Απόκρυφα Κείμενα

Τα Απόκρυφα μιμούνται τα φιλολογικά είδη της Καινής Διαθήκης: Ευαγγέλια, Πράξεις, Επιστολές και Αποκαλύψεις.

Απόκρυφα χριστιανικά ή της Καινής Διαθήκης
Με την χρήση «Απόκρυφα χριστιανικά κείμενα», ή αλλιώς «Απόκρυφα της Καινής Διαθήκης», νοούνται τα ποικίλα ανώνυμα ή ψευδεπίγραφα τόσο χριστιανικά, όσο και ιουδαϊκά κείμενα, γραμμένα από τον 2ο αιώνα μ.Χ. και εξής, που δεν συμπεριλαμβάνονται, όμως, στον «κανόνα» της Καινής Διαθήκης, αλλά αναγιγνώσκονται ή απορρίπτονται από τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς, δίχως να τους δίδεται ιδιαίτερη αξιολογική σημασία.

Στην πάροδο των αιώνων, έφεραν διαφορετικής αντιμετώπισης, άλλοτε καταδικάστηκαν από την Εκκλησία, άλλοτε τροφοδότησαν τη λαϊκή ευσέβεια ή ενέπνευσαν τα έργα τέχνης, τη λατρεία, την ηθική οικοδομή και την απολογητική διάθεση.

Ερμηνεία
Ο όρος «απόκρυφος» σημαίνει αρχικά αυτό που είναι κρυμμένο και φυλαγμένο προσεκτικά. Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς, βέβαια, χρησιμοποιούσαν τον ίδιο όρο με αρνητική έννοια, για να δηλώσουν βιβλία αμφίβολης προελεύσεως και αξίας, και μάλιστα σε -πολλές περιπτώσεις- αιρετικά, και κατονομάζονται σε δια σωζόμενες λίστες.

Αίτια παραγωγής της
Με τη δεύτερη αυτή έννοια επικράτησε ο όρος «απόκρυφα» στην εκκλησιαστική και θεολογική γλώσσα. Τα αίτια που οδήγησαν στην παραγωγή αυτής της απόκρυφης φιλολογίας είναι τα ακόλουθα:

  • Για απολογητικούς σκοπούς: η ευσεβής φαντασία ορισμένων άγνωστων συγγραφέων καλύπτει τα «κενά» της με περιγραφές, στην πραγματικότητα, όμως, κατόρθωσαν να προσδώσουν μυθικές διαστάσεις σε πρόσωπα και γεγονότα. Τα έργα αυτά τα απέδωσαν σε σημαίνοντα πρόσωπα της εκκλησίας, ώστε να προσδοθεί κύρος.
  • Δευτερεύοντα ή ανώνυμα πρόσωπα της Αγίας Γραφής αναφέρονται με συγκεκριμένο όνομα στα Απόκρυφα και γίνονται πρωταγωνιστές ή διαδραματίζουν ένα πιο σημαντικό ρόλο σε αυτά.
  • Παρουσιάζονται μυθώδεις και φανταστικές διηγήσεις για περιόδους της ζωής του Ιησού, για τις οποίες δεν υπάρχουν πληροφορίες στα ευαγγέλια.

Αιρετική θέση
Η απόκρυφη φιλολογία έγινε αμέσως όχημα και μέσο για τη διάδοση αιρετικών διδασκαλιών. Διαστρεβλώνεται, δηλαδή, το νόημα και η ουσία της αποκλίνοντας από το αληθές λεχθέν. Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς κάνουν λόγο για απόκρυφες γραφές που διατείνονται ότι κατέχουν οι διάφορες ομάδες αιρετικών.

Χειρόγραφη παράδοση
Διαθέτοντας -τα απόκρυφα κείμενα- μια πολύπλοκη ιστορία, είτε διότι όντα αιρετικά υπέστησαν επεξεργασία από Ορθόδοξο χέρι, είτε διότι άλλα, αντιστρόφως, αρχικά Ορθόδοξα, έτυχαν επεξεργασία από αιρετικούς, που προσέθεσαν δικές τους διδασκαλίες.

Αναλόγως την ίδια πορεία μέλει να έχει και η ιστορία της χειρόγραφης παράδοσής τους. Αρκετά σώζονται στην ελληνική πρωτότυπη γλώσσα τους, καθώς και σε αρχαίες μεταφράσεις, όπως λατινικές, κοπτικές, συριακές, αιθιοπικές και αρμενικές.

Βυζαντινή τέχνη
Η βυζαντινή τέχνη έχει σκηνές που η προέλευσή τους βρίσκεται στα Απόκρυφα. Τα ποικίλα ψηφιδωτά, λόγου χάρη, είναι εμπνευσμένα και περιέχουν σκηνές από την Καινή Διαθήκη, τα οποία ενσωματώνουν, βέβαια, πρωτοχριστιανικές παραδόσεις.

Αν και τα Απόκρυφα κείμενα δεν κομίζουν ουσιαστικά κανένα νέο στοιχείο στην χριστιανική πίστη, και ως προς τα συγκρινόμενα Βιβλικά, υπολείπονται από πλευρά θεολογικής εμβάθυνσης στην ιστορία της Θείας Οικονομίας, ιστορικών στοιχείων, πνευματικού πλούτου και ηθικού βάθους.

Παραδοξότητα
Ανατρέπεται η αδαής άποψη ότι τα συμπεριλαμβάνουν συγκλονιστικά στοιχεία που δήθεν κλονίζουν την πίστη της Εκκλησίας. Σήμερα τα κείμενα αυτά εκδίδονται, μεταφράζονται και μελετούνται τόσο διεθνώς, όσο και σε ελληνικές γεωγραφικές εκτάσεις. Η μελέτη δείχνει εκτός των άλλων και τη διαφορά επιπέδου ανάμεσα σε ευαγγελικό αισιόδοξο μήνυμα ελπίδας και σε απόκρυφο μυθικό εντυπωσιασμό.

Οι εν λόγω διηγήσεις έθρεψαν πολλές γενιές χριστιανών κατά τη διάρκεια της ιστορίας, δεν βρέθηκαν ποτέ, ωστόσο, στο κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής, αλλά ζούσαν και ως προσφιλή λαϊκά αναγνώσματα, και επιδρώντας στην περιφέρεια.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός




Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους

Η 26η Ιουνίου οριοθετείται ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους. Πρόκειται για μια μέρα αφιερωμένη σε όλους εκείνους που δίνουν ένα διαρκή και ατέρμονο μαραθώνιο, βαδίζοντας σε δρόμους στρωμένους από τη «λευκή σκόνη» και χάπια, έως ότου φτάσουν στην τελική ευθεία, της σταθεροποίησης και επανένταξης.

Εδραίωση
Καθιερώθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1987 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ώστε να ευαισθητοποιηθεί η παγκόσμια κοινή γνώμη για τις επιπτώσεις από τη χρήση των ναρκωτικών ουσιών και την παράνομη διακίνησή τους, αλλά και για να τιμήσει τον κινέζο μανδαρίνο Λιν Τσε Χσου, που απαγόρευσε το εμπόριο οπίου στην Καντώνα, με αποτέλεσμα να προκληθεί ο Πρώτος Πόλεμος του Οπίου το 1839.

Οργανισμός Κατά των Ναρκωτικών – Ο.ΚΑ.ΝΑ
Πρόκειται για ένα μοναδικό ιδιωτικό φορέα ΝΠΙ που βρίσκεται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας. Δρα από το 1995 βάσει νόμου 2161/1993, ενώ με εκείνον του 4139/2013 προστέθηκε ο Εθνικός Συντονιστής. Έχει την αρμοδιότητα να λειτουργεί θεραπευτικά προγράμματα μηδενισμού υποκατάστασης εστιάζοντας κυρίως σε κάλυψη των αναγκών με φαρμακευτική αγωγή και παροχή υπηρεσιών άμεσης πρόσβασης για τη βελτίωση της ψυχοσωματικής υγείας και κινητοποίησής των πασχόντων.

Επιδιώξεις οργανισμού
Οι στόχοι του είναι η εφαρμογή εθνικής πολιτικής περί πρόληψης, θεραπείας και απεξάρτησης, οι μελέτες σχετικά με τις τοξικοεξαρτικές ουσίες και η ευαισθητοποίηση του κόσμου. Έχει αναπτύξει ένα πανελλαδικό δίκτυο και συνεργάζεται με ΜΚΟ της ΕΕ. Συγκεκριμένα, συνεργάζεται με το ΚΕ.Ε.ΛΠΝΟ (Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων), το Κέντρο Πρόληψης ΑΘΗΝΑ – ΥΓΕΙΑ και τους φορείς: Θετική ΦωνήΚέντρο ΖωήςPRAKSIS και Γιατροί του Κόσμου

Αναφορικά με τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ)
Είναι μία δομή του υπουργείου Παιδείας που συμβάλλει σημαντικά στο ενταξιακό κομμάτι. Αποτελεί επιταχυντικό παράγοντα για τη θεραπεία που προσφέρεται στον Ο.ΚΑ.ΝΑ, ενώ αφενός παρέχει γνώσεις και αφετέρου μεθοδολογία. Επιπρόσθετα, λειτουργεί αθροιστικά με άλλες αξίες, τρόπο ζωής.

Επιδείνωση του φαινομένου
Κοινωνικές αιτίες όπως η ανεργία, η διαρκώς αυξανόμενη πενία, οι φραγμοί σε όνειρα και κίνητρα των νέων για καλύτερη ζωή, εντείνουν τις ψυχολογικές αιτίες που καθιστούν τους νέους ευάλωτους στη χρήση ουσιών, αλλά μειώνουν, επίσης, τα κίνητρα για απεξάρτηση και κοινωνική επανένταξη.

Αυτές οι  συνθήκες διαμορφώνουν πρόσφορο έδαφος για αύξηση των κερδών από το εμπόριο ναρκωτικών, ως η τέως κερδοφόρα παράνομη αγορά στην Ε.Ε. Μια αγορά που επεκτείνεται σε ένα αχανές δίκτυο παραγωγής, επεξεργασίας, τυποποίησης, διακίνησης, νόθευσης και αναδιατύπωσης.

Ατομική ευθύνη και απεξάρτηση
Στον άξονα «κόστος – όφελος» της Ε.Ε. βαφτίζεται ακόμα και η απεξάρτηση σαν «ατομική επιλογή». Προωθώντας τον κοινωνικό θάνατο των Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης, συνεχίζεται η διάλυση της φιλοσοφίας των στεγνών θεραπευτικών προγραμμάτων και της πολυπαραγοντικής επιστημονικής προσέγγισης.

ΚΕΘΕΑ – Στάσου Πλάι Μου
Έχοντας κερδίσει τη μάχη με την πανδημία, τα προγράμματα απεξάρτησης του ΚΕΘΕΑ απευθύνουν κάλεσμα ενημέρωσης στις τοπικές κοινωνίες. Με σύνθημα «Στάσου πλάι μου» η εξάπλωση της χρήσης και της εξάρτησης αντιμετωπίζεται με αντίστροφη προσέγγιση.

Εν ολίγοις, η πρόληψη και η θεραπεία στηρίζονται στην επαφή, την επικοινωνία, τη σύνδεση πρόσωπο με πρόσωπο, τη σχέση, το μοίρασμα, την αποδοχή, την αλληλεγγύη. Αντίθετα, πρακτικές και πολιτικές διαχωρισμού, αποκλεισμού, στιγματισμού, τιμωρίας και καταστολής τραυματίζουν την κοινωνική συνοχή και ωθούν τους χρήζοντας βοηθείας ανθρώπους στη χρήση και στο περιθώριο.

Εκδηλώσεις

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ 
– ΚΕΘΕΑ ΣΤΡΟΦΗ
22 Ιουνίου, 16:00
: Τα μέλη της Θεραπευτικής Κοινότητας Εφήβων ΣΤΡΟΦΗ, με τον επιμορφωτή τους Τάσο Γιαννίκο, εκπέμπουν από το webradio του θεραπευτικού προγράμματος, στον σύνδεσμο http://www.kethea-strofi.gr/webradio.php.
– ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΗΓΑΣΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ
26 Ιουνίου, 12:00-14:00 και 16:00-18:00: Διαδικτυακές ενημερώσεις για τους εθελοντές του Connect your city, με θέμα «Ο ρόλος του εθελοντή στην πρόληψη των εξαρτήσεων».

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 
– ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ

23 Ιουνίου, 09:00-13:30: Η Θεραπευτική Κοινότητα  ΙΘΑΚΗ, σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Καθαριότητας και Πολιτισμού του Δήμου Δέλτα, συμμετέχει στη δράση καθαρισμού και καλλωπισμού της κεντρικής πλατείας του Δημοτικού Διαμερίσματος Χαλάστρας.
– ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ
22-25 Ιουνίου, 10:00-13:00: Street-work, από εργαζόμενους και μέλη του προγράμματος, στις πιάτσες της Θεσσαλονίκης με σκοπό την κινητοποίηση των χρηστών για παραπομπή τους σε προγράμματα απεξάρτησης. Παράλληλα, από τις 10:00 έως τις 18:00, έξω από το κτίριο του ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ (Πίνδου 4, Λαδάδικα), θα γίνεται ενημέρωση για το κοινό.

Αικατερίνη Συμφέρη




Αφιερωμένο στη γενιά των λευκωμάτων

Λεύκωμα 

Από τα “χρόνια της αθωότητας”

” η μόδα μιας εποχής που ήξερε να εκφράζεται μέσα από στιχάκια και αφιερώσεις. Ένα κολάζ αναμνήσεων άλλοτε με ρομαντικό ύφος κι άλλοτε με πιο δυναμικό χαρακτήρα. Λευκώματα με σκληρά εξώφυλλα, λουλουδένια αλλά και μονόχρωμα και φυσικά τον τίτλο «ΛΕΥΚΩΜΑ», με κεφαλαία, μην μπερδευτεί κανένας”

Η φίλη μου Δήμητρα, είναι ο φύλακας των παιδικών μας αναμνήσεων, των εφηβικών μας προβληματισμών , αυτή που φυλάει τα νεανικά μας όνειρα !!

Κάποτε χαθήκαμε για αρκετά χρόνια. 

Η οικογένειά της επέστρεψε από τη Γερμανία στην Ελλάδα όταν ήμασταν έτοιμες για το λύκειο. Τα επόμενα χρόνια του λυκείου αλληλογραφούσαμε τακτικά! Όμορφες εποχές, είχαν μια ηρεμία και μία γλυκιά προσμονή. 

Μετά χαθήκαμε, σπουδές, δουλειά, οικογένεια, μετακομίσεις, απόσταση! 

Βρεθήκαμε λοιπόν μετά από χρόνια που μας φάνηκαν ατελείωτα, αλλά ταυτόχρονα σαν σμίξαμε και πάλι, γίναμε δύο έφηβες “σαν να μην πέρασε μια μέρα” από τότε που βγαίναμε διάλειμμα στο σχολείο!!

Η φίλη μου είναι όλη γεμάτη συναίσθημα , δίπλα της κάτι συγκρατημένες Γερμανίδες σαν εμένα, μοιάζουν συναισθηματικά ανάπηρα άτομα!

Εκείνη τη μέρα , μετά από χρόνια (δεν λέω πόσα) την περίμενα με αγωνία σπίτι μου, με μια λαχτάρα! Και ήρθε σα σίφουνας, φωνάζοντας από την είσοδο “ήρθα να σε κάνω αγκαλιά” 

Κρατούσε ένα κουτί στα χέρια της, το οποίο έκρυβε θησαυρό! Γι αυτό και την περιγράφω ως φύλακα των αθώων μας χρόνων ! 

Είχε φυλάξει όλη μας σχεδόν την αλληλογραφία , καθώς και το μαθητικό λεύκωμα όπου γράφαμε στιχάκια, περιγράψαμε τη φιλία μας, τα όνειρα μας για το μέλλον !

Ήταν ότι πιο συγκινητικό σε εκείνη τη πρώτη μας συνάντηση μετά από χρόνια! 

Πόσες από εσάς είχατε λεύκωμα ; Συνήθως κοριτσίστικο ήταν άλλωστε! Ομολογώ πως ποτέ μου δεν έφτιαξα ένα δικό μου! Είχα την αδερφή μου κ τις φίλες μου όμως που φρόντισαν να υπάρχουν σελίδες που με “εκθέτουν” 😂

Θα εκθέσω λοιπόν αυτό το κορίτσι σήμερα !

Στο δικό μας λεύκωμα συνάντησα τον εαυτό μου μαθήτρια γυμνασίου να γράφω για την φιλία μας που θα αντέξει στο χρόνο, όπως και άντεξε και στιχάκια :

“Βασίλισσα κι αν γίνω και χώρες κυβερνώ 

Τη φίλη μου τη Δήμητρα ποτέ δεν την ξεχνώ”

“Γυναίκα είναι βασίλισσα στο θρόνο καθισμένη 

Και γύρω της την προσκυνούν οι άντρες οι βλαμμένοι!”

Σοφία Άγγελος




Υπάρχουν κάποιοι τοίχοι στην Ευρώπη που… μυρίζουν Ελλάδα

Στην πόλη Λάιντεν της Νότιας Ολλανδίας, ένα ποίημα του μεγάλου Κωνσταντίνου Καβάφη από την συλλογή «Κρυμμένα» , κοσμεί ένα κτίριο της πόλης!

Οι στίχοι του σπουδαίου Έλληνα ποιητή Γιάννη Ρίτσου κοσμούν το μετρό της Στοκχόλμης..

Σοφία Άγγελος




Ελαφριά νοητική αναπηρία: Ενδεικτικές παιδαγωγικές πρακτικές

     Η αρχή της ειδικής αγωγής και η θεώρησή της ως κρατική ευθύνη τοποθετείται το 19ο με 20ο αιώνα, όπου φωτεινά μυαλά μεγάλων παιδαγωγών, όπως η Maria Montessori, ο Jean Itard και  o Louis Braille, στρέφουν το ενδιαφέρον τους τόσο στην εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία, όσο και στην αποδοχή της διαφορετικότητάς τους από το κοινωνικό σύνολο. Ανατρέχοντας στο παρελθόν, διαπιστώνεται πως η αναπηρία είναι δύσκολο να διερευνηθεί με επιστημονικό τρόπο και ιδιαίτερα κατά τον Μεσαίωνα τα ανάπηρα άτομα χρησιμοποιούνται ως γελωτοποιοί, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ενταχθούν φυσιολογικά στο κοινωνικό σύνολο και να περιθωριοποιούνται Σήμερα, αναγνωρίζονται τα άτομα με αναπηρία ως άνθρωποι με δικαιώματα, που δεν δύναται να διαφοροποιούνται από το κοινωνικό σύνολο. Κατοχυρώνονται πολλά δικαιώματα, τόσο εκπαιδευτικά όσο και επαγγελματικά, που συμβάλλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη της προσωπικότητας, των δεξιοτήτων και της δημιουργικότητας των ατόμων με αναπηρία, καθώς επίσης και των πνευματικών και φυσικών ικανοτήτων τους στο μέγιστο δυναμικό τους. Ακόμη, διασφαλίζεται το δικαίωμα των ατόμων αυτών να συμμετέχουν ελεύθερα στη κοινωνία. Εφαρμόζονται, λοιπόν, στο μέγιστο προσπάθειες που αποσκοπούν στην ενδυνάμωση και κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία, στη καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης, στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών και της ανθρώπινης ποικιλομορφίας από το ευρύτερο κοινωνικό ιστό.

Η συμβολή της εκπαίδευσης στη βελτίωση λειτουργικότητας των παιδιών με νοητική αναπηρία

     Οι βασικές αρχές που έχουν ως γνώμονα την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία εφαρμόζονται και στην εκπαιδευτική πράξη. Πιο συγκεκριμένα, οι σχολικές μονάδες στελεχώνονται από ειδικούς παιδαγωγούς, οι οποίοι διεκπεραιώνουν μια σειρά από ειδικές εκπαιδευτικές μεθόδους που αποσκοπούν στην ανάπτυξη ικανοτήτων που προφυλάσσουν τη σωματική ακεραιότητα και την ψυχική υγεία και ευεξία, ικανότητες που συνεισφέρουν στην κοινωνική αλληλεπίδραση και κατ’ επέκταση στην κοινωνική προσαρμογή, καθώς επίσης, και στην ενδυνάμωση των γνωστικών ικανοτήτων. Έτσι λοιπόν, στο σχολικό περιβάλλον υπάρχουν άτομα με ελαφριά νοητική αναπηρία που χρήζουν ειδικής βοηθείας και χαρακτηρίζονται από άγνοια υγιεινής, από ψυχολογικές μεταπτώσεις, από αδυναμία κοινωνικής συνδιαλλαγής καθώς επίσης, διαπιστώνεται πως αντιμετωπίζουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.

Ανάλυση έργου

     Η μάθηση συμπεριφορών που έχουν ως απώτερο σκοπό την διαφύλαξη της σωματικής και ψυχικής υγείας των παιδιών με χαμηλά επίπεδα νοητικών ικανοτήτων, αποτελεί την αφετηρία της εκπαίδευσης. Ο εκπαιδευτικός, λοιπόν, στα πλαίσια ενός εξατομικευμένου προγράμματος, που εφαρμόζεται για την βελτίωση της καθημερινότητας των παιδιών αυτών, καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικό η εφαρμογή ανάλυσης έργου, όπου παρουσιάζονται με μια αλληλουχία οι απαραίτητες κινήσεις που οδηγούν στην επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος. Τα παιδιά, στα πλαίσια της συνεκπαίδευσης, εντάσσονται σε τάξεις με άτομα χωρίς αναπηρίες  γεγονός που αποδεικνύει πως τα παιδιά δεν χρήζουν αποκλειστικά εξειδικευμένης βοήθειας. Η ανάλυση έργου συνίσταται για να διδάξουν στα παιδιά τους κανόνες υγιεινής με απώτερο στόχο τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας τους. Για παράδειγμα, τους διδάσκεται 1)να τοποθετούν το χέρι τους κάθετα στη μύτη τους όταν πρόκειται να φτερνιστούν, 2)να χρησιμοποιούν χαρτομάντιλο, 3) να πλένουν τα χέρια τους όταν λερωθούν, 4) να κάνουν σωστή χρήση της τουαλέτας, 5) να μάθουν να πλένουν τα δόντια τους και 6) να κάνουν μπάνιο μόνα τους, εστιάζοντας κυρίως στον έλεγχο των κινήσεων και στην αναγνώριση των καταστάσεων εκείνων που απαιτούν την εφαρμογή των κατάλληλων- προαναφερθέντων- δεξιοτήτων.

Η σημασία της ψυχολογικής ενδυνάμωσης

     Σημαντική μέριμνα είναι, όμως, και η ψυχολογική στήριξη των παιδιών αυτών, που θα πρέπει να αποτελεί ο πρωταρχικός στόχος της εκπαίδευσης. Έχοντας ως αφετηρία το πρώτο θεωρητικό μοντέλο που στοχεύει στο να εμφυσήσει στα παιδιά την εικόνα της προσδοκίας της ζωής, διεξάγονται οι απαραίτητες ενέργειες για την πραγματοποίηση του σκοπού αυτού. Υπάρχουν  ποικίλες  προσεγγίσεις  που  συγκλίνουν  στην  άποψη  πως  η  αυτοεκτίμηση καθόριζε  τη  γενικότερη  συμπεριφορά  του  ατόμου.  Το  άτομο  θέτοντας  στόχους  που αποτελεί κίνητρο για την υλοποίησή τους και αξιολογώντας τον εαυτό του αποκτά το «γνώθι σε  αυτόν»    και    τη  δυνατότητα  να  εισέλθει  στην  ενδοσκόπηση  και  να  συλλάβει  τον πραγματικό του εαυτό. Έτσι, όταν η εκπαίδευση δεν ενδιαφέρεται μόνο για την παιδεία του έξω,  εξειδικεύοντας  τον  κομφορμισμό-  την  προσαρμογή  και  την  υποταγή-  η  βαθιά μόρφωση δεν καθίσταται επιφανειακή.  Με βασικό γνώμονα τη ψυχολογικής ενδυνάμωση και τη ψυχική ανάταση των παιδιών, ενδείκνυται μια κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση που καθιστά απαραίτητη τη χρήση κινήτρων με απώτερο σκοπό την ανάδειξη της επιθυμητής συμπεριφοράς έχοντας ως θετικούς  ενισχυτές  τις  δραστηριότητες    που  προτιμούν  οι  μαθητές(αρχή  Premack),  την επιβράβευση  θετικής  συμπεριφοράς(Skinner)  και  τη  προβολή  προτύπων  προς  μίμηση αποτελώντας ισχυρή κινητήρια δύναμη για τη ανάδειξη των θετικών στοιχείων της συμπεριφοράς των παιδιών(Bandura). Επίσης τόσο η προσωπική προσαρμογή όσο και η κοινωνική ένταξη, μέσω της επικοινωνίας και του παιχνιδιού,  συντελεί στην  απόκτηση  μιας  αίσθησης  επάρκεια(Erikson,  στάδιο  Φιλοπονίας σε αντιδιαστολή με το Αίσθημα Κατωτερότητας).

     Έτσι, συνιστάται η πραγματοποίηση δραστηριοτήτων που θα συντελέσει στην ενδυνάμωση των διαπροσωπικών σχέσεων. Καθώς η σχολική χρονιά φτάνει στο τέλος της, θα μπορούσαν να παίξουν  το παιχνίδι  “διάλεξε  εμένα”. Σημειώνεται πως το παιχνίδι αυτό εδράζεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εκπαιδευτικών προγραμμάτων και έχει ως στόχο την αυτογνωσία  ως  σημείο  εκκίνησης  για  την  αυτο-αποδοχή, την  ενίσχυση  της αυτοπεποίθησης  του  παιδιού,  την ενθάρρυνση  των  παιδιών  για  το  ζήτημα  της  ανταμοιβής, την κατάκτηση επικοινωνιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων, την ελευθερία έκφρασης κάτω από ένα ασφαλές  επικοινωνιακό  πλαίσιο  και  την αναγνώριση  της  αξίας  των  χαρακτηριστικών  εκείνων που συμβάλλουν στη δόμηση της προσωπικότητάς του. Στο παιχνίδι, λοιπόν, το  παιδί  από  τη  θέση  του παρουσιάζει  τον  εαυτό εστιάζοντας  στα  προτερήματά  του  έτσι  ώστε  ο  δάσκαλος να  τον διακρίνει μέσα σε όλα τα παιδιά. Έτσι, τα παιδιά διαπίστωναν  πως  η  αξιόλογη  συμπεριφορά  ανταμείβεται,  φανερώνοντας  τα  θετικά στοιχεία  της  προσωπικότητάς  τους  και  μέσα  από  αυτό  μάθαιναν  τον  εαυτό  τους. Σε άλλη διδακτική ώρα μπορούμε να δώσουμε τετράδια στα παιδιά και να γράψουν   ιδιότητες  που  τους χαρακτηρίζουν και τις  θεωρούν ανεκτίμητες. Αφού  τα  παιδιά  τελειώσουν,  τους λέμε να φανταστούν πως κάποιος πρόκειται να τους στερήσει κάποιες από αυτές και το κάθε παιδί έπαιρνε ένα μαρκαδόρο για να σβήσει τρεις από όλες που θα του επέτρεπαν να πάρει.  Έπειτα  τους βάζουμε  να  σκεφτούν,  βλέποντας  τις  ιδιότητες  που  μένουν,  αν παραμένουν  οι  ίδιοι  πριν και μετά την  εμπλοκή  του  “εχθρού”.  Έτσι  καταλάβαιναν  πως  έστω  και  μια μικρή απώλεια άλλαζε συλλήβδην τη προσωπικότητα τους. Αυτό τι μας διδάσκει; Ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ξεχωρίζει για τα ιδιαίτερά του χαρακτηριστικά, είτε αυτά είναι προτερήματα είτε μειονεκτήματα.

     Επιπλέον, είναι σημαντικό να συμμετέχουν τα παιδιά σε διαδραστικά παιχνίδια προάγοντας την κοινωνικοποίηση. Έτσι, και πάλι στα πλαίσια τη ευέλικτης ζώνης, μπορούμε να παρακινούμε τα παιδιά να ζωγραφίζουν την ελληνική σημαία δίνοντας το πρόσχημα να εκφράσουν τη σημασία του έθνους, εξιστορώντας ταυτόχρονα ιστορικά γεγονότα που σηματοδότησαν στη διατήρηση του έθνους αυτού. Θα μπορούσε ακόμα, τα παιδιά να χωριστούν  σε ομάδες και να κόψουν από περιοδικά, εικόνες που αντιπροσωπεύουν μια συγκεκριμένη θεματολογία. Εδραιώνεται η άποψη, λοιπόν, πως αναδεικνύονται σημαντικές έννοιες μέσα από τη δημιουργική ενασχόληση με τη ζωγραφική, αντανακλάται το επίπεδο της σκέψης των παιδιών μέσα από τη συμβολική καλλιτεχνική τους δημιουργία και όλα αυτά υφιστάμενα σε ένα συνεργατικό πλαίσιο.

Αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών

     Επιπρόσθετα, για την απόκτηση βασικών γνώσεων συνίσταται η αντιμετώπιση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών. Εδώ αδιαμφισβήτητα προτείνεται η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ένα λόγος, που ενθαρρύνεται η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, είναι το γεγονός ότι τα παιδιά αγαπούν τα computers και όπως πολύ σοφά παρατήρησε ο Sigmund Papert, ένας από τους πρωτοπόρους της εισαγωγής των ηλεκτρονικών υπολογιστών στα σχολεία, “τα παιδιά μαθαίνουν ό,τι αγαπούν” (1980, Papert). Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά προσηλώνονται στη διδακτική πράξη και αναπαράγουν κίνητρα για μάθηση. Επιπλέον, μειώνεται το ενδεχόμενο αρνητικής κριτικής των άλλων παιδιών και μπορούν να αφιερώσουν άπλετο χρόνο στη μάθηση. Κατά τη διδασκαλία των μαθημάτων ιστορίας, θρησκευτικών κ.ά, το άτομο με νοητική αναπηρία  μπορεί να έχει ένα δικό του υπολογιστή όπου να οπτικοποιούνται διάφορες έννοιες, ιστορικά γεγονότα, θρησκευτικού τύπου διδαχές κ.ά. και παράλληλα να εμφανίζονται ασκήσεις εμπέδωσης που αποτελεί σημαντική ένδειξη για τη κατανόηση του μαθήματος. Ακόμη, ο εκπαιδευτικός μπορεί να παρέχει  εργασίες σε μικρά διαδοχικά βήματα. Η στρατηγική της κατάτμησης αποδεικνύεται ο καταλληλότερος τρόπος διδασκαλίας όπως υπογραμμίζεται και στην τεχνική της ανάλυσης έργου. Όσον αναφορά τη γραφή, υπάρχει η εντύπωση πως ο αργός ρυθμός έγκειται στη προσπάθεια ανάκλησης λέξεων και γραμμάτων. Χρήζει ιδιαίτερης προσοχής οι διορθωτές κειμένων καθώς προσφέρουν στους μαθητές μεγαλύτερη αυτονομία, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν την ορθογραφία.

     Τελειώνοντας, οι συγκεκριμένες πρακτικές θα πούμε ότι έχουν τελεσφορήσει εφόσον το παιδί επιδείξει μακροπρόθεσμα υψηλή αυτοεκτίμηση, τάσεις κοινωνικής αλληλεπίδρασης και γοργό ρυθμό ανάγνωσης και γραφής. Η προτεινόμενη διαδικασία διέπεται από βασικές αρχές που δίνουν έμφαση στο πλούτο και την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης και εγκεφάλου, στη μοναδικότητα του κάθε μαθητή και στη διαμόρφωση θετικού περιβάλλοντος καθώς και στην εξασφάλιση ισότιμης εκπαίδευσης. Πλέον είναι ευρύτατα εδραιωμένη η άποψη πως δεν αποδεχόμαστε τη διαφορετικότητα μόνο αναφορικά με το φύλο, τη φυλή και τη σεξουαλικότητα, αλλά και με τη νευροποικιλότητα. Από τις πρώτες κι όλας τάξεις ας μάθουμε στα παιδιά την αξία της διαφορετικότητας διδάσκοντας το εξής ρητό: όλοι είμαστε μεταξύ μας διαφορετικοί και ταυτόχρονα ίσοι.

Από: Μαρία Τσουρέκα




Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων

Η 20η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, σε μία απόπειρα να τιμηθεί το ψυχικό σθένος εκατομμυρίων προσφύγων, καθώς και εσωτερικά εκτοπισμένων ανά την υφήλιο, πολλοί εκ των οποίων εξαναγκάζονται να καταφύγουν σε θαλάσσια ταξίδια τόσο υψηλών κινδύνων, όσο και αβεβαιότητας αναζητώντας διαφυγή από τις συγκρούσεις και τις διώξεις.

Ύπατη Αρμοστεία
Το 1951 ιδρύθηκε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αποσκοπώντας στην προστασία, τη στήριξη και την εύρεση λύσεων. Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων καθιερώθηκε με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στις 4 Δεκεμβρίου του 2000 με τον πρώτο εορτασμό να ακολουθεί μισό χρόνο αργότερα, με αφορμή τα 50 χρόνια από την υπογραφή της «Συνθήκης για το καθεστώς των προσφύγων».

Τέλμα της καθοριστικής αρωγής της στη μετεγκατάσταση των Ευρωπαίων -όντες άστεγοι- εξαιτίας του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Το έργο της έχει συνδράμει καθοριστικά εκατομμύρια ανθρώπινες ψυχές, και για αυτό, άλλωστε, έχει τιμηθεί δις με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για τις προσπάθειές της. Δεν είναι τυχαίο, βέβαια, ότι αποτελεί έναν από τους κυριότερους ανθρωπιστικούς οργανισμούς ανά τον κόσμο.

Τι ορίζεται ως πρόσφυγας
Το διεθνές δίκαιο ορίζει ότι πρόσφυγες είναι οι άνθρωποι που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν ή δεν θέλουν να επιστρέψουν στις χώρες τους, λόγω πολέμου, συγκρούσεων και βάσιμου φόβου δίωξης, με βάση τη φυλή, το θρήσκευμα, τις πολιτικές τους πεποιθήσεις, την εθνικότητά τους ή τη συμμετοχή τους σε μία ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Παρόλο το ότι η πλειοψηφία χρήζει διεθνούς προσφυγικής προστασίας, ωστόσο, μόνο ένα μικρότερο ποσοστό αυτών προχωρά επισήμως σε αίτημα ασύλου.

Εσωτερικός εκτοπισμός
Πρόκειται για τις ομάδες ανθρώπων που έχουν εκτοπιστεί σε άλλες περιοχές εντός της χώρας καταγωγής τους, μια κατηγορία που είναι γνωστή ως «εσωτερικά εκτοπισμένοι», στην αγγλική ορολογία Internally Displaced People (IDPs). Η συνολική αύξηση των εκτοπισμένων συνεχίζει να ξεπερνάει σε ρυθμό την εύρεση λύσεων.

Πανελλήνια Ημέρα Προσφύγων
Καθιερώθηκε στις 5 Απριλίου το 1994 με την πρωτοβουλία να ανήκει σε μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, στο Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων της Εκκλησίας της Ελλάδας, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και του Γραφείου της Αθήνας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ.

Για την Ελλάδα έχει δέουσα σημασία η εν λόγω ημέρα, εφόσον η προσφυγιά και οι εθνικές εκκαθαρίσεις αποτελούν το λίκνο του σύγχρονου ελληνικού κράτους, με τόσο μεγάλο ποσοστό προσφύγων και προσφυγογενών. Έως και σήμερα εξακολουθεί να αποτελεί βασική πύλη εισόδου για πρόσφυγες και μετανάστες, όχι μόνο ως χώρα διέλευσης, αλλά πλέον και προορισμού.

ΕΛΙΑΜΕΠ
Πρόσφυγες και μετανάστες εξακολουθούν να έρχονται αντιμέτωποι με πολλαπλά και συνεχώς αυξανόμενα εμπόδια στην αναζήτηση προστασίας. Τα προαναφερθέντα, αλλά και οι προτάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση των ανθρώπων εν κινήσει καταγράφει, ερευνά και αναλύει το ΕΛΙΑΜΕΠ φροντίζοντας η φωνή των προσφύγων και μεταναστών να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο. Οι έρευνες του συμβάλλουν αφενός σε μια προσπάθεια ενημέρωσης και αφετέρου κατάθεσης εμπεριστατωμένων προτάσεων πολιτικής.

Δράσεις και Αντιμετώπιση
Η καλύτερη λύση για οποιονδήποτε πρόσφυγα είναι να μπορεί να επιστρέψει στην πατρίδα του οικειοθελώς, σε συνθήκες ασφάλειας και αξιοπρέπειας με την ένταξή του στην κοινότητα υποδοχής ή την επανεγκατάσταση σε μια τρίτη χώρα. Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αποτελεί η συνεργασία όλων των χωρών για την επίτευξη του κοινού καλού στα πλαίσια γενναιοδωρίας και αλληλεγγύης που υποδέχονται ήδη υπέρογκους αριθμούς προσφύγων.

Επιπλέον, υφίσταται και δρουν φορείς ανάπτυξης, όπως κοινότητες, σχολεία, συλλογικότητες και άνθρωποι όλων των ηλικιών που αναλαμβάνουν ποικιλόμορφα βήματα δείχνοντας αλληλεγγύη ως προς τους πρόσφυγες, ενώ, δραστηριοποιείται και δημιουργεί ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων-μεταναστών, που μεταξύ άλλων ενημερώνουν και για την πανδημία.

Παράλληλα, εκτός από τα προγράμματα παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, η Ύπατη Αρμοστεία παρέχει βοήθεια στους πληγέντες. Η εκμάθηση γλωσσών, η αναγνώριση των προσόντων και των πτυχίων τους, καθώς και η απορρόφησή τους στην αγορά εργασίας είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διευκόλυνση της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής τους ένταξης στις κοινότητες υποδοχής. Με αυτόν τον τρόπο, καθίστανται ικανοί να συμβάλουν θετικά στην τοπική οικονομία.

Αικατερίνη Συμφέρη




Οι τύποι γονέων και η συμπεριφορά τους απέναντι στα παιδιά.

Όλοι οι άνθρωποι λαμβάνουν σχετική εκπαίδευση για το επάγγελμα που θα εξασκήσουν, αλλά δεν εκπαιδεύονται για το πιο σημαντικό επάγγελμα, του γονέα. Αυτό μαθαίνεται μέσα από την καθημερινή πρακτική, κυρίως μέσα από λάθη, αρκεί να έχει επίγνωση των λαθών του. Απότοκο της συμπεριφοράς του είναι οι διαμορφωμένες αντιλήψεις και απόψεις του που έχουν προέλθει μέσα από μνήμες και βιώματα, όπως επίσης και οι κοινωνικές – περιβαλλοντικές – πολιτισμικές συνθήκες. Ουσιαστικά και πλην εξαιρετικά κακοποιητικών περιπτώσεων, δεν υπάρχει «καλός ή κακός» γονέας. Πιο δόκιμος είναι ο όρος «αποτελεσματικός» γονέας ή «αρκετά καλός» γονέας.

Οι τύποι γονέα είναι οι ακόλουθοι και διαφοροποιούνται σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις συμπεριφορές που εκδηλώνουν.

Ο αυταρχικός γονιός

Οι γονείς που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία κάνουν χρήση αυστηρού ελέγχου και είναι τιμωρητικοί. Έχουν πάρα πολλές απαιτήσεις, χωρίς να στηρίζουν συναισθηματικά τα παιδιά τους και κυρίως δε συζητούν μαζί τους. Τα παιδιά δεν είναι ευχαριστημένα με τον εαυτό τους, δυσκολεύονται να θέσουν στόχους, ενώ παραιτούνται εύκολα από την προσπάθεια. Είναι εσωστρεφή, αποσυρμένα, φοβισμένα & αγχώδη. Αντιμετωπίζουν δυσκολία να εμπιστευτούν τους άλλους και έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Ο επιεικής γονέας

Επιδεικνύει ιδιαίτερη ζεστασιά και είναι στοργικός, συγχρόνως όμως δυσκολεύεται στην άσκηση ελέγχου. Συζητά υπερβολικά με το παιδί χωρίς να θέτει όρια και έχει χαμηλά επίπεδα απαιτήσεων και ανταπόκρισης. Αποδέχεται τις παρορμήσεις και τα «θέλω» του παιδιού και δυσκολεύεται ιδιαίτερα να πει «όχι» στο παιδί του, θεωρώντας εσφαλμένα πως με αυτόν τον τρόπο του δίνει χώρο και χρόνο να αναπτυχθεί. Κατά συνέπεια το παιδί δεν αποκτά υψηλή αυτοεκτίμηση και δυσκολεύεται να στηριχθεί στις δυνάμεις του. Είναι παρορμητικό και επιδεικνύει επιθετική συμπεριφορά, είναι ελάχιστα διερευνητικό και έχει πολύ μικρό αυτοέλεγχο.

Ο αδιάφορος γονέας

Αδυνατεί να ασκήσει έλεγχο και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών. Απορρίπτει και αγνοεί τα παιδιά, ενώ παράλληλα τα αφήνει να ενεργούν όπως επιθυμούν. Οι γονείς αυτοί νιώθουν συντετριμμένοι από τα δικά τους προβλήματα και αδυνατούν να ανταποκριθούν στο ρόλο τους. Τα παιδιά χαρακτηρίζονται από αντικοινωνική και επιθετική συμπεριφορά. Έχουν προβλήματα εσωτερίκευσης & εξωτερίκευσης, χαμηλή επίδοση σε γνωστικού τύπου δοκιμασίες και ως έφηβοι είναι επιρρεπείς να υιοθετήσουν παραβατική συμπεριφορά.

Ο δημοκρατικός γονέας

Έχει απαιτήσεις από το παιδί, αλλά ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Ασκεί έλεγχο με ευέλικτο και σταθερό τρόπο και ενθαρρύνει την αυτονόμηση του παιδιού, θέτοντας όρια συμπεριφοράς. Οι απαιτήσεις του συμβαδίζουν με την ηλικία του παιδιού και τις ιδιαιτερότητές του, ενώ παράλληλα διατηρούν διακριτούς ρόλους και ιεραρχία. Με αυτόν τον τρόπο το παιδί γίνεται ανεξάρτητο και στηρίζεται στις δυνάμεις του. Έχει αυτοέλεγχο, είναι διερευνητικό και θέτει στόχους. Αποτελεί την καλύτερη προσέγγιση από όλες όσες αναφέρθηκαν και συμβάλλει τα μέγιστα στην ισορροπημένη ανάπτυξη του παιδιού.

Γιάννης Κυρίτσης




Οι αλήθειες γύρω από την διατροφή των παιδιών

Ένα πολύ λεπτό ζήτημα που ανησυχεί αρκετούς γονείς στην σημερινή εποχή είναι η διατροφή των παιδιών τους.  Λεπτό γιατί τα παιδιά από μόνα τους δεν έχουν την ικανότητα να γνωρίζουν  τι πρέπει να τρώνε και για ποιο λόγο. Oι γονείς, το σχολείο και οι άνθρωποι που τα μεγαλώνουν έχουν την κύρια ευθύνη να τους μάθουν. Από την γέννηση τους μέχρι την εφηβεία  ακολουθούν κάποια πρότυπα. Ότι βλέπουν , ότι τους προσφέρετε και ότι ακούνε από το στενό τους περιβάλλον το υιοθετούν και δημιουργούν τις δικές τους διατροφικές συνήθειες .  Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τα παιδιά είναι η τεχνολογία αφού στην σημερινή εποχή τα παιδιά θέλοντας και μην περνάνε αρκετές ώρες μπροστά από μια οθόνη. Μέσο του διαδικτύου ή της τηλεόρασης προβάλλονται με τρόπο που προσεγγίζει τα παιδιά, διαφημίσεις  για συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων όπως είναι οι σοκολάτες και τα πατατάκια, τα χάμπουργκερ κτλ

Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια ραγδαία αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας. Από την άλλη όμως έχουμε και τα παιδιά που έχουν χαμηλότερο βάρος για την ηλικία και το ύψος τους επειδή αρνούνται να φάνε.  Αυτά τα δυο γεγονότα  οφείλονται στην λανθασμένη διαχείριση της διατροφής των παιδιών από την βρεφική τους ηλικία και μετέπειτα. Έτσι καθώς μεγαλώνουν ενστερνίζου εσφαλμένες διατροφικές συνήθειες.

Κάποιοι γονείς λόγο των πολλών υποχρεώσεων και της έλλειψης χρόνου δεν προλαβαίνουν να ασχοληθούν οι ίδιοι με την διατροφή των παιδιών τους .Αφήνουν αυτό το ζήτημα να το αναλάβουν είτε οι παιδικοί σταθμοί  είτε οι  γιαγιάδες και  οι παππούδες. Αλλά συνήθως στην δεύτερη περίπτωση τα παιδιά «καλομαθαίνοντε» είτε για να είναι φρόνιμα  είτε ως επιβράβευση κυρίως με τροφές υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και λιπαρά ( σοκολάτες , πατατάκια , γλειφιτζούρια). Το πρόβλημα μπορεί να επιδεινωθεί και στους παιδικούς σταθμούς αφού τα παιδιά έχουν την τάση να «αντιγράφουν»  διατροφικές συμπεριφορές από άλλα παιδιά. Έτσι μετά αρνούνται να φάνε μια πιο υγιεινή επιλογή τροφίμου με την δικαιολογία «δεν μου αρέσει».

 Από την άλλη πλευρά όμως υπάρχουν και γονείς που είναι πολύ αγχώδεις και καταπιεστικοί με το θέμα της διατροφής των παιδιών τους. Καταλήγουν να μεταφέρουν στα παιδιά συναισθήματα άγχους, πίεσης, στρες, φόβου λόγο της αυστηρότητας τους στο τι θα φάνε και τι όχι.  Αυτή η αυστηρότητα των γονιών  πολλές φορές  μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση κάθε είδους διατροφικών και ψυχολογικών διαταραχών ( υπερφαγεία,  ανορεξία ή και βουλιμία, κατάθλιψη , επιθετικότητα , ανυπακοή, πείσμα)

Όπως συμβαίνει και με τους ενήλικες τα παιδιά χρησιμοποιούν και τις 5 αισθήσεις τους. Η γεύση, η όσφρηση και η όραση είναι οι αισθήσεις που χρησιμοποιούμε για να διαλέξουμε και να αποδεχτούμε ένα τρόφιμο. Όπως είναι λογικό η γλυκιά και ή αλμυρή γεύση επιφέρει την μεγαλύτερη ευχαρίστηση στον ουρανίσκο μας. Τα φαγητά που ευχαριστούν συνήθως τα παιδιά είναι τα  γλυκά, τα αρκετά αλατισμένα και λιπαρά.  Όλα αυτά όμως ισοδυναμούν τις περισσότερες φορές σε υψηλές ποσότητες ζάχαρης, κορεσμένα λιπαρά και αλάτι. Οι μικροί μας δεν ξέρουν όμως τι περιέχουν μέσα τα πατατάκια , τα τηγανιτά, οι σοκολάτες κτλ, ούτε ξέρουν τι μπορεί να συμβεί στο σώμα και την υγεία τους από την υπερκατανάλωση αυτών των τροφών. Ξέρουν μόνο πως αντλούν ευχαρίστηση από αυτά και τα θεωρούν νόστιμα. Όταν από μωρό έρχεται σε επαφή  επαναλαμβανόμενα με φαγητά και σνακ πλούσια σε ζάχαρη , λιπαρά και αλάτι είναι λογικό μεγαλώνοντας να αναζητά και να δέχεται μόνο αυτές τις τροφές. Καθώς μεγαλώνει και αφού δεν υπάρχει έλεγχος στο τι τρώει , πόση ποσότητα και δεν υπάρχει κάποιο είδος άσκησης,  η ενέργεια που καταναλώνουν ημερησίως είναι πέρα από τις ημερήσιες ανάγκες του παιδιού και την ενέργεια που δαπανά.  Κύριο επακόλουθο, το βάρος του παιδιού αρχίζει να αυξάνεται και να εμφανίζονται προβλήματα στην υγεία του.  Είναι πολύ κρίμα από τόσο μικρά τα ταλαιπωρούνται από εμφάνιση διαβήτη, υπερλιπιδαιμίες και άλλα ορμονικά.  Επίσης πολύ κρίμα είναι να νιώθουν μειονεκτικά για τον εαυτό τους ειδικά όταν δέχονται κριτική από το σχολικό  ή οικογενειακό περιβάλλον. Το γέμισμα αρνητικών συναισθημάτων είτε για τον εαυτό τους (κατωτερότητα , ότι είναι χοντροί άρα δεν αξίζουν, δεν είναι όμορφοι) οδηγεί σε όλες τις μετέπειτα συμπεριφορές του (επιθετικότητα , κατάθλιψη , ανυπακοή), αλλά και στην έκκριση διάφορων βιοχημικές ουσιών που βλάπτουν την υγεία του. Το παιδικό μυαλουδάκι είναι ευαίσθητο και εύκολα μπορεί να υιοθετήσει συμπεριφορές. Μέχρι την ηλικία των 7 ετών οτιδήποτε βιώνουν ή ακούνε εισέρχεται κατευθείαν στον υποσυνείδητο.

Η ολική στέρηση όμως από της πιο πάνω ομάδες τροφίμων στα παιδιά, με δικαιολογία ότι παχαίνουν ή η πίεση στο να τρώνε πχ μόνο λαχανικά μόνο φρούτα μόνο όσπρια δεν ωφελεί πουθενά! Όχι μόνο αρχίζουν να πιστεύουν για τον εαυτό τους ότι τιμωρούνται με αυτό το τρόπο αλλά και ότι αν βάλουν λίγα κιλά δεν θα τα αγαπούν ή δεν θα αξίζουν. Συνήθως αρχίζουν να αισθάνονται απέχθεια, μονοτονία, ακεφιά, επιθετικότητα, άρνηση κτλ. Είναι πολύ λογικό όταν τα παιδιά τρώνε τις ίδιες και τις ίδιες τροφές ή στερούνται κάποιες άλλες να αρχίσουν να βαριούνται  με  αποτέλεσμα να μην θέλουν να τρώνε τίποτα.

Και η παραμέληση αλλά και η στέρηση  έχουν σαν επακόλουθο τα παιδιά να υιοθετούν λάθος διατροφικές συνήθειες.

Πως τελικά πρέπει να διαχειρίζονται οι γονείς την διατροφή των παιδιών;

  1. Από την ηλικία των 6 μηνών και μετά όπου ξεκινά η εισαγωγή σταδιακά στερεών τροφών, καλό είναι οι γονείς να δίνουν στα μωρά μια ποικιλία γεύσεων για να γίνει η αποδοχή πιο εύκολη και να αποφευχθούν κιόλας τυχόν αλλεργίες
  2. Να αναμιγνύονται τα φρούτα και τα λαχανικά μέσα στο φαγητό, να φτιάχνονται μπιφτέκια από λαχανικά ή πουρέδες, να επιλέγονται φρέσκα φρούτα και λαχανικά για να προσελκύουν τα παιδιά ή να στολίζονται όμορφα στο  πιάτο τους για να τα προσελκύουν να τα φάνε
  3. Προτιμούνται φρέσκα φρούτα όχι χυμούς εμπορείου και προτιμότερο ούτε φυσικούς χυμούς γιατί τα φρέσκα φρούτα διατηρούν τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, τις βιταμίνες τους και τις φυτικές τους ίνες και συμβάλουν στην προστασία εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων και στο αίσθημα κορεσμού. Ωραία επιλογή για να τα φάνε τα φρούτα είναι όταν βουτηχτούν σε ένα κομματάκι λιωμένη σοκολάτας υψηλής περιεκτικότητας σε κακάο.
  4. Οι γονείς και τα σχολεία να ενημερώνουν τα παιδιά  με ωραίο τρόπο από μικρά για την σπουδαιότητα, την αναγκαιότητα και τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής.
  5.  Καλό είναι να καταναλώνουν πλήρης αγελαδινό γάλα μετά τον πρώτο χρόνο. Το γάλα είναι η βάση της διατροφής του παιδιού. Πρέπει καθημερινά να λαμβάνει γαλακτοκομικά προϊόντα έτσι ώστε να παίρνει ασβέστιο ( απαραίτητο συστατικό για την σωστή ανάπτυξη και διατήρηση υγείας των οστών και δοντιών). Τα υποκατάστατα γάλακτος όπως  καρύδας και αμυγδάλου μόνο αν υπάρχει κάποιος λόγος πχ δυσανεξία , νόσο chon , κολίτιδα. Το γάλα σόγιας περιέχει την ίδια ποσότητα πρωτεϊνών και ασβεστίου με το αγελαδινό και είναι επίσης απαλλαγμένο από κορεσμένα λιπαρά.
  6. Καθημερινά κατανάλωση ποικιλίας δημητριακών , αμυλούχων προϊόντων ολικής άλεσης.
  7. Να παροτρύνονται να συμμετέχουν στην μαγειρική ώστε να παρακολουθούν ποιοι τρόποι μαγειρέματος είναι πιο υγιεινοί πχ στο φούρνο αντί τηγανίσματος
  8. Να μην υπάρχουν στο σπίτι κρυμμένα προϊόντα γεμάτα ζάχαρη ή κορεσμένα λιπαρά έτσι ώστε να μην μπαίνει το παΐδι στο πειρασμό να τα καταναλώσει κρυφά. Όταν όμως τα ζητήσουν 1-2 φορές την εβδομάδα να μην τους το αρνείστε ή τους τα στερείστε.
  9.  Να παροτρύνονται να καταναλώνουν ψάρι και θαλασσινά 2-3 φορές την εβδομάδα ( λόγο τον ω-3 λιπαρών οξέων συμβάλλουν στην μνήμη στην όραση κτλ)
  10. Φτιάξτε τους αυγά όπως τα επιθυμούν. Το τηγανιτό αυγό μπορεί να γίνει και με χωρίς καθόλου λάδι στο τηγάνι, ο κρόκος περιέχει ήδη αρκετά λιπαρά. Καλό είναι να καταναλώνουν από 4-7 αυγά την εβδομάδα
  11. Μην τα πιέζεται στο να φάνε όσπρια, να τα παροτρύνεται όμως έτσι ώστε να τρώνε όση ποσότητα θέλουν. Άλλη εναλλακτική για να τα φάνε είναι τα μπιφτέκια από όσπρια.
  12. Προτιμήστε να επιλέγεται να του δώσετε άπαχο κρέας όχι επεξεργασμένο (αλλαντικά) 2-3 φορές την εβδομάδα σε συνδυασμό με ένα αμυλούχο τρόφιμο.
  13. Περιορίστε  όσο είναι δυνατό το χρόνο που δαπανούν τα παιδιά μπροστά στην τηλεόραση, τα παροτρύνεται να είναι σωματικά δραστήρια τουλάχιστο 1 ώρα την ημέρα
  14. Δεν τους προσθέτουμε επιπλέον αλάτι στα φαγητά τους.
  15. Δεν τα πιέζεται να τρώνε όποτε εσείς θέλετε καλό είναι να τα αφήνουμε να ζητούν μόνα τους τροφή αλλά και ούτε τα μπουκώνεται μπροστά από ηλεκτρονικές οθόνες για να φάνε.
  16. Να τους δείχνεται ότι τα αγαπάτε και τα δέχεστε όπως είναι, να τους επισημάνεται πως μια υγιεινή διατροφή ωφελεί την υγεία τους όχι ότι δεν θα παχύνουν.

Είναι πολύ σημαντικό από νωρίς τα παιδιά να μάθουν να τρέφονται σωστά με μια ποικιλία στην διατροφής  τους και να κατανοήσουν τον ορισμό του «τρέφομαι σωστά» έτσι ώστε να κρατήσουν της διατροφικές συνήθειες τους και στην μετέπειτα ζωή τους. Με αυτό τον τρόπο θα περιοριστεί η εμφάνιση παχυσαρκίας και άλλων νοσημάτων αλλά και η εμφάνιση διατροφικών διαταραχών. Δεν αρκεί μόνο να διαχειρίζονται σωστά η γονείς την διατροφή του παιδιού αλλά και όλοι οι άμεσα εμπλεκόμενοι. Ας υπενθυμίσουμε πως «τρέφομαι σωστά» είναι προσφέρω στο σώμα μου τροφές που του κάνουν καλό και του προσφέρουν υγεία, διάθεση, δύναμη και θρεπτικά συστατικά αναγκαία για την σωστή λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να απολαύσουμε το γλυκό ή τηγανιτό μας 1-2 φορές την εβδομάδα.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου




Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης

Ερημοποίηση, ένα φαινόμενο που μαστίζει την υφήλιο διαχρονικά απειλώντας, μεταξύ άλλων χωρών, και την Ελλάδα. Ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ η 17η Ιουνίου σε μια απόπειρα ευαισθητοποίησης και συνάμα επίτασης της προσοχής στην εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Απερήμωσης.

Τι είναι η απερήμωση
Πρόκειται για την προοδευτική υποβάθμιση της παραγωγικής ικανότητας των εδαφών, δηλαδή της εξάντλησης των θρεπτικών συστατικών στο έδαφος, καθώς και την σταδιακή έλλειψη της ανασύστασής του. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρείται η αδυναμία της γης να απορροφήσει το βρόχινο νερό, που όντας ορμητικό παρασύρει έτι μεγαλύτερες ποσότητες χώματος προκαλώντας, έτσι, το φαινόμενο της διάβρωσης των εδαφών. Συνεπώς, η ερημοποίηση είναι προϊόν υπερβολικής χρήσης των πόρων της Γης, ενός κύκλου υπόθαλψης που μετατρέπει τα γόνιμα εδάφη σε στείρα.

Που οφείλεται – ανθρώπινη δραστηριότητα
Στην ιλιγγιώδη ταχύτητα με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο -τα τελευταία ιδίως έτη- πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει η ανθρώπινη δραστηριότητα. Βέβαια, συμπεριλαμβάνονται εξίσου η μη βιώσιμη γεωργία, η εξόρυξη, η υπέρ-βόσκηση, η αποδάσωση -από τις πυρκαγιές ή και από την αποψίλωση των δασών για καύσιμα και ξυλεία-, οι κακές πρακτικές άρδευσης και η κλιματική αλλαγή. Αναλυτικότερα, η διάβρωση του αέρα και του νερού επιδεινώνει την κατάσταση, απομακρύνοντας το φυτικό έδαφος και δημιουργώντας ένα εξαιρετικά στείρο μίγμα σκόνης και άμμου.

Ιστορική διαδρομή
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Σύνοδο στο Ρίο το 1992, αφενός η κλιματική αλλαγή και αφετέρου η απώλεια της βιοποικιλότητας καθίστανται οι κορυφαίες προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ήδη από το 1994 προωθήθηκε η Σύμβαση του ΟΗΕ για την Αντιμετώπιση της Ερημοποίησης την οποία υπέγραψαν 195 χώρες παγκοσμίως.

Σύμβαση του ΟΗΕ
Η εν λόγω Παγκόσμια Ημέρα καθιερώθηκε το 1995 από την Σύμβαση του ΟΗΕ. Στόχος της αποτελεί η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων στις απειλούμενες με ερημοποίηση περιοχές, ώστε να επιτευχθεί τόσο η διατήρηση και επαναφορά της γεωργικής παραγωγικότητας, όσο και η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ξηρασίας.

Επιπτώσεις φαινομένου

  • Σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα: εξάντληση αποθεμάτων νερού, διάβρωση και κατολίσθηση εδαφών, καθώς και πλημμύρες
  • Ανυπολόγιστη απώλεια σε γεωργικό και κτηνοτροφικό εισόδημα
  • Κατάρρευση παραγωγής τροφίμων σε πληγείσες περιοχές
  • Ποιότητας ζωής
  • Μετανάστευση και εκτόπιση των τοπικών πληθυσμών: κυρίως λόγω μεταφοράς της σκόνης της Σαχάρας από ανέμους προς βορειότερες εκτάσεις

Προτάσεις ΟΗΕ
Η Ατζέντα για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του 2030 δείχνει την επείγουσα δράση για κλιματική αλλαγή με μια σειρά ακόλουθων μέτρων:

  • Με την αναδάσωση και την αναγέννηση δασικών εκτάσεων
  • Με τη διαχείριση της φυσικής αναγέννησης από τον αγρότη: την βιοποικιλότητα, την οικολογική ασφάλεια, την υπερβόσκηση, τον εμπλουτισμός και υπερ-λίπανση του εδάφους μέσω φύτευσης, το επιλεκτικό κλάδεμα
  • Με την προστασία των υδάτινων αποθεμάτων: εξοικονόμηση, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένου, συλλογή βρόχινου, αφαλάτωση ή άμεση χρήση θαλασσινού νερού
  • Σταθεροποίηση του εδάφους: με τη χρήση περιφράξεων με άμμο, ιμάντων καταφυγίων
  • Κοινωνικοοικονομική σταθερότητα
  • Εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη  

Νομική ισχύ
Η Ελλάδα επικύρωσε τη Σύμβαση με το Ν. 2468 (Υπ. Απόφαση 974/27-7-2001, ΦΕΚ 99605/3719), καθώς το 30% του ελληνικού εδάφους απειλείται με ερημοποίηση, και ιδιαίτερα το νοτιότερο τμήμα της Ελλάδας με ξηροθερμικό κλίμα, και συνιστά σημαντική διακινδύνευση ειδικά για τη λεκάνη της Μεσογείου.

Αικατερίνη Συμφέρη




Μνήμη:Προστασία και βελτίωσή της

Η μνήμη είναι μία εξαιρετικά σημαντική διεργασία του ανθρωπινού οργανισμού. Είναι η ικανότητα να θυμάται κανείς εμπειρίες, γεγονότα, γνώσεις.

Όσο μεγαλώνουμε παρατηρείται μια εξασθένηση της μνήμης, άλλοτε μικρή, με τρόπο που δεν επηρεάζει εμφανώς την καθημερινότητα μας, και άλλοτε μεγαλύτερη και ανησυχητική, με αποτέλεσμα η καθημερινότητα μας να γίνεται δύσκολη. Η ηλικία, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που οδηγεί σε μείωση της μνήμης. Όσο πιο γρήγορα αντιληφθούμε την αρνητική τροπή που παίρνει η μνήμη μας, τόσο πιο αναστρέψιμη και αντιμετωπίσιμη γίνεται η κατάσταση. Σε περίπτωση που δεν κινητοποιηθούμε εγκαίρως, πιθανώς να προκληθούν μόνιμες και μη ανατρέψιμες βλάβες.

Παράγοντας που επηρεάζει εξίσου τη μνήμη μας είναι το έντονο και παρατεταμένο στρες. Όταν ο νους είναι μονίμως στρεσαρισμένος και φορτισμένος με αρνητικές και δυσάρεστες σκέψεις, η μνήμη αποδιοργανώνεται. Συνάμα, ένα καταστροφικό γεγονός που ενδεχομένως μας συμβεί, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, επηρεάζει σημαντικά την μνήμη μας.

Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν επίσης, από κατάθλιψη, νιώθουν μόνοι, με αποτέλεσμα να χάνουν τα ενδιαφέροντα και τις ασχολίες τους. Όλη τους η ζωή περιστρέφεται γύρω από το άτομο τους με αποτέλεσμα να μην εκπαιδεύεται ο νους τους και να εξασθενεί η μνήμη τους. Η κακή διατροφή και η στέρηση ύπνου συμβάλλουν με τον τρόπο τους στα χαμηλά επίπεδα μνήμης.

Παρ’όλη την αρνητική τροπή που μπορεί να πάρει η μνήμη, υπάρχουν αρκετές στρατηγικές βελτίωσης της που μπορούν να αναστρέψουν την κατάσταση ή να την καθυστερήσουν:

  • Η συνεχής επιμόρφωση κρατά σε εγρήγορση το νου και εκπαιδεύει τη μνήμη. Παράλληλα, η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας μπορεί να έχει εξίσου θεαματικά αποτελέσματα στη μνήμη μας.
  • Η μουσική, όπως είναι αποδεδειγμένο, ενισχύει την μνήμη και την προσοχή, εκτός από το να προσφέρει χαλάρωση και ψυχαγωγία. Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου μπορεί να δράσει θετικά στην προστασία της μνήμης μας.
  • <<Νους υγιής εν σώματι υγιεί>>, λέγαν οι πρόγονοι μας και δε θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε περισσότερο. Μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με συχνή σωματική δραστηριότητα μας βοηθούν να θυμόμαστε καλύτερα. Είναι σημαντικό να βάλουμε στην καθημερινότητά μας φρούτα και λαχανικά, καθώς επιβραδύνουν την γήρανση του εγκεφάλου. Η ζάχαρη και οι υδατάνθρακες δεν πρέπει να αποκλείονται από τη διατροφή μας, μιας και αποτελούν ενισχυτικά της μνήμης. Όταν στερούμε από τον οργανισμό μας την γλυκόζη διαταράσσουμε και την ομαλή λειτουργία του. Καλό θα ήταν να αποφεύγουμε τις γρήγορες, συχνές και εξαντλητικές δίαιτες και να μην παραλείπουμε το πρωινό μας.
  • Πέρα από την ισορροπημένη διατροφή, η καλή συναισθηματική μας κατάσταση, χωρίς έντονο στρες, άσχημες σκέψεις και αρνητικά συναισθήματα τροφοδοτεί θετικά τον νου, το σώμα και το πνεύμα.
  • Απαραίτητη για την καλή λειτουργία του οργανισμού και κατ’επέκταση της μνήμης μας είναι και η ξεκούραση του σώματος μας. Ο καλός ύπνος είναι συνεχής και χωρίς διακοπές. Κοιμόμαστε όσο χρειάζεται, ώστε να νιώθουμε ξεκούραστοι και γεμάτοι ενέργεια την επόμενη μέρα.
  • Τόσο το αλκοόλ, όσο και η νικοτίνη και οι ναρκωτικές ουσίες προκαλούν προβλήματα στους κροταφικούς λοβούς που συνδέονται άμεσα με τη μνήμη. Επίσης, η πρόσληψη υπερβολικών ποσοτήτων καφεΐνης ημερησίως οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα για τη μνήμη μας.

Υπάρχουν και πιο πρακτικές αλλά εξίσου αποτελεσματικές τεχνικές που βελτιώνουν και προστατεύουν τη μνήμη μας. Παιχνίδια γνώσεων, παρατηρητικότητας και μνήμης προσφέρουν μεν ψυχαγωγία, κρατάν όμως, σε εγρήγορση τον εγκέφαλο μας και ”ξυπνάν” τη μνήμη μας. Τέλος, μπορούμε να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας την απομνημόνευση ενός αριθμού, μιας ημερομηνίας, μιας διεύθυνσης.

Ιωάννα Πράσσου