H ημέρα των νεκρών !
Día de Muertos. Ή αλλιώς η ημέρα των Νεκρών ! Ένα από τα πιο διάσημα έθιμα που λαμβάνει χώρα στο Μεξικό και φημίζεται για τα υπέροχα body paintings ! Η μεξικάνικη αυτή εορτή περιλαμβάνει την παροδική επιστροφή στη Γη των νεκρών συγγενών και των αγαπημένων. Με την ιστορία της να ξεκινάει πριν από 3.500 χρόνια στην εποχή των Αζτέκων, η «Ημέρα των Νεκρών» έχει πλέον αναγνωριστεί από την UNESCO( από το 2008) ως άυλη παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και γιορτάζεται σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Με χρωματιστές νεκροκεφαλές, χαρακτηριστικά έντονα λουλούδια, τελετουργικά και φυσικά την αυθεντική μεξικάνικη τεκίλα Don Julio. Γιορτάζεται σε όλο το Μεξικό, ιδιαίτερα στις κεντρικές και νότιες περιοχές, καθώς και σε άλλες περιοχές του κόσμου από ανθρώπους μεξικανικής καταγωγής, στο τέλος του Οκτώβρη και στις αρχές Νοεμβρίου, περίοδος η οποία συμπίπτει με την ολοκλήρωση του ετήσιου κύκλου της καλλιέργειας καλαμποκιού. Στο Μεξικό η Ημέρα των Νεκρών είναι αργία. Πριν τον αποικισμό των Ισπανών τον 16ο αιώνα, εορταζόταν στην αρχή του καλοκαιριού. Σταδιακά συσχετίστηκε με τις: 31 Οκτωβρίου, 1 και 2 Νοεμβρίου, ώστε να συμπίπτει με τον εορτασμό του Χάλογουιν, των Αγίων Πάντων και την ημέρα των Ψυχών στις δυτικές εκκλησίες.
Πως , όμως προήλθε αυτή η γιορτή ;
Οι Αζτέκοι πίστευαν ότι ο θάνατος είναι το πέρασμα σε μια άλλη διάσταση και ότι οι νεκροί επιστρέφουν στη γη. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Θεά του Θανάτου Mictecacihuatl θυσιάστηκε όταν ήταν μωρό, αλλά επανήλθε στη ζωή για να βασιλεύσει στον Κάτω Κόσμο μαζί με τον άντρα της, Mictlantecuhtli. Μαζί συγκεντρώνουν κόκαλα για να επιστρέψουν στη γη των ζωντανών και απεικονίζονται ως φοβερές μορφές στο Μουσείο Ανθρωπολογίας στο Μεξικό. Όταν κάποιος πεθαίνει, ταξιδεύει στην Chicunamictlán, τη Χώρα των Νεκρών, και αφού περάσει εννιά στάδια με δοκιμασίες τότε η ψυχή του θα αναπαυτεί στην Mictlán. Οι τελετές των Nahuas γίνονταν τέλη καλοκαιριού για να βοηθήσουν τους νεκρούς στο δύσκολο ταξίδι τους. Αυτές αποτέλεσαν βάση για τη σημερινή εκδοχή της ημέρας των Νεκρών. Οι σημερινοί ερευνητές θεωρούν ότι η γιορτή αυτή είναι μια μείγμα πρώιμων ισπανικών στοιχείων με χριστιανικών εθίμων. Η ιστορικός Elsa malvido , ερευνήτρια του μεξικάνικου INAH και ιδρυτής του institute’s Taller de Estudios sobre la Muerte , είναι η πρώτη που σημειώνει την ύπαρξη παρόμοιων τελετών και γεγονότων στην Μεσαιωνική Ευρώπη .
Οικογένειες και φίλοι συγκεντρώνονται για να θυμηθούν και να τιμήσουν τους αγαπημένους τους που έχουν φύγει από τη ζωή, στήνοντας βωμούς με δικά τους αντικείμενα και γεμίζοντάς τους με προσφορές, όπως παιχνίδια, πιάτα με φαγητό και γλυκά και φυσικά tequila. Όλες οι προσφορές τοποθετούνται δίπλα από το πορτρέτο του αγαπημένου προσώπου, το οποίο περιβάλλεται από κεριά και κατιφέδες (πορτοκαλί λουλούδια που καλλιεργούνται αποκλειστικά για τις μέρες αυτές).Την μέρα αυτή, οι νεκροί είναι επίσης μέρος της κοινότητας, ξυπνούν από τον αιώνιο ύπνο τους και μοιράζονται τις εορταστικές εκδηλώσεις με τους αγαπημένους τους. Ίσως το πιο γνωστό σύμβολο της μέρας αυτής να είναι τα calacas και τα calaveras (σκελετοί και κρανία) που εμφανίζονται παντού κατά τη διάρκεια των διακοπών: στα γλυκά, ως μάσκες παρελάσεων, ως κούκλες. Οι σκελετοί και κρανία σχεδόν πάντα απεικονίζονται σαν να απολαμβάνουν τη ζωή, συχνά σε φανταχτερά ρούχα και διασκεδαστικές καταστάσεις. Αξιοθαύμαστη συνιστά η πεποίθηση ότι πως μια ψυχή χάνεται για πάντα όταν ξεχαστεί από όλους και η φωτογραφία του νεκρού δε βρίσκεται σε κανένα βωμό. Για το λόγο αυτό, οι φωτογραφίες των νεκρών βρίσκονται συνήθως στο υψηλότερο σημείο του βωμού. Οι Μεξικανοί γιορτάζουν με χαρά τις Μέρες των Νεκρών, καθώς τους δίνεται κάθε χρόνο η ευκαιρία να περάσουν μερικές επιπλέον στιγμές με τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Την 1η Νοεμβρίου επιστρέφουν στον κόσμο των ζωντανών τα παιδιά που έχουν πεθάνει, ενώ στις 2 Νοεμβρίου επιστρέφουν οι ενήλικες. Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους :
Ημέρα των Νεκρών στην Ελλάδα
Στα αγαπημένα μπαρ της Αθήνας, τις μέρες εκείνες , κάνουν την εμφάνιση τους χρωματιστές νεκροκεφαλές , σε διάφορα σχέδια και μεγέθη, ενώ η τεκίλα Jose Cuervo δεσπόζει ανάμεσα στα άλλα αλκοολούχα ποτά. Άλλωστε είναι εμφανής η επιρροή του μεξικάνικου αυτού ποτού, καθώς ολοένα και περισσότεροι μαγαζάτορες βάζουν στον τιμοκατάλογο τους μείξεις και παραλλαγές της αυθεντικής τεκίλας. Η Ημέρα των Νεκρών γιορτάζεται εδώ και είκοσι χρόνια στην Ελλάδα και κάθε χρόνο η προσέλευση είναι μεγαλύτερη. Η μεξικανική κοινότητα στην Ελλάδα αριθμεί περίπου 800 άτομα, εκ των οποίων οι μισοί ζουν στην Αττική. Συναυλίες, έκθεση ζωγραφικής, χειροτεχνίας, συνταγές για το διάσημο «ψωμί των νεκρών», βίντεο, συμμετοχές στο διαγωνισμό βωμών των νεκρών, ανάγνωση ποιημάτων είναι κάποιες από τις εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο. Παράλληλα, τιμώνται διάσημοι μεξικανοί καλλιτέχνες που άφησαν το στίγμα τους στην παγκόσμια κοινότητα. Φέτος , λόγω πανδημικών συγκυριών , το κάλεσμα για συμμετοχή στην περίφημη αυτή γιορτή γίνεται διαδικτυακά.
Ταινία της Disney
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την Ημέρα των Νεκρών δεν έχετε παρά να παρακολουθήσετε την ομορφότερη ταινία της Disney, που μεταφέρθηκε στους κινηματογράφους το 2017! Το Coco είναι αμερικανική 3D ταινία μιούζικαλ-φαντασίας του 2017 επεξεργασμένη σε Η/Υ σε παραγωγή της Pixar Animation Studios και διανομή της Walt Disney Pictures. Είναι βασισμένη σε μια πρωτότυπη ιδέα του Λι Άνκριτς, σε σκηνοθεσία του ίδιου με δεύτερο σκηνοθέτη τον Άντριαν Μολίνα. Η ιστορία αφορά τον 12χρονο Μιγκέλ Ριβέρα που μεταφέρεται απρόσμενα στη χώρα των νεκρών, όπου αναζητά τη βοήθεια του μουσικού προ-προπάππου του για να επιστρέψει στην οικογένεια του ανάμεσα στους ζωντανούς.Ο Λι Άνκριτς πρωτοέριξε στο τραπέζι την ιδέα για την ταινία το 2010, όταν κυκλοφόρησε το Toy Story 3, το οποίο και σκηνοθέτησε ο ίδιος. Η ομάδα της Pixar ταξίδεψε αρκετές φορές μέχρι το Μεξικό, προς αναζήτηση βοήθειας για τον καθορισμό των χαρακτήρων και της ιστορίας του Coco.Το Cocο έκανε πρεμιέρα στις 20 Οκτωβρίου του 2017, κατά τη διάρκεια του Morelia International Film Festival στη Μορέλια του Μεξικού. Στις αίθουσες του Μεξικού ξεκίνησαν οι προβολές την επόμενη εβδομάδα, την εβδομάδα πριν την Día de los Muertos και έγινε η εμπορικότερη ταινία όλων των εποχών για το Μεξικό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησε στις 22 Νοεμβρίου 2017 και έχει αποφέρει περίπου 745 εκατομ. δολάρια παγκοσμίως. Η ταινία απέσπασε επαίνους για το animation, τις φωνητικές ερμηνείες, το μουσικό σκορ, τα τραγούδια, την συναισθηματική ιστορία και το σεβασμό στη Μεξικάνικη κουλτούρα. Επιλέχθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο Κριτικών ως η καλύτερη ταινία animation για το 2017 και απέσπασε πολυάριθμες διακρίσεις. Κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων και το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού, όπως ακόμα βραβείο BAFTA, βραβείο στις Χρυσές Σφαίρες, βραβείο επιλογής των κριτικών (Critics’ Choice Movie Award) και βραβείο στα Βραβεία Annie στην κατηγορία Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων.
