Όσιος Ιωάννης Ρώσος, Εύβοια

Ο ναός Οσίου Ιωάννη Ρώσου
Βρίσκεται στο Νέο Προκόπι της Βόρειας Εύβοιας και είναι αφιερωμένος στον ομώνυμο άγιο. Το Προκόπι απέχει περίπου 50 χιλιόμετρα από την πόλη της Χαλκίδας πρωτεύουσα της Εύβοιας, ταξιδεύοντας σε μια μαγευτική, γραφική και δασώδη διαδρομή. Αποτελεί ένα από σημαντικότερα προσκυνήματα ολόκληρου του ελληνισμού. Στο ναό φιλοξενείται το σεπτό σκήνωμα του Οσίου Ιωάννη Ρώσου, που το μετέφεραν στη νέα πατρίδα τους οι ξεριζωμένοι Προκοπιείς πρόσφυγες από την Καππαδοκία κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922 – 1924. Παραμένει εκεί μέχρι να κτιστεί ναός στο νέο χωριό το Νέο Προκόπι.Υπάρχει μεγάλη επισκεψιμότητα από προσκυνητές επισκέπτες για το ιερό λείψανο του Οσίου. Στις 27 Μαΐου γίνεται λιτάνευση του σκηνώματος και πιστοί ειδικά από την Ρωσία, την Ρουμανία και τις άλλες ανατολικές χώρες να έρχονται στην Εύβοια για να προσκυνήσουν.

Το προσκύνημα λειτουργεί κάτω από την άμεση εποπτεία της Μητρόπολης Χαλκίδας και διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Από το 1962  από απλός  προσκυνηματικός Ναός μετετράπη σε Ευαγές Ίδρυμα. Διατηρεί ξενώνα, ο οποίος θεμελιώθηκε το 1977 και εγκαινιάστηκε το 1989 από τον τότε Μητροπολίτη Χαλκίδας κ. Χρυσόστομο Βεργή, δυναμικότητας 160 κλινών περιλαμβάνοντας αίθουσες διαλέξεων, πέντε μεγάλα ιδρύματα, δύο ορφανοτροφεία, ένα  γηροκομείο ένα οικοτροφείο, παιδικές κατασκηνώσεις και μουσείο. Στις αίθουσες του φιλοξενούνται Ιερατικά Συνέδρια, Πανορθόδοξες Συνδιασκέψεις υπό την αιγίδα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας.

Πυρκαγιά νησιού
Στις 4 Αυγούστου 2021 το νησί δοκιμάζεται από πυρκαγιά που ξέσπασε στο Βόρειο τμήμα του. Μέσα σε λίγες μέρες έχει καταστραφεί περισσότερο από το 1/2 του με χιλιάδες άτομα, μετά από εκκένωση πολλών χωριών, να έχουν απομακρυνθεί με ασφάλεια από τη Λίμνη Ευβοίας και την παραλία Κοχύλι, αφού το μέτωπο εκτείνεται σε περίπου 50 χιλιόμετρα με περισσότερα από 400 χιλιάδες στρέμματα να έχουν καταστραφεί από τη φωτιά ολοσχερώς. Ο αντιπεριφεριάρχης Ευβοίας, κ. Δ. Βουρδάνος, σημείωσε στην ΕΡΤ πως «είναι δύσκολη μέρα, που ξημέρωσε με αρνητικές εξελίξεις». Πλέον, το βόρειο μέτωπο είναι σε πλήρη εξέλιξη, όπως και το ανατολικό, εκκενώνοντας πολλούς οικισμούς για την διάσωση των κατοίκων του νησιού. Σύμφωνα με το Λιμενικό Σώμα, επιβιβάστηκαν κάτοικοι από το λιμάνι της Λίμνης στο φέρι μποτ «ΠΑΡΑΛΟΣ» και μεταφέρθηκαν ασφαλείς στο λιμάνι της Αιδηψού, και παραμένει το φέρι μποτ «ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ» για να συνδράμει στην απομάκρυνση τυχόν άλλων πολιτών.

Οι κάτοικοι του νησιού μόλις είδαν να πλησιάζει η φωτιά στο Προκόπι και στο ναό του Οσίου Ιωάννη του Ρώσου, πραγματοποίησαν λιτανεία και προσευχήθηκαν για να σώσει την περιοχή. Πράγματι στις 6 Αυγούστου 2021, έβρεξε στην περιοχή εκείνη, ανήμερα της εορτής της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Ιησού Χριστού αποτρέποντας να καεί το χωριό Προκόπι και ο ναός του Οσίου.

Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος
Γεννήθηκε στην Ρωσία το 1690 από χριστιανούς γονείς. Λόγω του τόπου γέννησής του έλαβε και το προσωνύμιο «Ρώσος». Υπηρετούσε ως Στρατιώτης το 1711 στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο 1711-1718 επί μεγάλου Πέτρου της Ρωσίας έως ότου πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Τατάρους οι οποίοι τον πούλησαν σε ένα Οθωμανό αξιωματικό Ίππαρχο, ο οποίος καταγόταν από το Προκόπιο της Μ. Ασίας, ένα χωριό κοντά στη Καισάρεια της Καππαδοκίας. Εργάστηκε ως σκλάβος εκεί με τον αγά να τον βασανίζει για να αλλαξοπιστήσει. Τον αποκαλούσαν «Κιαφέρ Γιουβάν», δηλαδή άπιστο Γιάννη. Υπομένει τα βασανιστήρια, τη δουλεία και την κακομεταχείριση με υπομονή, πίστη, προσευχή, άσκηση, νηστεία και αγρυπνίες. Με το πέρασμα του χρόνου η ευγενική ψυχή του Ιωάννη και η γεμάτη αγάπη συμπεριφορά του, μαλακώνει την καρδιά του αγά και της συζύγου του, με αποτέλεσμα να μείνει ήσυχος από τις υποσχέσεις και τις απειλές.

Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος

Πολλά είναι τα θαύματα που αναφέρονται κατά την διάρκεια της ζωής Του, για αυτό οι Τούρκοι τον αποκαλούν πλέον «βελή» άγιο. Με τη χριστιανική πίστη, την ασκητική ζωή και τα θαύματα που του αποδίδονται, έλαβε μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά αλλόθρησκων και Χριστιανών. Όταν ασθενεί και προαισθάνεται το τέλος του ειδοποιεί τον Ιερέα και εκείνος του πηγαίνει την Θεία Κοινωνία μέσα σε ένα μήλο. Σε ηλικία 40 ετών στις 27 Μαΐου του 1730  αφού κοινώνησε , καταπονημένος από τις κακουχίες  παρέδωσε το πνεύμα του. Οι Ιερείς και Πρόκριτοι Χριστιανοί με άδεια του Τούρκου παίρνουν το  σώμα του, το σηκώνουν στον ώμο και με ευλάβεια και προσοχή το ενταφιάζουν στο χριστιανικό νεκροταφείο του Τσα-Γερή.

Το Νοέμβριο του 1733 ο Όσιος εμφανίζεται στον ύπνο του ιερέα, που τον εξομολογούσε  και τον κοινωνούσε τα Άχραντα Μυστήρια. Του λέει με τη χάρη του Θεού πως το σώμα του μετά από τρία και μισή χρόνια μέσα στο τάφο έχει μείνει ακέραιο, ολόκληρο, άφθαρτο, ευωδιαστό και να το βγάλουν. Κατά θεία παραχώρηση εμφανίζεται μια στήλη φωτός που φωτίζει τον τάφο του Οσίου σαν πύρινος στύλος. Οι Χριστιανοί ανοίγουν τον τάφο, και μεταφέρουν το ιερό του λείψανο στο Ναό. Πλέον χαρακτηρίζεται από τους Τούρκους ως «Ασίζ Γιουβάν», δηλαδή Άγιος Ιωάννης.

Σε μία εσωτερική σύρραξη μεταξύ Σουλτάνου και Ιμπραήμ της Αιγύπτου ο απεσταλμένος Πασάς του Σουλτάνου, Οσμάν, καίει το Ιερό Λείψανο για να εκδικηθεί τους Χριστιανούς. Οι Τούρκοι αφού πετούν το Ιερό Λείψανο στην πυρά, το βλέπουν να κινείται μέσα σε αυτήν. Την άλλη μέρα οι Χριστιανοί μετά την αποχώρηση των Τούρκων ανασηκώνουν τις στάχτες και τα αποκαΐδια, και βρίσκουν το Ιερό Λείψανο ανέπαφο, να είναι ευλύγιστο και μυρωμένο, του έμεινε μόνο το μαύρισμα από τους καπνούς και το πύρωμα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Άγιος Ιωάννης, Σκόπελος

Καθ’ οδόν προς Γλώσσα, 8 χιλιόμετρα μακριά, ο δρόμος στα δεξιά οδηγεί στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη στο Καστρί, στη βόρεια μεριά του νησιού, 35 χιλιόμετρα από τη χώρα της Σκοπέλου, που βρίσκεται στην κορυφή βράχου ύψους περίπου 100 μέτρων και 106 σκαλοπατιών από τη στεριά. Η σκάλα είναι πλήρως προστατευμένη σκαλισμένη στην πέτρα. Η θέα είναι μαγευτική με γαλαζοπράσινα νερά ανάμεσα στα γκρίζα βράχια, ενώ η παραλία έχει άμμο, βότσαλα και πέτρες, με καθαρά και βαθιά νερά.

Το ξωκλήσι του Άγιου Ιωάννη στη Σκόπελο.

Σύμφωνα με την παράδοση, κάποιος ψαράς από την Γλώσσα, καθώς επέστρεφε ένα βράδυ, από το ψάρεμα διέκρινε στην κορυφή του βράχου ένα φως. Αυτό εξακολουθούσε να συμβαίνει, ώσπου εμφανίστηκε στον ύπνο του μια γυναίκα που του αποκάλυψε ότι στην κορυφή του υπάρχει μια εικόνα. Ο ψαράς όταν την ανέβηκε, βρήκε την εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Την πήρε μαζί του, μα όπου και να τη μετέφερε, εκείνη ξαναγύριζε πίσω στην αρχική της θέση, εκεί που τελικά χτίστηκε το εκκλησάκι του, που γιορτάζει στις 29 Αυγούστου.

Η θέα από το ξωκλήσι του Άγιου Ιωάννη.

Πρόκειται για μια ημέρα γιορτής του αγίου κι είναι ημέρα προσευχής, αργίας, αλλά και διασκεδάσεως, αφού κοντοζυγώνουν οι κάτοικοι των διπλανών χωριών από νωρίς. Μάλιστα, σε «κάθε σκαλί υπάρχει και ένας προσκυνητής. Κάθε προσκυνητής και δάκρυ». Ο παπάς στέκεται στην πόρτα της εκκλησιάς, κοιτάζει τους παρευρισκόμενους. Προχωρεί στο κελί να ξεκουραστεί με το σύθαμπο να κάνει τη Θεία λειτουργία και μοιράζει το αντίδωρο.

Εκεί, στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη στην Σκόπελο τον Σεπτέμβριο του 2007 γυρίστηκαν αρκετά πλάνα από το πολύ πλέον γνωστό κινηματογραφικό μιούζικαλ «Mamma Mia». Στην ταινία αυτή έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο η Meryl Streep και ο Pierce Brosnan. Το μέρος επιλέχθηκε για να πραγματοποιηθεί ο κινηματογραφικός γάμος της Sophie. Μια μαγική εικόνα, με άκρως εντυπωσιακές σκηνές σε ένα τοπίο υπέροχο, με βράχο και πανέμορφη θάλασσα.

Φωτογραφία της ταινίας Mamma Mia.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ