Για κάθε γονέα, η διαπίστωση ότι το παιδί του εκδηλώνει επιθετική ή βίαιη συμπεριφορά είναι σοκαριστική. Συχνά συνοδεύεται από ενοχές, φόβο και αμηχανία. Πολλοί αναρωτιούνται αν έκαναν κάτι λάθος ή αν το παιδί τους «έχει πρόβλημα». Η αλήθεια όμως είναι πιο σύνθετη και λιγότερο τρομακτική απ’ όσο φαίνεται αρχικά.

Η επιθετικότητα στα παιδιά και στους εφήβους δεν είναι πάντα ένδειξη κακής πρόθεσης. Πολύ συχνά αποτελεί έναν τρόπο έκφρασης συναισθημάτων που δεν μπορούν να ειπωθούν με λόγια.

Η επιθετικότητα ως μήνυμα

Τα παιδιά δεν διαθέτουν πάντα το λεξιλόγιο ή τη συναισθηματική ωριμότητα για να εξηγήσουν τι νιώθουν. Όταν βιώνουν φόβο, ανασφάλεια, ντροπή ή απόρριψη, η συμπεριφορά τους γίνεται το μέσο επικοινωνίας.

Ένα παιδί που φωνάζει, χτυπά ή προκαλεί, μπορεί στην πραγματικότητα να λέει:

• «Δεν νιώθω ασφαλές»
• «Δεν με καταλαβαίνετε»
• «Χρειάζομαι βοήθεια»

Η επιθετικότητα δεν είναι πάντα το πρόβλημα· είναι συχνά το σύμπτωμα.

Τι μπορεί να πυροδοτήσει επιθετική συμπεριφορά

Αλλαγές και απώλειες
Διαζύγιο, μετακόμιση, αλλαγή σχολείου, απώλεια αγαπημένου προσώπου. Ακόμη και θετικές αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν συναισθηματική αναστάτωση σε ένα παιδί.

Υπερβολικές απαιτήσεις
Όταν ένα παιδί νιώθει ότι πρέπει συνεχώς να αποδεικνύει την αξία του — στο σχολείο, στον αθλητισμό ή στο σπίτι — η πίεση μπορεί να μετατραπεί σε θυμό.

Έλλειψη συναισθηματικής σύνδεσης
Η φυσική παρουσία δεν αρκεί. Τα παιδιά χρειάζονται συναισθηματική διαθεσιμότητα. Όταν νιώθουν ότι δεν ακούγονται πραγματικά, μπορεί να αντιδράσουν έντονα.

Έκθεση σε βία
Είτε στο οικογενειακό περιβάλλον, είτε στα μέσα, είτε στο διαδίκτυο, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε βίαια πρότυπα κανονικοποιεί την επιθετικότητα.

Τα συχνότερα λάθη των ενηλίκων

Όταν ένα παιδί γίνεται επιθετικό, οι ενήλικες συχνά αντιδρούν με:

• αυστηρές τιμωρίες
• φωνές
• απειλές
• ταμπέλες («είσαι κακό παιδί»)

Αυτές οι αντιδράσεις, αντί να διορθώσουν τη συμπεριφορά, ενισχύουν το αίσθημα απόρριψης και ντροπής. Το παιδί μαθαίνει ότι δεν είναι αποδεκτό όταν δυσκολεύεται.

Πώς μπορούν οι γονείς να αντιδράσουν σωστά

1. Διαχωρισμός συμπεριφοράς και παιδιού
Το παιδί δεν είναι «βίαιο». Εμφανίζει βίαιη συμπεριφορά. Αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη για την αυτοεικόνα του.

2. Σταθερά και ήρεμα όρια
Η κατανόηση δεν σημαίνει ανοχή. Τα όρια πρέπει να είναι ξεκάθαρα, αλλά να τίθενται με ηρεμία και συνέπεια.

3. Ακρόαση χωρίς κριτική
Ακόμη κι αν αυτά που λέει το παιδί φαίνονται υπερβολικά ή άδικα, για το ίδιο είναι πραγματικά. Η αποδοχή του συναισθήματος δεν σημαίνει αποδοχή της πράξης.

4. Εκμάθηση συναισθηματικών δεξιοτήτων
Τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν πώς να αναγνωρίζουν, να ονομάζουν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους με υγιή τρόπο.

Ο ρόλος της ενσυναίσθησης

Η ενσυναίσθηση δεν «μαλακώνει» τα παιδιά, όπως φοβούνται κάποιοι. Αντίθετα, τα ενδυναμώνει. Όταν ένα παιδί νιώθει ότι το καταλαβαίνουν, μειώνεται η ανάγκη του να αμυνθεί μέσω επιθετικότητας.

Η φράση «καταλαβαίνω ότι είσαι θυμωμένος» μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από οποιαδήποτε τιμωρία.

Πότε χρειάζεται βοήθεια ειδικού

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η υποστήριξη ειδικού είναι απαραίτητη και σωτήρια:

• όταν η επιθετικότητα είναι συχνή και έντονη
• όταν συνοδεύεται από απόσυρση ή θλίψη
• όταν υπάρχουν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές
• όταν οι γονείς νιώθουν ότι δεν μπορούν να διαχειριστούν την κατάσταση

Η ψυχολογική υποστήριξη δεν είναι ένδειξη αποτυχίας, αλλά υπευθυνότητας.

Η σημασία του ασφαλούς δεσμού

Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλον όπου νιώθουν ασφάλεια, αποδοχή και σταθερότητα έχουν περισσότερες πιθανότητες να διαχειρίζονται τις δυσκολίες τους χωρίς βία.

Ο ασφαλής δεσμός με έναν ενήλικα — γονέα, δάσκαλο ή φροντιστή — μπορεί να λειτουργήσει ως προστατευτικός παράγοντας ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες.

Κοιτάζοντας το μέλλον

Η αντιμετώπιση της επιθετικότητας στα παιδιά δεν αφορά μόνο το παρόν. Αφορά το πώς διαμορφώνουμε ενήλικες που ξέρουν να επικοινωνούν, να σέβονται και να συνυπάρχουν.

Όταν επενδύουμε στην κατανόηση αντί στον φόβο, στην πρόληψη αντί στην τιμωρία, χτίζουμε μια κοινωνία με λιγότερη βία και περισσότερη ανθρωπιά.

Συμπέρασμα

Η επιθετικότητα στα παιδιά δεν είναι ταυτότητα, αλλά σήμα κινδύνου. Όσο νωρίτερα την ακούσουμε, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχουμε να βοηθήσουμε ουσιαστικά.

Γιατί πίσω από κάθε θυμωμένο παιδί, υπάρχει ένα παιδί που προσπαθεί να ακουστεί.

Ακούγοντας καθημερινά να συμβαίνουν τραγικά γεγονότα και περιστατικά δίπλα μας βλάπτοντας κάποιο παιδί, δεν μπορούμε να εθελοτυφλούμε!

Ως γονείς και εκπαιδευτικοί, οφείλουμε να προσέχουμε τα παιδιά και να τα προστατεύουμε από «ύποπτες» συμπεριφορές και «ύποπτους» ανθρώπους.

Δεν υπάρχει κάτι καλύτερο από τη συζήτηση, αυτή είναι η συμβουλή μου. Πρέπει να συζητάμε με τα παιδιά γι’ αυτά τα πράγματα και το πλαίσιο για να μιλήσουμε στα παιδιά χωρίς να τα φοβίσουμε είναι μαθαίνοντας τους καινούριες δεξιότητες για να μένουμε ασφαλείς.

Τι εννοούμε όταν λέμε «ύποπτος άνθρωπος»;

Κάποιος που προσπαθεί να παγιδεύσει ένα παιδί να κάνει κάτι που δεν πρέπει, κάτι που θα το βλάψει.

Κοινά χαρακτηριστικά «ύποπτων ατόμων»;

1. Ζητάει από ένα παιδί βοήθεια. Οι ενήλικες ζητάνε βοήθεια από ενήλικες!
2. Ζητάει από ένα παιδί να κρατήσει μυστικό με τη μορφή απειλής!
3. Προσπαθεί να προγραμματίσει χρόνο μόνος/-η με το παιδί!

Καλό θα είναι, λοιπόν, να συμβουλέψουμε τα παιδιά μας να μην κρατάνε μυστικά και οτιδήποτε θέλουν να συζητήσουν, είναι ασφαλή να το κάνουν μαζί μας!

Αναστασία Κακλαμάνου

«Η ενσυναίσθηση είναι η δυνατότητα του ατόμου να μπει στη θέση του άλλου και να αισθανθεί όπως εκείνος, να αισθανθεί δηλαδή πέρα από τα όρια του εαυτού του».

Πότε εμφανίζεται η ενσυναίσθηση;

Τα παιδιά γεννιούνται με την ικανότητα της ενσυναίσθησης, όμως πρέπει αυτή να καλλιεργηθεί σωστά γιατί σε άλλη περίπτωση θα παραμείνει αδρανής.

Τα στάδια της ενσυναίσθησης:

1. Συναισθηματική μετάδοση (ένα παιδί μπορεί να κλάψει ακούγοντας ένα άλλο παιδί να κλαίει).
2. Εγωκεντρική ενσυναίσθηση.
3. Κρίση (ένα παιδί σε αυτό το στάδιο είναι σε θέση να προσφέρει κάτι σε άλλο άτομο γιατί κρίνει ότι το χρειάζεται).
4. Ανάπτυξη της ενσυναίσθησης (το παιδί αντιλαμβάνεται ότι είμαστε όλοι ανεξάρτητα άτομα με μοναδικά συναισθήματα ο καθένας).

Πως μπορεί ένα παιδί να μάθει την ενσυναίσθηση;

Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος εκμάθησης της ενσυναίσθησης μέσα από τα ίδια τα βιώματα τους.Επίσης, είναι σημαντικό οι γονείς να επισημαίνουν στα παιδιά τα συναισθήματα των άλλων και να ρωτάνε συχνά μέσα στην καθημερινότητα τους «Πως αισθάνεσαι / Πως νιώθεις;»

Βασικές οδηγίες για να λειτουργήσει κανείς με ενσυναίσθηση: Άκου, Ρώτα, Μην αποσπάς, Μην επικρίνεις, Μην προσπαθείς να διορθώσεις ή να ωραιοποιήσεις!

Αναστασία Κακλαμάνου

Τα σημερινά παιδιά έχουν αυξημένες υποχρεώσεις από το σχολείο ακόμη και εξωσχολικές, με αποτέλεσμα να τους μένει λίγος ή και σχεδόν καθόλου χρόνος για παιχνίδι. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μετατρέψουμε τη διαδικασία του διαβάσματος σε μια ευχάριστη προς το παιδί ενασχόληση.

Μπορεί να γίνει αυτό; ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ!

Μερικά χρήσιμα tips είναι:
1. Επιλέξτε τετράδια και ντοσιέ με διαφορετικά χρώματα για κάθε μάθημα.
2. Δημιουργήστε ένα τετράδιο καθηκόντων, στο οποίο το παιδί σας θα καταγράφει τι έχει να κάνει κάθε μέρα.
3. Κλείστε την τηλεόραση και χαμηλώστε το τηλέφωνο.
4. Δώστε του το κίνητρο να τελειώσει τα μαθήματά του γρήγορα, ώστε στη συνέχεια να έχει ελεύθερο χρόνο για να παίξει.

Γενικά, καλό θα ήταν το διάβασμα του σχολείου να γίνεται πριν τις εξωσχολικές δραστηριότητες -όσο αυτό είναι εφικτό.

Επίσης, αν δούμε πως το παιδί μας μας χρειάζεται, καθόμαστε μαζί του και επικοινωνούμε. Λύνουμε τυχόν απορίες και προσπαθούμε να κάνουμε την ώρα της μελέτης ευχάριστη.

Ακόμη, σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει και η ακαταστασία του δωματίου ενός παιδιού. Όσο πιο καθαρός και τακτοποιημένος είναι ο χώρος, τόσο βοηθάει στη συγκέντρωση του παιδιού ώστε να μην αποσπάται από το διάβασμα του.

Τέλος, όσον αφορά τη γενικότερη του δωματίου διακόσμηση, μπορεί να γίνει παρέα με το παιδί έτσι ώστε να βάλει τις «πινελιές» του στον προσωπικό του χώρο.

Αναστασία Κακλαμάνου

Η ανάγκη για σύνδεση είναι ιδιαίτερα σημαντική για ένα παιδί. Μέσα από τη σύνδεση ενός παιδιού με τους γονείς λαμβάνει ασφάλεια και κατανόηση κάτι που έχει τόσο μεγάλη ανάγκη για την ανεξαρτησία του αλλά και την ομαλή ψυχολογική του ανάπτυξη.

Μέσα από ανοιχτού τύπου ερωτήσεις ή ρουτίνες που έχουμε δημιουργήσει, μπορούμε να πετύχουμε τη σύνδεση που επιζητά ένα παιδί. Ουσιαστικά, η σύνδεση γίνεται με το να είμαστε παρών στη σχέση μας με το παιδί και να του δείχνουμε το ενδιαφέρον μας.

Κάποιες, λοιπόν, συμπεριφορές που υποδηλώνουν ανάγκη για σύνδεση μεταξύ παιδιού-γονέα είναι οι εξής:

1. Αν ένα παιδί χτυπάει το γονιό του, δείχνει ότι έχει ανάγκη από σύνδεση.
2. Αν ακολουθεί συνέχεια τους γονείς του και επιζητά μονίμως την προσοχή τους, δείχνει επίσης ότι έχει ανάγκη από σύνδεση.
3. Ενοχλεί μονίμως τα αδέρφια του ή μαλώνει συνεχώς μαζί τους, γιατί νιώθει ότι λαμβάνουν περισσότερο ενδιαφέρον από τους γονείς τους.
4. Έχει την τάση να παραπονιέται για όλα.

Αν ένα παιδί έχει ανάγκη για σύνδεση, πιθανότατα δεν το εκφράσει με λόγια -αναλόγως την ηλικία-, αλλά θα προτιμήσει να το δείξει με τη συμπεριφορά και τις πράξεις του.

Γι’ αυτό οφείλω να παρατηρώ το παιδί μου, καθώς είναι ο μόνος τρόπος να κατανοήσω τις ανάγκες του!

Αναστασία Κακλαμάνου

Ξέρεις τι είναι η σχολική προσαρμογή και πόσο διάστημα διαρκεί;

Τόσο για το παιδί όσο και για τους γονείς, η προσαρμογή στο σχολείο είναι μια ιδιαίτερη περίοδος. Τα άγχη, οι φόβοι, οι δυσκολίες που προκύπτουν δημιουργούν αποπροσανατολισμό και σύγχυση!

Κάποιοι μπορεί να τα έχουν ξεπεράσει ή να έχουν κάνει κάποια βήματα. Κάποιοι, όμως, μπορεί ακόμα να τα βιώνετε. Κάτι το οποίο είναι απολύτως φυσιολογικό διότι η σχολική προσαρμογή διαρκεί 2 μήνες.

Χρειάζεται να δείξουμε υπομονή, υποστήριξη στο παιδί και αποδοχή στον οποιοδήποτε χρόνο προσαρμογής. Η προσαρμογή σε ένα νέο σχολικό περιβάλλον, αλλά και σε κάθε περιβάλλον για το παιδί είναι μια διαφορετική εμπειρία.

Ένας αργός ρυθμός προσαρμογής δεν σημαίνει ότι το παιδί σου δεν θα γίνει ένας ενήλικας αυτόνομος και ανεξάρτητος, αλλά ότι χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο να προσαρμοστεί σε μια καινούργια κατάσταση.

Είναι σημαντικό, επίσης, το αναπτυξιακό και ηλικιακό στάδιο του παιδιού. Διαφορετικό χρόνο προσαρμογής χρειάζεται ένα βρέφος 15 μηνών, που βρίσκεται στην καρδιά της περιόδου του άγχους αποχωρισμού, από ένα νήπιο 2 ετών και διαφορετικό χρόνο προσαρμογής ένα παιδί δημοτικού.

Οπότε, λοιπόν, δεν χρειάζεται άγχος και πίεση αλλά υπομονή και κατανόηση!

Αναστασία Κακλαμάνου

Μέσα στην καθημερινότητα μας, υπάρχουν στιγμές ή καταστάσεις που μας κάνουν είτε να χάσουμε τον έλεγχο είτε να μιλήσουμε με άσχημο τρόπο στα παιδιά μας…

Το βασικό σε κάθε περίπτωση είναι να κρατάμε την ψυχραιμία μας και να μιλάμε ήρεμα, καθώς ούτε και εμείς θα θέλαμε να μας μιλάνε με τέτοιο τρόπο.

Το πιο σημαντικό είναι να συζητάμε, να ψάχνουμε λύσεις και τρόπους με τους οποίους θα μιλάμε στα παιδιά μας, πώς να τα συμβουλεύουμε, να μη τα στεναχωρούμε και να τους δείχνουμε σεβασμό.

Το ύφος μας παίζει ιδιαίτερο ρόλο όταν προσπαθούμε να συμβουλέψουμε το παιδί μας!

Ο λόγος είναι ένα εργαλείο που αν δεν χρησιμοποιηθεί σωστά μπορεί να έχει μεγάλες επιπτώσεις στην ανάπτυξη των παιδιών. Κανένας γονιός δεν επιθυμεί να πληγώσει το παιδί του, όμως, στην ένταση της στιγμής μας «ξεφεύγουν» λόγια που δεν εννοούμε.

Γι’ αυτό έχω ετοιμάσει μια λίστα με πράγματα που καλό θα ήταν να μη λέμε στα παιδιά μας ή τουλάχιστον να προσπαθούμε να τα αποφεύγουμε. Ξεκινάμε, λοιπόν:

1. Είσαι πολύ ενοχλητικός/ή!
2. Πάλι κλαις; Σταμάτα επιτέλους!
3. Όταν μιλάνε οι μεγάλοι εσύ δεν θα μιλάς!
4.  Μη πετάγεσαι όταν μιλάω!
5. Αν δε σταματήσεις, δεν θα πας πουθενά!
6. Είσαι κακό παιδί!
7. Αν δεν είσαι καλός μαθητής στο σχολείο δεν θα σου πάρω τίποτα!
8. Αν δεν είσαι καλός μαθητής στο σχολείο δεν θα κάνεις τίποτα στη ζωή σου!
9. Αυτός/-η γιατί είναι καλύτερος από εσένα;
10. Οι άντρες δεν κλαίνε.
11. Είσαι άχρηστος/-η.
12. Θα φας ξύλο αν συνεχίσεις!

Αντί να απαιτείς να σε ακούει το παιδί σου επειδή είσαι ο γονιός, μάλλον πρέπει να αναθεωρήσεις λιγάκι τα πράγματα και να ακούσεις εσύ λίγο το παιδί σου, τις ανάγκες του.

Να θυμάσαι, «φέρσου στο παιδί σου σαν να είσαι ο ενήλικας που θέλεις να γίνει»!

Αναστασία Κακλαμάνου

Είναι η δεύτερη εβδομάδα που τα σχολεία είναι ανοιχτά αλλά ακόμη αργείτε στο σχολείο; Κοιμάστε αργά; Υπάρχει άγχος με τα μαθήματα; Το παιδί σας δεν μπορεί να διαβάσει μόνο του και σας χρειάζεται συνεχώς δίπλα του;

Αν απάντησες τουλάχιστον σε 1 από αυτά ΝΑΙ, το άρθρο αυτό είναι για σένα!

Να ξεκαθαρίσουμε πως τα σχολικά χρόνια δεν είναι μόνο οι ώρες του σχολείου, είναι ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ.

Ακολουθούν οι 8 πιο σημαντικές συμβουλές που μπορούν να επηρεάσουν την παρουσία του παιδιού και την εξέλιξή του μέσα στο σχολείο. Είναι σημαντικό αρχικά να προσαρμοστεί ο γονιός, για να μπορέσει και το παιδί.

Πιο συγκεκριμένα:

1. Φροντίστε να είστε πάντα στην ώρα σας! Βάλτε το ξυπνητήρι σας νωρίτερα, φάτε ένα καλό πρωινό και ελάτε στο σχολείο πριν χτυπήσει το κουδούνι.
2. Ύπνος από νωρίς! Ένα παιδί πρέπει να κοιμάται το αργότερο ως τις 9.30 το βράδυ. Ο ύπνος συμβάλλει στο να ξεκουραστούν και να είναι παραγωγικοί για την επόμενη μέρα.
3. Εμπιστοσύνη! Δείξε την απαραίτητη εμπιστοσύνη στο παιδί σου -ακόμη και αν αντιμετωπίζει δυσκολία προσαρμογής- και μην βρίσκεσαι συνεχώς έξω από το σχολείο για να ελέγχεις τις κινήσεις του. Καλύτερα να επικοινωνήσεις με τον δάσκαλο γι’ αυτό…
4. Μην του κάνεις τα μαθήματα! Όσα δύσκολα και να είναι, όσο και να γκρινιάζει μην πάρεις το τετράδιο/βιβλίο του για να του λύσεις την άσκηση. Βοήθησε τον με κάποιο παράδειγμα ή κανόνα και άφησε τον εκπαιδευτικό να δει που δυσκολεύεται το παιδί.
5. Προσοχή στη διατροφή του! Φρόντισε στο σχολείο να έχει πάντα μαζί του φαγητό και να είναι υγιεινό.
6. Ενημέρωσε άμεσα το σχολείο! Ό,τι μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα του παιδιού (πχ. θάνατος, ατύχημα, χωρισμός, αρρώστια) είναι καλό να είναι ενήμεροι στο σχολείο για να βοηθήσουν κατάλληλα και το παιδί.
7. Άκου τον εκπαιδευτικό! Προσπάθησε να έχεις μια συχνή επικοινωνία με τον/την δάσκαλο/-α του τμήματος και να δίνεις βάση σε αυτά που σου λέει ακόμη και αν σου φαίνονται παράλογα ή άδικα.
8. Μην μετράς του βαθμούς! Επιβράβευσε την προσπάθεια και όχι το αποτέλεσμα.

Αναστασία Κακλαμάνου

Έφτασε, λοιπόν, ο Σεπτέμβρης! Ο μήνας που για πολλούς σχετίζεται με την προσωπική τους «Πρωτοχρονιά», καθώς μετά από μια περίοδο διακοπών έρχεται η περίοδος της ανασυγκρότησης και της οργάνωσης, με καινούργιους στόχους -ή ακόμη και τους ίδιους.

Πέρα από αυτό, όμως, ο Σεπτέμβρης είναι ο μήνας της επιστροφής στα θρανία! Μικρά, μεγάλα παιδιά και ενήλικες επιστρέφουν πίσω στην καθημερινότητα τους. Βέβαια, η επιστροφή αυτή δεν είναι πάντα ομαλή.

Πολλά παιδιά δυσκολεύονται μετά από περίοδο διακοπών να επιστρέψουν στην παλιά τους καθημερινότητα, αλλά και μεγάλοι -μην το ξεχνάμε αυτό.

Λίγο το άγχος, λίγο ο φόβος για την «καινούργια τάξη» ή για τις εξωσχολικές δραστηριότητες…η μετάβαση αυτή από την ανεμελιά στις υποχρεώσεις, μοιάζει με βουνό!

Ας δούμε, λοιπόν, 5+1 συμβουλές για να γίνει ομαλότερη η μετάβαση αυτή:

1. Επιστροφή στις ρουτίνες (ωράριο ύπνου και πρωινή ρουτίνα).
2. Κάντε μαζί τα σχολικά ψώνια.
3. Διαμορφώστε μαζί το χώρο που θα διαβάζει το παιδί.
4. Μεριμνήστε για τη διατροφή του παιδιού και την άθληση του.
5. Κάντε μια βόλτα από το σχολείου του παιδιού και συζητήστε.
6. Καλέστε φίλους-συμμαθητές του παιδιού στο σπίτι ή βρεθείτε σε εξωτερικό χώρο.

Καλή και δημιουργική σχολική χρονιά!

Αναστασία Κακλαμάνου

Όσο χαλαρωτικό κι αν είναι το καλοκαίρι για τα παιδιά ίσως να μην είναι για τους γονείς που ακόμα εργάζονται κανονικά. Οι τυχεροί της «υπόθεσης», όμως, είναι όσοι γονείς μπορούν να αφήσουν τα παιδιά τους στους παππούδες.

Είναι μεγάλη ευλογία όσοι έχουν παππούδες! Πάντα ξέρουν να δίνουν μικρές συμβουλές γεμάτες «σοφία» και όταν αναλαμβάνουν την ευθύνη των παιδιών -έστω και για την περίοδο του καλοκαιριού- μοιάζουν με «σωτήρες»!

Αλλά ο καθορισμός ορίων με τον παππού και τη γιαγιά είναι απαραίτητος για την ευημερία των γονιών και των αξιών που θέλουν να κρατήσουν στην οικογένειά τους.

Ως γονέας, έχεις ελεύθερη βούληση και δικαίωμα να δημιουργήσεις τις δικές σου οικογενειακές αξίες, παίρνοντας ό,τι θέλεις από τον τρόπο που μεγάλωσες και αφήνοντας τα υπόλοιπα πίσω. Ο τρόπος με τον οποίο θέλεις να μεγαλώσουν τα παιδιά σου είναι αποκλειστικά δική σου ευθύνη και γι’ αυτό πρέπει να βάζεις κάποια όρια -ακόμη και στους παππούδες!

Όσο δύσκολο και αν σου φαίνεται, υπάρχουν 5 τρόποι που μπορούν να σε βοηθήσουν:

1. Να γνωρίζεις ακριβώς τι θέλεις για την οικογένειά σου. Γνωρίζοντας τις οικογενειακές σου αξίες, σε διευκολύνει να πεις αυτό που θέλεις και τι χρειάζεσαι από τους άλλους.
2. Επικοινωνία με τον άλλο γονέα. Ως οικογένεια πρέπει να είστε μια ομάδα! Συζητήστε τα όρια που θέλετε να βάλετε, ακόμη και αν έχετε διαφορετικές απόψεις.
3. Να ξέρεις να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου. Καλό θα ήταν να είσαι σταθερός στα όρια με τους γονείς σου, αλλά όταν πρόκειται και με τα πεθερικά σου.
4. Ανοιχτή, ξεκάθαρη επικοινωνία. Να δίνεις την ευκαιρία να καταλάβουν γιατί έχεις θέσει αυτά τα όρια και ώστε να μην υπάρχουν πιθανότητες να τα ξεπεράσουν.
5. Να τους εκφράζεις την εκτίμησή σου. Ας μην ξεχνάμε να θυμίζουμε στους γονείς ή τα πεθερικά ότι εκτιμάμε πραγματικά την παρουσία τους στη ζωή των παιδιών μας και πόσο εκτιμάμε τη βοήθεια τους.

Αναστασία Κακλαμάνου