Ένα πολύ λεπτό ζήτημα που ανησυχεί αρκετούς γονείς στην σημερινή εποχή είναι η διατροφή των παιδιών τους.  Λεπτό γιατί τα παιδιά από μόνα τους δεν έχουν την ικανότητα να γνωρίζουν  τι πρέπει να τρώνε και για ποιο λόγο. Oι γονείς, το σχολείο και οι άνθρωποι που τα μεγαλώνουν έχουν την κύρια ευθύνη να τους μάθουν. Από την γέννηση τους μέχρι την εφηβεία  ακολουθούν κάποια πρότυπα. Ότι βλέπουν , ότι τους προσφέρετε και ότι ακούνε από το στενό τους περιβάλλον το υιοθετούν και δημιουργούν τις δικές τους διατροφικές συνήθειες .  Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τα παιδιά είναι η τεχνολογία αφού στην σημερινή εποχή τα παιδιά θέλοντας και μην περνάνε αρκετές ώρες μπροστά από μια οθόνη. Μέσο του διαδικτύου ή της τηλεόρασης προβάλλονται με τρόπο που προσεγγίζει τα παιδιά, διαφημίσεις  για συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων όπως είναι οι σοκολάτες και τα πατατάκια, τα χάμπουργκερ κτλ

Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια ραγδαία αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας. Από την άλλη όμως έχουμε και τα παιδιά που έχουν χαμηλότερο βάρος για την ηλικία και το ύψος τους επειδή αρνούνται να φάνε.  Αυτά τα δυο γεγονότα  οφείλονται στην λανθασμένη διαχείριση της διατροφής των παιδιών από την βρεφική τους ηλικία και μετέπειτα. Έτσι καθώς μεγαλώνουν ενστερνίζου εσφαλμένες διατροφικές συνήθειες.

Κάποιοι γονείς λόγο των πολλών υποχρεώσεων και της έλλειψης χρόνου δεν προλαβαίνουν να ασχοληθούν οι ίδιοι με την διατροφή των παιδιών τους .Αφήνουν αυτό το ζήτημα να το αναλάβουν είτε οι παιδικοί σταθμοί  είτε οι  γιαγιάδες και  οι παππούδες. Αλλά συνήθως στην δεύτερη περίπτωση τα παιδιά «καλομαθαίνοντε» είτε για να είναι φρόνιμα  είτε ως επιβράβευση κυρίως με τροφές υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και λιπαρά ( σοκολάτες , πατατάκια , γλειφιτζούρια). Το πρόβλημα μπορεί να επιδεινωθεί και στους παιδικούς σταθμούς αφού τα παιδιά έχουν την τάση να «αντιγράφουν»  διατροφικές συμπεριφορές από άλλα παιδιά. Έτσι μετά αρνούνται να φάνε μια πιο υγιεινή επιλογή τροφίμου με την δικαιολογία «δεν μου αρέσει».

 Από την άλλη πλευρά όμως υπάρχουν και γονείς που είναι πολύ αγχώδεις και καταπιεστικοί με το θέμα της διατροφής των παιδιών τους. Καταλήγουν να μεταφέρουν στα παιδιά συναισθήματα άγχους, πίεσης, στρες, φόβου λόγο της αυστηρότητας τους στο τι θα φάνε και τι όχι.  Αυτή η αυστηρότητα των γονιών  πολλές φορές  μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση κάθε είδους διατροφικών και ψυχολογικών διαταραχών ( υπερφαγεία,  ανορεξία ή και βουλιμία, κατάθλιψη , επιθετικότητα , ανυπακοή, πείσμα)

Όπως συμβαίνει και με τους ενήλικες τα παιδιά χρησιμοποιούν και τις 5 αισθήσεις τους. Η γεύση, η όσφρηση και η όραση είναι οι αισθήσεις που χρησιμοποιούμε για να διαλέξουμε και να αποδεχτούμε ένα τρόφιμο. Όπως είναι λογικό η γλυκιά και ή αλμυρή γεύση επιφέρει την μεγαλύτερη ευχαρίστηση στον ουρανίσκο μας. Τα φαγητά που ευχαριστούν συνήθως τα παιδιά είναι τα  γλυκά, τα αρκετά αλατισμένα και λιπαρά.  Όλα αυτά όμως ισοδυναμούν τις περισσότερες φορές σε υψηλές ποσότητες ζάχαρης, κορεσμένα λιπαρά και αλάτι. Οι μικροί μας δεν ξέρουν όμως τι περιέχουν μέσα τα πατατάκια , τα τηγανιτά, οι σοκολάτες κτλ, ούτε ξέρουν τι μπορεί να συμβεί στο σώμα και την υγεία τους από την υπερκατανάλωση αυτών των τροφών. Ξέρουν μόνο πως αντλούν ευχαρίστηση από αυτά και τα θεωρούν νόστιμα. Όταν από μωρό έρχεται σε επαφή  επαναλαμβανόμενα με φαγητά και σνακ πλούσια σε ζάχαρη , λιπαρά και αλάτι είναι λογικό μεγαλώνοντας να αναζητά και να δέχεται μόνο αυτές τις τροφές. Καθώς μεγαλώνει και αφού δεν υπάρχει έλεγχος στο τι τρώει , πόση ποσότητα και δεν υπάρχει κάποιο είδος άσκησης,  η ενέργεια που καταναλώνουν ημερησίως είναι πέρα από τις ημερήσιες ανάγκες του παιδιού και την ενέργεια που δαπανά.  Κύριο επακόλουθο, το βάρος του παιδιού αρχίζει να αυξάνεται και να εμφανίζονται προβλήματα στην υγεία του.  Είναι πολύ κρίμα από τόσο μικρά τα ταλαιπωρούνται από εμφάνιση διαβήτη, υπερλιπιδαιμίες και άλλα ορμονικά.  Επίσης πολύ κρίμα είναι να νιώθουν μειονεκτικά για τον εαυτό τους ειδικά όταν δέχονται κριτική από το σχολικό  ή οικογενειακό περιβάλλον. Το γέμισμα αρνητικών συναισθημάτων είτε για τον εαυτό τους (κατωτερότητα , ότι είναι χοντροί άρα δεν αξίζουν, δεν είναι όμορφοι) οδηγεί σε όλες τις μετέπειτα συμπεριφορές του (επιθετικότητα , κατάθλιψη , ανυπακοή), αλλά και στην έκκριση διάφορων βιοχημικές ουσιών που βλάπτουν την υγεία του. Το παιδικό μυαλουδάκι είναι ευαίσθητο και εύκολα μπορεί να υιοθετήσει συμπεριφορές. Μέχρι την ηλικία των 7 ετών οτιδήποτε βιώνουν ή ακούνε εισέρχεται κατευθείαν στον υποσυνείδητο.

Η ολική στέρηση όμως από της πιο πάνω ομάδες τροφίμων στα παιδιά, με δικαιολογία ότι παχαίνουν ή η πίεση στο να τρώνε πχ μόνο λαχανικά μόνο φρούτα μόνο όσπρια δεν ωφελεί πουθενά! Όχι μόνο αρχίζουν να πιστεύουν για τον εαυτό τους ότι τιμωρούνται με αυτό το τρόπο αλλά και ότι αν βάλουν λίγα κιλά δεν θα τα αγαπούν ή δεν θα αξίζουν. Συνήθως αρχίζουν να αισθάνονται απέχθεια, μονοτονία, ακεφιά, επιθετικότητα, άρνηση κτλ. Είναι πολύ λογικό όταν τα παιδιά τρώνε τις ίδιες και τις ίδιες τροφές ή στερούνται κάποιες άλλες να αρχίσουν να βαριούνται  με  αποτέλεσμα να μην θέλουν να τρώνε τίποτα.

Και η παραμέληση αλλά και η στέρηση  έχουν σαν επακόλουθο τα παιδιά να υιοθετούν λάθος διατροφικές συνήθειες.

Πως τελικά πρέπει να διαχειρίζονται οι γονείς την διατροφή των παιδιών;

1. Από την ηλικία των 6 μηνών και μετά όπου ξεκινά η εισαγωγή σταδιακά στερεών τροφών, καλό είναι οι γονείς να δίνουν στα μωρά μια ποικιλία γεύσεων για να γίνει η αποδοχή πιο εύκολη και να αποφευχθούν κιόλας τυχόν αλλεργίες
2. Να αναμιγνύονται τα φρούτα και τα λαχανικά μέσα στο φαγητό, να φτιάχνονται μπιφτέκια από λαχανικά ή πουρέδες, να επιλέγονται φρέσκα φρούτα και λαχανικά για να προσελκύουν τα παιδιά ή να στολίζονται όμορφα στο  πιάτο τους για να τα προσελκύουν να τα φάνε
3. Προτιμούνται φρέσκα φρούτα όχι χυμούς εμπορείου και προτιμότερο ούτε φυσικούς χυμούς γιατί τα φρέσκα φρούτα διατηρούν τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, τις βιταμίνες τους και τις φυτικές τους ίνες και συμβάλουν στην προστασία εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων και στο αίσθημα κορεσμού. Ωραία επιλογή για να τα φάνε τα φρούτα είναι όταν βουτηχτούν σε ένα κομματάκι λιωμένη σοκολάτας υψηλής περιεκτικότητας σε κακάο.
4. Οι γονείς και τα σχολεία να ενημερώνουν τα παιδιά  με ωραίο τρόπο από μικρά για την σπουδαιότητα, την αναγκαιότητα και τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής.
5.  Καλό είναι να καταναλώνουν πλήρης αγελαδινό γάλα μετά τον πρώτο χρόνο. Το γάλα είναι η βάση της διατροφής του παιδιού. Πρέπει καθημερινά να λαμβάνει γαλακτοκομικά προϊόντα έτσι ώστε να παίρνει ασβέστιο ( απαραίτητο συστατικό για την σωστή ανάπτυξη και διατήρηση υγείας των οστών και δοντιών). Τα υποκατάστατα γάλακτος όπως  καρύδας και αμυγδάλου μόνο αν υπάρχει κάποιος λόγος πχ δυσανεξία , νόσο chon , κολίτιδα. Το γάλα σόγιας περιέχει την ίδια ποσότητα πρωτεϊνών και ασβεστίου με το αγελαδινό και είναι επίσης απαλλαγμένο από κορεσμένα λιπαρά.
6. Καθημερινά κατανάλωση ποικιλίας δημητριακών , αμυλούχων προϊόντων ολικής άλεσης.
7. Να παροτρύνονται να συμμετέχουν στην μαγειρική ώστε να παρακολουθούν ποιοι τρόποι μαγειρέματος είναι πιο υγιεινοί πχ στο φούρνο αντί τηγανίσματος
8. Να μην υπάρχουν στο σπίτι κρυμμένα προϊόντα γεμάτα ζάχαρη ή κορεσμένα λιπαρά έτσι ώστε να μην μπαίνει το παΐδι στο πειρασμό να τα καταναλώσει κρυφά. Όταν όμως τα ζητήσουν 1-2 φορές την εβδομάδα να μην τους το αρνείστε ή τους τα στερείστε.
9.  Να παροτρύνονται να καταναλώνουν ψάρι και θαλασσινά 2-3 φορές την εβδομάδα ( λόγο τον ω-3 λιπαρών οξέων συμβάλλουν στην μνήμη στην όραση κτλ)
10. Φτιάξτε τους αυγά όπως τα επιθυμούν. Το τηγανιτό αυγό μπορεί να γίνει και με χωρίς καθόλου λάδι στο τηγάνι, ο κρόκος περιέχει ήδη αρκετά λιπαρά. Καλό είναι να καταναλώνουν από 4-7 αυγά την εβδομάδα
11. Μην τα πιέζεται στο να φάνε όσπρια, να τα παροτρύνεται όμως έτσι ώστε να τρώνε όση ποσότητα θέλουν. Άλλη εναλλακτική για να τα φάνε είναι τα μπιφτέκια από όσπρια.
12. Προτιμήστε να επιλέγεται να του δώσετε άπαχο κρέας όχι επεξεργασμένο (αλλαντικά) 2-3 φορές την εβδομάδα σε συνδυασμό με ένα αμυλούχο τρόφιμο.
13. Περιορίστε  όσο είναι δυνατό το χρόνο που δαπανούν τα παιδιά μπροστά στην τηλεόραση, τα παροτρύνεται να είναι σωματικά δραστήρια τουλάχιστο 1 ώρα την ημέρα
14. Δεν τους προσθέτουμε επιπλέον αλάτι στα φαγητά τους.
15. Δεν τα πιέζεται να τρώνε όποτε εσείς θέλετε καλό είναι να τα αφήνουμε να ζητούν μόνα τους τροφή αλλά και ούτε τα μπουκώνεται μπροστά από ηλεκτρονικές οθόνες για να φάνε.
16. Να τους δείχνεται ότι τα αγαπάτε και τα δέχεστε όπως είναι, να τους επισημάνεται πως μια υγιεινή διατροφή ωφελεί την υγεία τους όχι ότι δεν θα παχύνουν.

Είναι πολύ σημαντικό από νωρίς τα παιδιά να μάθουν να τρέφονται σωστά με μια ποικιλία στην διατροφής  τους και να κατανοήσουν τον ορισμό του «τρέφομαι σωστά» έτσι ώστε να κρατήσουν της διατροφικές συνήθειες τους και στην μετέπειτα ζωή τους. Με αυτό τον τρόπο θα περιοριστεί η εμφάνιση παχυσαρκίας και άλλων νοσημάτων αλλά και η εμφάνιση διατροφικών διαταραχών. Δεν αρκεί μόνο να διαχειρίζονται σωστά η γονείς την διατροφή του παιδιού αλλά και όλοι οι άμεσα εμπλεκόμενοι. Ας υπενθυμίσουμε πως «τρέφομαι σωστά» είναι προσφέρω στο σώμα μου τροφές που του κάνουν καλό και του προσφέρουν υγεία, διάθεση, δύναμη και θρεπτικά συστατικά αναγκαία για την σωστή λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να απολαύσουμε το γλυκό ή τηγανιτό μας 1-2 φορές την εβδομάδα.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου

Ερημοποίηση, ένα φαινόμενο που μαστίζει την υφήλιο διαχρονικά απειλώντας, μεταξύ άλλων χωρών, και την Ελλάδα. Ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ η 17^η Ιουνίου σε μια απόπειρα ευαισθητοποίησης και συνάμα επίτασης της προσοχής στην εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Απερήμωσης.

Τι είναι η απερήμωση
Πρόκειται για την προοδευτική υποβάθμιση της παραγωγικής ικανότητας των εδαφών, δηλαδή της εξάντλησης των θρεπτικών συστατικών στο έδαφος, καθώς και την σταδιακή έλλειψη της ανασύστασής του. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρείται η αδυναμία της γης να απορροφήσει το βρόχινο νερό, που όντας ορμητικό παρασύρει έτι μεγαλύτερες ποσότητες χώματος προκαλώντας, έτσι, το φαινόμενο της διάβρωσης των εδαφών. Συνεπώς, η ερημοποίηση είναι προϊόν υπερβολικής χρήσης των πόρων της Γης, ενός κύκλου υπόθαλψης που μετατρέπει τα γόνιμα εδάφη σε στείρα.

Που οφείλεται – ανθρώπινη δραστηριότητα
Στην ιλιγγιώδη ταχύτητα με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο -τα τελευταία ιδίως έτη- πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει η ανθρώπινη δραστηριότητα. Βέβαια, συμπεριλαμβάνονται εξίσου η μη βιώσιμη γεωργία, η εξόρυξη, η υπέρ-βόσκηση, η αποδάσωση -από τις πυρκαγιές ή και από την αποψίλωση των δασών για καύσιμα και ξυλεία-, οι κακές πρακτικές άρδευσης και η κλιματική αλλαγή. Αναλυτικότερα, η διάβρωση του αέρα και του νερού επιδεινώνει την κατάσταση, απομακρύνοντας το φυτικό έδαφος και δημιουργώντας ένα εξαιρετικά στείρο μίγμα σκόνης και άμμου.

Ιστορική διαδρομή
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Σύνοδο στο Ρίο το 1992, αφενός η κλιματική αλλαγή και αφετέρου η απώλεια της βιοποικιλότητας καθίστανται οι κορυφαίες προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ήδη από το 1994 προωθήθηκε η Σύμβαση του ΟΗΕ για την Αντιμετώπιση της Ερημοποίησης την οποία υπέγραψαν 195 χώρες παγκοσμίως.

Σύμβαση του ΟΗΕ
Η εν λόγω Παγκόσμια Ημέρα καθιερώθηκε το 1995 από την Σύμβαση του ΟΗΕ. Στόχος της αποτελεί η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων στις απειλούμενες με ερημοποίηση περιοχές, ώστε να επιτευχθεί τόσο η διατήρηση και επαναφορά της γεωργικής παραγωγικότητας, όσο και η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ξηρασίας.

Επιπτώσεις φαινομένου

• Σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα: εξάντληση αποθεμάτων νερού, διάβρωση και κατολίσθηση εδαφών, καθώς και πλημμύρες
• Ανυπολόγιστη απώλεια σε γεωργικό και κτηνοτροφικό εισόδημα
• Κατάρρευση παραγωγής τροφίμων σε πληγείσες περιοχές
• Ποιότητας ζωής
• Μετανάστευση και εκτόπιση των τοπικών πληθυσμών: κυρίως λόγω μεταφοράς της σκόνης της Σαχάρας από ανέμους προς βορειότερες εκτάσεις

Προτάσεις ΟΗΕ
Η Ατζέντα για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του 2030 δείχνει την επείγουσα δράση για κλιματική αλλαγή με μια σειρά ακόλουθων μέτρων:

• Με την αναδάσωση και την αναγέννηση δασικών εκτάσεων
• Με τη διαχείριση της φυσικής αναγέννησης από τον αγρότη: την βιοποικιλότητα, την οικολογική ασφάλεια, την υπερβόσκηση, τον εμπλουτισμός και υπερ-λίπανση του εδάφους μέσω φύτευσης, το επιλεκτικό κλάδεμα
• Με την προστασία των υδάτινων αποθεμάτων: εξοικονόμηση, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένου, συλλογή βρόχινου, αφαλάτωση ή άμεση χρήση θαλασσινού νερού
• Σταθεροποίηση του εδάφους: με τη χρήση περιφράξεων με άμμο, ιμάντων καταφυγίων
• Κοινωνικοοικονομική σταθερότητα
• Εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη  

Νομική ισχύ
Η Ελλάδα επικύρωσε τη Σύμβαση με το Ν. 2468 (Υπ. Απόφαση 974/27-7-2001, ΦΕΚ 99605/3719), καθώς το 30% του ελληνικού εδάφους απειλείται με ερημοποίηση, και ιδιαίτερα το νοτιότερο τμήμα της Ελλάδας με ξηροθερμικό κλίμα, και συνιστά σημαντική διακινδύνευση ειδικά για τη λεκάνη της Μεσογείου.

Αικατερίνη Συμφέρη

Η μνήμη είναι μία εξαιρετικά σημαντική διεργασία του ανθρωπινού οργανισμού. Είναι η ικανότητα να θυμάται κανείς εμπειρίες, γεγονότα, γνώσεις.

Όσο μεγαλώνουμε παρατηρείται μια εξασθένηση της μνήμης, άλλοτε μικρή, με τρόπο που δεν επηρεάζει εμφανώς την καθημερινότητα μας, και άλλοτε μεγαλύτερη και ανησυχητική, με αποτέλεσμα η καθημερινότητα μας να γίνεται δύσκολη. Η ηλικία, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που οδηγεί σε μείωση της μνήμης. Όσο πιο γρήγορα αντιληφθούμε την αρνητική τροπή που παίρνει η μνήμη μας, τόσο πιο αναστρέψιμη και αντιμετωπίσιμη γίνεται η κατάσταση. Σε περίπτωση που δεν κινητοποιηθούμε εγκαίρως, πιθανώς να προκληθούν μόνιμες και μη ανατρέψιμες βλάβες.

Παράγοντας που επηρεάζει εξίσου τη μνήμη μας είναι το έντονο και παρατεταμένο στρες. Όταν ο νους είναι μονίμως στρεσαρισμένος και φορτισμένος με αρνητικές και δυσάρεστες σκέψεις, η μνήμη αποδιοργανώνεται. Συνάμα, ένα καταστροφικό γεγονός που ενδεχομένως μας συμβεί, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, επηρεάζει σημαντικά την μνήμη μας.

Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν επίσης, από κατάθλιψη, νιώθουν μόνοι, με αποτέλεσμα να χάνουν τα ενδιαφέροντα και τις ασχολίες τους. Όλη τους η ζωή περιστρέφεται γύρω από το άτομο τους με αποτέλεσμα να μην εκπαιδεύεται ο νους τους και να εξασθενεί η μνήμη τους. Η κακή διατροφή και η στέρηση ύπνου συμβάλλουν με τον τρόπο τους στα χαμηλά επίπεδα μνήμης.

Παρ’όλη την αρνητική τροπή που μπορεί να πάρει η μνήμη, υπάρχουν αρκετές στρατηγικές βελτίωσης της που μπορούν να αναστρέψουν την κατάσταση ή να την καθυστερήσουν:

• Η συνεχής επιμόρφωση κρατά σε εγρήγορση το νου και εκπαιδεύει τη μνήμη. Παράλληλα, η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας μπορεί να έχει εξίσου θεαματικά αποτελέσματα στη μνήμη μας.

• Η μουσική, όπως είναι αποδεδειγμένο, ενισχύει την μνήμη και την προσοχή, εκτός από το να προσφέρει χαλάρωση και ψυχαγωγία. Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου μπορεί να δράσει θετικά στην προστασία της μνήμης μας.

• <<Νους υγιής εν σώματι υγιεί>>, λέγαν οι πρόγονοι μας και δε θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε περισσότερο. Μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με συχνή σωματική δραστηριότητα μας βοηθούν να θυμόμαστε καλύτερα. Είναι σημαντικό να βάλουμε στην καθημερινότητά μας φρούτα και λαχανικά, καθώς επιβραδύνουν την γήρανση του εγκεφάλου. Η ζάχαρη και οι υδατάνθρακες δεν πρέπει να αποκλείονται από τη διατροφή μας, μιας και αποτελούν ενισχυτικά της μνήμης. Όταν στερούμε από τον οργανισμό μας την γλυκόζη διαταράσσουμε και την ομαλή λειτουργία του. Καλό θα ήταν να αποφεύγουμε τις γρήγορες, συχνές και εξαντλητικές δίαιτες και να μην παραλείπουμε το πρωινό μας.
• Πέρα από την ισορροπημένη διατροφή, η καλή συναισθηματική μας κατάσταση, χωρίς έντονο στρες, άσχημες σκέψεις και αρνητικά συναισθήματα τροφοδοτεί θετικά τον νου, το σώμα και το πνεύμα.

• Απαραίτητη για την καλή λειτουργία του οργανισμού και κατ’επέκταση της μνήμης μας είναι και η ξεκούραση του σώματος μας. Ο καλός ύπνος είναι συνεχής και χωρίς διακοπές. Κοιμόμαστε όσο χρειάζεται, ώστε να νιώθουμε ξεκούραστοι και γεμάτοι ενέργεια την επόμενη μέρα.

• Τόσο το αλκοόλ, όσο και η νικοτίνη και οι ναρκωτικές ουσίες προκαλούν προβλήματα στους κροταφικούς λοβούς που συνδέονται άμεσα με τη μνήμη. Επίσης, η πρόσληψη υπερβολικών ποσοτήτων καφεΐνης ημερησίως οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα για τη μνήμη μας.

Υπάρχουν και πιο πρακτικές αλλά εξίσου αποτελεσματικές τεχνικές που βελτιώνουν και προστατεύουν τη μνήμη μας. Παιχνίδια γνώσεων, παρατηρητικότητας και μνήμης προσφέρουν μεν ψυχαγωγία, κρατάν όμως, σε εγρήγορση τον εγκέφαλο μας και ”ξυπνάν” τη μνήμη μας. Τέλος, μπορούμε να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας την απομνημόνευση ενός αριθμού, μιας ημερομηνίας, μιας διεύθυνσης.

Ιωάννα Πράσσου

Πρόκειται για μια ακόμη κινητή εορτή της Χριστιανοσύνης που γιορτάζεται φέτος στις 14 Ιουνίου κατά την οποία τιμάται η μνήμη όλων ανεξαιρέτως των Αγίων.

Διαφορά Ανατολικής με Δυτικής Εκκλησίας
Στην Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία, εορτάζεται η μέρα την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, και επομένως 54 ημέρες μετά το Πάσχα. Στον αντίποδα, η Δυτική Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, καθώς και η Προτεσταντική, γιορτάζει τη μέρα των Αγίων Πάντων την 1^η του Νοέμβρη.

Πάσα Οικουμένη
Μεταξύ του μεγάλου αριθμού των Χριστιανών που μαρτύρησαν, προσέφεραν ή εργάσθηκαν υπέρ του Χριστιανισμού είναι πληθώρα τα ονόματα των οποίων παρέμειναν άγνωστα. Ορίστηκε, για αυτό το λόγο, ημέρα που να τιμώνται όλοι οι άγιοι ανεξαιρέτως, οι Άγιοι Πάντες.
Συνεπώς, την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι και όσες τα βαφτιστικά τους ονόματα δεν διαθέτουν αναφορά σε κάποιο άγιο με συγκεκριμένη ημέρα μνήμης.

Πρώτη αναφορά
Ο Άγιος Εφραίμ του Σύρου κάνει λόγο για «εις μνήμην των Μαρτύρων όλης της οικουμένης» ήδη από τις 13 Μαΐου του 373 σε Νίσιβη και Έδεσσα, σημερινές Νουσαϊμπίν Τουρκίας και Ούρφα Τουρκίας αντιστοίχως.

Ιστορική διαδρομή καθιέρωσής της
Η εν λόγω εορτή καθιερώθηκε οριστικά κατά τον 6^ο αιώνα, όπως αναφέρεται σε ομιλία του διακόνου Κωνσταντίνου το 535μ.Χ.. Και εν συνεχεία, τον 9^ο αιώνα υιοθετήθηκε και από τη Δυτική Εκκλησία καθιερώνοντάς την οριστικά ο Πάπας Γρηγόριος Δ’.

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων
Από τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων αρχίζει η νηστεία των Αγίων Αποστόλων, η οποία περατώνεται στις 28 Ιουνίου, ανήμερα της εορτής των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και παραμονής της εορτής των Αγίων Αποστόλων.

Τυπικό Εκκλησίας
Η Κυριακή των Αγίων Πάντων αναφέρεται ιδιαιτέρως στο Τυπικό της Εκκλησίας. Κάθε χρόνο την Κυριακή αυτή τελείται προσκύνημα στις κατακόμβες της Μήλου, το αρχαιότερο στην Ελλάδα χριστιανικό μνημείο.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η εν λόγω ημέρα εορτάζεται ετησίως στις 12 Ιουνίου, αφού πρώτα καθιερώθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, με απώτερο σκοπό την καταπολέμηση της παιδικής εργασίας και τον περιορισμό της παράνομης και ραδιούργας διακίνησης παιδιών. Αναδρομικά, εκατομμύρια είναι τα παιδιά που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ενός οργανωμένου δικτύου, ιδίως από τις αναπτυσσόμενες χώρες στις βιομηχανικά αναπτυγμένες.

Συμφωνία ΔΕΟ-UNICEF
Το 1999 οι περισσότερες χώρες – μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σε συνεργασία με την Unicef υπέγραψαν συμφωνία προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα, για την έκλειψη του φαινομένου της παιδικής εργασίας σε ορυχεία και λατομεία. Σε αυτό μέλλει να συμβάλει, αλλά και να λειτουργήσει το θεσμοθετημένο Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το λεγόμενο «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού».

Ηνωμένα Έθνη
Αποσκοπούν στην επίτευξη της μηδενικής παιδικής εργασίας έως το έτος 2025. Ο ρυθμός μείωσής της εξακολουθεί, όμως, να παραμένει αρκετά ράθυμος από τον αρχικά προβλεπόμενο. 

Παράγοντες που συμβάλλουν στην παιδική εργασία:

• Ενδοοικογενειακή βία
• Εξάρτηση από ουσίες
• Προβληματικές διαπροσωπικές σχέσεις, κοινωνική ευπάθεια και αποκλεισμός
• Πενία
• Περιορισμένη νομική προστασία
• Περιορισμένη πρόσβαση στο σχολείο, χαμηλές μαθησιακές αποδόσεις
• Περιορισμένες ευκαιρίες εργασίας, δύσκολες μεταβάσεις στην εργασία
• Απουσία κοινωνικής μορφής: ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, δικαιώματα, συλλογικές διαπραγματεύσεις

Επιπτώσεις παιδικής εργασίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνή Οργανισμού Εργασίας (ILO), είναι σύνηθες για το εργασιακό περιβάλλον να θέτει σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική υγεία, την ασφάλεια από ατυχήματα, και την ηθική ανάπτυξή των εργαζομένων-παιδιών, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι κάτω των δέκα ετών. Κάποια περιστατικά οδηγούνται σε παιδική εκμετάλλευση, επαιτεία, διακίνηση ναρκωτικών και σεξουαλική ή άλλου είδους μορφές εκμετάλλευσης, όπως θύματα trafficking. Αρκετά είναι εκείνα που πεθαίνουν πριν την εφηβεία.

Θυματοποίηση
Είθισται να θυματοποιούνται ευάλωτες ομάδες παιδιών, όπως είναι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, καθώς τοποθετούνται στο στόχαστρο από επιτήδειους εμπόρους, στην προσπάθεια τους να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες με τη βοήθεια διακινητών. Επίσης, σε άλλες περιπτώσεις απασχολούνται τέκνα στον αγροτικό τομέα, ενώ ουκ ολίγες φορές εργάζονται χωρίς να πληρώνονται, εντός του οικογενειακού πυρήνα.

Σχολική εκπαίδευση
Λόγω την πρώιμης -και μη νόμιμης- εργασίας, εγκαταλείπεται η υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το σχολείο, και συνεπώς χάνεται το δικαίωμα διεκδίκησης για ένα μέλλον ίσων ευκαιριών. Το ορθό θα ήταν η παραμονή των παιδιών στη σχολική μονάδα και η μόρφωσή τους στις σχολικές αίθουσες, αποκτώντας εφόδια για μια βέλτιστη ζωή.

Παροχή βοήθειας
«Το Σπίτι του Παιδιού»: λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας Εξατομικευμένης Παροχής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας σε Παιδιά και Εφήβους, ως το μοναδικό πρότυπο Κέντρο πανελλαδικώς, παρέχει εξατομικευμένες διαγνωστικές και θεραπευτικές υπηρεσίες σε παιδιά θύματα.
Εθνικός Μηχανισμός παραπομπής θυμάτων (ΕΜΑ): συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2019 και συντονίζεται από το ΕΚΚΑ.
Συνεπώς, όχι μόνο θα εντοπίζονται τα θύματα, αλλά θα δέχονται και την κατάλληλη βοήθεια.

Εξοικείωση
Στον διασχιζόμενο 21^ο αιώνα, το φαινόμενο αυτό είναι ευρέως γνωστό και ο κόσμος εξοικειωμένος στο άκουσμά του. Βέβαια, δεν είναι λίγες οι φορές που λέξεις και φράσεις, όπως «κρίμα» και «θύματα εργασίας», προσπερνούν γοργά τη σκέψη και μέλλουν να ξεχαστούν εντός λεπτών.

Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» – άρθρο 32, 1989
«Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται, όπως ορίζεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ, από την οικονομική εκμετάλλευση και την εκτέλεση πάντων μορφών εργασίας που ενέχει κινδύνους ή πιθανώς εκτεθεί σε αυτού η εκπαίδευσή του ή να βλαφτεί η υγεία του, η σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική ή κοινωνική του ανάπτυξη.»

Συμπερασματικά, είναι επιτακτική η ανάγκη να μειωθεί η σχολική διαρροή, να εξαλειφθεί η επαιτεία και η παιδική ανήλικη εργασία, να ενισχυθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και η παρεμβατικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών, και φυσικά να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις.

Αικατερίνη Συμφέρη

Η σκλήρυνση κατά πλάκας αποτελεί ένα αυτοάνοσο νόσημα το οποίο επηρεάζει τη λειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, ενώ παράλληλα επιφέρει σημαντικές αλλαγές, τόσο στη σωματική όσο και στην κοινωνική και ψυχική κατάσταση του ατόμου. Σε αρκετές περιπτώσεις και ιδιαίτερα σε ασθενείς που δεν έχουν αντιμετωπίσει τη νόσο στα πρώτα στάδια εκδήλωσης της, παρατηρείται μείωση της ποιότητας ζωής τους μέσα από τον αντίκτυπο στην κινητική τους κατάσταση, τα συμπτώματα κατάθλιψης, τη δυσκολία για εργασία, το κόστος της θεραπείας και τη δυσκολία κατανόησης και στήριξης από τους άλλους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ποιότητα ζωής κάθε ανθρώπου είναι μία έννοια που συνάδει με τις αξίες του, τις προσδοκίες του, τα πρότυπα του, την κουλτούρα του και τη θέση που τοποθετεί τον εαυτό του μέσα στον κόσμο. Η ποιότητα ζωής είναι διαφορετική για τον καθένα και εντελώς υποκειμενική, ενώ εξετάζεται πάντοτε μέσα στο πλαίσιο κοινωνικών, περιβαλλοντικών και πολιτισμικών συνθηκών. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι οι συνθήκες διαβίωσης, η κατάσταση της υγείας, οι γνωστικές λειτουργίες και η κοινωνική ζωή. Οι συναισθηματικές, γνωστικές και άλλες διαταραχές που εμφανίζουν τα άτομα με ΣΚΠ, επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τους με αποτέλεσμα να βιώνουν αρνητικά αρκετά από τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά.

Σε ότι αφορά στη σωματική κατάσταση των ατόμων, η απώλεια μυελίνης σε σημεία του ΚΝΣ που εκδηλώνονται οι φλεγμονές, έχει ως αποτέλεσμα τη δυσλειτουργία οπτικών και κινητικών λειτουργιών, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζεται η νοητική και συναισθηματική κατάσταση των ασθενών. Τα σωματικά συμπτώματα σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα που εκδηλώνονται, εξαναγκάζουν το άτομο να αλλάξει τις συνήθειές του στην προσπάθεια, να ανακτήσει τη λειτουργικότητα του και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του. Η κόπωση αποτελεί το κυριότερο σύμπτωμα και μαζί με την κατάθλιψη που τη συνοδεύει, επηρεάζει καταλυτικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.  Η μειωμένη κινητικότητα και η σπαστικότητα σε κάποιες περιπτώσεις, δυσχεραίνουν πολύ τη ζωή των πασχόντων, ενώ η ανάπτυξη της αυτονομίας τους και της αυτοεκτίμησης τους επιδρούν ευεργετικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.  

Στον ψυχολογικό τομέα, παρατηρείται συχνά ευφορία και αλεξιθυμία ως παράγωγο της νόσου όπου ο ασθενής, είτε διακατέχεται από μία γενικότερη ευεξία, είτε αδυνατεί να εκφράσει με λέξεις τα συναισθήματα του και να κάνει όνειρα. Παράλληλα αναπτύσσονται διαταραχές συμπεριφοράς που σχετίζονται με τα μνημονικά στοιχεία και τον προφορικό λόγο. Τα άτομα εμφανίζουν συχνότερα θυμό, αυξημένη αυτοκριτική, ευερεθιστότητα και κατάθλιψη, ενώ βιώνουν έντονα ψυχοπιεστικά συμπτώματα και δυσκολία στη συναισθηματική αντισταθμιστική ανάταση. Η αβεβαιότητα για την πορεία της νόσου και την εκδήλωση των συμπτωμάτων, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με ενημέρωση, συμβουλευτική και ψυχολογική υποστήριξη.

Η διαταραχή σεξουαλικότητας, το οικονομικό κόστος και η επιρροή στις κοινωνικές σχέσεις του ατόμου, αποτελούν στρεσογόνους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα ζωής του, ωστόσο είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν αποδοτικά μέσω γνωστικών και συμπεριφορικών αλλαγών.

Είναι φανερό ότι υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων με ΣΠΚ όμως μέσω της εκπαίδευσης των εμπλεκομένων στη φύση της νόσου, της έγκαιρης διάγνωσης και της υποστήριξης κατά την πορεία της ασθένειας, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί το παρόν και το μέλλον των πασχόντων με αισιοδοξία και καλύτερους όρους προσαρμογής στην καθημερινότητα.

Γιάννης Κυρίτσης

Την επομένη της Πεντηκοστής, ημέρα Δευτέρα, η Εκκλησία τιμά το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, και την Αγία Τριάδα συλλήβδην. Η εξής εορτή συναριθμείται μεταξύ των σημαντικότερων θρησκευτικών εορτών της Ορθοδοξίας και φέτος εορτάζεται στις 8 Ιουνίου 2020.

Αναλυτικότερα

Ο μονοθεϊσμός του Χριστιανισμού είναι τριαδολογικός και όχι μοναδολογικός. Στο Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως, εν έτη 381, ή αλλιώς «Πιστεύω», ορίζεται ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κύριο και ζωοποιό, συνδοξάζεται και συμπροσκυνείται με τον Πατέρα και τον Υιό και εκπορεύεται από τον Πατέρα. Είναι ομοούσιο και ομότιμο προς τα δύο άλλα πρόσωπα και διακρίνεται από αυτά καθ’ υπόσταση, «μονάς εν τριάδι και τριάς εν μονάδι». Έτσι, προκύπτει ο Τριαδικός Θεός του Χριστιανισμού. 

Filioque 

Η ιδιαιτερότητα αυτού στάθηκε λίκνο αντιγνωμίας για τους αρειανόφρονες Βησιγότθους της Ισπανίας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται τόσο από τον Πατέρα όσο και από τον Υιό, το γνωστό «filioque». Όταν προσέθεσαν τη φράση αυτή στο Σύμβολο της Πίστεως στη Σύνοδο του Τολέδο, το έτος του 589, επηρέασαν ριζικά τη δυτική θεολογία. Η δογματική αυτή διαφορά μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού Χριστιανισμού προκάλεσε το Σχίσμα του 1054, που έως σήμερα παρά τις προσπάθειες δεν έχει ανακαλεστεί.

Κάθοδος Αγίου Πνεύματος

Το Άγιο Πνεύμα από την ημέρα της Πεντηκοστής και έκτοτε, καθοδηγεί την Εκκλησία και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν την αλήθεια, η οποία είναι ο Χριστός και ο νέος τρόπος ζωής που προτείνει στους ανθρώπους. Η γνώση αυτής της αλήθειας απελευθερώνει τη δημιουργία από κάθε είδους δεσμά, κι εκείνο του θανάτου.

Κάθε πιστός λαμβάνει το Άγιο Πνεύμα μέσω των ιερών μυστηρίων. Ιδιαίτερα το μυστήριο του Χρίσματος, αλλά η προσωπική μετάνοια, μεταδίδει στο βαπτιζόμενο τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και τον καθιστά απόστολο του Χριστού, ολοκληρώνοντας την προσωπικότητα του ανθρώπου. 

Το έργο του

Με την Πεντηκοστή το Άγιο Πνεύμα μπαίνει στη ζωή της Εκκλησίας και την παρακολουθεί σε όλη την πορεία της. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργεί, μεταμορφώνει και να την αγιάζει, όντας οδηγός στο έργο της. Κύριο έργο του Αγίου Πνεύματος παραμένει η αύξηση και η συγκρότηση της «μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας». Η έναρξη του αποστολικού έργου και η διάδοση του σωτήριου μηνύματος του Κυρίου. 

Απεικόνιση

Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιτρέπει την απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος αφενός ως περιστέρι στην απεικόνιση των Θεοφανείων και αφετέρου ως πύρινη γλώσσα στην απεικόνιση της Πεντηκοστής.

Αργία

Θεωρείται αργία σε πολλές χριστιανικές χώρες ανά την υφήλιο, μεταξύ αυτών ανήκει και η Ελλάδα. Την ημέρα του Αγίου Πνεύματος πανηγυρίζουν οι εκκλησίες με την ονομασία Αγία Τριάδα και γιορτάζουν τα θήλεα με το όνομα Τριάδα. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Πεντηκοστή, η μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης, ονομάζεται κατά την Καινή Διαθήκη η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους που συνέβη την 50^η ημέρα από την στιγμή που έλαβε χώρα η Ανάσταση του Ιησού Χριστού και δέκα ύστερα από την Ανάληψη Του. Εις ανάμνηση αυτού, κάθε χρόνο και ημέρα Κυριακή, οι Χριστιανοί εορτάζουν με λαμπρότητα και θεολογικά οριοθετείται ως η γενέθλιος μέρα της Εκκλησίας με κεντρική σημασία για τον αγιασμό όλου του κόσμου. 

Πότε

Η τήρηση της λάβαινε χώρα την πεντηκοστή ημέρα μετά τις 16 Νισάν του Ιουδαϊκού ημερολογίου, την ημέρα κατά την οποία η κεφαλή κάθε οικογένειας προσέφερε στον Θεό ένα δεμάτι κριθάρι, που υποδήλωνε την επιθυμία για ειρηνική σχέση μαζί Του. Οι προσφορές για αυτή τη γεωργική γιορτή γίνονταν μέσω του ιερατείου αρχικά στην Σκηνή του Μαρτυρίου, ενώ αργότερα στον Ναό στην Ιερουσαλήμ είτε μαζί με τους Ιουδαίους είτε χωριστά.

Τι συνέβη

Την ημέρα της Πεντηκοστής έλαβε χώρα η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές, που ήταν όλοι συγκεντρωμένοι στο ίδιο σπίτι. Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, ακούστηκε βουή από τον ουρανό, σαν δυνατός άνεμος, και οι μαθητές έλαβαν το Άγιο Πνεύμα. Κάτι σαν πύρινες γλώσσες στάθηκαν πάνω από τα κεφάλια τους επιτρέποντάς τους την «γλωσσολαλιά», δηλαδή να μιλούν σε ξένες γλώσσες «για τα θαυμαστά έργα του Θεού». Η μορφή είναι μεταφορική δηλώνοντας την δύναμη του λόγου, που δινόταν εκείνη τη στιγμή στους μη γραμματιζούμενους. Ακόμη, δεν πρόκειται για φυσικό πυρ, αλλά για άκτιστη ενέργεια της θεότητας, χάρις του Θεού. Η φωτιά, άλλωστε, υποδηλώνει τη θέρμη πίστεως, κάθαρσης, και φως αληθείας.

Το Άγιο Πνεύμα τους κατέστησε θεοφόρους και θεόπτες, ώστε να μεταδώσουν αυτό που εμπειρικά και χαρισματικά κατανοούσαν πλέον στην πληρότητά του. Όλοι φωτίστηκαν από το Άγιο Πνεύμα -τον Παράκλητο-, που ο Χριστός είχε υποσχεθεί να στείλει στους μαθητές του. Η Πεντηκοστή είναι ακριβώς η εκπλήρωση αυτής της υπόσχεσης. Η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος τους καθάρισε από τις αμαρτίες, τους φώτισε το νου και τους θέρμανε το θείο ζήλο, ώστε να γίνουν αργότερα οι αναμορφωτές της οικουμένης.

Εορτή Εβδομάδων

Το γεγονός αυτό έγινε αντιληπτό από Ιουδαίους προσήλυτους και ποικίλης καταγωγής που ήταν ευσεβείς συγκεντρωμένοι στην Ιερουσαλήμ, από όλα τα μέρη του κόσμου, για να γιορτάσουν την δική τους εβραϊκή γιορτή της Πεντηκοστής, στα εβραϊκά Shavuot, που αντιστοιχεί εκείνη τη μέρα. Η ετήσια εορτή αυτή στις Εβραϊκές Γραφές, Παλαιά Διαθήκη, αποκαλείται Γιορτή του Θερισμού ή Γιορτή των Εβδομάδων, η οποία ήταν εξολοκλήρου γεωργική εορτή με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Γιορτάζεται από τους Ισραηλίτες πενήντα ημέρα μετά το Εβραϊκό Πάσχα, σε ανάμνηση της ημέρας που ο Μωυσής έλαβε τις 10 εντολές από τον Θεό στο όρος Σινά. Την ημέρα αυτή πρόσφεραν στο Ναό τα πρωτογεννήματα από τον θερισμό των δημητριακών. Βέβαια, με τη διασπορά των Εβραίων έχασε το γεωργικό της χαρακτήρα  και παρέμεινε ως γιορτή της παράδοσης του Νόμου από το Θεό.

Εορτασμός

Πρόκειται για εβδομαδιαία εορτή και εορτάζεται όλες τις ημέρες της εβδομάδας με ιδιαίτερη έξαρση το Σάββατο. Από τις μεθεόρτιες ημέρες ξεχωρίζει η Δευτέρα που είναι αφιερωμένη στο Άγιο Πνεύμα, όπου και επαναλαμβάνεται ομοίως όλη η ακολουθία της προηγούμενης Κυριακής. Κατά την εορτή αυτή γινόταν και η βάπτιση των κατηχουμένων, αφού πληρωθέντες Πνεύμα Αγίου, άρχισαν να κηρύττουν και να καλούν τους ανθρώπους να βαπτισθούν και να λάβουν κι αυτοί την χάρη Του. Τώρα γνωρίζουν ποια είναι η προοπτική της καινής ζωής και που πρέπει να οδηγήσουν το λαό, στο Δείπνο της Ζωής, την Τράπεζα της Θείας Ευχαριστίας, όπου στο εξής θα βρίσκεται συναγμένη η Εκκλησία ως σώμα Χριστού.

Συμπερασματικά

Με την Πεντηκοστή δεν γεννήθηκε η Εκκλησία ως απλός θεσμός, αλλά ως συνεχής παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, είναι η ζωή της Εκκλησίας, ως η αδιάκοπη κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, όπου συντελείται πλέον η ενότητα εντός αυτής, ο αγιασμός και η μεταμόρφωση των ανθρώπων. Η πρώτη χριστιανική Εκκλησία ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα.

Σήμερα

Τη σήμερον ημέρα, με τον όρο «επιφοίτηση» δεν ερμηνεύεται μόνο ως η επέμβαση του θείου, η θεία φώτιση, αλλά και η πιθανή σάτιρα κάποιου που υποστηρίζει αίφνης πως έχει γνώση, εμπειρία ή σοφία, ενώ δεν έχει μοχθήσει για την απόκτηση όσων ισχυρίζεται.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής ονομάζεται «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο» ή «Σάββατο των Αγίων Θεοδώρων» και αποτελεί ένα είδος άκαιρου μνημόσυνου που αναλαμβάνει η ίδια εκκλησία για όσους δεν δύνανται να τελέσουν τα καθιερωμένα μνημόσυνα. Απώτερο και ύψιστο τέλμα η συγχώρεση και η κρίση πάντων κατά την Δευτέρα Παρουσία, ήδη από την ύπαρξη του Αδάμ έως και σήμερα. 

Τίμηση

«Ψυχοσάββατο» είναι η κοινή ονομασία του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Τα δύο Ψυχοσάββατα, της Τυρινής και εκείνο της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής, των Αγίων Θεοδώρων, είναι αφιερωμένα στη μνήμη των νεκρών. Τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς, ή αλλιώς «ψυχικό». 

Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Χριστιανική Εκκλησία τιμά το σώμα του ανθρώπου ως «ναόν του εν ημίν Αγίου Πνεύματος» και διδάσκει ότι αυτό θα αναστηθεί κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Συνεπώς, είναι απορριπτέα η καύση των νεκρών, που θεωρείται ειδωλολατρική συνήθεια, και έτσι υιοθετείται η ταφή των νεκρών.

Μέρα Ρουσαλιού

Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής λέγεται και του Ρουσαλιού, καθώς έλκει την καταγωγή του από τη ρωμαϊκή γιορτή των Ρουσαλίων ή Ροζαλίων. Πρόκειται για την ημέρα, που κατά τη λαϊκή δοξασία, οι ψυχές επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο, αφού στη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου κυκλοφορούσαν ελεύθερα πάνω στη γη. 

Ωφέλεια

Σύμφωνα με την αγιοπατερική μαρτυρία οι Απόστολοι θέσπισαν τις ευχές για τους νεκρούς. Η ωφέλεια, όμως, έγκειται στο γεγονός της τέλεσης της θείας ευχαριστίας στη μνήμη τους, διότι «ἑνώνονται ἀόρατα μὲ τὸ Θεὸ καὶ ἐπικοινωνοῦν μαζί Του καὶ παρηγοροῦνται καὶ σώζονται καὶ εὐφραίνονται ἐν Χριστῷ».

Σάββατο αφιερωμένο σε Αποθανόντες

Κατά τους καιρούς εκείνους αρκετοί ήταν αυτοί που απέθαιναν σε μικρή ηλικία ή σε απόρθητα μέρη, όπου υπέστησαν «άωρον θάνατον», από λοιμική ασθένεια, πολέμους, παγετούς, σεισμούς και θεομηνίες ή, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσυνών, ή ακόμη κάηκαν ή χάθηκαν. 

Έθιμα

Στο Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων, που όμως δεν αναγνωρίζεται από την Εκκλησία, αναφέρεται και η παλαιότερη συνήθεια των ανύπαντρων κοριτσιών να τοποθετούν τα κόλλυβα κάτω από το μαξιλάρι τους και να παρακαλούν τον Άγιο να φανερώσει στον ύπνο τους τον άνδρα που θα παντρεύονταν. Σύμφωνα με τα έθιμα απαγορεύεται η εργασία εκείνη τη μέρα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, και συγκεκριμένα φέτος  γιορτάζεται η 48^η επέτειος από την καθιέρωσή της. Αποτελεί την κύρια εκδήλωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ από το 1972 για την ενημέρωση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με το περιβάλλον και τα ζητήματα που το αφορούν. Υπογραμμίζει τη σημαντικότητα της φύσης, και κατά συνέπεια την υγεία του πλανήτη, καθώς η ποιότητα του νερού, τα τρόφιμα και ο αέρας, όλα εξαρτώνται από τη προστασία του φυσικού κόσμου. 

Ποδηλατοπορεία – Θεσσαλονίκη

Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 στις 18:00 στο Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί ποδηλατοπορεία υπό την αιγίδα των Καλλιστώ, Κοινά υπό κατοίκηση – Commons in Residency, Περιβαλλοντική Ομάδα ΑΠΘ, Περιβαλλοντική Ομάδα ΠαΜακ, Fridays For Future Thessaloniki, Gymnosophy, Stop Climate Change Greece, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Οικόπολις – μια παράλληλη πόλη και με την υποστήριξη: Άγρυπνοι Πολίτες της Θεσσαλονίκης Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.
Η ποδηλατοπορεία θέτει ως αφετηρία τον Λευκό Πύργο και θα καταλήξει στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης με τη διαδρομή της να ακολουθεί μέρος του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Θα γίνουν δυο στάσεις κατά τις οποίες θα επιδοθεί ψήφισμα για τη δημιουργία ασφαλούς δικτύου ποδηλατοδρόμων και για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην πόλη, στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης και στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης. Με το πέρας της και ως τη λήξη της βραδιάς (στις 22:00) θα ακολουθήσουν ενημερώσεις, μουσικά δρώμενα και εκδηλώσεις στον Λευκό Πύργο, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει και εργαστήριο επισκευής ποδηλάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αναλυτικό πρόγραμμα της ποδηλατοπορείας: https://www.facebook.com/events/2632571340333843/

Παγκόσμια πλατφόρμα

Το φλέγον αυτό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια πλατφόρμα δημόσιας προβολής των περιβαλλοντικών ζητημάτων και προβλημάτων, όπου αποσκοπεί με ανακοινώσεις, παρεμβάσεις και δράσεις στην ενημέρωση, αφύπνιση και κινητοποίηση των πολιτών. Έχοντας, βέβαια, ως φυσικό επακόλουθο με την καθημερινή πρακτική και συμπεριφορά τους να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα περιβαλλοντική συνείδηση και κουλτούρα. Είναι επιτακτική η ανάγκη για άμεση μετάβαση σε ένα κοινωνικο-οικονομικό-πολιτικό υπόδειγμα που θα διασφαλίζει νέες αξίες δικαιοσύνης και αειφόρου ανάπτυξης. 

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανθρώπινες δραστηριότητες συνοδεύονται από εκπομπές ρύπων στον αέρα. Τα στοιχεία σε ό,τι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση ανά τον κόσμο είναι ανησυχητικά και σε υγειονομικό επίπεδο, προκαλώντας παγκόσμια κρίση υγείας, με 9 στους 10 ανθρώπους να εισπνέουν μολυσμένο αέρα. Η καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, για τα μέσα μεταφοράς και για την βιομηχανία στις αστικές περιοχές, οι κίνδυνοι από τα χημικά, τα απόβλητα, το μολυσμένο νερό και η έλλειψη πρασίνου συμβάλλει κατά κύριο λόγο στη ρύπανση. Εκατομμύρια είδη απειλούνται με εξαφάνιση, οι ωκεανοί είναι υπό πίεση, ενώ επίσης προκαλείται η υπερθέρμανση του πλανήτη. Έτσι, η κλιματική αλλαγή γίνεται μια υπαρξιακή απειλή και η διεθνής κοινότητα οφείλει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 

Πολιτικές μείωσης ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Η ουσία βρίσκεται στη συμμετοχή, τη συνεργασία και την οργανωμένη δράση σε μια αέναη προσπάθεια για την προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος, το σεβασμό στο δημόσιο χώρο, τη βιώσιμη και αειφόρα ανάπτυξη, διαμορφώνοντας, με τον τρόπο αυτό, καλύτερη ποιότητα ζωής.

1. Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σταδιακή απομάκρυνση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας.
2. Περιορισμός χειμερινής ατμοσφαιρικής ρύπανσης από οικιακή καύση βιομάζας.
3. Πιο συστηματική και πλήρης παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
4. Μέτρα ελέγχου εκπομπών από βιομηχανίες, οδικές μεταφορές και συστήματα θέρμανσης.
5. Ενημέρωση και εκπαίδευση πολιτών για το πώς μπορούν να συμβάλουν στην καθημερινότητα.
6. Μακροπρόθεσμη διαχείριση ποιότητας αέρος που διασφαλίζει την υγεία πάντων.
7. Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης στις πόλεις.
8. Κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας αστικών υγρών αποβλήτων.

Υδατικό περιβάλλον

Όσον αφορά στο υδατικό περιβάλλον σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται ότι απειλείται  από πολλές πηγές ρύπανσης. Στην Ελλάδα η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών επιτυγχάνεται από αστικές, γεωργικές και βιομηχανικές χρήσεις και υπεραντλήσεις που εγκυμονούν κινδύνους υφαλμύρινσης και εξάντλησης των αποθεμάτων. Για την προστασία προϋποτίθεται η ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και του εθνικού θεσμικού πλαισίου, αλλά και η συγκρότηση ορθολογικής πολιτικής διαχείρισης των υδατικών πόρων, ο συντονισμός και η εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των φορέων, η έμφαση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και των αρχών πρόληψης και ελέγχου. 

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, οι πολίτες θεωρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση ως τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο μετά την κλιματική αλλαγή. Και αυτό, επειδή παρά την αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, πολλές περιοχές συνεχίζουν να εμφανίζουν υπερβάσεις των ορίων που έχει θέσει η Οδηγία 2008/50/ΕC του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21^ης Μαΐου 2008 «για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη». 

Αικατερίνη Συμφέρη