Στις μέρες μας, η έννοια αξιοπρέπεια έχει καταπατηθεί και υποτιμηθεί δίχως άλλο. Δύσκολα θα τη βρεις, πιο δύσκολα θα την κρατήσεις και εύκολα θα την απωλέσεις. Έννοια περίπλοκη, που πολλοί αδυνατούν να κατανοήσουν και να ενστερνιστούν. Οι ηθικές αξίες και αρετές σπανίζουν πια και εμείς ψάχνουμε ψήγματα αυτών. Για καλή μας τύχη, υπάρχουν ακόμα εκεί έξω αρκεί να έχουμε την υπομονή και το σθένος να τα ανακαλύψουμε. Όσον αφορά την αξία της αξιοπρέπειας, αυτή καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς χωρίς αυτήν πορεύεσαι σε ένα δρόμο χωρίς φως και ελπίδα. Μία συμβουλή που με συντροφεύει στη μέχρι τώρα ζωή μου και αποτελεί την προσωπική μου πυξίδα στον αγώνα της ζωής είναι η εξής: Μπορείς να τα χάσεις όλα, αλλά μη χάσεις ποτέ την αξιοπρέπεια σου.

Στο έργο του Immanuel Kant (1785) Τα θεμέλια της μεταφυσικής των ηθών, γίνεται μία εκτενέστερη ανάλυση στην έννοια της ηθικής και της αξιοπρέπειας. Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο άνθρωπος δεν έχει τιμή αλλά αξία και αυτή, δεν είναι άλλη από την αξιοπρέπεια του. Επομένως, και σύμφωνα με το τι ορίζουμε αξιοπρέπεια είναι η συναίσθηση της προσωπικής μας αξίας και η εξασφάλιση της με έντιμες πράξεις, αρμοστές στην ηθική μας.

Πως λοιπόν θα οδηγηθούμε σε αυτή την σπουδαία αρετή; Στον ρηχό και επιφανειακό κόσμο που ζούμε, που όλα είναι ρευστά, τόλμησε να είσαι αυθεντικός και τίμιος. Μην κοροϊδεύεις ούτε τους γύρω σου, αλλά ούτε και τον εαυτό σου. Θες να νιώσεις αποδεκτός απ’ τον κοινωνικό σου περίγυρο; Σίγουρα δεν θα το καταφέρεις υποκρινόμενος έναν ψεύτικο εαυτό, που θα ζει για να ικανοποιεί την ματαιοδοξία του και τις ορέξεις των άλλων. Τόλμησε να αποδεχτείς αυτό που είσαι, με τα ελαττώματα και τις αδυναμίες σου. Κάν’ τα όπλα σου και βελτίωσε τα. Ξεχώρισε. Είναι άκρως γοητευτικό να αγαπάς και να σέβεσαι τον εαυτό σου. Φρόντισε τον και δώσε του χρόνο. Το να είναι κανείς αξιοπρεπής συνεπάγεται ότι έχει καλλιεργήσει μία άριστη σχέση σεβασμού και αγάπης με τον εαυτό του. Αν τον αφήσεις απροστάτευτο και ανήμπορο, χωρίς να τον βάλεις σε προτεραιότητα, η σχέση αυτή θα διαλυθεί. Όσο το εγώ μας ενισχύεται, χωρίς όμως να μετατραπεί σε αθεράπευτο εγωκεντρισμό και έπαρση, αλλά πάντα με υγιή τρόπο, ο αυτοσεβασμός μας θα μεγαλώνει.

Τα υγιή πρότυπα συμπεριφοράς, ξεκινούν ήδη απ’ την παιδική μας ηλικία, στο οικογενειακό μας περιβάλλον. Το παιδί παίρνοντας ερεθίσματα, ενεργεί και διαμορφώνει τον χαρακτήρα του. Είναι σαν μία κινητή πλαστελίνη, η οποία θα πάρει όποια μορφή της δώσεις. Έτσι λοιπόν, ένα « ανθυγιεινό» οικογενειακό περιβάλλον και κατ’ επέκταση οι « ανθυγιεινοί» γονείς, θα προξενήσουν ανεπανόρθωτες βλάβες στο χαρακτήρα και στη συμπεριφορά του ατόμου μετέπειτα. Παραδείγματος χάριν, ένα παιδί που ακούει συνεχώς τους γονείς να διαπληκτίζονται και να καυγαδίζουν, είναι αρκετά πιθανό και αυτό με τη σειρά του να υιοθετήσει παρόμοια συμπεριφορά. Θα το θεωρήσει ως κάτι κοινωνικά αποδεκτό και φυσιολογικό. Θα μάθει να μη σέβεται κανέναν, να μην μπορεί να διαχειριστεί τις διαπροσωπικές του σχέσεις, αποτέλεσμα των οποίων είναι η απώλεια της αξιοπρέπειας του.

Ένα άλλο παράδειγμα που αφορά την αναγνώριση της αξίας μας και του σεβασμού προς το άτομο μας, σχετίζεται με τα δύο φύλα. Πολλές γυναίκες, μη σεβόμενες τον εαυτό τους, γίνονται θύματα της συμπεριφοράς των συντρόφων τους, οι οποίοι βρίσκοντας ευνοϊκές τις συνθήκες, τις εξαπατούν, είτε με το να απιστούν σε βάρος τους κατά συρροή, είτε λέγοντας συνεχώς ψέματα, τους ασκούν ψυχολογική βία, υποτιμώντας τες και γενικότερα επιδεικνύουν τεράστια έλλειψη σεβασμού απέναντί τους. Οι γυναίκες που δέχονται τέτοιες συμπεριφορές, οι οποίες δυστυχώς είναι και αρκετές, δεν έμαθαν ποτέ τι σημαίνει αυτοεκτίμηση και το να σέβεσαι εσένα και τα θέλω σου. Αποδέκτριες λοιπόν μιας τέτοιας κατάστασης και χωρίς ίχνος πια αξιοπρέπειας, έχουν την εντύπωση ότι έτσι μόνο θα γίνουν αγαπητές απ’ τους συντρόφους τους και τρομοκρατούνται στην ιδέα ότι μπορεί να μείνουν μόνες. Εξευτελίζουν τα συναισθήματα τους και τη ζωή τους μαζί. Όταν η σχέση μας με τον εαυτό μας είναι ειλικρινής και δυνατή, είμαστε ικανοί να αγκαλιάσουμε και τη μοναξιά μας, δίχως να ψάχνουμε προσωρινά υποκατάστατα για να την καλύψουμε.

Γενικότερα, ο δρόμος προς την αξιοπρέπεια είναι μακρύς και δύσβατος. Αυτό βέβαια δε σημαίνει απαραιτήτως ότι όποιος θέλει να είναι αξιοπρεπής στη ζωή του θα πρέπει να ζει μέσα στον συντηρητισμό και τις κοινωνικές απαγορεύσεις. Είναι ελεύθερος να κάνει επιλογές χωρίς βέβαια να θίξει τα όρια κανενός. Άλλωστε, η αξιοπρέπεια είναι θέμα επιλογής και προσωπικής ευθύνης. Πολλές φορές θα κληθούμε λοιπόν να πάρουμε σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή μας. Θα ερχόμαστε συνεχώς αντιμέτωποι με νέα προβλήματα, νέους ανθρώπους. Όλα αυτά καλούμαστε να τα διαχειριστούμε και να τα αντιμετωπίσουμε. Όταν θα έρθουν δυσκολίες και δεν θα ξέρεις την απάντηση στο καθετί που θα σου παρουσιαστεί, έχε μπούσουλα την αξιοπρέπεια σου. Αυτή θα μείνει μέχρι το τέλος και θα σου δείχνει πάντα το σωστό δρόμο. Ας γίνει λοιπόν στάση ζωής.

Γιώτα Τηγανίτη

Στη ζωή τίποτα δεν χαρίζεται! Πώς να το κάνουμε, ισχύει πως δεν μπορείς να τα έχεις όλα. Ακόμα και να καταφέρεις να έχεις αυτά που ονειρεύοσουν, σίγουρα κάτι δεν το έχεις, πάντα υπάρχουν οι παράπλευρες απώλειες.

Αγωνιζόμαστε για ένα σωρό υλικά πράγματα , βυθιζόμαστε μέσα σε όλο αυτόν τον πλούτο , για να είμαστε εμείς καλά , για να έχουμε αυτά που δεν είχαν οι γονείς μας. Για να δώσουμε κάτι καλύτερο εμείς στα παιδιά μας και ξεχνάμε το πιο σημαντικό . Πως για να τα κάνουμε όλα αυτά , κάτι θα αφήσουμε σε δευτέρη μοίρα , η στην χειρότερη θα αφήσουμε να χαθεί εντελώς κάτι που σίγουρα θα είναι πιο σημαντικό.

Και αποδεικνύεται ακόμα και με μαθηματική ακρίβεια , πως δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα στη ζωή . Παίρνεις κάτι , δίνεις κάτι. Αυτός που θα σου δώσει απλόχερα βοήθεια συναισθηματική ή με πράξεις , έχει ήδη δώσει ένα κομμάτι του εαυτού του. Βέβαια , εδώ ο ίδιος παίρνει την χαρά της δικιάς σου χαράς .

Ο πλούσιος , που όλα τα καλά έχει και όλα τα μπορεί , τις περισσότερες φορές , αν όχι όλες , είναι φτωχός στα συναισθήματα. Είτε γιατί ο ίδιος ποτέ του δεν έμαθε να αγαπάει , είτε γιατί δεν αγαπήθηκε πραγματικά . Και φυσικά υπάρχει γύρο του πολύς κόσμος εφήμερος .

Ο φτωχός σε χρήματα , στερέιται εκ των πραγμάτων , πολλά υλικά αγαθά και αγωνίζεται για την κάθε ημέρα του , μα με αυτή την κατάσταση έμαθε να εκτιμάει τα λίγα και να δίνει σημασία στα άυλα …όπως τον ήλιο που τον ζεσταίνει, στον αέρα που αναπνέει, σε μια ζεστή αγκαλιά . Σε ανθρώπους που του δίνουν απλόχερα αγάπη , ουσιαστική.

Σε άλλες περιπτώσεις και καταστάσεις μέσα στη ζωή είναι και ο τομέας επαγγελματικών . Πόσες φορές είδαμε ανθρώπους φιλόδοξους , να θέλουν να ανέβουν ιεραρχικά ! Πόσοι απο αυτούς κατάφεραν αυτό που ήθελαν αλλά το τίμημα τους είναι να βρίσκονται μόνοι , χωρίς πραγματικά κάποιον δικό τους έμπιστο να χαρούν την θέση του, την επιτυχία του!

Γι΄αυτο , λοιπόν σου λέω, πως όλα είναι μία ζυγαριά. Όταν αυτή η ζυγαριά βαραίνει , η άλλη πλεύρα είναι ανύπαρκτή . Η ούσια είναι στην ισορροπία ! Συναισθηματική και υλική , πάντα να είσαι καλά τόσο ώστε να μπορείς να χαρείς ακόμα και τα πιο μικρά πράγματα στη ζωή , και αυτή θα βρεί τον τρόπο να στο ανταπόδωσει. Αργά ή γρήγορα , θα το κάνει! Γιατί όλοι μας , και αυτό μη το ξεχάσεις ποτέ , παίρνουμε αυτό που μας αξίζει πραγματικά!

Η χαρά της περιόδου των Χριστουγέννων είναι καθαρά προσωπική υπόθεση και όλοι οι άνθρωποι την αντιλαμβάνονται διαφορετικά. Κυριαρχεί η αντίληψη ότι πρέπει να είμαστε χαρούμενοι αυτές τις ημέρες που το επιβάλλει το πνεύμα των εορτών. Παράλληλα, προβάλλεται έντονα η συγκεκριμένη κατάσταση μέσα από τα μέσα ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Απεικονίζεται μέσα από ενημερωτικά δελτία, διαφημίσεις και πωλήσεις προιόντων που θα δημιουργήσουν τις απαραίτητες προυποθέσεις ώστε να ανταποκριθούμε με επιτυχία στη διάχυτη χαρά των ημερών.

Ωστόσο υπάρχουν απορρυθμιστικοί παράγοντες που μας επηρεάζουν διαφορετικά, όπως η οικονομική κρίση, η ψυχική σύγχυση και ο πνευματικός αποπροσανατολισμός. Είναι πολύ εύκολο να αφεθούμε στα προβλήματα και τις έννοιες της καθημερινότητας και χωρίς να το αντιληφθούμε να επιτρέψουμε να αναπτυχθούν και να ενσταλαχθούν αισθήματα απογοήτευσης και μελαγχολίας. Ο απολογισμός στο τέλος της χρονιάς σε συνδυασμό με τις παραλείψεις, τα λάθη και τις προσδοκίες που δεν ευοδώθηκαν, επιτείνουν το αρνητικό πρόσημο που αποκτά η διαθεσή μας. Οφείλουμε να μην εγκλωβιστούμε σε πεποιθήσεις και αυταπάτες σχετικά με την ευτυχία των υπόλοιπων ανθρώπων και τη διαφαινόμενη χαρούμενη κατάσταση τους.

Στην αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης καθώς και ως εφαλτήριο μίας νέας αντιμετώπισης της πραγματικότητας, μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας με μία σειρά από ερωτήσεις οι οποίες θα οδηγήσουν σε αποκαλυπτικές απαντήσεις. Πρέπει να αφιερώσουμε όσο χρόνο χρειαζόμαστε για να καταλήξουμε σε ασφαλή και ειλικρινή συμπεράσματα που θα μας υποδείξουν έναν εναλλακτικό δρόμο. Οι ερωτήσεις είναι οι ακόλουθες:

• Τι σημάινουν και τι είναι τα Χριστούγεννα για μας;
• Ποιες είναι οι αληθινές ανάγκες της ψυχής μας;
• Ποιες απ’ αυτές φροντίσαμε και εκπληρώσαμε μέσα στο 2020;
• Τι χρειάζονται τα παιδιά μας, τα αδέρφια μας, οι γονείς μας και οι φίλοι μας από μας;
• Είμαστε διατεθειμένοι να μπούμε σε έναν ειλικρινή διάλογο μαζί τους, ώστε να ακούσουμε από κείνους, από τους ίδιους, τι πραγματικά περιμένουν από μας για να είναι χαρούμενοι, και αυτές τις γιορτές, αλλά και μετά το τέλος των γιορτών;
• Έχουμε πραγματικά την διάθεση να τους προσφέρουμε αυτό που μας ζητούν;
• Ποιο είναι το τίμημα αυτής μας της προσφοράς και τι θα αποκομίζουμε απ’ αυτήν μας προσφορά;
• Τι ειλικρινά εμείς χρειαζόμαστε από τους δικούς μας ανθρώπους;
• Τι μας εμποδίζει να τους το ζητήσουμε;
• Ποιες είναι οι προτεραιότητες μας αυτό το δωδεκαήμερο; (η υλική, η ψυχολογική, η σχεσιακή, η πνευματική διάσταση; Ένας συνδυασμός των παραπάνω;)

Αφουγκραζόμενοι τις πραγματικές μας επιθυμίες και ανάγκες θα είμαστε σε θέση να συνειδητοποιήσουμε τι είναι αληθινά απαραίτητο για εμάς και να χαράξουμε ένα νέο μονοπάτι ψυχικής ανασύστασης και προσωπικής εξέλιξης. Θα επιδιώξουμε με διαφορετικό τρόπο να αγωνιστούμε και να κατακτήσουμε τις ημέρες των εορτών, εντάσσοντας τες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ευτυχισμένων και ουσιαστικών στιγμών της ζωής μας! Ας μην ξεχνάμε ότι παραμένουμε για πάντα παιδιά, με παρελθόν!

Γιάννης Κυρίτσης

Στην σημερινή κοινωνία το έγκλημα είναι ίσως ένα από τα ειδησεογραφικά θέματα που δεν σταματούν ποτέ να είναι στο επίκεντρο. Η κοινωνική αντίδραση είναι μέρος της όλης κατάστασης, ιδιαίτερα στα εγκλήματα κατά της ζωής και της ιδιοκτησίας. Αυτό που ακόμα εξετάζεται είναι κατά πόσο αυτή η σύγχυση και ο στιγματισμός του δράστη επηρεάζουν την μετέπειτα επανένταξη του στο κοινωνικό σύνολο. Επομένως, δύο είναι τα βασικά ερωτήματα: Είναι επαρκής η ποινή για τον σωφρονισμό του δράστη και αν ναι, τι ρόλο έχουν στην συμμόρφωσή του οι κοινωνικοί φορείς και η κοινωνία σαν σύνολο;

‘Οπως αναφέρει και Ιταλός ποινικολόγος Τσεζάρε Μπεκαρία στο έργο του «Περί εγκλημάτων και ποινών», ο σκοπός της ποινής δεν είναι η στέρηση της ελευθερίας του δράστη και η εκδίκηση του αλλά ο σωφρονισμός του και ο παραδειγματισμός των άλλων. Σε ένα σύστημα λοιπόν, όπως αυτο του σωφρονισμού η ποινή έχει διπλό ρόλο. Πρέπει να λειτουργήσει όχι μόνο κατασταλτικά στο να μην επαναλάβει ο εγκληματίας την πράξη του αλλά και στο να δημιουργήσει σε αυτόν το αίσθημα της μετάνοιας και της νουθέτησης τόσο ώστε να γίνει ο ίδιος εμπόδιο στην εγκληματικότητα κάποιου τρίτου. Με αυτον τον τρόπο, η επανένταξή του στο κοινωνικό σύνολο θα είναι ομαλή, δημιουργώντας το κοινωνικό πρότυπο αυτόυ που ναι μεν έσφαλλε στο παρελθον αλλα ο βίος του στο παρόν χαρακτηρίζεται πλεον έντιμος. Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις που οι δράστες συνεχίζουν τις εγκληματικές τους πράξεις και μετά την αποφυλάκισή τους; Δεν λειτουργεί η ποινή όπως θα έπρεπε; Λειτουργεί αλλά επιλεκτικά; Η μήπως μεγάλο ρόλο έχει και η αποδοχή του δράστη απο την κοινωνία; Πολλά τα ερωτήματα σε ένα φλέγον ζήτημα που απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια.

Στην Ελλάδα είναι αρκετά έντονη η έννοια της ανομίας. Το κενό με λίγα λόγια, που υπάρχει ανάμεσα στους στόχους που θέτει η κοινωνία και στα νόμιμα μέτρα που έχει για την πραγματοποίσή τους. Όπως προαναφέρθηκε, αρκετοί είναι οι αποφυλακισμένοι που δρουν ξανά αφότου εκτίσουν την ποινή τους. Σε αυτό,εκτός της ποινής που δεν εφαρμόζεται ικανοποιητικά, συμβάλλει και ο στιγματισμός του δράστη απο την κοινωνία κατά την επιστροφή του στα κοινά. Για την κατανόηση της θεωρίας της ετικέτας (labelling theory), όπως ονομάζεται, αναλύεται παρακάτω ο φαύλος κύκλος που δημιουργείται.

Από την στιγμή που ένα άτομο εμφανίσει παρεκκλίνουσα συμπεριφορά, το κοινωνικό σύνολο τείνει να στοχοποιεί το άτομο, σε πολλές περιπτώσεις, εφ’ όρου ζωής. (Να σημειωθεί πως αυτή η κίνηση δεν ειναι αυτόματη αλλά παίζει ρόλο το εύρος της αντίδρασης του κοινωνικού ρόλου, η παραβατική-εγκληματική πράξη που έχει παρέλθει και άλλα, καθώς και κατά πόσο επηρεάζει το άτομο αυτός ο χαρακτηρισμός.)Πολλές φορές και οι κοινωνικοί φορείς όπως για παράδειγμα η αστυνομία ή τα καταστήματα κράτησης έχουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ή την αναπαραγωγή του στιγματισμού. Εφόσον εκτίσει την ποινή του και αφεθεί ελεύθερο, έχει να αντιμετωπίσει την κατακραυγή του συνόλου. Η θεωρία εστιάζει κατά κανόνα στην εκτροπή της παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς, δηλαδή στο γιατί κάποιος να παραβεί σε εγκληματική πράξη για δεύτερη φορά και όχι στο γιατί την έπραξε εξαρχής. Απο ψυχολογικής πλευράς η δευτερογενής αυτή παρέκκλιση είναι αποτέλεσμα ψυχολογικής πιέσης που δέχτηκε το άτομο μετά τη σύλληψη του και την στοχοποίηση του ως εγκληματία. Έτσι, το άτομο το οποίο κατακλίζεται απο αρνητικά σχόλια καταλήγει και πάλι σε μεμονωμένες ομάδες του κοινωνικού συνόλου που τυγχάνει να έχουν τον ίδιο χαρακτηρισμό με αυτόν και αφομειώνεται μαζί τους. Με απλά λόγια, γίνεται στο τέλος αυτό που όλοι περιγράφουν, ένας παραβάτης-ένας εγκληματίας. Κατά τις επόμενες συλλήψεις του και εφόσον οι ποινές του τώρα είναι βαρύτερες του δημιουργείται μίσος, όχι μόνο για την κοινωνία αλλά και για την δικαιοσύνη. Αποτέλεσμα αυτού είναι να καταφεύγει σε μια σειρά εγκληματιών με κατάληξη να γυρίζει πάντα εκεί απο όπου ξεκίνησε.

Η θεωρία της ετικέτας πρότεινε τα τρία παρακάτω βήματα για την αποφυγή στοχοποίησης του δράστη είτε απο κοινωνικούς φορείς είτε απο το ίδιο το κοινωνικό σύνολο που όπως φαίνεται δεν ειναι αμελητέο στην συγκεκριμένη περίπτωση: 1) Τον μη εγκλεισμό στη φυλακή δραστών ελαφρών ποινικών αδικημάτων 2) την εκτροπή απο την τακτική ποινική διαδικασία με τη συμμετοχή σε εκπαιδευτικά/θεραπευτικά προγράμματα ή σε προγράμματα αποκατάστασης της βλαβης και 3) την αποποινικοποίηση ορισμένων ελαφρών ποινικών αδικημάτων. (Λαμπροπούλου 2018:627). Στόχος της θεωρίας ήταν να χρησιμοποιηθεί αυτή η αντεγκληματική πολιτική και να ταρακουνήσει τους φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου να διαχειριστούν τους παραβάτες με έναν διαφορετικό τρόπο απο αυτόν που ήδη υπάρχει, ώστε να αποφευχθεί τυχόν στιγματισμός τους.

Σήμερα, όπου η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα όλων επεκτείνεται καθώς οι δείκτες της εγκληματικότητας παρουσιάζουν ανοδική πορεία, οι κοινωνικοί φορείς που είναι υπεύθυνοι για τη διατήρηση της ασφάλειας και κατ’επέκταση η δικαιοσύνη, πρέπει να λάβουν δραστικά μέτρα για μια αρτιότερη μορφή σωφρονιστικού συστήματος.

Και ναι, έφτασε επιτέλους η πολυαναμενόμενη και πολυαγαπημένη εποχή όλων μας, τα Χριστούγεννα. Χριστούγεννα παντού λοιπόν. Λαμπάκια, πολλά λαμπάκια. Η εποχή των μελομακάρονων και των κουραμπιέδων. Βιτρίνες στολισμένες στην εντέλεια και στην υπερβολή. Ο κόσμος ”ετοιμοπόλεμος” ξεχύνεται στους δρόμους και στα καταστήματα, αναζητώντας πληθώρα πραγμάτων που θα ικανοποιήσουν και θα καταλαγιάσουν την καταναλωτική του μανία, καθώς και δώρα για να προσφέρει στα αγαπημένα του πρόσωπα. Ακούγεται πολύ ιδανικό και καλό για να είναι αληθινό γιατί ο κορωνοϊός γέλασε, γιατί ο κορωνοϊός ξέρει.

Τα δεδομένα πλέον άλλαξαν και όλα αυτά μέσα σ’ ένα χρόνο. Αν μας έλεγε κάποιος ότι εν έτη 2020 θα ζούσαμε τέτοιες καταστάσεις, το πιθανότερο είναι ότι θα γελούσαμε και θα τον χλευάζαμε καθ’ ότι η επικαιρότητα του σήμερα θυμίζει σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Το θέμα με τον Covid-19, δυστυχώς έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις και τα γεγονότα εκτός του ότι μιλάνε από μόνα τους, φαντάζουν και δυσοίωνα, όσο το σωτήριο εμβόλιο καθυστερεί. Απεγνωσμένοι πλέον, περιμένουμε κάθε μέρα να ακούσουμε την ανακοίνωση των νέων κρουσμάτων, των απωλειών, καθώς και τον αριθμό των διασωληνωμένων στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Είναι μια κατάσταση πρωτόγνωρη για όλους. Τα πάντα έχουν κλείσει. Επιχειρήσεις κλειστές, εστίαση κλειστή, σχολεία κλειστά. Πλέον έκλεισαν και οι καρδιές μας.

Μαθημένοι πια, αν και υπάρχει μια μικρή επιφύλαξη ως προς αυτό, απ’ την προηγούμενη καραντίνα της άνοιξης, γνωρίζουμε την κατάσταση και την αφουγκραζόμαστε. Τα συναισθήματα γνώριμα, οι δραστηριότητες παρόμοιες. Το 13033 επέστρεψε δριμύτερο και είναι πιο αυστηρό απ’ ότι θα περίμενε κανείς, αφού έχει το ρόλο πλέον των γονέων μας, που όταν ήμασταν μικροί έπρεπε να τους δίνουμε πλήρη αναφορά για το που θα πάμε, με ποιον και για πόση ώρα.

Οι γιορτές λοιπόν των Χριστουγέννων είναι προ των πυλών και όλοι αναρωτιόμαστε πως θα τα περάσουμε φέτος. Είναι η συγκεκριμένη εποχή, που από μόνη της σε μυεί σ’ ένα κλίμα ζεστασιάς και αγάπης. Ο κόσμος θέλει να αγαπήσει τους πάντες, να πάρει και να δώσει αγάπη. Πέρα από αυτά τα συναισθήματα, ακολουθούν και αυτά της φιλευσπλαχνίας και του αλτρουισμού. Νιώθουμε ασυναίσθητα την ανάγκη να δώσουμε κάτι απ’ τα υπάρχοντα μας, το υστέρημα μας, έστω και κάτι μηδαμινό. Η πράξη μετράει και το ”λίγο” του ενός, είναι το ”πολύ” του άλλου. Επίσης, είναι η εποχή της επανένωσης των οικογενειών, οι οποίες ανυπομονούν διακαώς να βρεθούν γύρω απ’ το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το οποίο ξεχειλίζει από αφθονία και λαχταριστά φαγητά. Οι αγκαλιές και τα φιλιά κάτω απ’ το γκι δίνουν και παίρνουν. Σήμερα όμως, που ζούμε υπό το καθεστώς του απειλητικού αυτού για τη ζωή ιού, μη διανοηθείτε να αγκαλιαστείτε ελεύθερα, γιατί καραδοκεί ο ”κέρβερος”, ονόματι Covid-19. Θα είμαστε για κάποιο μεγάλο διάστημα παγιωμένοι στον κοινωνικό εγκλεισμό και στη μοναξιά.

Αλλιώτικα λοιπόν Χριστούγεννα φέτος. Οικογενειακά μεν, μοναχικά δε. Σχήμα οξύμωρο βέβαια, αλλά είναι η αλήθεια. Έχουμε όριο στις μαζώξεις με περιορισμό ατόμων. Πρόσωπα που θα περιμέναμε υπό φυσιολογικές συνθήκες να δούμε, μετά από πολύ καιρό, δε θα μπορέσουν να μετακινηθούν, λόγω απαγόρευσης από νομό σε νομό. Θα κάνουμε επομένως το γιορτινό τραπέζι σε μια μορφή τηλεδιάσκεψης. Η αγάπη φέτος θα μοιραστεί από οθόνες υπολογιστών, κινητών και tablet. Μιλάμε για Χριστούγεννα υψηλής τεχνολογίας.

Μολαταύτα, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την δυσχερή αυτή κατάσταση για τον λόγο ότι πολλοί από εμάς είμαστε σε καλύτερη μοίρα από πολλούς συνανθρώπους μας. Κάποιοι θα περάσουν φέτος τις γιορτινές μέρες διασωληνωμένοι σε μονάδα, να αγωνίζονται για τη ζωή τους. Όσο κι αν τα κρούσματα αυξάνονται, οι κλίνες των ΜΕΘ λιγοστεύουν και το σύστημα υγείας καταρρέει, η ελπίδα μας συντροφεύει και δεν θα μας αφήσει ποτέ. Έχουμε περάσει σαν Έλληνες και άλλες δύσκολες στιγμές και δεν το βάζουμε κάτω. Θα βρούμε τον τρόπο να σμίξουμε με τους συγγενείς μας. Απ’ την στιγμή που δεν υπάρχει άμεση επαφή, θα πρέπει να ανακαλύψουμε διαφορετικούς τρόπους. Αμέτρητα τηλεφωνήματα και βιντεοκλήσεις σε συγγενείς και φίλους, τηλεκαφέδες και δείπνα επανένωσης με σκοπό να νιώσουμε πιο κοντά μας τους αγαπημένους μας. Προσαρμογή λοιπόν στη νέα πραγματικότητα. Θα έρθουν καλύτερες μέρες. Καλές γιορτές σε όλους!

Γιώτα Τηγανίτη

Αναρωτιέται ο 18άρης, ο 30άρης, ο 45άρης, ο 60άρης και ο άνθρωπος κάθε ηλικίας σκεπτόμενος όλα όσα δεν μπορεί να κάνει. Η διαφορά είναι πως κάθε ηλικία έχει τα δικά της. Άλλες τις ξέφρενες εξόδους, τις γνωριμίες, άλλες την παραγωγικότητα, την κατεύθυνση για την δημιουργία ενός στίγματος (όπως μιας επιχείρησης), ενώ άλλες με αρκετή εμπειρία οραματίζονται να σβήσουν τα απωθημένα τους.

Αναρωτιούνται και χάνονται στο λαβύρινθο των σκέψεων και των αναμνήσεων. «Ζούνε κυρίως με την ελπίδα, επειδή η ελπίδα αφορά το μέλλον ενώ η ανάμνηση είναι παρελθόν. Και για τους νέους το μέλλον είναι μεγάλο ενώ το παρελθόν μικρό.» Ρητορική, Αριστοτέλης.

Για τους νέους, υπάρχει έντονη ανησυχία, αμφισβήτηση, ανάγκη για την συνέχεια μίας ατέρμονης ακόμη επανάστασης. Να αντισταθούν ξανά, κόντρα στις επιλογές του συστήματος, ενάντια στη διαφθορά του ρεαλισμού επάνω στην αθώα τους συνείδηση, που σαν φλοίδα τεντώνεται αργά, τόσο που σχίζεται, αφήνοντας την πληγή εκτεθειμένη στον ιμπεριαλισμό της πραγματικότητας. Προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν καλοσύνη σε κάθε εμπόδιο, να αντλήσουν κουράγιο από το αγιασμένο νερό της νεότητος. Να πειστούν στο τέλος, πως παραμένουν άτρωτοι, αλώβητοι στα συντρίμμια της παγκόσμιας κρίσης.

Για τους αποκαλούμενους «μεγάλους»; Για αυτούς που είναι αέναο το παρελθόν και στιγμή το μέλλον;

Ξέρει που γέρασε πολύ· το νοιώθει, το κυττάζει.
Κ’ εν τούτοις ο καιρός που ήταν νέος μοιάζει
σαν χθες. Τι διάστημα μικρό, τι διάστημα μικρό.

Και συλλογιέται η Φρόνησις πως το εγέλα·
και πως την εμπιστεύονταν πάντα –τι τρέλλα!–
την ψεύτρα που έλεγε· «Αύριο. Έχεις πολύν καιρό».

Κ.Π. Καβάφης

Η λογική και η εμπειρία δεν είναι σοφό να αμφισβητούνται, να παραβλέπονται και να παραμελούνται. Οφείλει οποιαδήποτε ανθρώπινη ύπαρξη να τις συμπεριλάβει στις παραμέτρους μιας εκλογικευμένης πράξης. Υποχρεούται να ακούσει την γνώμη τους, διαφορετικά θα της επαναφέρουν στην μνήμη, όλα τα λάθη και τη γνώση του περπατημένου δρόμου του παρελθόντος.

Κάπου εκεί ο γέρος στο ποίημα του Καβάφη αποκοιμιέται επάνω στο τραπέζι του καφενείου. Τον κούρασε η φρόνηση, βαρέθηκε την τρέλα της. Σημασία είχε πως όσο ατελείωτο φάνταζε το παρελθόν, τόσο αυξάνονταν οι παλμοί του, τόσο γέμιζε το μυαλό του με στιγμές, στιγμές που ήταν απλά ένας δυνατός νέος.

Τελικά ζούμε στην καλύτερη ηλικία στην χειρότερη εποχή; Η απάντηση για εμένα είναι όχι. Κάθε ηλικία έχει αναρίθμητες αφορμές και δικαιολογίες να πιστεύει πως όλα είναι εις βάρος της. Οι νέοι λένε εσείς ζήσατε την ζωή σας, ενώ οι μεγάλοι ισχυρίζονται πως στερούνται πολύτιμο χρόνο. Κανείς όμως δεν βλέπει πως ο χρόνος είναι πολύ υποκειμενικό στοιχείο σύγκρισης.

Εφόσον νιώθουμε νέοι, δεν μπορεί κανείς να μας αμφισβητήσει. Εφόσον πιστεύουμε πως υπάρχει αρκετός χρόνος για να ικανοποιήσουμε όλες τις επιθυμίες μας, η ηλικία κλείνει την πόρτα και εξαφανίζεται από το δωμάτιο. Οι νέοι έχουν απλώς το προνόμιο να επικοινωνούν καλύτερα με το παιδί μέσα τους αλλά δεν κατέχουν το μονοπώλιο. Όλοι έχουν το δικαίωμα να γνωρίσουν και να γίνουν φίλοι με αυτό το παιδί. Και αν οι ανάγκες τους μεγαλώνουν, οι επιθυμίες τους αναβάλλονται και τα όνειρα τους παραμένουν μονάχα στον κόσμο της φαντασίας, με λίγα λόγια ακόμα και αν όλα πηγαίνουν στραβά, δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από την ανάγκη για μία νέα ερμηνεία του χρόνου.

O Νταλί είχε πιάσει το νόημα του χρόνου βλέποντας ένα τυρί καμαμπέρ να λιώνει στον ήλιο. Ο χρόνος είναι πανταχού παρόν και το μόνο που μένει ανέγγιχτο στο πέρασμα του είναι η μνήμη.

Για αυτό θυμηθείτε ποιοι ήσασταν, σκεφτείτε ποιοι θέλετε να γίνετε και τα υπόλοιπα απλά θα λιώσουν, εσείς όμως θα παραμείνετε!

Αλίκη Αϊδίνη

Είναι εύκολο να αγαπάς.Ή μάλλον είναι εύκολο να λές ότι αγαπάς.

Στο όνομα της αγάπης έχουν γίνει τρομερά εγκλήματα και εδώ κάπου μπαίνει το ερώτημα,πώς για κάτι τόσο όμορφο και αγνό μπορεί να προκληθεί τόσος πόνος.

Οι άνθρωποι έχουμε μάθει να αγαπάμε με ανταλλάγματα και υπό όρους,να αγαπάμε εύκολα και επιφανειακά,βάζοντας εγωισμούς και ταμπέλες.Ζητάμε από τους άλλους να μας αγαπούν γι’αυτό που είμαστε,ενώ ουσιαστικά ούτε εμείς οι ίδιοι γνωρίζουμε ποιοί είμαστε στην πραγματικότητα.Σε δευτερόλεπτα αγαπάμε και ξεαγαπάμε χωρίς να φιλτράρουμε,παρορμητικά.Φοβόμαστε να εμβαθύνουμε στις καταστάσεις αρκούμαστε σε μια εικόνα, σε ένα like,αυτό μετράει πια,πόσα like έχει ένα profile.

Πασχίζουμε να φτιάξουμε το έξω μας,να είναι λαμπερό,όμορφο,ελκυστικό και για το μέσα μας δεν κάνουμε τίποτα,το αφήνουμε στην τύχη του.Αναλωνόμαστε σε πρόχειρα περιτυλίγματα που φθίνουν σε βάθος χρόνου και καταλήγουμε μόνοι,χωρίς αληθινές φιλίες και σχέσεις,εκεί μας έχει μείνει μόνο ο εαυτός μας,που στην τελική ούτε αυτόν τον αγαπάμε και έτσι εξέλιξη δεν υπάρχει,υπάρχουν μόνο like.

Έρευνες δείχνουν πως στις μέρες μας ένα παντρεμένο ζευγάρι στα δύο με τρία χρόνια παίρνει διαζύγιο.Αναφέρομαι σε αυτό,θέλοντας να εξηγήσω πως πλέον βρισκόμαστε σε μια ατελείωτη μάχη προσπαθώντας να καλύψουμε ανασφάλειες που έχουμε χρησιμοποιώντας άλλους ανθρώπους,πιστεύοντας πως θα μας “ανεβάσουν” και κάπου εκεί χάνουμε το παιχνίδι,γιατί φεύγουν από τη ζωή μας εκείνοι που πραγματικά πιστεύουν στην ομορφιά μας,στην εσωτερική μας ομορφιά.Αυτήν που αντέχει στον χρόνο.

Έχουμε γίνει πλάσματα χωρίς υπομονή γιατί «Ουδείς αναντικατάστατος». Αυτό μας έφαγε.Είναι μαγκιά να έχεις πολλούς φίλους,πολλούς συντρόφους,εφήμερους χωρίς ουσία.Βομβαρδιζόμαστε από πρότυπα,πρότυπα ομορφιάς,ζωής,χαρακτήρα και προσπαθούμε μάταια να γίνουμε αυτά,βυθίζοντας όλο και πιο βαθιά τον πραγματικό μας εαυτό.

Δεν είναι όμως αυτή η ουσία της ζωής,ούτε της αγάπης.Καλό θα ήταν να εστιάζουμε στην αλήθεια,την δικιά μας αλήθεια,να προσπαθούμε να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας,χωρίς να μας νοιάζει το ”φαίνεσθαι”.

Να αγαπιέστε και να αγαπάτε πολύ!Χωρίς πρέπει και ταμπού!

Τον 17ο αιώνα, οι καλλιτέχνες στην Ιταλία άρχισαν να αγκαλιάζουν ένα πιο περίτεχνο στυλ ,έναν πιο αναγεννησιακό χαρακτήρα. Αυτή η στροφή προς μια περίτεχνη αισθητική είναι εμφανής τόσο στην τέχνη όσο και στην αρχιτεκτονική της εποχής. Πρόκειται για το κίνημα μπαρόκ. Το ύφος του μπαρόκ αποτέλεσε ένα νέο τρόπο έκφρασης που γεννήθηκε στη Ρώμη της Ιταλίας και έπειτα εξαπλώθηκε σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Χαρακτηρίστηκε από ένα έντονο δραματικό και συναισθηματικό στοιχείο, ενώ εφαρμόστηκε κυρίως στην αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τη μουσική, αλλά συναντάται παράλληλα και στη λογοτεχνία ή τη ζωγραφική. Σκοπός του μπαρόκ είναι πρωτίστως να εντυπωσιάσει καθώς και να εξυψώσει τον άνθρωπο μέσα από τα πάθη και τα συναισθήματά του.

Ένας από τους μεγαλύτερους εκπροσώπους της τεχνοτροπίας του ιταλικού μπαρόκ ήταν ο Gian Lorenzo Bernini. Ήταν Ιταλός γλύπτης και ζωγράφος. Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους γλύπτες του 17ου αιώνα, που άφησε το ισχυρότερο προσωπικό στίγμα στην εικόνα της Ρώμης. Εκτός από τη σχεδίαση της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου ,ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία της Ιταλίας, ο διάσημος γλύπτης, είναι επίσης ο δημιουργός του αγάλματος “Η αρπαγή της Περσεφόνης” (The Rape of Proserpina).Το άγαλμα αυτό είναι μια από τις πιο πολύτιμες δημιουργίες του. Στην περίπτωση του τίτλου του, ο όρος «βιασμός» (rape) ,αναφέρεται στην πράξη της απαγωγής.
Ο Bernini ολοκλήρωσε το “The Rape of Prosperina” μεταξύ του 1621 και του 1622. Αν και ο καλλιτέχνης ήταν αρκετά νέος εκείνη την εποχή, είχε ήδη δει την επιτυχία ως εκκολαπτόμενος καλλιτέχνης. Με ύψος περίπου 7,5 πόδια, το κομμάτι είναι σκαλισμένο από μάρμαρο carrara, ένα υλικό που προέρχεται από την Τοσκάνη και χρησιμοποιείται ιστορικά από αρχαίους Ρωμαίους οικοδόμους.

H προσοχή του Bernini στη λεπτομέρεια και το ενδιαφέρον για τον ρεαλισμό φαίνεται στις ανατομικές λεπτομέρειες του έργου. Καθώς το χέρι του Πλούτωνα αρπάζει το μηρό της Περσεφόνης, τα δάχτυλά του φαίνονται να βυθίζονται στο φαινομενικά απαλό δέρμα της. Παρομοίως, προσπαθώντας να την υπερνικήσει, προεξέχουν οι μύες στα λυγισμένα πόδια του και τα τεταμένα χέρια, ενώ τα ρέοντα μαλλιά και τα περιστρεφόμενα υφάσματα δείχνουν κίνηση σε πλήρη εξέλιξη. Στο βάθος φαίνεται και ο Κέρβερος , που αντιπροσωπεύει τον φύλακα του Άδη και έχει την μορφή ενός σκύλου.

Ο μύθος της Περσεφόνης

Η ιδέα για την δημιουργία του αγάλματος κρύβεται πίσω από τον ομώνυμο ελληνικό μύθο όπου ο Πλούτωνας , ο θεός του κάτω κόσμου, απήγαγε την Περσεφόνη, την κόρη της θεάς Δήμητρας. Ο Πλούτωνας την ερωτεύτηκε και την πήρε στον κάτω κόσμο για την ομορφιά της. Η Θεά Δήμητρα όμως τη ζήτησε πίσω. Ο Πλούτωνας συμφώνησε να ανεβαίνει η Περσεφόνη έξι μήνες στον πάνω κόσμο και να κατεβαίνει τους επόμενους έξι στον κάτω κόσμο. Έτσι τους μήνες που η Περσεφόνη ήταν στον επίγειο κόσμο η Θεά Δήμητρα χαιρόταν και επικρατούσε καλοκαιρία και ευφορία, ενώ τους άλλους μήνες που η κόρη της δεν ήταν κοντά της ,επικρατούσε κακοκαιρία και ξηρασία.

Δεδομένης της απαίσιας φύσης αυτής της ιστορίας, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το γλυπτό του Bernini προκάλεσε αναταραχή τους τελευταίους αιώνες. Η απεικόνιση του θεάματος αυτού συναντήθηκε ως επί το πλείστον με επαίνους. Χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως μια εκπληκτική αντίθεση τρυφερότητας και σκληρότητας, αλλά για κάποιους μια σκηνή που απεικονίζει μια βίαιη απαγωγή μπορεί να είναι κάπως ενοχλητική. Οι συζητήσεις πάνω στην διγνωμία που προκύπτει από αυτό το αμφιλεγόμενο θέμα συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Το γλυπτό βρίσκεται στην βίλλα Μποργκέζε, στη Ρώμη. Πρόκειται για μικρό σχετικά μουσείο, μοναδικό όμως ως προς τους πίνακες και τα αγάλματα του που διαθέτει.

Η Εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν κορυφαία μαζική και δυναμική εκδήλωση της λαϊκής αντίθεσης στο καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών που έλαβε χώρα στην ελληνική επικράτεια τον Νοέμβριο του 1973, όπου με έντονα αντιδικτατορικά αισθήματα αντέδρασαν και φοιτητές.

Ήδη από το 1967 η διακυβέρνηση του στρατιωτικού καθεστώτος είχε καταργήσει τις ατομικές ελευθερίες, είχε διαλύσει τα πολιτικά κόμματα και με κριτήριο τις πολιτικές πεποιθήσεις βασάνιζε το λαό. Είχε αναμιχθεί στον φοιτητικό συνδικαλισμό από το 1967 απαγορεύοντας τις φοιτητικές εκλογές στα πανεπιστήμια, στρατολογώντας υποχρεωτικά τους φοιτητές και επιβάλλοντας μη εκλεγμένους ηγέτες των φοιτητικών συλλόγων στην Eθνική Φοιτητική Ένωση Eλλάδας (ΕΦΕΕ). Και ακριβώς σε αυτά αντέδρασαν και ζητούσαν την κατάργηση του Ν.1347.

Αφετηρία της εξέγερσης στάθηκε η κατάληψη του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθηνών, η οποία κλιμακώθηκε σε αντιχουντική, καταλήγοντας, τελικώς, σε θανατώσεις και βιαιότητες. Με τη διαδήλωση μέσα στο Πολυτεχνείο και τη χούντα να παραβιάζει το πανεπιστημιακό άσυλο, δόθηκε η εντολή στην αστυνομία να επέμβει, με το έργο της να αποδεικνύεται ανεπαρκές στο να εμποδίσει την προσέλευση του κόσμου.

Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», οχυρώθηκαν μέσα στο κτίριο της Νομική σχολής, την προάγγελο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Εκεί, ξεκίνησαν τη λειτουργία του ανεξάρτητου ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου, με τον πομπό μέσα σε λίγες ώρες να έχει κατασκευαστεί στα εργαστήρια της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών από τον Γιώργο Κυρλάκη. Επιπλέον, εγκαταστάθηκαν πολύγραφοι, για να πληροφορούν τους φοιτητές και τον υπόλοιπο κόσμο για τις αποφάσεις της Συντονιστικής Επιτροπής και των φοιτητικών συνελεύσεων.

«Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ Πολυτεχνείο!»
Εκφωνητές του σταθμού ήταν η Μαρία Δαμανάκη, ο Δημήτρης Παπαχρήστος και ο Μίλτος Χαραλαμπίδης. «Φαντάροι, είμαστε άοπλοι, είμαστε αδέλφια, μη μας χτυπήσετε, ελάτε μαζί μας» αυτό μαζί με τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο συνεχίστηκε ακόμα και μετά την είσοδο του άρματος στον χώρο της σχολής για 40 λεπτά μετά την έξοδο.

Και στην συνέχεια, γεννιέται ένα θέμα που στην μακρόχρονη πορεία του, παίρνει διαστάσεις αστικού μύθου: «Οι νεκροί του Πολυτεχνείου».

Η απόρροια αυτού:
Δεκάδες νεκροί. Χιλιάδες τραυματισμένοι. Αιώνια η τιμή και μνήμη της ημέρας.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

H Σκλήρυνση Κατά Πλάκας είναι μία χρόνια νόσος, η οποία συγκαταλέγεται στα αυτοάνοσα νοσήματα. Προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και, πιο συγκεκριμένα, τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Η νόσος αυτή παρουσιάζεται κυρίως σε νέα άτομα, ηλικίας 20-40 ετών. Για αρχή, αξίζει να σημειωθεί πως το νευρικό κύτταρο χωρίζεται σε τρία μέρη: το κυτταρικό σώμα, τους δενδρίτες και το νευράξονα. Ο νευροάξονας πρόκειται για μια αποφυάδα της οποίας το μήκος ποικίλλει και μπορεί να φτάσει περίπου το ένα μέτρο. Αρχίζει από το κυτταρικό σώμα και καταλήγει σε διακλαδώσεις που ονομάζονται τελικά δενδρύλλια και στην άκρη τους φέρουν εξογκώματα που ονομάζονται τελικά κουμπιά. Ο ρόλος του νευράξονα είναι η μεταβίβαση ερεθισμάτων σε άλλα κύτταρα. Η μυελίνη είναι η λιποειδής ουσία που περιβάλλει το νευράξονα των εμμύελων νευρικών ινών. Τα άτομα με Σκλήρυνση Κατα Πλάκας παρουσιάζουν σημαντικό πρόβλημα στο περίβλημα αυτό που προστατεύει τις νευρικές ίνες, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η μετάδοση μηνυμάτων από τον εγκέφαλο στο σώμα και το αντίστροφο.

Αιτίες εμφάνισης της νόσου

Οι αιτίες εμφάνισης της νόσου μπορεί να είναι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, οι γενετικοί παράγοντες και οι ιοί. Παρόλα αυτά δεν έχουν γνωστοποιηθεί με ακρίβεια. Τα άτομα με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας παρουσιάζουν μυϊκή εξάντληση και δυσκινησία, ιδίως στα κάτω άκρα, σπασμούς στους καμπτύρες μυς προκαλώντας ασταθές βάδισμα και αδυναμία των κάτω άκρων. Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώνονται νευρολογικές διαταραχές όπως το σημείο Babinski και αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά. Το αντανακλαστικό Badinski είναι ένα χαρακτηριστικό που εμφανίζεται κυρίως στα μωρά. Αυτό που παρατηρείται είναι το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού να σηκώνεται προς τα πάνω , ενώ τα υπόλοιπα τα τεντώνονται προς τα έξω. Άλλα συμπτώματα είναι ο δυνατός πόνος κατά την εκτέλεση μιας πράξης. Υπάρχει δυνατότητα να παρουσιαστούν εμβοές ή το άτομο να εμφανίσει απώλεια ακοής. Χαρακτηριστικές είναι οι διαταραχές στην ομιλία, καθώς και τα συμπτώματα δυσφαγίας και διπλωπίας. Επιπρόσθετα το άτομο με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας μπορεί να εμφανίσει διαταραχές εντέρου και κύστης, διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης, συμπτώματα κατάθλιψης και σεξουαλικές διαταραχές (στυτική δυσλειτουργία).

Διαγνωστική προσέγγιση της Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας

Όσον αφορά τη διαγνωστική διαδικασία επισημαίνεται πως δεν υπάρχει ειδική διαγνωστική εξέταση. Στη πλειονότητα των περιπτώσεων πραγματοποιείται λήψη ιστορικού, ανοσοηλεκτροφόρηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, η οποία αποκαλύπτει την παρουσία αντισωμάτων lgG και, τέλος, μαγνητική τομογραφία. Τέλος, υπογραμμίζεται η σημασία της ποικιλίας εναλλακτικών μεθόδων που αποβλέπουν στη αποτελεσματική θεραπεία του ασθενή. Κυρίως η θεραπεία βασίζεται στη χορήγηση φαρμάκων (αντιφλεγμονώδων φαρμάκων ιντερφερόνης κ.α.) στη σύσταση σπασμολυτικών και στην εφαρμογή φυσικοθεραπευτικών μεθόδων.

Πανευρωπαϊκή έρευνα βεβαιώνει την άγνοια και την προκατάληψη που ενυπάρχει από τον ευρύ πληθυσμό

Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι η πιο γνωστή νευρολογική πάθηση. Τα ποσοστά δείχνουν πως 450.000 Ευρωπαίοι και 2,5 εκατομμύρια παγκοσμίως υποφέρουν από αυτήν την πάθηση. Μία νέα πανευρωπαϊκή έρευνα που ανακοινώθηκε στα πλαίσια του συνεδρίου της «Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Θεραπεία και την Έρευνα της ΣΚΠ» (ECTRIMS) διεκπεραιώθηκε με σκοπό την καταγραφή του ποσοστού των ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό. Διαπιστώθηκε πως πάνω από 5000 συμμετέχοντες υποστήριξαν πως θα δημιουργούσαν φιλικές σχέσεις. Παρόλα αυτά αποδείχθηκε πως ένας στους τρεις δεν θα προχωρούσε σε ερωτική σχέση ούτε θα παντρευόταν κάποιον με σκλήρυνση κατά πλάκας. Μάλιστα, οι άντρες αποκάλυψαν μία έντονη απροθυμία να εμπλακούν σε ερωτική σχέση με γυναίκες με την εν λόγω ασθένεια. Ως επί το πλείστον, τα άτομα γνωρίζουν πως η ασθένεια δεν είναι ούτε μεταδοτική ούτε αποτελεί τροχοπέδη στην απόκτηση μιας οικογένειας. Τα δείγματα της έρευνας δυστυχώς καταδεικνύουν την εν γένει παραπληροφόρηση και τη προκατάληψη που υπάρχει. Οι άνθρωποι καθοδηγούνται από μία παγιωμένη και εδραιωμένη πεποίθηση και υποστηρίζουν πως τα άτομα με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας δεν έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τα ίδια προνόμια με τους άλλους ανθρώπους, Δεν έχουν την ευκαιρία να ζήσουν όπως όλοι οι άλλοι. Αυτό δεν υφίσταται. Η ζωή δεν σταματά με τη σκλήρυνση κατά πλακάς, απλώς αλλάζει.

Άτομο με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας δίνει το δικό της μήνυμα

Το 2018 σε μία συνέντευξη που γινόταν σε άτομο με σκλήρυνση κατά πλάκας αναφέρεται «Όσοι ακούνε ότι κάποιος έχει σκλήρυνση κατά πλάκας κάνουν συνειρμό το αναπηρικό αμαξίδιο. Σήμερα, οι γιατροί έχουν στα χέρια τους αρκετές επιλογές φαρμάκων να χορηγήσουν, κάτι που πριν λίγα χρόνια δεν υπήρχε σαν δυνατότητα. Τα φάρμακα πρώτης γραμμής, είναι αυτά που ανατρέπουν μια τέτοια εξέλιξη της νόσου και είναι πάρα πολύ δύσκολο ένας ασθενής να έχει αυτή την κατάληξη πια. Υπάρχουν πολλές μορφές της νόσου και μια από αυτή είναι να ξεκινάει επιθετικά. Σε κάθε περίπτωση η έγκαιρη χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής κάνει θαύματα. Εμένα, που ανήκω στο 10% των νοσούντων με την πιο ελαφριά μορφή, η νόσος «απενεργοποιήθηκε-κοιμήθηκε» μέσα σε 6 μήνες μετά την λήψη του φαρμάκου μου». Τέλος, στην ερώτηση «Τι θα ήθελες να πεις στον κόσμο που νοσεί, αλλά η νόσος τους έχει επηρεάσει αρνητικά στη ψυχολογία τους;» απάντησε ««Να τους πω ότι κι εγώ έχω τις δύσκολες φάσεις μου και έχω κάνει αρκετά σχήματα κορτιζόνης στις υποτροπές της νόσου, αλλά δεν το βάζω κάτω. Ναι είμαι από τις τυχερές που η νόσος με επισκέφτηκε στην ελαφριά της μορφή, αλλά δεν παύει να υφίσταται και να με κάνει πολλές φορές ό,τι θέλει. Μην το βάζετε κάτω, η ζωή συνεχίζεται!» (Αβραμοπούλου Νάνσυ, 2018)

Από Μαρία Τσουρέκα