοεκτίμηση μας μειώνεται.
Η ακρίβεια της αυτοεικόνας και της αυτοεκτίμησης εξαρτάται από την ακρίβεια των αντιλήψεων μας αλλά και τον τρόπο που επεξεργαζόμαστε τις αντιλήψεις που έχουν οι άλλοι για εμάς. Αρκετά δύσκολο, καθώς δεχόμαστε επιρροές από το περιβάλλον μας συνεχώς.
Έτσι, καταλήγουμε πως η αυτοεικόνα και η αυτοεκτίμηση επηρεάζουν τα αντικρουόμενα εσωτερικά μηνύματα προς τον εαυτό μας, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τους άλλους αλλά και το προσωπικό στυλ της επικοινωνίας που ενστερνιζόμαστε.
Ξημέρωσε κιόλας αναπόφευκτα, και, για άλλη μία φορά, βρίσκομαι από πάνω σου και γράφω αυτές τις λέξεις, που εύχομαι να γεννήσουν όμορφες προτάσεις και να αγγίξουν έστω έναν συνάνθρωπο, όχι στον εγκέφαλο, αλλά εκεί που δε θα έφταναν οι λέξεις και οι εικόνες. Στην πραγματικότητα δεν κρατούσα ποτέ ημερολόγιο, ούτε καν ως ερωτευμένο γυμνασιόπαιδο, μα εδώ και λίγο καιρό νιώθω την ανάγκη να το κάνω. Δεν γνωρίζω το “γιατί”. Θα γράψω χωρίς ιδιαίτερο σκοπό, χωρίς ακραία επίπεδα συνοχής και συνεκτικότητας, αλλά με καθαρό νου και διαυγές πνεύμα. Δε θα μακρηγορήσω.
Σήμερα, λοιπόν, ξύπνησα αρκετά νωρίς, στις πέντε και μισή περίπου, ίσως και νωρίτερα. Δεν είχα ύπνο. Τελευταία δεν έχω ύπνο. Κοιμάμαι λίγο και τρώω λιγότερο. Η αλήθεια είναι πως δεν προσπάθησα να ξαναμπώ στην αγκαλιά του Μορφεά αφού δεν ένιωθα την ανάγκη. Βγήκα, λοιπόν, στο μπαλκόνι και κάθισα για περίπου μία ώρα κάτω από το ξύλινο υπόστεγο, χαζέυοντας τις σταγόνες της βροχής που αυτοκτονούσαν με μένος στο έδαφος. Για πρώτη φορά στη ζωή μου ένιωθα τόσο χαλαρός, αλλά όχι νωχελικός, και δεν με ενοχλούσε τίποτα και κανείς. Είχα ξεχάσει για πρώτη φορά το κινητό μου σε κάποιο άλλο δωμάτιο, ούτε εγώ θυμάμαι που ακριβώς, και απολάμβανα το βρόχινο ηχόχρωμα που θώπευε τα αυτιά μου. Η βροχή είχε αυτοκτονικές διαθέσεις κι εγώ το απολάμβανα. Δεν είμαι λογοτέχνης, ούτε ποιητής. Προσπαθώ, με μόνο μου όπλο τις λέξεις που μου έμαθε η μάνα μου, να περάσω και να αποτυπώσω δύο ή τρεις εικόνες σε λίγα μυαλά που ακόμη συνεχίζουν να προσπαθούν να καταλάβουν περί τίνος γράφω. Η συνοχή δεν είναι πάντοτε φίλη μου. Γι’ αυτό χάνομαι στις σκέψεις μου και μεταπηδώ από το ένα νόημα στο άλλο. Έχω το δικαίωμα όμως να γράφω κι εσύ την επιλογή της ανάγνωσης.
Τελευταία συναντώ αρκετά άτομα που δεν αγαπούν τόσο πολύ τη βροχή και δυσκολεύομαι να το πιστέψω. Κατ’ εμέ η βροχή δεν είναι ένα άσχημο καιρικό φαινόμενο, ένα εμπόδιο στη ζωή των ανθρώπων. Είναι μια μοναδική κατάσταση, μια τεράστια αφορμή για εσωτερική αναζήτηση και ισοδυναμεί με το διαλογισμό και τη γαλήνη. Η βροχή είναι, επίσης, συνώνυμο της ησυχίας, του μονολόγου και της νιρβάνα. Η βροχή είναι το καμπανάκι εκείνο που σου υπενθυμίζει πως ήρθε η ώρα να αποδεχθείς τα αισθήματα σου και τη σκοτεινή και καταθλιπτική όψη της πραγματικότητας της ζωής σου. Η βροχή είναι συνώνυμο και της ζωής. Αισθάνεσαι όλα σου τα προβλήματα να εκμηδενίζονται με την πρόσκρουση των σταγονών στο έδαφος. Όπως αυτοκτονόυν οι σταγόνες αυτές, αυτοκτονούν και τα προβλήματά σου.
Τέλος, αφού διάβασες το κείμενο μου ως εδώ, αντικατάστησε τώρα νοηματικά τη λέξη “βροχή” με τη λέξη “δάκρυα”.
Η βροχή κρύωνε έξω, στο δρόμο. Χτυπούσε το τζάμι και φώναζε, κρυώνω. Ήτανε, πράγματι, χειμώνας. Το τζάμι τη λυπήθηκε, της άνοιξε, την έβαλε με στο δωμάτιο. Ο άνθρωπος έγινε έξω φρενών. Είσαι τρελό, του φώναξε, πού ξανακούστηκε να μπαίνει η βροχή μες στο δωμάτιο; Είσαι τρελό. Μα είναι βροχή δωματίου, είπε ήρεμα το τζάμι, δεν ακούς τι ωραία που ηχεί πάνω στο πάτωμα, πάνω στο τραπέζι, πάνω στο μέτωπο σου; Είναι βροχή δωματίου.
Αργύρης Χιόνης, «Παρά ένα δώδεκα μαγικά παραμύθια – ΙΙ»
Όταν ακούμε την λέξη ψυχανάλυση ,σκιαζόμαστε. Φοβόμαστε , φέρνουμε με τον νου μας τα χειρότερα. Πειράματα , συζητήσεις ανοιχτού περιεχομένου , λύτρωση. Το βασικό και σημαντικότερο . Το ένα και μοναδικό . Η λύτρωση , το τρόπαιο που σου εξασφαλίζει την ευτυχία , την ευτυχία που εσύ ορίζεις , με τους δικούς σου γνώμονες και κανόνες. Και η ψυχανάλυση , δεν είναι απαραίτητο να γίνει με ειδικό. Δεν είναι η ψυχανάλυση κάτι περισσότερο από μια κουβέντα δέκα λεπτών με τον στενό σου φίλο. Τι γίνεται στην περίπτωση που εσύ αγαπάς την ψυχανάλυση ; Τι συμβαίνει όταν επιζητάς να ρίξεις μια ματιά στην βαθύτερη σύσταση των ανθρώπων ; Στα άπλυτα , τα απόμερα , τα απόκρημνα , απόκρυφα σημεία της ψυχής τους ; Όταν νιώθεις την ανάγκη να δώσεις το κλειδί της λύτρωσης σε όλους , γιατί πιστεύεις πως όλοι έχουν δικαίωμα σε μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους ; Όταν πιστεύεις πως όλοι αξίζουν το φάρμακο της ευτυχίας γιατί έτσι ο κόσμος θα ήταν καλύτερος ;
Καταρχάς , οφείλω να σταθώ σε μερικά σημεία. Δεν πρόκειται να σωθούν όλοι. Δεν πρόκειται να βρει γατρειά το ανθρώπινο είδος στην πλειοψηφία του. Είναι αδύνατο , ακατόρθωτο , απλησίαστο. Ούτε όλοι θέλουν να σωθούν. Μερικοί ξεχνούν. Ξεχνούν πως τους βοήθησες και πως στάθηκες δίπλα τους , ωσάν ακοίμητος φρουρός. Ξεχνάνε πόσο έκλαψες με τον πόνο τους και πόσο χάρηκες με την χαρά τους. Ξεχνάνε , θυσίες , πολύτιμο χρόνο , που κάθισες για να τους γιατρέψεις , λησμονούν , διαγράφουν από την μνήμη τους , κάνουν πως δεν ξέρουν. Και προτιμούν να προσφύγουν σε άλλους , που δηλητηριάζουν την ήδη υπάρχουσα πρόοδο. Με ψέματα και αυταπάτες ! Όμως , η ψυχανάλυση δεν γίνεται για τους λίγους , για την μειοψηφία . Στόχος μας είναι οι πολλοί. Η κάθαρση της ψυχής τους , και συνάμα η δική μας . Γιατί , το να καταλαβαίνεις τους ανθρώπους , έχει και την καλή του πλευρά , το δώρο , την αξία του αυτούσια. Μερικοί το βρίσκουν βαρετό , να κάθεσαι και να ακούς τα προσωπικά του άλλου. Άλλοι το βρίσκουν πηγή ειδήσεων και κουτσομπολιού. Όμως η ψυχανάλυση , είναι το ομορφότερο πνευματικό αγαθό που μπορεί να κατέχει κάποιος. Και ξέρεις γιατί ; Η σωτηρία της δικής σου ψυχής , κρύβεται ανάμεσα στις χαραμάδες της ψυχής του ατόμου , που κάθεται απέναντί σου.
Η ώρα της λύτρωσης κοντοζυγώνει , με την “άφεση “ αμαρτιών του ανθρώπου που ψυχολογείς . Μέσα από τα δικά του τραύματα , εξερευνείς τον εαυτό σου , αποφεύγεις συμπεριφορές , παράδειγμα προς μίμηση / αποφυγή για σένα. Ανακαλύπτεις μια διαφορετική διάσταση των πραγμάτων και ξεφεύγεις από την απόλυτη πλευρά της ζωής . Γεμίζεις το σώμα σου με “φρέσκο αίμα “ αντιλήψεων και προβλημάτων που μέχρι τώρα δεν παρατηρούσες. Οδηγείς μια ψυχή προς την κάθαρση , προς την ανεύρεση της αλήθειας , προς την λύτρωση που λαχταρά και επιθυμεί ! Πιο όμορφο συναίσθημα από το να βοηθάς τους άλλους , δεν υφίσταται , δεν ανιχνεύεται , δεν υπάρχει. Η ευτυχία στα μάτια τους , όταν λύνεται το πρόβλημα , όταν μπορούν και θέλουν να ανοιχτούν , όταν τους βοηθάς να ξεπεράσουν τις ανασφάλειες τους και όταν σου το ΑΝΑΓΝΩΡΊΖΟΥΝ, είναι θείο δώρο. Κοιτώντας τα μάτια των ανθρώπων καταλαβαίνω πολλά για εκείνους, για την φύση τους , για τα τραύματα τους , για τον τρόπου που τους ώθησε να συμπεριφέρονται έτσι. Άλλοι συγχωρούνται , άλλοι όχι.
Αν πιάσεις το χέρι μου , το χέρι που εσύ θεωρείς βήμα προς την λύτρωση , το χέρι που σε οδηγεί στην ψυχανάλυση , θα νιώσεις αμέσως την ζεστασιά που σου προσφέρει η ειλικρίνεια που υπάρχει στο κενό αέρος. Κανένα μυστικό δεν τολμήσει να διαβεί τις πόρτες που εμείς θα ορίσουμε και καμιά θεϊκή ύπαρξη δεν θα γνωρίζει τι λέμε και τι εννοούμε. Η ψυχανάλυση , το άνοιγμα της ψυχής , η λύτρωση , θέλει απομόνωση , μυστικότητα , προσήλωση . Κόπο και τρόπο , ηρεμία και αποδοχή , εστίαση στον στόχο , γαλήνη και ψυχική προετοιμασία. Είναι δύσκολο να ανοιχτεί κάποιος , το γνωρίζω , δεν είναι άλλωστε και το πιο λογικό πράγμα , στην κοινωνία που ζούμε . Δεν χωράνε άβολες καταστάσεις μεταξύ τους . Δεν μπορείς να αρνηθείς , όταν ο άλλος σου ζητά να αναλύσει την ψυχή σου . Επιθυμεί διακαώς να σε λυτρώσει , να σε οδηγήσει στην ευδαιμονία που εσύ θα επιλέξεις .
Είναι όμορφο να διεισδύεις στην ψυχή των ανθρώπων . Και ας λένε μερικοί πως πρέπει να κοιτάς εσένα πρώτα . Μέσα από τους άλλους μαθαίνεις να ζεις με ορθά πρότυπα , με δικούς σου κανόνες και μοιράζεσαι εμπειρίες και νέες απόψεις . Οι ψυχές των ανθρώπων είναι όμορφες , αυτές καθαυτές , απλά κάποιοι φρόντισαν να τις λασπώσουν πριν καν βγάλουν τα πρώτα άνθη τους . Γονείς , φίλοι , πρώην , δεν έχει σημασία . Η ζημιά που μπορείς να κάνει στην ψυχή του άλλου είναι ανυπολόγιστης αξίας . Και κανένας δεν σε τιμωρεί για αυτό . Ίσως θα έπρεπε να είχαμε όλοι μια ψυχανάλυσης στην ζωή μας , κάποιον να λέμε τα αληθινά προβλήματα μας , τις βαθύτατες σκέψεις μας , την αγωνία και τις ανασφάλειες μας . Ίσως και όχι . Οι άνθρωποι δεν αξίζουν να έχουν δίπλα τους κάποιον να τους ψυχαναλύει και να τους οδηγεί προς την λύτρωση , όταν οι ίδιοι δεν το εκτιμούν . Όταν δεν σέβονται την προσπάθεια του . Όταν τον κατακεραυνώνουν και τον απομακρύνουν , τον μοναδικό σωτήρα τους . Μα δεν είναι όλοι έτσι . Ανακαλύπτεις μόνος σου και αποφασίζεις . Ποιος θα είναι ψυχαναλυτής , αν αξίζει η ψυχανάλυση , πως τέλος πάντων θα ανοιχτείς σε κάποιον .
Η ψυχανάλυση , το ομορφότερο δώρο . Ευχή και κατάρα . Ή και όχι .
Δεν ξέρω τι μου φαίνεται πιο δυστυχισμένο. Να κατατάσσεις τους ανθρώπους σε μια κατηγορία ή να προσποιείσαι πως είναι ο καθένας τους διαφορετικός. Ενώ μέσα σου θάβεις την ωμή αλήθεια . Την αλήθεια που εσύ διαλέγεις να αποκαλείς αλήθεια , που φυλάς καλά κρυμμένη στα ενδόμυχα της ψυχής . Την αλήθεια που δεν τολμάς να πεις , επειδή ξέρεις πως φταίει κάποιος για εκείνη. Την αλήθεια που κανένας δεν δέχεται επειδή δεν το έχουν νιώσει . Και πως να το έχουν νιώσει . Το συναίσθημα της ψυχικής αλλοίωσης , το τέλμα της ανθρώπινης ύπαρξης . Ή έτσι θέλουμε να παρουσιάσουμε την απογοήτευση που γευόμαστε όταν θέτουμε κάποιον πολύ πιο υψηλά από ότι του άξιζε. Ή έτσι νιώθουμε μάλλον και κανείς μας δεν είναι ικανός να ανακαλύψει τι είναι τελικά αυτό που μας προκαλεί να κατηγοριοποιούμε τους ανθρώπους σε μια μόνο κατεύθυνση.
Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί . Δεν υπάρχουν ευγενείς και αγενείς . Ούτε λάθος και σωστοί. Προσανατολισμένοι προς το λάθος , το λάθος που πρόκειται να κάνουμε , όλοι εκείνοι που γνωρίζουμε στην ζωή μας . Και αναρωτιόμαστε τι ίσως να έφταιξε και τους κατηγορούμε άδικα έτσι . Και αν μας συναντήσουν και μάθουν για την κατάταξη τους , θα μας ζητήσουν εξηγήσεις. Επιχείρημα . Και εσύ τι να τους πεις. Τα ρέστα στον προηγούμενο . Έτσι ωμά , απλά και ρεαλιστικά . Δίχως γιατί ξέρεις εγώ , σε θεωρώ καλό αλλά , και διάφορα άλλα προηγούμενα . Ο προηγούμενος . Ο πρώην . Ο παλιός . Ο εκείνος . Όπως θέλεις αποκάλεσε τον , αλλά για μας είναι κοινός παρονομαστής . Ο άνθρωπος που προκαλεί την κατάταξη των άλλων , προς μια μόνο πλευρά . Και αυτή , θα ναι κακιά πάντα , έτσι γιατί μας έμαθε έτσι . Έτσι , γιατί βάλαμε το χέρι μας στην φωτιά και βιαστικά το τραβήξαμε γιατί κάηκε . Έτσι , γιατί μας έμαθε να μην πιστεύουμε τίποτα , πάρα μόνο να εμπιστευόμαστε την σκιά του εαυτού μας . Και εκείνη σκοτεινή καθώς είναι , μας τρομάζει και δεν τολμάμε να εκμυστηρευτούμε τα πιο απόκρυφα μυστικά μας , ούτε στο ίδιο μας το είναι . Έτσι , γιατί μια φορά μαθαίνεις πως δεν τίθεται θέμα εμπιστοσύνης. Γιατί όλοι σου φαίνονται κακοί . Γιατί στο προσωπάκι τους , βλέπεις όσα έχεις περάσει .
Κοιτάζεις τα μάτια των ανθρώπων και πάνω σε αυτά , αντικατοπτρίζεται όλος ο πόνος που βίωσες . Όλο εκείνο το συναίσθημα θυμού που έχεις κρύψει καλά , μέσα στα δικά σου μάτια και δεν λέει να βγει παρά έξω . Κοιτάζεις την θωριά τους και ανατριχιάζει το χέρι σου γιατί θυμάσαι πως δεν πρέπει να ακουμπάς. Γιατί θα καείς. Θαυμάζεις το σκοτάδι των ματιών τους , και κανείς αυτόματα ένα βήμα πίσω γιατί σου θύμισε τι απέγινες εσύ , όταν έμπλεκες με τα σκοτάδια. Αφουγκράζεσαι τα όνειρα τους και τις ανησυχίες σου και ταυτόχρονα αδιαφορείς γιατί δεν έχει μείνει μήτε στάλα , μήτε ίχνος ευαισθησίας εκεί που θέλουν να ψάξουν . Εκεί που έχεις κλειδώσει καλά και φοβάσαι μήπως κάποιος από αυτούς , δει με μια διαπεραστική , τυχαία ματιά , κομμάτια του παρελθόντος. Ανιχνεύεις την ύπαρξη τους και σκιάζεσαι στην ιδέα να ειπωθούν δύο τρία λόγια μεταξύ σας . Γιατί θυμάσαι καλά , πως καταλήγει όλο αυτό . Γιατί τα τραύματα , νωπά ακόμα , πάνω στο δέρμα σου , είναι σημάδια που δείχνουν την σωστή κατεύθυνση. Τον σωστό δρόμο , εκείνον που θεωρείς αλήθεια . Εκείνον που στο διάβα του , έχει ταμπέλα ” Προσοχή κίνδυνος “. Και μετά , αφού τα σκεφτείς όλα αυτά , κατηγοροποιείς τους ανθρώπους . Όχι δεν μου κάνει , ούτε αυτός , ούτε εκείνος , ούτε κανένας άλλος . Γιατί άραγε .
Και κανένας δεν είναι έτοιμος ψυχικά να ζητήσει τα ρέστα . Υπάρχει κανένας γενναίος , ανάμεσα μας , που θα κυνηγήσει την απόδειξη από τα σπασμένα που άφησε κάποιος ; Αλίμονο σε εκείνους που δέχονται να καθαρίσουν τα υπολείμματα. Δεν έφταιξε κανένας τους , σε τίποτα . Δεν είναι υπαίτιοι , δεν έσπασαν εκείνοι, δεν ήξεραν , δεν ήθελαν να μάθουν . Οι φήμες λένε , πως ακόμα μαζεύεις τα σπασμένα. Και εκείνα , σου θυμίζουν να κατατάσσεις τους ανθρώπους προς μια οδό . Την οδό αλήθειας , έτσι την έχεις ονομάσει . Την οδό που διαβαίνουν , όσοι έρχονται και πάνε στην ζωή σου . Και είναι στρωμένη με τα σπασμένα . Και μόνο οι κακοί στρίβουν επί της οδού αυτής και δοκιμάζουν την τύχη τους . Και αν περάσουν όλοι από εκεί , σημαίνει πως όντως είναι όλοι κακοί ; Τολμάς να ερωτήσεις την καρδιά σου , τα σπασμένα όμως θρυψαλα σε επαναφέρουν στην πραγματικότητα . Όλοι ίδιοι , όλοι προς μια κατεύθυνση. Και δεν αλλάζεις γνώμη , επιμένεις . Δεν υπάρχει diversity. Δεν υπάρχει διαφορετικότητα , κανένας τους δεν διαφέρει . Και αν είναι όλοι κακοί , ας είναι . Δεν επιμένεις , ξέρεις , άλλωστε μια φορά το έζησες .
Και ας παραπονιούνται μερικές φορές πως είναι κρίμα να τοποθετούμε τους ανθρώπους προς μια κατεύθυνση . Σε μια κατηγορία , διαμαρτυρόμενοι πως δεν τους αξίζει . Αν ήξεραν , θα καταλάβαιναν . Αν γνώριζαν , θα έλεγαν καταλαβαίνω . Αν ένιωθαν , θα μπορούσαν να κατανοήσουν . Αλλά όχι . Αλλά ποτέ , δεν συνέβη αυτό . Πάντα κρίνουμε τους άλλους , για την απόλυτη στάση τους , δίχως να βλέπουμε τα τραύματα τους . Τους κρίνουμε, με την αγαθή μας φύση , νομίζοντας πως είναι εύκολο να τους πλησιάσουμε . Χωρίς να γνωρίζουμε πως έχουν καεί και έχουν χορτάσει από δαύτα . Χωρίς να γνωρίσουμε τα trust issues που έχουν αναπτύξει , αγνοώντας τα πλήρως. Ξέρεις , μερικές φορές ζωγραφίζουμε στο μυαλό μας , πως όλα είναι όπως την πρώτη φορά . Την πρώτη φορά που γνωρίζεις κάποιον και θέλεις να μάθεις για κείνον. Για κάποιους , όμως , όλες οι γνωριμίες είναι ίδιες . Καταλήγουν στο ίδιο άτοπο συμπέρασμα, στην ίδια φαρσοκωμωδία , στην ίδια θεατρική παράσταση . Δεν χρειάζεται να τους κατευθυνθούμε. Ξέρουν την αλήθεια . Αλλά την αγνοούν για το καλό τους . Γιατί , κουράστηκαν. Γιατί απηυδήσσαν . Γιατί σιχσθηκαν τον κόσμο που αναπνέουν και κινούνται. Γιατί κανένας τους δεν απέδειξε πως αξίζει να μοιραστούν το όνειρο . Και μετά , δεν θέλησαν να ξαναδοκιμάσουν.
Δεν ξέρω αν είναι σωστό ή λάθος . Δεν ξέρω αν πρέπει να μιλήσουμε για υπευθυνότητα , σε μια κοινωνία που έχει χαθεί η αξία της. Γιατρειά θα βρεις , μα όταν εσύ το θελήσεις . Όταν συνειδητοποιείς πως ή όλοι είναι ίδιοι ή ο καθένας είναι διαφορετικός. Εσύ διαλέγεις και παίρνεις . Εσύ επιλέγεις τι θέλεις να ορίσεις ως αλήθεια. Η ζωή μας , όλη , μια πλάνη , που παλεύουμε να βρούμε κάποιον να ρίξουμε το φταίξιμο και να πάμε παρακάτω . Ή μήπως πρέπει . Πρέπει να επιρρίπτουμε τις ευθύνες , εκεί που πρέπει . Κανένας μας δεν θέλει να ξέρει , πως είναι η αιτία που κάποιος μαζεύει τα σπασμένα . Μα σε κάποιους αξίζει . Γιατί θέλησαν να χαλάσουν , ο,τι όμορφο είχε χτίσει κάποιος . Που με έκανες και σ’ αγαπώ , και τώρα μαραζώνω , λένε οι στίχοι . Και τους πιστεύουμε. Και μαραζώνεις , όχι γιατί θέλεις να επιστρέψεις , αλλά γιατί αναγκάζεσαι να ξεφύγεις προς την κατάταξη . Και είναι κρίμα για τους άλλους. Αλλά δεν φταις εσύ . Δεν ξύπνησες μια μέρα και είπες να μην πιστέψεις ξανά ποτέ κανέναν. Μπορούμε να αποδώσουμε ευθύνες , εκεί που πρέπει λοιπόν. Εκεί που ξέρεις . Και ας κάνουν πως δεν κάνουν . Ξέρουν πως έχουν ευθύνη και ας μην το παραδέχονται. Αργά ή γρήγορα , όλοι το παραδέχονται.
Με τον όρο αυτό νοείται η διαφορετική, αντισυμβατική σκέψη, η οποία λαμβάνει υπόψη της διάφορες οπτικές γωνίες. Έτσι, κάθε φορά που κάποιος αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα, δεν αυτοπεριορίζεται στις επιλογές, που του επιβάλλουν οι καταστάσεις, αλλά επεκτείνεται στις «έξω από το κουτί» δημιουργικές προοπτικές.
Ένα από τα πρώτα οπτικά ερεθίσματα που καθιέρωσαν τη χρήση της φράσης αυτής είναι ο «γρίφος με τις εννέα τελείες», ο οποίος χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τους ιθύνοντες της Walt Disney, με σκοπό να ελέγξουν τη φαντασία των εργαζομένων τους.
Ειδικότερα, πρόκειται για εννέα κουκκίδες, που σχηματίζουν ένα τετράγωνο, οι οποίες πρέπει να ενωθούν χρησιμοποιώντας τέσσερις ή λιγότερες ευθείες γραμμές με δύο περιορισμούς. Αφενός, να μην σηκωθεί καθόλου η μύτη του μολυβιού από το χαρτί και αφετέρου, να μην περάσει το μολύβι πάνω από την ίδια κουκκίδα περισσότερο από δύο φορές.
Το κουτί στο οποίο αναφέρεται η φράση είναι το υποτιθέμενο κουτί που σχηματίζεται αυτομάτως στο μυαλό, κοιτώντας κανείς τις τελείες. Μόνο όσοι σκέφτονται «έξω από το κουτί» μπορούν να δουν τις πιθανότητες έξω από αυτό και να λύσουν τον γρίφο».
Ακούστηκε το κρακ. Και παραδίπλα ένα ακόμα. Για αρκετή ώρα επαναλαμβανόταν ο ήχος , χωρίς διακοπή. Περίμενα υπομονετικά , μέχρι να ακουστεί και στο δικό μου αβγό. Και ξάφνου, κάτι λαμπερό θόλωσε την όραση μου. Κάτι μεγάλο…και φωτεινό. Μετακινήθηκα , με δυσκολία και είδα μπροστά μου την θάλασσα. Το ωκεάνιο σπίτι μου. Ήξερα πως εκεί θα ήταν ασφαλές το μικροσκοπικό σώμα μου. Όυτε που πήρα είδηση , δύο γεροδεμένους τύπους που παίζανε με κάτι παράξενα αντικείμενα και με μια μπαλίτσα.-Πρόσεχε ρε μεγάλε, του φώναξα , καθώς επιχείρησε να πιάσει την μπάλα ,ποδοπατώντας εμένα φυσικά. Δεν με παρατήρησε. Στο πρόσωπο , φορούσαν κάτι παράξενο , κάτι μυστήριο. Έστρεψα το βλέμμα μου , γύρω γύρω. Μα πως δεν το είχα καταλάβει ; Όλοι φορούσαν αυτό το παράξενο αντικείμενο στο πρόσωπο τους. Δεν ήξερα ακριβώς με τι μοιάζει. Κάποιο κόσμημα ίσως.
Και εκεί με σκούντηξε ένα από τα αδέρφια μου.- Ώρα να φύγουμε , τι κάθεσαι και τους κοιτάς, με ρώτησε ειρωνικά. Αμέσως , βάλθηκα να κουνήσω τα πτερύγια μου. Μετά από αλλεπάλληλες κινήσεις , κατάφερα να μετακινηθώ. Στο δρόμο μου , συνάντησα κάτι που έβγαζε καπνούς. Έκανα να το δαγκώσω , νόμιζα πως ήταν τροφή. Με σταμάτησε η φωνή μιας άλλης χελώνας, λίγο μεγαλύτερης από εμένα.
-Τι θαρρείς πως κάνεις ; Δεν βλέπεις πως βγάζει καπνούς ; Το έχουν οι άνθρωποι αυτό στο στόμα τους , νομίζεις πως είναι για καλό;
– Τι θα πει άνθρωποι ; Τι είναι αυτό ;
– Τους βλέπεις όλους αυτούς που κάθονται στην πλαζ ; Αυτοί δεν είναι σαν εμάς. Δεν έχουν πτερύγια , μα μόνο κάτι παράξενα μακρόστενα πράγματα , που τα χρησιμοποιούν για όλες τους τις δουλειές . Με αυτά χαιρετάνε ο ένας τον άλλον , μιλάνε , πίνουν νερό και κολυμπάνε. Με αυτά κρατούν και αυτό που πήγες να δαγκώσεις. Έχω ακούσει πως το πετάνε , όταν τελειώσει , μα για εμάς τις χελώνες , για καλό δεν είναι.
– Και τούτο δω το παράξενο πράγμα που φοράνε στο στόμα τους τι είναι; Πριν προλάβω να ολοκληρώσω , είχε φύγει. Είχα μείνει πολύ πίσω , σε σχέση με τους άλλους και βάλθηκα να τους φτάσω. Συνάντησα και άλλα αντικείμενα στο διάβα μου . Άσπρα χάρτινα πράγματα με μια καφέ ουσία στο εσωτερικό , ή τέλος πάντων ό,τι είχε απομείνει από εκείνη. Και ύστερα χαρτάκια . Και άλλα χαρτάκια . Μα πόσα αφήνουν εδώ στην άμμο , αυτοί οι άνθρωποι τέλος πάντων ; Δεν σκέφτηκαν καθόλου πως μπορεί να περάσω εγώ και άλλες πόσες χελώνες από δω ; Η μήπως δεν ξέρουν για εμάς ;
Και ώσπου να σκεφτώ παραπάνω, για το αν οι άνθρωποι ήξεραν ότι σε εκείνο εκεί το μέρος υπήρχαν χιλιάδες αβγά με ασήμαντα πλάσματα σαν εμάς , λύθηκε η απορία μου . Ξεπήδησε πιο δίπλα μια ταμπέλα με την φωτογραφία μου. Διάσημος είμαι και με έχουν σε επιγραφή , σκέφτηκα. Πρέπει να είχα κάνει κάτι σπουδαίο! Γράμματα ανθρώπινα ήταν από κάτω , δεν καταλάβαινα τι έλεγε. Μια ψηλή κοπέλα , που τριγύρω της είχε μαζέψει και άλλους ανθρώπους βρισκόταν ακριβώς σε εκείνο το σημείο και εξηγούσε κάτι σχετικό με μένα. Την άκουσα να λέει :Η χελώνα Καρέτα-Καρέτα θεωρείται είδος προς εξαφάνιση. Ο θόρυβος από τα ξενοδοχεία και τις ταβέρνες τρομάζει τις θηλυκές χελώνες, τα φώτα αποπροσανατολίζουν τα μικρά χελωνάκια, ενώ τα οχήματα, οι ομπρέλες για τον ήλιο και οι ξαπλώστρες συμπιέζουν την άμμο προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στις φωλιές με τα αυγά. Ώστε μας ήξεραν τελικά. Δεν καταλάβαινα τι έλεγε , όμως από τον τρόπο που κουνούσε τα μακρόστενα πτερύγια , που έχουν όλοι οι άνθρωποι , έπρεπε να ήταν άκρως σημαντικό ! Ένας από αυτούς ξεμάκρυνε από το σημείο και έριξε το παράξενο αντικείμενο που είχε στο πρόσωπο του , στην θάλασσα. Στην αρχή πανικοβλήθηκα , καθώς θυμήθηκα πως έπρεπε να ακολουθήσω τα άλλα αδέρφια μου που είχαν πια φτάσει στο τέλος της αμμουδιάς και ετοιμαζόντουσαν να τους πάρει το κύμα. Και ύστερα σκέφτηκα , μα τι καλός, ρίχνει το φαγητό του στην θάλασσα για να μπορέσουμε και εμείς να επιβιώσουμε ! Τελικά, ίσως να μην είναι τόσο κακοί οι άνθρωποι…
Με τα χίλια ζόρια , έφτασα επιτέλους στο νερό. Είχε βραδιάσει πια. Μα πόσα λαμπερά αντικείμενα έχει ο χώρος ! Μερικά κάνουν θόρυβο και πηγαινοέρχονται σε έναν μεγάλο δρόμο. Θα ήθελα να τα εξερευνήσω , κάποτε . Ίσως…. όταν ξαναγυρίσω. Όταν μπήκα στο νερό, ένιωσα σαν να έφτασα επιτέλους στο σπίτι μου. Ησυχία και ηρεμία , σε ολόκληρο τον ωκεανό δεν ακουγόταν τίποτα . Πως την αντέχουν οι άνθρωποι , τόσο φασαρία , μου λες ; Έπρεπε να βρω τα αδέρφια μου τώρα , την μάνα μου , κάποιον δικό μου . Και τροφή. Η πείνα μου υπενθύμιζε συνεχώς να κουνάω τα πτερύγια μου για να μπορέσω να βρω κάποια μέδουσα , που τόσο είχα την ανάγκη να φάω. Το ασταμάτητο κολύμπι μου , διέκοψε η σκιά ενός αντικειμένου. Επιτέλους , τροφή ! Όσο πλησίαζα , τόσο περισσότερο μου φαινόταν γνωστό εκείνο το σχήμα. Αφού , κοντοζύγισα , συνειδητοποίησα ότι ήταν αυτό που είχε πετάξει στην θάλασσα , εκείνος ο άνθρωπος ! Μα πως ήξερε τι ακριβώς τρώω ; Ήταν ακριβώς , σαν μια μέδουσα , δεν μπορούσα να δω διαφορές. Με μπέρδεψε , όμως. Έπρεπε τελικά να το δαγκώσω; Η πείνα δεν άφησε περαιτέρω ερωτήσεις. Προσπάθησα να το καταπιώ. Σαν κάπως βαρύ να ήταν .Ξάφνου , ένιωθα να πνίγομαι . Τα πλοκάμια αυτού του αντικειμένου τυλίχτηκαν με γρήγορο τρόπο , γύρω από τον λαιμό μου. Μα τι συνέβαινε ; Πώς μπορεί η τροφή να σε προδώσει , τόσο απλά ; Συνειδητοποίησα πως δεν μπορούσα να κουνηθώ. Απελπισμένα , κούνησα τα μικρά μου πτερύγια , ζητώντας για βοήθεια. Κανένας τριγύρω . Αργά και βασανιστικά , περίμενα τον βέβαιο θάνατο . Άνθρωπε , γιατί το έκανες αυτό;
Τα ζώα δεν διαθέτουν έναρθρο λόγο . Δεν μπορούμε όμως να αγνοούμε επιδεικτικά την δική τους πλευρά. Πάνω από το 70% έχουν βρεθεί να έχουν καταπιεί πλαστικά. Απορρίμματα ανθρώπινων δραστηριοτήτων υπάρχουν σε όλους τους θαλάσσιους βιοτόπους, από τις παραλίες μέχρι τα πιο απομακρυσμένα σημεία των ωκεανών. Από όλους τους τύπους των θαλάσσιων απορριμμάτων τα πλαστικά είναι τα πιο προβληματικά και τα μεγαλύτερα σε ποσότητα. Τα πλαστικά μπορούν να μπουν στην τροφική αλυσίδα όταν τυχαία καταναλωθούν από θαλάσσιους οργανισμούς και το πρόβλημα είναι ότι εκεί μπορούν να απελευθερώσουν επικίνδυνες χημικές ουσίες. Οι ερευνητές μελέτησαν τα δεδομένα από τον θάνατο περισσότερων των χιλίων χελωνών και διαπίστωσαν ότι οι νεαρές χελώνες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στα πλαστικά. Σε περισσότερα από τα μισά νεογέννητα χελωνάκια και στο 25% των ελαφρώς μεγαλύτερων, βρέθηκαν κομμάτια πλαστικού στο στομάχι. Αντίθετα, η κατανάλωση πλαστικών φαίνεται πως ήταν η αιτία θανάτου στο 15% των ενήλικων χελωνών. Ο αριθμός των πλαστικών που καταναλώθηκαν κυμαίνεται από 1 έως 300. Οι μελετητές υπολογίζουν ότι 14 κομμάτια πλαστικού αυξάνουν την πιθανότητα θανάτου στο 50%. Μπορείς να βοηθήσεις και εσύ, πετώντας οτιδήποτε δεν σου είναι χρήσιμο , στον κάδο απορριμμάτων. Ένα σκουπίδι που πετάς , ένα θαλάσσιο ζώο που πεθαίνει. Αντέχεις ;
Día de Muertos. Ή αλλιώς η ημέρα των Νεκρών ! Ένα από τα πιο διάσημα έθιμα που λαμβάνει χώρα στο Μεξικό και φημίζεται για τα υπέροχα body paintings ! Η μεξικάνικη αυτή εορτή περιλαμβάνει την παροδική επιστροφή στη Γη των νεκρών συγγενών και των αγαπημένων. Με την ιστορία της να ξεκινάει πριν από 3.500 χρόνια στην εποχή των Αζτέκων, η «Ημέρα των Νεκρών» έχει πλέον αναγνωριστεί από την UNESCO( από το 2008) ως άυλη παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και γιορτάζεται σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Με χρωματιστές νεκροκεφαλές, χαρακτηριστικά έντονα λουλούδια, τελετουργικά και φυσικά την αυθεντική μεξικάνικη τεκίλα Don Julio. Γιορτάζεται σε όλο το Μεξικό, ιδιαίτερα στις κεντρικές και νότιες περιοχές, καθώς και σε άλλες περιοχές του κόσμου από ανθρώπους μεξικανικής καταγωγής, στο τέλος του Οκτώβρη και στις αρχές Νοεμβρίου, περίοδος η οποία συμπίπτει με την ολοκλήρωση του ετήσιου κύκλου της καλλιέργειας καλαμποκιού. Στο Μεξικό η Ημέρα των Νεκρών είναι αργία. Πριν τον αποικισμό των Ισπανών τον 16ο αιώνα, εορταζόταν στην αρχή του καλοκαιριού. Σταδιακά συσχετίστηκε με τις: 31 Οκτωβρίου, 1 και 2 Νοεμβρίου, ώστε να συμπίπτει με τον εορτασμό του Χάλογουιν, των Αγίων Πάντων και την ημέρα των Ψυχών στις δυτικές εκκλησίες.
Πως , όμως προήλθε αυτή η γιορτή ;
Οι Αζτέκοι πίστευαν ότι ο θάνατος είναι το πέρασμα σε μια άλλη διάσταση και ότι οι νεκροί επιστρέφουν στη γη. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Θεά του Θανάτου Mictecacihuatl θυσιάστηκε όταν ήταν μωρό, αλλά επανήλθε στη ζωή για να βασιλεύσει στον Κάτω Κόσμο μαζί με τον άντρα της, Mictlantecuhtli. Μαζί συγκεντρώνουν κόκαλα για να επιστρέψουν στη γη των ζωντανών και απεικονίζονται ως φοβερές μορφές στο Μουσείο Ανθρωπολογίας στο Μεξικό. Όταν κάποιος πεθαίνει, ταξιδεύει στην Chicunamictlán, τη Χώρα των Νεκρών, και αφού περάσει εννιά στάδια με δοκιμασίες τότε η ψυχή του θα αναπαυτεί στην Mictlán. Οι τελετές των Nahuas γίνονταν τέλη καλοκαιριού για να βοηθήσουν τους νεκρούς στο δύσκολο ταξίδι τους. Αυτές αποτέλεσαν βάση για τη σημερινή εκδοχή της ημέρας των Νεκρών. Οι σημερινοί ερευνητές θεωρούν ότι η γιορτή αυτή είναι μια μείγμα πρώιμων ισπανικών στοιχείων με χριστιανικών εθίμων. Η ιστορικός Elsa malvido , ερευνήτρια του μεξικάνικου INAH και ιδρυτής του institute’s Taller de Estudios sobre la Muerte , είναι η πρώτη που σημειώνει την ύπαρξη παρόμοιων τελετών και γεγονότων στην Μεσαιωνική Ευρώπη .
Οικογένειες και φίλοι συγκεντρώνονται για να θυμηθούν και να τιμήσουν τους αγαπημένους τους που έχουν φύγει από τη ζωή, στήνοντας βωμούς με δικά τους αντικείμενα και γεμίζοντάς τους με προσφορές, όπως παιχνίδια, πιάτα με φαγητό και γλυκά και φυσικά tequila. Όλες οι προσφορές τοποθετούνται δίπλα από το πορτρέτο του αγαπημένου προσώπου, το οποίο περιβάλλεται από κεριά και κατιφέδες (πορτοκαλί λουλούδια που καλλιεργούνται αποκλειστικά για τις μέρες αυτές).Την μέρα αυτή, οι νεκροί είναι επίσης μέρος της κοινότητας, ξυπνούν από τον αιώνιο ύπνο τους και μοιράζονται τις εορταστικές εκδηλώσεις με τους αγαπημένους τους. Ίσως το πιο γνωστό σύμβολο της μέρας αυτής να είναι τα calacas και τα calaveras (σκελετοί και κρανία) που εμφανίζονται παντού κατά τη διάρκεια των διακοπών: στα γλυκά, ως μάσκες παρελάσεων, ως κούκλες. Οι σκελετοί και κρανία σχεδόν πάντα απεικονίζονται σαν να απολαμβάνουν τη ζωή, συχνά σε φανταχτερά ρούχα και διασκεδαστικές καταστάσεις. Αξιοθαύμαστη συνιστά η πεποίθηση ότι πως μια ψυχή χάνεται για πάντα όταν ξεχαστεί από όλους και η φωτογραφία του νεκρού δε βρίσκεται σε κανένα βωμό. Για το λόγο αυτό, οι φωτογραφίες των νεκρών βρίσκονται συνήθως στο υψηλότερο σημείο του βωμού. Οι Μεξικανοί γιορτάζουν με χαρά τις Μέρες των Νεκρών, καθώς τους δίνεται κάθε χρόνο η ευκαιρία να περάσουν μερικές επιπλέον στιγμές με τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Την 1η Νοεμβρίου επιστρέφουν στον κόσμο των ζωντανών τα παιδιά που έχουν πεθάνει, ενώ στις 2 Νοεμβρίου επιστρέφουν οι ενήλικες. Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους :
Ημέρα των Νεκρών στην Ελλάδα
Στα αγαπημένα μπαρ της Αθήνας, τις μέρες εκείνες , κάνουν την εμφάνιση τους χρωματιστές νεκροκεφαλές , σε διάφορα σχέδια και μεγέθη, ενώ η τεκίλα Jose Cuervo δεσπόζει ανάμεσα στα άλλα αλκοολούχα ποτά. Άλλωστε είναι εμφανής η επιρροή του μεξικάνικου αυτού ποτού, καθώς ολοένα και περισσότεροι μαγαζάτορες βάζουν στον τιμοκατάλογο τους μείξεις και παραλλαγές της αυθεντικής τεκίλας. Η Ημέρα των Νεκρών γιορτάζεται εδώ και είκοσι χρόνια στην Ελλάδα και κάθε χρόνο η προσέλευση είναι μεγαλύτερη. Η μεξικανική κοινότητα στην Ελλάδα αριθμεί περίπου 800 άτομα, εκ των οποίων οι μισοί ζουν στην Αττική. Συναυλίες, έκθεση ζωγραφικής, χειροτεχνίας, συνταγές για το διάσημο «ψωμί των νεκρών», βίντεο, συμμετοχές στο διαγωνισμό βωμών των νεκρών, ανάγνωση ποιημάτων είναι κάποιες από τις εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο. Παράλληλα, τιμώνται διάσημοι μεξικανοί καλλιτέχνες που άφησαν το στίγμα τους στην παγκόσμια κοινότητα. Φέτος , λόγω πανδημικών συγκυριών , το κάλεσμα για συμμετοχή στην περίφημη αυτή γιορτή γίνεται διαδικτυακά.
Ταινία της Disney
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την Ημέρα των Νεκρών δεν έχετε παρά να παρακολουθήσετε την ομορφότερη ταινία της Disney, που μεταφέρθηκε στους κινηματογράφους το 2017! Το Coco είναι αμερικανική 3D ταινία μιούζικαλ-φαντασίας του 2017 επεξεργασμένη σε Η/Υ σε παραγωγή της Pixar Animation Studios και διανομή της Walt Disney Pictures. Είναι βασισμένη σε μια πρωτότυπη ιδέα του Λι Άνκριτς, σε σκηνοθεσία του ίδιου με δεύτερο σκηνοθέτη τον Άντριαν Μολίνα. Η ιστορία αφορά τον 12χρονο Μιγκέλ Ριβέρα που μεταφέρεται απρόσμενα στη χώρα των νεκρών, όπου αναζητά τη βοήθεια του μουσικού προ-προπάππου του για να επιστρέψει στην οικογένεια του ανάμεσα στους ζωντανούς.Ο Λι Άνκριτς πρωτοέριξε στο τραπέζι την ιδέα για την ταινία το 2010, όταν κυκλοφόρησε το Toy Story 3, το οποίο και σκηνοθέτησε ο ίδιος. Η ομάδα της Pixar ταξίδεψε αρκετές φορές μέχρι το Μεξικό, προς αναζήτηση βοήθειας για τον καθορισμό των χαρακτήρων και της ιστορίας του Coco.Το Cocο έκανε πρεμιέρα στις 20 Οκτωβρίου του 2017, κατά τη διάρκεια του Morelia International Film Festival στη Μορέλια του Μεξικού. Στις αίθουσες του Μεξικού ξεκίνησαν οι προβολές την επόμενη εβδομάδα, την εβδομάδα πριν την Día de los Muertos και έγινε η εμπορικότερη ταινία όλων των εποχών για το Μεξικό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησε στις 22 Νοεμβρίου 2017 και έχει αποφέρει περίπου 745 εκατομ. δολάρια παγκοσμίως. Η ταινία απέσπασε επαίνους για το animation, τις φωνητικές ερμηνείες, το μουσικό σκορ, τα τραγούδια, την συναισθηματική ιστορία και το σεβασμό στη Μεξικάνικη κουλτούρα. Επιλέχθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο Κριτικών ως η καλύτερη ταινία animation για το 2017 και απέσπασε πολυάριθμες διακρίσεις. Κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων και το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού, όπως ακόμα βραβείο BAFTA, βραβείο στις Χρυσές Σφαίρες, βραβείο επιλογής των κριτικών (Critics’ Choice Movie Award) και βραβείο στα Βραβεία Annie στην κατηγορία Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων.
Είναι εύκολο να αγαπάς.Ή μάλλον είναι εύκολο να λές ότι αγαπάς.
Στο όνομα της αγάπης έχουν γίνει τρομερά εγκλήματα και εδώ κάπου μπαίνει το ερώτημα,πώς για κάτι τόσο όμορφο και αγνό μπορεί να προκληθεί τόσος πόνος.
Οι άνθρωποι έχουμε μάθει να αγαπάμε με ανταλλάγματα και υπό όρους,να αγαπάμε εύκολα και επιφανειακά,βάζοντας εγωισμούς και ταμπέλες.Ζητάμε από τους άλλους να μας αγαπούν γι’αυτό που είμαστε,ενώ ουσιαστικά ούτε εμείς οι ίδιοι γνωρίζουμε ποιοί είμαστε στην πραγματικότητα.Σε δευτερόλεπτα αγαπάμε και ξεαγαπάμε χωρίς να φιλτράρουμε,παρορμητικά.Φοβόμαστε να εμβαθύνουμε στις καταστάσεις αρκούμαστε σε μια εικόνα, σε ένα like,αυτό μετράει πια,πόσα like έχει ένα profile.
Πασχίζουμε να φτιάξουμε το έξω μας,να είναι λαμπερό,όμορφο,ελκυστικό και για το μέσα μας δεν κάνουμε τίποτα,το αφήνουμε στην τύχη του.Αναλωνόμαστε σε πρόχειρα περιτυλίγματα που φθίνουν σε βάθος χρόνου και καταλήγουμε μόνοι,χωρίς αληθινές φιλίες και σχέσεις,εκεί μας έχει μείνει μόνο ο εαυτός μας,που στην τελική ούτε αυτόν τον αγαπάμε και έτσι εξέλιξη δεν υπάρχει,υπάρχουν μόνο like.
Έρευνες δείχνουν πως στις μέρες μας ένα παντρεμένο ζευγάρι στα δύο με τρία χρόνια παίρνει διαζύγιο.Αναφέρομαι σε αυτό,θέλοντας να εξηγήσω πως πλέον βρισκόμαστε σε μια ατελείωτη μάχη προσπαθώντας να καλύψουμε ανασφάλειες που έχουμε χρησιμοποιώντας άλλους ανθρώπους,πιστεύοντας πως θα μας “ανεβάσουν” και κάπου εκεί χάνουμε το παιχνίδι,γιατί φεύγουν από τη ζωή μας εκείνοι που πραγματικά πιστεύουν στην ομορφιά μας,στην εσωτερική μας ομορφιά.Αυτήν που αντέχει στον χρόνο.
Έχουμε γίνει πλάσματα χωρίς υπομονή γιατί «Ουδείς αναντικατάστατος». Αυτό μας έφαγε.Είναι μαγκιά να έχεις πολλούς φίλους,πολλούς συντρόφους,εφήμερους χωρίς ουσία.Βομβαρδιζόμαστε από πρότυπα,πρότυπα ομορφιάς,ζωής,χαρακτήρα και προσπαθούμε μάταια να γίνουμε αυτά,βυθίζοντας όλο και πιο βαθιά τον πραγματικό μας εαυτό.
Δεν είναι όμως αυτή η ουσία της ζωής,ούτε της αγάπης.Καλό θα ήταν να εστιάζουμε στην αλήθεια,την δικιά μας αλήθεια,να προσπαθούμε να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας,χωρίς να μας νοιάζει το ”φαίνεσθαι”.
Να αγαπιέστε και να αγαπάτε πολύ!Χωρίς πρέπει και ταμπού!
