Των Αγίων Πάντων

Πρόκειται για μια ακόμη κινητή εορτή της Χριστιανοσύνης που γιορτάζεται φέτος στις 14 Ιουνίου κατά την οποία τιμάται η μνήμη όλων ανεξαιρέτως των Αγίων.

Διαφορά Ανατολικής με Δυτικής Εκκλησίας
Στην Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία, εορτάζεται η μέρα την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, και επομένως 54 ημέρες μετά το Πάσχα. Στον αντίποδα, η Δυτική Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, καθώς και η Προτεσταντική, γιορτάζει τη μέρα των Αγίων Πάντων την 1η του Νοέμβρη.

Πάσα Οικουμένη
Μεταξύ του μεγάλου αριθμού των Χριστιανών που μαρτύρησαν, προσέφεραν ή εργάσθηκαν υπέρ του Χριστιανισμού είναι πληθώρα τα ονόματα των οποίων παρέμειναν άγνωστα. Ορίστηκε, για αυτό το λόγο, ημέρα που να τιμώνται όλοι οι άγιοι ανεξαιρέτως, οι Άγιοι Πάντες.
Συνεπώς, την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι και όσες τα βαφτιστικά τους ονόματα δεν διαθέτουν αναφορά σε κάποιο άγιο με συγκεκριμένη ημέρα μνήμης.

Πρώτη αναφορά
Ο Άγιος Εφραίμ του Σύρου κάνει λόγο για «εις μνήμην των Μαρτύρων όλης της οικουμένης» ήδη από τις 13 Μαΐου του 373 σε Νίσιβη και Έδεσσα, σημερινές Νουσαϊμπίν Τουρκίας και Ούρφα Τουρκίας αντιστοίχως.

Ιστορική διαδρομή καθιέρωσής της
Η εν λόγω εορτή καθιερώθηκε οριστικά κατά τον 6ο αιώνα, όπως αναφέρεται σε ομιλία του διακόνου Κωνσταντίνου το 535μ.Χ.. Και εν συνεχεία, τον 9ο αιώνα υιοθετήθηκε και από τη Δυτική Εκκλησία καθιερώνοντάς την οριστικά ο Πάπας Γρηγόριος Δ’.

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων
Από τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων αρχίζει η νηστεία των Αγίων Αποστόλων, η οποία περατώνεται στις 28 Ιουνίου, ανήμερα της εορτής των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και παραμονής της εορτής των Αγίων Αποστόλων.

Τυπικό Εκκλησίας
Η Κυριακή των Αγίων Πάντων αναφέρεται ιδιαιτέρως στο Τυπικό της Εκκλησίας. Κάθε χρόνο την Κυριακή αυτή τελείται προσκύνημα στις κατακόμβες της Μήλου, το αρχαιότερο στην Ελλάδα χριστιανικό μνημείο.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας

Η εν λόγω ημέρα εορτάζεται ετησίως στις 12 Ιουνίου, αφού πρώτα καθιερώθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, με απώτερο σκοπό την καταπολέμηση της παιδικής εργασίας και τον περιορισμό της παράνομης και ραδιούργας διακίνησης παιδιών. Αναδρομικά, εκατομμύρια είναι τα παιδιά που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ενός οργανωμένου δικτύου, ιδίως από τις αναπτυσσόμενες χώρες στις βιομηχανικά αναπτυγμένες.

Συμφωνία ΔΕΟ-UNICEF
Το 1999 οι περισσότερες χώρες – μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σε συνεργασία με την Unicef υπέγραψαν συμφωνία προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα, για την έκλειψη του φαινομένου της παιδικής εργασίας σε ορυχεία και λατομεία. Σε αυτό μέλλει να συμβάλει, αλλά και να λειτουργήσει το θεσμοθετημένο Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το λεγόμενο «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού».

Ηνωμένα Έθνη
Αποσκοπούν στην επίτευξη της μηδενικής παιδικής εργασίας έως το έτος 2025. Ο ρυθμός μείωσής της εξακολουθεί, όμως, να παραμένει αρκετά ράθυμος από τον αρχικά προβλεπόμενο. 

Παράγοντες που συμβάλλουν στην παιδική εργασία:

  • Ενδοοικογενειακή βία
  • Εξάρτηση από ουσίες
  • Προβληματικές διαπροσωπικές σχέσεις, κοινωνική ευπάθεια και αποκλεισμός
  • Πενία
  • Περιορισμένη νομική προστασία
  • Περιορισμένη πρόσβαση στο σχολείο, χαμηλές μαθησιακές αποδόσεις
  • Περιορισμένες ευκαιρίες εργασίας, δύσκολες μεταβάσεις στην εργασία
  • Απουσία κοινωνικής μορφής: ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, δικαιώματα, συλλογικές διαπραγματεύσεις

Επιπτώσεις παιδικής εργασίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνή Οργανισμού Εργασίας (ILO), είναι σύνηθες για το εργασιακό περιβάλλον να θέτει σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική υγεία, την ασφάλεια από ατυχήματα, και την ηθική ανάπτυξή των εργαζομένων-παιδιών, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι κάτω των δέκα ετών. Κάποια περιστατικά οδηγούνται σε παιδική εκμετάλλευση, επαιτεία, διακίνηση ναρκωτικών και σεξουαλική ή άλλου είδους μορφές εκμετάλλευσης, όπως θύματα trafficking. Αρκετά είναι εκείνα που πεθαίνουν πριν την εφηβεία.

Θυματοποίηση
Είθισται να θυματοποιούνται ευάλωτες ομάδες παιδιών, όπως είναι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, καθώς τοποθετούνται στο στόχαστρο από επιτήδειους εμπόρους, στην προσπάθεια τους να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες με τη βοήθεια διακινητών. Επίσης, σε άλλες περιπτώσεις απασχολούνται τέκνα στον αγροτικό τομέα, ενώ ουκ ολίγες φορές εργάζονται χωρίς να πληρώνονται, εντός του οικογενειακού πυρήνα.

Σχολική εκπαίδευση
Λόγω την πρώιμης -και μη νόμιμης- εργασίας, εγκαταλείπεται η υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το σχολείο, και συνεπώς χάνεται το δικαίωμα διεκδίκησης για ένα μέλλον ίσων ευκαιριών. Το ορθό θα ήταν η παραμονή των παιδιών στη σχολική μονάδα και η μόρφωσή τους στις σχολικές αίθουσες, αποκτώντας εφόδια για μια βέλτιστη ζωή.

Παροχή βοήθειας
«Το Σπίτι του Παιδιού»: λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας Εξατομικευμένης Παροχής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας σε Παιδιά και Εφήβους, ως το μοναδικό πρότυπο Κέντρο πανελλαδικώς, παρέχει εξατομικευμένες διαγνωστικές και θεραπευτικές υπηρεσίες σε παιδιά θύματα.
Εθνικός Μηχανισμός παραπομπής θυμάτων (ΕΜΑ): συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2019 και συντονίζεται από το ΕΚΚΑ.
Συνεπώς, όχι μόνο θα εντοπίζονται τα θύματα, αλλά θα δέχονται και την κατάλληλη βοήθεια.

Εξοικείωση
Στον διασχιζόμενο 21ο αιώνα, το φαινόμενο αυτό είναι ευρέως γνωστό και ο κόσμος εξοικειωμένος στο άκουσμά του. Βέβαια, δεν είναι λίγες οι φορές που λέξεις και φράσεις, όπως «κρίμα» και «θύματα εργασίας», προσπερνούν γοργά τη σκέψη και μέλλουν να ξεχαστούν εντός λεπτών.

Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» – άρθρο 32, 1989
«Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται, όπως ορίζεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ, από την οικονομική εκμετάλλευση και την εκτέλεση πάντων μορφών εργασίας που ενέχει κινδύνους ή πιθανώς εκτεθεί σε αυτού η εκπαίδευσή του ή να βλαφτεί η υγεία του, η σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική ή κοινωνική του ανάπτυξη.»

Συμπερασματικά, είναι επιτακτική η ανάγκη να μειωθεί η σχολική διαρροή, να εξαλειφθεί η επαιτεία και η παιδική ανήλικη εργασία, να ενισχυθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και η παρεμβατικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών, και φυσικά να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις.

Αικατερίνη Συμφέρη




Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας

Η σκλήρυνση κατά πλάκας αποτελεί ένα αυτοάνοσο νόσημα το οποίο επηρεάζει τη λειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, ενώ παράλληλα επιφέρει σημαντικές αλλαγές, τόσο στη σωματική όσο και στην κοινωνική και ψυχική κατάσταση του ατόμου. Σε αρκετές περιπτώσεις και ιδιαίτερα σε ασθενείς που δεν έχουν αντιμετωπίσει τη νόσο στα πρώτα στάδια εκδήλωσης της, παρατηρείται μείωση της ποιότητας ζωής τους μέσα από τον αντίκτυπο στην κινητική τους κατάσταση, τα συμπτώματα κατάθλιψης, τη δυσκολία για εργασία, το κόστος της θεραπείας και τη δυσκολία κατανόησης και στήριξης από τους άλλους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ποιότητα ζωής κάθε ανθρώπου είναι μία έννοια που συνάδει με τις αξίες του, τις προσδοκίες του, τα πρότυπα του, την κουλτούρα του και τη θέση που τοποθετεί τον εαυτό του μέσα στον κόσμο. Η ποιότητα ζωής είναι διαφορετική για τον καθένα και εντελώς υποκειμενική, ενώ εξετάζεται πάντοτε μέσα στο πλαίσιο κοινωνικών, περιβαλλοντικών και πολιτισμικών συνθηκών. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι οι συνθήκες διαβίωσης, η κατάσταση της υγείας, οι γνωστικές λειτουργίες και η κοινωνική ζωή. Οι συναισθηματικές, γνωστικές και άλλες διαταραχές που εμφανίζουν τα άτομα με ΣΚΠ, επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τους με αποτέλεσμα να βιώνουν αρνητικά αρκετά από τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά.

Σε ότι αφορά στη σωματική κατάσταση των ατόμων, η απώλεια μυελίνης σε σημεία του ΚΝΣ που εκδηλώνονται οι φλεγμονές, έχει ως αποτέλεσμα τη δυσλειτουργία οπτικών και κινητικών λειτουργιών, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζεται η νοητική και συναισθηματική κατάσταση των ασθενών. Τα σωματικά συμπτώματα σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα που εκδηλώνονται, εξαναγκάζουν το άτομο να αλλάξει τις συνήθειές του στην προσπάθεια, να ανακτήσει τη λειτουργικότητα του και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του. Η κόπωση αποτελεί το κυριότερο σύμπτωμα και μαζί με την κατάθλιψη που τη συνοδεύει, επηρεάζει καταλυτικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.  Η μειωμένη κινητικότητα και η σπαστικότητα σε κάποιες περιπτώσεις, δυσχεραίνουν πολύ τη ζωή των πασχόντων, ενώ η ανάπτυξη της αυτονομίας τους και της αυτοεκτίμησης τους επιδρούν ευεργετικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.  

Στον ψυχολογικό τομέα, παρατηρείται συχνά ευφορία και αλεξιθυμία ως παράγωγο της νόσου όπου ο ασθενής, είτε διακατέχεται από μία γενικότερη ευεξία, είτε αδυνατεί να εκφράσει με λέξεις τα συναισθήματα του και να κάνει όνειρα. Παράλληλα αναπτύσσονται διαταραχές συμπεριφοράς που σχετίζονται με τα μνημονικά στοιχεία και τον προφορικό λόγο. Τα άτομα εμφανίζουν συχνότερα θυμό, αυξημένη αυτοκριτική, ευερεθιστότητα και κατάθλιψη, ενώ βιώνουν έντονα ψυχοπιεστικά συμπτώματα και δυσκολία στη συναισθηματική αντισταθμιστική ανάταση. Η αβεβαιότητα για την πορεία της νόσου και την εκδήλωση των συμπτωμάτων, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με ενημέρωση, συμβουλευτική και ψυχολογική υποστήριξη.

Η διαταραχή σεξουαλικότητας, το οικονομικό κόστος και η επιρροή στις κοινωνικές σχέσεις του ατόμου, αποτελούν στρεσογόνους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα ζωής του, ωστόσο είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν αποδοτικά μέσω γνωστικών και συμπεριφορικών αλλαγών.

Είναι φανερό ότι υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων με ΣΠΚ όμως μέσω της εκπαίδευσης των εμπλεκομένων στη φύση της νόσου, της έγκαιρης διάγνωσης και της υποστήριξης κατά την πορεία της ασθένειας, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί το παρόν και το μέλλον των πασχόντων με αισιοδοξία και καλύτερους όρους προσαρμογής στην καθημερινότητα.

Γιάννης Κυρίτσης




Του Αγίου Πνεύματος

Την επομένη της Πεντηκοστής, ημέρα Δευτέρα, η Εκκλησία τιμά το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, και την Αγία Τριάδα συλλήβδην. Η εξής εορτή συναριθμείται μεταξύ των σημαντικότερων θρησκευτικών εορτών της Ορθοδοξίας και φέτος εορτάζεται στις 8 Ιουνίου 2020.

Αναλυτικότερα

Ο μονοθεϊσμός του Χριστιανισμού είναι τριαδολογικός και όχι μοναδολογικός. Στο Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως, εν έτη 381, ή αλλιώς «Πιστεύω», ορίζεται ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κύριο και ζωοποιό, συνδοξάζεται και συμπροσκυνείται με τον Πατέρα και τον Υιό και εκπορεύεται από τον Πατέρα. Είναι ομοούσιο και ομότιμο προς τα δύο άλλα πρόσωπα και διακρίνεται από αυτά καθ’ υπόσταση, «μονάς εν τριάδι και τριάς εν μονάδι». Έτσι, προκύπτει ο Τριαδικός Θεός του Χριστιανισμού. 

Filioque 

Η ιδιαιτερότητα αυτού στάθηκε λίκνο αντιγνωμίας για τους αρειανόφρονες Βησιγότθους της Ισπανίας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται τόσο από τον Πατέρα όσο και από τον Υιό, το γνωστό «filioque». Όταν προσέθεσαν τη φράση αυτή στο Σύμβολο της Πίστεως στη Σύνοδο του Τολέδο, το έτος του 589, επηρέασαν ριζικά τη δυτική θεολογία. Η δογματική αυτή διαφορά μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού Χριστιανισμού προκάλεσε το Σχίσμα του 1054, που έως σήμερα παρά τις προσπάθειες δεν έχει ανακαλεστεί.

Κάθοδος Αγίου Πνεύματος

Το Άγιο Πνεύμα από την ημέρα της Πεντηκοστής και έκτοτε, καθοδηγεί την Εκκλησία και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν την αλήθεια, η οποία είναι ο Χριστός και ο νέος τρόπος ζωής που προτείνει στους ανθρώπους. Η γνώση αυτής της αλήθειας απελευθερώνει τη δημιουργία από κάθε είδους δεσμά, κι εκείνο του θανάτου.

Κάθε πιστός λαμβάνει το Άγιο Πνεύμα μέσω των ιερών μυστηρίων. Ιδιαίτερα το μυστήριο του Χρίσματος, αλλά η προσωπική μετάνοια, μεταδίδει στο βαπτιζόμενο τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και τον καθιστά απόστολο του Χριστού, ολοκληρώνοντας την προσωπικότητα του ανθρώπου. 

Το έργο του

Με την Πεντηκοστή το Άγιο Πνεύμα μπαίνει στη ζωή της Εκκλησίας και την παρακολουθεί σε όλη την πορεία της. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργεί, μεταμορφώνει και να την αγιάζει, όντας οδηγός στο έργο της. Κύριο έργο του Αγίου Πνεύματος παραμένει η αύξηση και η συγκρότηση της «μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας». Η έναρξη του αποστολικού έργου και η διάδοση του σωτήριου μηνύματος του Κυρίου. 

Απεικόνιση

Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιτρέπει την απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος αφενός ως περιστέρι στην απεικόνιση των Θεοφανείων και αφετέρου ως πύρινη γλώσσα στην απεικόνιση της Πεντηκοστής.

Αργία

Θεωρείται αργία σε πολλές χριστιανικές χώρες ανά την υφήλιο, μεταξύ αυτών ανήκει και η Ελλάδα. Την ημέρα του Αγίου Πνεύματος πανηγυρίζουν οι εκκλησίες με την ονομασία Αγία Τριάδα και γιορτάζουν τα θήλεα με το όνομα Τριάδα. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Πεντηκοστή

Πεντηκοστή, η μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης, ονομάζεται κατά την Καινή Διαθήκη η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους που συνέβη την 50η ημέρα από την στιγμή που έλαβε χώρα η Ανάσταση του Ιησού Χριστού και δέκα ύστερα από την Ανάληψη Του. Εις ανάμνηση αυτού, κάθε χρόνο και ημέρα Κυριακή, οι Χριστιανοί εορτάζουν με λαμπρότητα και θεολογικά οριοθετείται ως η γενέθλιος μέρα της Εκκλησίας με κεντρική σημασία για τον αγιασμό όλου του κόσμου. 

Πότε

Η τήρηση της λάβαινε χώρα την πεντηκοστή ημέρα μετά τις 16 Νισάν του Ιουδαϊκού ημερολογίου, την ημέρα κατά την οποία η κεφαλή κάθε οικογένειας προσέφερε στον Θεό ένα δεμάτι κριθάρι, που υποδήλωνε την επιθυμία για ειρηνική σχέση μαζί Του. Οι προσφορές για αυτή τη γεωργική γιορτή γίνονταν μέσω του ιερατείου αρχικά στην Σκηνή του Μαρτυρίου, ενώ αργότερα στον Ναό στην Ιερουσαλήμ είτε μαζί με τους Ιουδαίους είτε χωριστά.

Τι συνέβη

Την ημέρα της Πεντηκοστής έλαβε χώρα η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές, που ήταν όλοι συγκεντρωμένοι στο ίδιο σπίτι. Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, ακούστηκε βουή από τον ουρανό, σαν δυνατός άνεμος, και οι μαθητές έλαβαν το Άγιο Πνεύμα. Κάτι σαν πύρινες γλώσσες στάθηκαν πάνω από τα κεφάλια τους επιτρέποντάς τους την «γλωσσολαλιά», δηλαδή να μιλούν σε ξένες γλώσσες «για τα θαυμαστά έργα του Θεού». Η μορφή είναι μεταφορική δηλώνοντας την δύναμη του λόγου, που δινόταν εκείνη τη στιγμή στους μη γραμματιζούμενους. Ακόμη, δεν πρόκειται για φυσικό πυρ, αλλά για άκτιστη ενέργεια της θεότητας, χάρις του Θεού. Η φωτιά, άλλωστε, υποδηλώνει τη θέρμη πίστεως, κάθαρσης, και φως αληθείας.

Το Άγιο Πνεύμα τους κατέστησε θεοφόρους και θεόπτες, ώστε να μεταδώσουν αυτό που εμπειρικά και χαρισματικά κατανοούσαν πλέον στην πληρότητά του. Όλοι φωτίστηκαν από το Άγιο Πνεύμα -τον Παράκλητο-, που ο Χριστός είχε υποσχεθεί να στείλει στους μαθητές του. Η Πεντηκοστή είναι ακριβώς η εκπλήρωση αυτής της υπόσχεσης. Η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος τους καθάρισε από τις αμαρτίες, τους φώτισε το νου και τους θέρμανε το θείο ζήλο, ώστε να γίνουν αργότερα οι αναμορφωτές της οικουμένης.

Εορτή Εβδομάδων

Το γεγονός αυτό έγινε αντιληπτό από Ιουδαίους προσήλυτους και ποικίλης καταγωγής που ήταν ευσεβείς συγκεντρωμένοι στην Ιερουσαλήμ, από όλα τα μέρη του κόσμου, για να γιορτάσουν την δική τους εβραϊκή γιορτή της Πεντηκοστής, στα εβραϊκά Shavuot, που αντιστοιχεί εκείνη τη μέρα. Η ετήσια εορτή αυτή στις Εβραϊκές Γραφές, Παλαιά Διαθήκη, αποκαλείται Γιορτή του Θερισμού ή Γιορτή των Εβδομάδων, η οποία ήταν εξολοκλήρου γεωργική εορτή με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Γιορτάζεται από τους Ισραηλίτες πενήντα ημέρα μετά το Εβραϊκό Πάσχα, σε ανάμνηση της ημέρας που ο Μωυσής έλαβε τις 10 εντολές από τον Θεό στο όρος Σινά. Την ημέρα αυτή πρόσφεραν στο Ναό τα πρωτογεννήματα από τον θερισμό των δημητριακών. Βέβαια, με τη διασπορά των Εβραίων έχασε το γεωργικό της χαρακτήρα  και παρέμεινε ως γιορτή της παράδοσης του Νόμου από το Θεό.

Εορτασμός

Πρόκειται για εβδομαδιαία εορτή και εορτάζεται όλες τις ημέρες της εβδομάδας με ιδιαίτερη έξαρση το Σάββατο. Από τις μεθεόρτιες ημέρες ξεχωρίζει η Δευτέρα που είναι αφιερωμένη στο Άγιο Πνεύμα, όπου και επαναλαμβάνεται ομοίως όλη η ακολουθία της προηγούμενης Κυριακής. Κατά την εορτή αυτή γινόταν και η βάπτιση των κατηχουμένων, αφού πληρωθέντες Πνεύμα Αγίου, άρχισαν να κηρύττουν και να καλούν τους ανθρώπους να βαπτισθούν και να λάβουν κι αυτοί την χάρη Του. Τώρα γνωρίζουν ποια είναι η προοπτική της καινής ζωής και που πρέπει να οδηγήσουν το λαό, στο Δείπνο της Ζωής, την Τράπεζα της Θείας Ευχαριστίας, όπου στο εξής θα βρίσκεται συναγμένη η Εκκλησία ως σώμα Χριστού.

Συμπερασματικά

Με την Πεντηκοστή δεν γεννήθηκε η Εκκλησία ως απλός θεσμός, αλλά ως συνεχής παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, είναι η ζωή της Εκκλησίας, ως η αδιάκοπη κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, όπου συντελείται πλέον η ενότητα εντός αυτής, ο αγιασμός και η μεταμόρφωση των ανθρώπων. Η πρώτη χριστιανική Εκκλησία ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα.

Σήμερα

Τη σήμερον ημέρα, με τον όρο «επιφοίτηση» δεν ερμηνεύεται μόνο ως η επέμβαση του θείου, η θεία φώτιση, αλλά και η πιθανή σάτιρα κάποιου που υποστηρίζει αίφνης πως έχει γνώση, εμπειρία ή σοφία, ενώ δεν έχει μοχθήσει για την απόκτηση όσων ισχυρίζεται.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Το Σάββατο των ψυχών

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής ονομάζεται «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο» ή «Σάββατο των Αγίων Θεοδώρων» και αποτελεί ένα είδος άκαιρου μνημόσυνου που αναλαμβάνει η ίδια εκκλησία για όσους δεν δύνανται να τελέσουν τα καθιερωμένα μνημόσυνα. Απώτερο και ύψιστο τέλμα η συγχώρεση και η κρίση πάντων κατά την Δευτέρα Παρουσία, ήδη από την ύπαρξη του Αδάμ έως και σήμερα. 

Τίμηση

«Ψυχοσάββατο» είναι η κοινή ονομασία του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Τα δύο Ψυχοσάββατα, της Τυρινής και εκείνο της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής, των Αγίων Θεοδώρων, είναι αφιερωμένα στη μνήμη των νεκρών. Τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς, ή αλλιώς «ψυχικό». 

Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Χριστιανική Εκκλησία τιμά το σώμα του ανθρώπου ως «ναόν του εν ημίν Αγίου Πνεύματος» και διδάσκει ότι αυτό θα αναστηθεί κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Συνεπώς, είναι απορριπτέα η καύση των νεκρών, που θεωρείται ειδωλολατρική συνήθεια, και έτσι υιοθετείται η ταφή των νεκρών.

Μέρα Ρουσαλιού

Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής λέγεται και του Ρουσαλιού, καθώς έλκει την καταγωγή του από τη ρωμαϊκή γιορτή των Ρουσαλίων ή Ροζαλίων. Πρόκειται για την ημέρα, που κατά τη λαϊκή δοξασία, οι ψυχές επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο, αφού στη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου κυκλοφορούσαν ελεύθερα πάνω στη γη. 

Ωφέλεια

Σύμφωνα με την αγιοπατερική μαρτυρία οι Απόστολοι θέσπισαν τις ευχές για τους νεκρούς. Η ωφέλεια, όμως, έγκειται στο γεγονός της τέλεσης της θείας ευχαριστίας στη μνήμη τους, διότι «ἑνώνονται ἀόρατα μὲ τὸ Θεὸ καὶ ἐπικοινωνοῦν μαζί Του καὶ παρηγοροῦνται καὶ σώζονται καὶ εὐφραίνονται ἐν Χριστῷ».

Σάββατο αφιερωμένο σε Αποθανόντες

Κατά τους καιρούς εκείνους αρκετοί ήταν αυτοί που απέθαιναν σε μικρή ηλικία ή σε απόρθητα μέρη, όπου υπέστησαν «άωρον θάνατον», από λοιμική ασθένεια, πολέμους, παγετούς, σεισμούς και θεομηνίες ή, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσυνών, ή ακόμη κάηκαν ή χάθηκαν. 

Έθιμα

Στο Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων, που όμως δεν αναγνωρίζεται από την Εκκλησία, αναφέρεται και η παλαιότερη συνήθεια των ανύπαντρων κοριτσιών να τοποθετούν τα κόλλυβα κάτω από το μαξιλάρι τους και να παρακαλούν τον Άγιο να φανερώσει στον ύπνο τους τον άνδρα που θα παντρεύονταν. Σύμφωνα με τα έθιμα απαγορεύεται η εργασία εκείνη τη μέρα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, και συγκεκριμένα φέτος  γιορτάζεται η 48η επέτειος από την καθιέρωσή της. Αποτελεί την κύρια εκδήλωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ από το 1972 για την ενημέρωση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με το περιβάλλον και τα ζητήματα που το αφορούν. Υπογραμμίζει τη σημαντικότητα της φύσης, και κατά συνέπεια την υγεία του πλανήτη, καθώς η ποιότητα του νερού, τα τρόφιμα και ο αέρας, όλα εξαρτώνται από τη προστασία του φυσικού κόσμου. 

Ποδηλατοπορεία – Θεσσαλονίκη

Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 στις 18:00 στο Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί ποδηλατοπορεία υπό την αιγίδα των Καλλιστώ, Κοινά υπό κατοίκηση – Commons in Residency, Περιβαλλοντική Ομάδα ΑΠΘ, Περιβαλλοντική Ομάδα ΠαΜακ, Fridays For Future Thessaloniki, Gymnosophy, Stop Climate Change Greece, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Οικόπολις – μια παράλληλη πόλη και με την υποστήριξη: Άγρυπνοι Πολίτες της Θεσσαλονίκης Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.
Η ποδηλατοπορεία θέτει ως αφετηρία τον Λευκό Πύργο και θα καταλήξει στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης με τη διαδρομή της να ακολουθεί μέρος του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Θα γίνουν δυο στάσεις κατά τις οποίες θα επιδοθεί ψήφισμα για τη δημιουργία ασφαλούς δικτύου ποδηλατοδρόμων και για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην πόλη, στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης και στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης. Με το πέρας της και ως τη λήξη της βραδιάς (στις 22:00) θα ακολουθήσουν ενημερώσεις, μουσικά δρώμενα και εκδηλώσεις στον Λευκό Πύργο, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει και εργαστήριο επισκευής ποδηλάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αναλυτικό πρόγραμμα της ποδηλατοπορείας: https://www.facebook.com/events/2632571340333843/

Παγκόσμια πλατφόρμα

Το φλέγον αυτό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια πλατφόρμα δημόσιας προβολής των περιβαλλοντικών ζητημάτων και προβλημάτων, όπου αποσκοπεί με ανακοινώσεις, παρεμβάσεις και δράσεις στην ενημέρωση, αφύπνιση και κινητοποίηση των πολιτών. Έχοντας, βέβαια, ως φυσικό επακόλουθο με την καθημερινή πρακτική και συμπεριφορά τους να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα περιβαλλοντική συνείδηση και κουλτούρα. Είναι επιτακτική η ανάγκη για άμεση μετάβαση σε ένα κοινωνικο-οικονομικό-πολιτικό υπόδειγμα που θα διασφαλίζει νέες αξίες δικαιοσύνης και αειφόρου ανάπτυξης. 

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανθρώπινες δραστηριότητες συνοδεύονται από εκπομπές ρύπων στον αέρα. Τα στοιχεία σε ό,τι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση ανά τον κόσμο είναι ανησυχητικά και σε υγειονομικό επίπεδο, προκαλώντας παγκόσμια κρίση υγείας, με 9 στους 10 ανθρώπους να εισπνέουν μολυσμένο αέρα. Η καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, για τα μέσα μεταφοράς και για την βιομηχανία στις αστικές περιοχές, οι κίνδυνοι από τα χημικά, τα απόβλητα, το μολυσμένο νερό και η έλλειψη πρασίνου συμβάλλει κατά κύριο λόγο στη ρύπανση. Εκατομμύρια είδη απειλούνται με εξαφάνιση, οι ωκεανοί είναι υπό πίεση, ενώ επίσης προκαλείται η υπερθέρμανση του πλανήτη. Έτσι, η κλιματική αλλαγή γίνεται μια υπαρξιακή απειλή και η διεθνής κοινότητα οφείλει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 

Πολιτικές μείωσης ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Η ουσία βρίσκεται στη συμμετοχή, τη συνεργασία και την οργανωμένη δράση σε μια αέναη προσπάθεια για την προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος, το σεβασμό στο δημόσιο χώρο, τη βιώσιμη και αειφόρα ανάπτυξη, διαμορφώνοντας, με τον τρόπο αυτό, καλύτερη ποιότητα ζωής.

  1. Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σταδιακή απομάκρυνση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας.
  2. Περιορισμός χειμερινής ατμοσφαιρικής ρύπανσης από οικιακή καύση βιομάζας.
  3. Πιο συστηματική και πλήρης παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
  4. Μέτρα ελέγχου εκπομπών από βιομηχανίες, οδικές μεταφορές και συστήματα θέρμανσης.
  5. Ενημέρωση και εκπαίδευση πολιτών για το πώς μπορούν να συμβάλουν στην καθημερινότητα.
  6. Μακροπρόθεσμη διαχείριση ποιότητας αέρος που διασφαλίζει την υγεία πάντων.
  7. Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης στις πόλεις.
  8. Κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας αστικών υγρών αποβλήτων.

Υδατικό περιβάλλον

Όσον αφορά στο υδατικό περιβάλλον σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται ότι απειλείται  από πολλές πηγές ρύπανσης. Στην Ελλάδα η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών επιτυγχάνεται από αστικές, γεωργικές και βιομηχανικές χρήσεις και υπεραντλήσεις που εγκυμονούν κινδύνους υφαλμύρινσης και εξάντλησης των αποθεμάτων. Για την προστασία προϋποτίθεται η ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και του εθνικού θεσμικού πλαισίου, αλλά και η συγκρότηση ορθολογικής πολιτικής διαχείρισης των υδατικών πόρων, ο συντονισμός και η εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των φορέων, η έμφαση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και των αρχών πρόληψης και ελέγχου. 

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, οι πολίτες θεωρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση ως τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο μετά την κλιματική αλλαγή. Και αυτό, επειδή παρά την αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, πολλές περιοχές συνεχίζουν να εμφανίζουν υπερβάσεις των ορίων που έχει θέσει η Οδηγία 2008/50/ΕC του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21ης Μαΐου 2008 «για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη». 

Αικατερίνη Συμφέρη




Η πορεία της Σέλμα

Το 1965 ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο οποίος ένα χρόνο νωρίτερα είχε τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης, ανακοίνωσε στον αμερικανό πρόεδρο Λίντον Τζόνσον την απόφαση του να μεταβεί στη Σέλμα και να αρχίσει μεγάλη εκστρατεία για την άρση του αποκλεισμού των αφροαμερικανών από τους εκλογικούς καταλόγους. Απέναντί του είχε τον Κυβερνήτη τη Αλαμπάμα Τζορτζ Γουάλας, που είχε μετατρέψει την πολιτεία σε κράτος εν κράτει, όπου κυριαρχούσε η αστυνομική αυθαιρεσία….

Στις 7 Μαρτίου εκατοντάδες πολίτες με επικεφαλής τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ξεκίνησαν πορεία διαμαρτυρίας από τη Σέλμα προς την πρωτεύουσα της Αλαμπάμα, Μοντγκόμερι. Η απόσταση που θα διένυαν ξεπερνούσε τα 80 χιλιόμετρα. Ωστόσο, λίγο έξω απο την πόλη, πάνω σε μια γέφυρα, τους περίμεναν αστυνομικές δυνάμεις που επιτέθηκαν στην πορεία, τραυματίζοντας δεκάδες διαδηλωτές. Η μέρα εκείνη έμεινε στην ιστορία ως «Ματωμένη Κυριακή»….Η οργή φούντωσε και δύο μέρες αργότερα διοργανώθηκε μια δεύτερη πορεία. Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ κάλεσε τους εκπροσώπους άλλων θρησκευτικών δογμάτων να δείξουν την αλληλεγγύη τους και να πάρουν μέρος στην κινητοποίηση. Ένας από αυτούς που ανταποκρίθηκαν πρώτοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος. Αψηφώντας τους φόβους που εξέφραζαν συνεργάτες του για το ενδεχόμενο να πέσει κι ο ίδιος θύμα επίθεσης, ο Αρχιεπίσκοπος έσπευσε στη Σέλμα και στάθηκε στην πρώτη γραμμή. «Κάθε χριστιανός πρέπει να καταφερθεί με αγανάκτηση κατά όλων των ειδών των διώξεων» είπε ο  αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος…

 Την εποχή εκείνη ήταν απαγορευμένο για τους Έλληνες μετανάστες να πάνε σε πολλά μέρη στην Αμερική. Αρκετά από αυτά μάλιστα, εστιατόρια και άλλα, είχαν ταμπέλα “No Dogs, No Greeks” (Όχι σκύλοι, όχι Έλληνες). Οι Έλληνες στην Αμερική ήταν γνωστοί ως οι «βρωμο-Έλληνες». πολλοί από αυτούς είχαν έρθει παράνομα στη χώρα και αρκετοί εγκληματούσαν (είχε καταγραφεί πως μαζί με τους Ιταλούς είχαν από τον υψηλότερο δείκτη εγκληματικότητας). Οι μόνοι που στάθηκαν τότε στο πλευρό των Ελλήνων μεταναστών οι οποίοι είχαν πέσει και θύματα της Κου Κλουξ Κλαν, ήταν οι Αφροαμερικανοί.

Οι διακρίσεις κατά των Ελλήνων δεν ήταν κάτι νέο στην Αμερική. Τον Αύγουστο του 1918 στον Καναδά, για τέσσερις μέρες, από τις 2 ως τις 5 Αυγούστου, 10.000 Καναδοί βετεράνοι του  Α’  Παγκόσμιου Πολέμου μαζί με ένα πλήθος 40.000 «πατριωτών» Καναδών, εξαπέλυσαν ένα ανελέητο πογκρόμ σε βάρος των Ελλήνων μεταναστών του Τορόντο. Οι ξενοφοβικοί και ρατσιστές Καναδοί τους αποκαλούσαν υποτιμητικά Slackers (τεμπέληδες), επειδή ασχολούνταν με τον επισιτισμό και κατά τους ρατσιστές απέφευγαν τις βαριές δουλειές του φορτοεκφορτωτή, του ξυλοκόπου ή του βιομηχανικού εργάτη. Το ανθρωποκυνηγητό και ο ξυλοδαρμός των Ελλήνων ξεκινούσε το πρωί και σταματούσε στις 3 τα ξημερώματα. Δεκάδες επιχειρήσεις και σπίτια μεταναστών λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν. Η περιφερειακή εθνοφυλακή και η αστυνομία όλο αυτό το διάστημα παρακολουθούσε χωρίς να επεμβαίνει, ενώ δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου Καναδοί αστυνομικοί έπαιρναν ενεργά μέρος στο πογκρόμ σε βάρος των Ελλήνων. Ο «Βίαιος Αύγουστος» τέλειωσε τις πρώτες πρωινές ώρες της  6ης Αυγούστου, αφήνοντας πίσω του αδιευκρίνιστο αριθμό νεκρών (ανάμεσά τους 29 γυναίκες και 6 ανήλικα παιδιά), εκατοντάδες τραυματίες και ζημιές σε ελληνικές περιουσίες και σπίτια ύψους 1.250.000 δολαρίων, όταν ο δήμαρχος της πόλης αναγκάστηκε να επιβάλλει απαγόρευση της κυκλοφορίας και την επέμβαση του στρατού για να καθαρίσει τους δρόμους.

Σοφία Άγγελος




«Το αγόρι που ήθελε μόνο να χορεύει» – Συνέντευξη της συγγραφέα Κιζιρίδου Γεωργίας

Η Γεωργία Κιζιρίδου είναι απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας με μεταπτυχιακές σπουδές στο ΑΠΘ στην Εξελικτική – Σχολική Ψυχολογία. Από το 2009 μέχρι σήμερα, διδάσκει στο Μεσογειακό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης “Ειδική Αγωγή και Λογοθεραπεία”.
Από το 2012 υπηρετεί ως σχολική ψυχολόγος σε δημόσια σχολεία.

Το βιβλίο της “Το αγόρι που ήθελε μόνο να χορεύει” αναμένεται να κυκλοφορήσει μέσα στον Ιούνιο του 2020.
Της ζητήσαμε να μας πει λίγα λόγια γι’ αυτό της το εγχείρημα.

Κυκλοφορεί το πρώτο σας παιδικό βιβλίο, καθώς και η διασκευή του σε θεατρικό έργο από τις εκδόσεις Grotesque με τίτλο «Το αγόρι που ήθελε μόνο να χορεύει». Θέλετε να μας μιλήσετε για την πλοκή της ιστορίας;

-Βασικός ήρωας είναι ο Ανδρέας, ένα αγόρι που διαφέρει από τα περισσότερα της ηλικίας του. Ο λόγος είναι ότι εσωστρεφής, χαμηλών τόνων και βρίσκει διέξοδο μέσα από το χορό. Ο Ανδρέας θα δεχθεί πειράγματα για τη διαφορετικότητά του από τους συνομηλίκους του. Πρόσωπα – κλειδιά στην πορεία του Ανδρέα είναι η εκπαιδευτικός της τάξης και η έμπιστη φίλη του η Εύα, η οποία έχει μια μορφή αναπηρίας. Μέσα από τις συγκρούσεις θα αναδειχθεί η αξία της αποδοχής, της φιλίας, της συνεργασίας και της δημιουργικότητας. Ο Ανδρέας λειτουργεί ως πρότυπο για όλους όσους έχουν όνειρα και τολμάνε, παρά τις δυσκολίες που ανακύπτουν, να επιμένει και να πετυχαίνει.

-Σε ποιο κοινό απευθύνεται το βιβλίο σας; 

-Το βιβλίο είναι κατάλληλο για παιδιά από 10 ετών και άνω. Ωστόσο, απευθύνεται σε όποιον αγαπάει το παιδικό θέατρο, αφού έχει διασκευασθεί και σε θεατρικό κείμενο, προκειμένου να λειτουργήσει ως σενάριο και ως εκπαιδευτικό εργαλείο. Εν γένει, τόσο το παιδικό βιβλίο, όσο και η θέατρο-ιστορία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσα για την εκπαίδευση στην πρόληψη του σχολικού εκφοβισμού, στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στις αξίες, όπως είναι η αλληλεγγύη και η φιλία.

-Τι σας ώθησε να γράψετε ένα βιβλίο και να το διασκευάσετε σε θεατρικό έργο;

-Εκτιμώ πως το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει θετικά ως προς την εκπαίδευση των μαθητών σε ζητήματα όπως είναι ο σχολικός εκφοβισμός. Η προσέγγιση γίνεται βιωματικά και πολύ-αισθητηριακά. Οι εμπλεκόμενοι έχουν τη δυνατότητα μέσα από τη θεατρική πράξη να ταυτιστούν με διαφορετικούς ρόλους και να κατανοήσουν από πολλές και διαφορετικές οπτικές τα κίνητρα του κάθε ήρωα. Είναι ένας τρόπος να αφυπνιστούν συναισθήματα, τόσο θετικά, όσο και αρνητικά σε όλους.

-Ο σχολικός εκφοβισμός έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια κι έχουν γραφτεί αντίστοιχα αρκετά παιδικά βιβλία. Τι ξεχωριστό θεωρείτε ότι προσφέρει το δικό σας βιβλίο στο αναγνωστικό κοινό;

Το βιβλίο συσχετίζει το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού με τους έμφυλους ρόλους και τα έμφυλα στερεότυπα. Στην ελληνική σχολική πραγματικότητα είναι πολύ σημαντικό από την προ-εφηβεία να γίνεται εκπαίδευση αναφορικά με το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού και των ατομικών επιλογών ανεξαρτήτως βιολογικού και κοινωνικού φύλου. Ίσως είναι ένα ληθαράκι για να μπορέσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες να αποκτήσουν αυτογνωσία, αλλά και να σέβονται τις διαφορετικές επιλογές των υπολοίπων. 

-Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι σε όσα συζητήσαμε;

Θα ήθελα από καρδιάς να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλη την ομάδα του εκδοτικού οίκου Grotesque του ομίλου Ελκυστίς για την υπέροχη συνεργασία και για την αμέριστη υποστήριξη που πρόσφεραν καθένας ξεχωριστά, ώστε να προκύψει το τελικό αποτέλεσμα. Όπως αναφέρεται και εντός του βιβλίου:

τελικά, μόνο όταν μοιράζεσαι, υπάρχεις!




Πολυπολιτισμικό σχολικό περιβάλλον: Το δικό μου μήνυμα

H πολυπολιτισμικότητα είναι ένα φαινόμενο το οποίο συναντάμε συχνά, ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή που πραγματοποιούνται πολυάριθμες μετακινήσεις πληθυσμών. Ο όρος «πολυπολιτισμικότητα» δηλώνει μια υπάρχουσα κατάσταση συνύπαρξης  ποικίλων κοινωνικών ομάδων που φέρουν διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Στα πλαίσια πολυπολιτισμικότητας επισημαίνεται η ανάγκη αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπων, η οποία αναπαριστά μια σύγχρονη κοινωνική δομή με γνώμονα την αποδοχή της διαφορετικότητας και την ισότιμη αναγνώριση διαφορετικών κοινωνικών/εθνοτικών ομάδων. Η εκπαίδευση προσανατολίζεται σε σύγχρονα παιδαγωγικά μοντέλα που συμβάλλουν στην χάραξη καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων. Είναι γεγονός πως πραγματοποιούνται προγράμματα στα οποία διεξάγονται δραστηριότητες που συμβάλλουν στη ενδυνάμωση επικοινωνιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων, στην ελευθερία έκφρασης σε ένα ασφαλές περιβάλλον και κατ΄ επέκταση στην ανάπτυξη ομαδοσυνεργατικών πλαισίων. Οι καινοτομίες που εισάγει η εκπαίδευση αναδεικνύει την αξία της διαφορετικότητας. Είναι μείζονος σημασίας να υπάρχει στο μυαλό το εξής ρητό: Θα πρέπει να ξέρουμε όλοι ότι η διαφορετικότητα κεντάει ένα πλούσιο χαλί, και πρέπει να καταλάβουμε πως όλοι οι κόμποι του χαλιού έχουν ισότιμη αξία, ανεξάρτητα από το χρώμα τους (Maya Angelou).

Πηγή εικόνας: parentsgo.kidsgo.com

Στα πλαίσια της εκπαίδευσης, λοιπόν, εφαρμόζονται στρατηγικές που συμβάλλουν καθοριστικά στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στην εξάλειψη κοινωνικών διακρίσεων. Είναι σημαντικό, όταν ένα σχολικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από ανομοιογένεια, να ενισχύεται η αίσθηση της ομαδικότητας και της συλλογικότητας. Υποστηρίζεται πως το σχολείο είναι μία μικρογραφία της κοινωνίας, για αυτό και καθίσταται επιτακτική η ανάγκη καλλιέργειας ομαδικών και συνεργατικών σχέσεων (Dewey). Επίσης, σημειώνεται πως οι δραστηριότητες που αποβλέπουν στην κοινωνική αλληλεπίδραση των παιδιών, κυρίως όταν πρόκειται για ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον, είναι αποδοτικές. Ποία είναι τα οφέλη; Είναι γνωστό πως παιδιά από διαφορετικό πολιτισμικό περιβάλλον διακατέχονται από συναισθήματα μειονεξίας και ανασφάλειας. Σύμφωνα με τον Cooley, η αλληλεπίδραση του παιδιού με το κοινωνικό περίγυρο συντελεί στην διαμόρφωση της αυτοεκτίμησης. Η αίσθηση της αποδοχής βελτιώνει την αυτοπεποίθηση και κατ’ επέκταση την αυτοεκτίμηση. Η αίσθηση του “ανήκειν” λειτουργεί σαν ένα είδος κοινωνικής αναγνώρισης. Δεν υπάρχει παιδί που να μην έχει την ανάγκη για κατανόηση και αποδοχή. Το σχολείο πρέπει να στοχεύει στην εξασφάλιση ενός κλίματος έκφρασης, το οποίο επιτρέπει το παιδί να αυτοπραγματωθεί (Carl Rogers).

Πηγή εικόνας: psychagogein.gr

Τα παιδιά με  τη συμμετοχή  τους στις προαπαιτούμενες δραστηριότητες κατανοούν τον εαυτό τους και φυσικά και τους άλλους. Ενδεικτικές δραστηριότητες διαπολιτισμικής εκπαίδευσης είναι οι εξής: Τα παιδιά θα μπορούσαν να υποδύονται ρόλους συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της ενσυναίσθησης. Πιο συγκεκριμένα, θα μπορούσαν να μοιραστούν καρτέλες και κάθε φορά ένα παιδί θα αναλάμβανε το ρόλο ενός ατόμου με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρό. Αυτό διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση της θέσης του ατόμου που φέρει διαφορετικά πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Ακόμη, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί η σημασία της διαφορετικότητας. Είχε διεξαχθεί ένα παιχνίδι στα πλαίσια βιωματικής δράσης με τίτλο «Νιώσε Διαφορετικός» με αφορμή τη Παγκόσμια μέρα Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες. Το διοργάνωσε το κέντρο “Μαζί για την Οικογένεια και το Παιδί” στη ΔΕΘ και στα πλαίσια της εν λόγω δραστηριότητας τα παιδιά έπρεπε να μοιραστούν με τους υπόλοιπους συμμαθητές τους τα ενδιαφέροντά τους. Όποιος μαθητής παρουσίαζε κοινό ενδιαφέρον, στεκόταν από πάνω του και κάθε φορά αποδεικνύονταν πως κάθε προσωπική προτίμηση είχε διαφορετική ανταπόκριση από τους μαθητές. Αυτό ισχυροποίησε την άποψη πως «όλοι είμαστε ίσοι, όλοι είμαστε διαφορετικοί».

Πηγή εικόνας: m.eirinika.gr

Επιπλέον, σε μικρές τάξεις του δημοτικού συνιστάται τη παρακολούθηση βίντεο και η διήγηση παραμυθιών με κύριο στόχο την ανάπτυξη κατανόησης της διαφορετικότητας. Προτεινόμενες ταινίες μικρού μήκους είναι “Το λιοντάρι”, όπου ο Λάμπερτ ενώ μεγαλώνει σαν ένα αδύναμο και δειλό πρόβατο στο τέλος ανακτά δυνάμεις για τη προστασία της μητέρας παιδί. Ένα άλλο είναι το “Μπαουντιν”, ένα πρόβατο που χορεύει περήφανα, του κουρεύουν το μαλλί και ντρέπεται και ένας χαρούμενος νέος φίλος έρχεται να τον αλλάξει και το “χαζοπούλια” στο οποίο μικρά πουλάκια κοροϊδεύουν ένα μεγάλο διαφορετικό πουλί. Όσον αφορά την εξιστόρηση του βιβλίου, προτείνεται το βιβλίο “Εγώ ο απίθανος” που τα παιδιά ακούγοντας την ιστορία αντιλαμβάνονται τις αξίες της ζωής και τη μοναδικότητά τους. Ακόμη, αξίζει να σημειωθεί πως στα σχολεία στα πλαίσια της κοινωνικής ενσωμάτωσης ελλοχεύει ο κίνδυνος αφομοίωσης παραμερίζοντας εκείνα τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιεί το κάθε άτομο διαφορετικής προέλευσης. H διατήρηση των πολιτισμικών χαρακτηριστικών και κατ’ επέκταση της διαφορετικότητας του καθενός είναι δικαίωμα και καθίσταται άκρως απαραίτητο να διασφαλιστεί. Έτσι, συνιστάται η μάθηση ιστορικών γεγονότων, που προάγουν την ευαισθητοποίηση των μαθητών απέναντι στις πολιτισμικές διαφορές. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με δραστηριότητες όπως κολάζ και ζωγραφική. Για παράδειγμα, ζητούν από τους μαθητές να συλλέξουν πληροφορίες και εικόνες που απεικονίζουν μνημεία και σύμβολα που  αποτελούν τη ναυαρχίδα του πολιτιστικού γίγνεσθαι. Τέλος, σε ακόμη μικρότερες ηλικίες ενδείκνυται η εκτέλεση παιχνιδιού με κούκλες με διαφορετικές αποχρώσεις δέρματος, παρέχοντας την ευκαιρία εξοικείωσης με το λεγόμενο «διαφορετικό».

Πηγή εικόνας: ntontiskids.gr

Είναι γεγονός πως αν το ίδιο το σχολείο δεν συντελέσει στην προώθηση διαπολιτισμικής παιδαγωγικής, εξαλείφοντας τις ρατσιστικές τάσεις και αντιλήψεις, το παιδί αδυνατεί να στραφεί μόνο του προς αυτή την κατεύθυνση. Το σχολείο, ως δευτερογενής φορέας κοινωνικοποίησης, μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής αντίληψης μέσω της υλοποίησης παιδαγωγικών μεθόδων που συντελούν στη σύσφιξη και ενδυνάμωση διαπροσωπικών σχέσεων προάγοντας την ανεκτικότητα και το σεβασμό απέναντι στη διαφορετικότητα. Ο εκπαιδευτικός λειτουργεί ως υπόδειγμα συμπεριφοράς και αν ο ίδιος ανταποκρίνεται θετικά απέναντι στη διαφορετικότητα, τότε και τα παιδιά μαθαίνουν να πράττουν το ίδιο. Ας δώσουμε κίνητρα που αποσκοπούν στην ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων, ας επιβραβεύσουμε τις πράξεις αλληλεγγύης, σεβασμού και ανθρωπιάς, ας παρέχουμε ένα ασφαλές περιβάλλον στο οποίο κανένα παιδί δεν δύναται αν μείνει μόνο του και τέλος ας γίνουμε τα κατάλληλα πρότυπα προς μίμηση, όπου τα παιδιά θα μάθουν να σέβονται το διαφορετικό άλλο. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο διαφορετικός. Είναι ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ.

Μαρία Τσουρέκα