Πως να αντιμετωπίσετε τις τοξικές πρωινές συνήθειες
Η διάθεσή μας συνήθως καθρεφτίζει τον τρόπο που ξυπνάμε το πρωί. Για αυτό είναι πολύ σημαντικό να ξεκινάμε την μέρα μας έχοντας αρκετή ενέργεια και καλή διάθεση, ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε κατάλληλα στις καθημερινές ασχολίες που γεμίζουν το πρόγραμμά μας. Όμως, μόλις ξεπροβάλλουν οι πρώτες ακτίνες φωτός στο δωμάτιο μας, πολλές φορές αναλωνόμαστε σε συνήθειες που φυλακίζουν την ενέργεια που χρειαζόμαστε για να ξεκινήσουμε ιδανικά την μέρα μας.
Παρακάτω, σας παραθέτουμε 8 tips για να ξεκινήσετε όμορφα την μέρα σας, αλλά και για να αντιμετωπίσετε ορισμένες τοξικές, πρωινές συνήθειες:
1. Το ξυπνητήρι Η αντίληψη πως η αναβολή του ξυπνητηριού ανά δέκα λεπτά προσδίδει επιπλέον ενέργεια είναι απλώς μια ψευδαίσθηση. Με αυτόν τον τρόπο, ξυπνάς νιώθοντας περισσότερη κόπωση αλλά και καθυστερείς ορισμένες υποχρεώσεις σου. Η καλύτερη λύση είναι να τοποθετείς το κινητό αρκετά μακριά από το κρεβάτι. Έτσι μόλις ακούσεις τον ήχο του ξυπνητηριού, αναγκαστικά θα σηκωθείς στην ώρα σου για να απενεργοποιήσεις το ξυπνητήρι.
2. Μην ξεχνάς να πίνεις νερό Επειδή το σώμα σου είναι πολλές ώρες χωρίς νερό παραμονεύει ο κίνδυνος της αφυδάτωσης. Είναι πολύ σημαντικό να κρατάμε το σώμα μας συνεχώς ενυδατωμένο, καταναλώτoντας τουλάχιστον δύο ποτήρια νερό, μαζί με το πρωινό γεύμα μας.
3. Κατανάλωση πρωινού γεύματος Το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας καθώς είναι αυτό που θα μας δώσει ενέργεια και είναι εξαιρετικά απαραίτητο. Πολλοί από εμάς το παραβλέπουμε ή δεν προλαβαίνουμε να τρώμε το πρωί. Όμως η παράλειψη του πρωινού γεύματος συνεπάγεται με το αίσθημα της πείνας , το οποίο μπορεί να σε αποσυντονίσει από τα καθήκοντά σου αλλά και να σε οδηγήσει στο να καταναλώσεις παραπάνω ποσότητες φαγητού αργότερα μέσα στη μέρα.
4. Πρωινός καφές Σύμφωνα με ευρήματα ερευνών του 2005 στην Αμερική, ο καφές είναι η νούμερο ένα πηγή αντιοξειδωτικών στην διατροφή των ανθρώπων. Η κατανάλωση καφέ μετά το πρωινό, όχι μόνο συμβάλει στο να ξυπνήσεις το πρωί, αλλά βοηθάει στην μακροζωία καθώς έχει συσχετιστεί με τον μικρότερο κίνδυνο για ορισμένες σοβαρές ασθένειες. Η καλύτερη ώρα για την κατανάλωση του καφέ είναι στις 9 το πρωί. Εκτός από καφέ είναι επίσης σημαντικό να καταναλώνεις μαζί με το πρωινό γεύμα , ροφήματα πλούσια σε βιταμίνες όπως χυμό πορτοκαλί ή πράσινο τσάι .
5. Αφήνεις το φως του ήλιου να μπει στο δωμάτιο σου Το να μένεις στο σκοτάδι μόλις ξυπνάς ή όσο ετοιμάζεσαι σε κάνει να νιώθεις παραπάνω κούραση και μελαγχολία. Ο καιρός επηρεάζει επίσης την διάθεση μας για αυτό, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να ανοίξεις τα παντζούρια και τις κουρτίνες ώστε να γεμίσει το δωμάτιο σου με το φως του ήλιου. Όσο πιο φωτεινό είναι το δωμάτιο σου το πρωί , τόσο πιο ευδιάθετα αρχίζεις την μέρα σου.
6. Στρώνεις το κρεβάτι σου μόλις ξυπνάς Μπορεί να ακούγεται κάπως παράλογο, αλλά η τακτοποίηση του κρεβατιού σου το πρωί ενεργοποιεί διάφορες εγκεφαλικές λειτουργίες καθώς βοηθάει στο να είσαι πιο οργανωτικός/η σε διάφορες στιγμές της μέρας σου. Επίσης συμβάλει στο να διαχειρίζεσαι τον χρόνο σου καλύτερα. Το στρώσιμο του κρεβατιού το πρωί, τονίζει επίσης την διάθεση σου διότι είναι πολύ σημαντικό να αντικρίζεις περιποιημένο το κρεβάτι σου μετά από μια κουραστική μέρα.
7. Παρέλειψε να ασχοληθείς με τα social media με το που θα ανοίξεις τα μάτια σου Το καλύτερο θα ήταν τα πρωινά σου να είναι αποδεσμευμένα από εξωτερικούς παράγοντες, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να εστιάζεις περισσότερο σε εσένα, αφού ετοιμάζεσαι να ξεκινήσεις μια νέα μέρα. Μία συμβουλή είναι να αφιερώσεις τον χρόνο που θα αφιέρωνες στα social media στο να κάνεις ένα γρήγορο ντουζ ή στο να ετοιμάσεις το πρωινό σου.
8. Πρωινή γυμναστική Η πρωινή γυμναστική είναι κάτι αρκετά αναζωογονητικό και ωφέλιμο για την υγεία μας, τόσο την σωματική, όσο και την ψυχική, καθώς ενισχύει τον μεταβολισμό, την αυτοπειθαρχία και την αυτοπεποίθηση μας. Η άσκηση επιπλέον, βελτιώνει την και φυσική μας κατάσταση, αλλά και μας κρατάει σε φόρμα. Η πρωινή γυμναστική σε συνδυασμό με την αγαπημένη σου μουσική είναι πραγματικό mood booster που θα σε συνοδεύει καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Αποκάλυψη ή Ανακάλυψη
Αρκετά συχνά λέμε ότι οι μέρες κυλάνε και τίποτα δεν αλλάζει, όλα μας μοιάζουν τόσο ίδια και σταθερά, και όμως τίποτε δεν μένει ίδιο, η κάθε μέρα με τον τρόπο της, κάτι μας μαθαίνει, κάτι μας δίνει, κάτι αλλάζει. Αμέτρητες στιγμές, καταστάσεις ζούμε σε καθημερινή βάση, όσο και αν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Και από μια απλή συζήτηση με έναν δικό μας άνθρωπο, ακόμη και με έναν άγνωστο μπορούμε να αποκομίσουμε κάτι τόσο μικρό και ασήμαντο, που όμως εκείνο το τίποτα όταν προστεθεί στην δική μας εγκεφαλική βιβλιοθήκη είναι μια γνώση συν. Οπότε πάντα κάτι αλλάζει γιατί πάντα κάτι μαθαίνουμε.
Και εδώ έρχεται η ειρωνεία της αρνητικότητας μας, γιατί όλα εκείνα που ασυνείδητα ή συνειδητά αποθηκεύσαμε στην βιβλιοθήκη μας, θα έρθει η στιγμή που θα μας είναι χρήσιμα και τότε γελάμε μόνοι μας, με την δική μας αντίδραση του τότε. Πάντα λέω, είμαστε εκεί που πρέπει να είμαστε. Πολλές φορές έχουμε την εντύπωση ότι βρισκόμαστε σε λάθος σημείο, σε λάθος δρόμο, με λάθος ανθρώπους. Πολύ συχνά λέμε γιατί σε μένα, αφού εγώ αξίζω κάτι καλύτερο, και ακόμη πιο πολύ όταν παιδεύομαι και τρέχω όλη μέρα για αυτό το καλύτερο.
Πέρασαν τα χρόνια και επιτέλους βρίσκεσαι εκεί που ήθελες, παρόλα αυτά ακόμα να το συνειδητοποιήσεις και απορείς αν είσαι αρκετός. Έφτασες στο σημείο που αναρωτιέσαι αν τα κάνεις όλα σωστά, και αν τα κάνεις για πόσο ακόμα θα έχεις αυτό το πάθος και την θέληση. Τίποτα δεν μας έρχεται αν δεν είμαστε έτοιμοι για αυτό, και κυρίως αν δεν έχουμε αποκομίσει αρκετές εμπειρίες που θα μας είναι χρήσιμες, που θα μας διευκολύνουν στην εκτέλεση του έργου μας.
Κατά την διάρκεια του έργου μας, αποκαλύπτουμε ή ανακαλύπτουμε την πραγματική μας φύση, ή για ποιο πράγμα είμαστε όντως προορισμένοι από την αρχή του ερχομού μας σε αυτήν την ζωή ;
Σίγουρα δεν ανακαλύπτουμε, γιατί ανακάλυψη σημαίνει να βρεις κάτι καινούργιο, μπορεί όμως να ανακαλύψουμε τρόπους ως προς την καλύτερη απόδοση, γιατί μόνο μέσα από την πράξη μαθαίνουμε. Αποκαλύπτουμε όμως ότι ο καθένας ξεχωριστά ανάλογα με το τι έχει διαλέξει να γίνει, ότι αυτό είναι, αυτή είναι η φύση του, ο προορισμός της ύπαρξης του. Αποκαλύπτεται η πραγματική του φύση για την οποία είχε αμφιβολία και αν είναι αρκετός. Όπως το μαργαριτάρι, το μαργαριτάρι ξέρει στο περίπου ότι έχει κάποια αξία επειδή βρίσκεται κλεισμένο μέσα σε ένα υπερπροστατευτικό κέλυφος, στο κοχύλι του. Ανακαλύπτει ότι έχει αξία όταν βρεθεί στα χέρια ενός αρπακτικού, από την βίαιη μεταχείριση που νιώθει, του αποκαλύπτεται όμως η πραγματική του φύση όταν πλέον έχει βγει από το περιτύλιγμα του και νιώθει με τι θαυμασμό το αντικρίζει αυτός που κατάφερε να το κάνει δικό του.
Αυτό για το οποίο είμαστε προορισμένοι δεν το διαλέγουμε εμείς, μας διάλεξε εκείνο πριν ακόμα ανοίξουμε τα μάτια μας σε αυτόν τον κόσμο. Εμείς το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να το ανακαλύψουμε και εκείνο με την σειρά του θα μας αποκαλυφτεί. Στον καθένα ξεχωριστά σαν ένα μαγικό βιβλίο, που για όλους τους άλλους θα είναι ένα βιβλίο γεμάτο κενές σελίδες, μόνο σε όποιον ανήκει όμως θα του αποκαλυφτεί το περιεχόμενο.
Αν το καλό και το κακό αποτελούν ένα μείγμα στην ανθρώπινη ύπαρξη, αυτό οφείλεται σε έναν και μόνο λόγο, κατά τον Ντοστογιέφσκι: στο ότι η πιο μεγάλη δύναμη που κυβερνά και κατευθύνει την ανθρώπινη ύπαρξη είναι η ελευθερία. «Πώς, λοιπόν, φαντάστηκαν», ρωτάει ο ήρωας του Υπογείου, «όλοι αυτοί οι σοφοί ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη από μια λογική και τίμια θέληση; Και πώς τους κάπνισε να βρουν ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη να ποθεί κατά τρόπο λογικό και ωφέλιμο; Ο άνθρωπος μόνο ένα πράγμα έχει ανάγκη: να είναι η θέλησή του εντελώς ανεξάρτητη, όσο κι αν του στοιχίζει αυτή του η ανεξαρτησία, όσες κι αν είναι οι κακές συνέπειες που συνεπάγεται αυτό».
Ο Ντοστογιέφσκι συνδέει αυτή τη δίψα του ανθρώπου για την ελευθερία άμεσα με το πρόβλημα της ηθικής. Λέγει και πάλι ο ήρωας του Υπογείου: «Νομίζω ότι ο καλύτερος ορισμός του ανθρώπου είναι ο ακόλουθος: ον δίποδο και αχάριστο. Μα αυτό δεν είναι όλο. Δεν είναι αυτό το μεγαλύτερό του ελάττωμα. Το μεγαλύτερο του ελάττωμα είναι η επίμονη ανηθικότητά του. Επίμονη από τότε που έγινε ο κατακλυσμός ως την εποχή μας. Η ανηθικότητα, και επομένως ο παραλογισμός: γιατί ξέρουμε χρόνια και χρόνια τώρα ότι ο παραλογισμός γεννιέται μονάχα από την ανηθικότητα.
Ρίξτε μια ματιά στην ιστορία… Ένα μόνο πράγμα δεν μπορείτε να πείτε: ότι κυβερνά τον άνθρωπο η λογική… Και να τι συναντά κανείς κάθε φορά: παρουσιάζονται στον κόσμο άνθρωποι πολύ ηθικοί, φρόνιμοι, σοφοί και φιλάνθρωποι, που θέτουν σαν σκοπό της ζωής τους να γίνουν, αν μπορούν, φρόνιμοι και ηθικοί. Θα ‘λεγες πως θέλουν να χρησιμέψουν σαν παράδειγμα στο γείτονά τους και να του αποδείξουν ότι μπορεί πραγματικά να ζήσουμε σαν άνθρωποι ηθικοί και φρόνιμοι. Μα τι γίνεται κατόπιν; Είναι γεγονός αποδεδειγμένο ότι, αργά η γρήγορα, πολλοί από τους φιλάνθρωπους αυτούς στο τέλος της ζωής τους διαψεύδουν τους εαυτούς τους και αφήνουν πίσω τους υλικό για ανέκδοτα, πολύ επιλήψιμα καμιά φορά».
Για τον Ντοστογιέφσκι λογική και ηθική είναι αλληλένδετα, και τα δυο μαζί συγκρούονται με την ελευθερία: «Αχ, κύριοι», ρωτάει ο ήρωας του Υπογείου, «ποια θέληση, λοιπόν, θα έχω, όταν τα πάντα θα είναι ένας πίνακας μονάχα, αριθμητική και δύο και δύο κάνουν τέσσερα; Είτε, λοιπόν, το θέλω είτε όχι, «δύο και δύο κάνουν τέσσερα» Είναι θέληση αυτό;».
Σίγουρα οι εποχές έχουν αλλάξει, και οι μέρες κυλάνε διαφορετικά. Άλλες προτεραιότητες, άλλες ανησυχίες. Τα αρνητικά συναισθήματα όπως και οι αρνητικές σκέψεις χρειάζονται και αυτά για να μην καβαλάμε το καλάμι και περάσουμε τα όρια που θα μας οδηγήσουν σε επιπόλαιες αποφάσεις. Το καλό και το κακό αντίστοιχα υπάρχουν για να υπάρχει μια ισορροπία, μιας και ο άνθρωπος εύκολα παρασύρεται.
Δεν είμαι υποστηρικτής του φόβου, αλλά ακόμη και αυτό πρέπει να υπάρχει, γιατί είναι το κυρίως συναίσθημα που σε βάζει σε σκέψεις, σε φρενάρει πριν να είναι πολύ αργά. Το πρόβλημα με αυτό το συναίσθημα είναι ότι καμιά φορά του δίνουμε περισσότερο χώρο στο μυαλό και στην ζωή μας, με συνέπεια να χάνουμε και ευκαιρίες και ανθρώπους. Εννοείται όμως όσοι άνθρωποι είναι να είναι δίπλα μας πάντα θα είναι ασχέτως αν εμείς τους απομακρύνουμε ή όχι.
Όσο μεγαλώνουμε αλλάζουν και τα θέλω μας, πέραν των βασικών μας στόχων , που σημαίνει ότι αλλάζει και ο τρόπος σκέψεις μας πάνω σε κάποια ζητήματα, όπως η απόκτηση οικογένειας. Για άλλους είναι μια απλή διαδικασία, μια φυσιολογική εξέλιξη στην ζωή, χωρίς περαιτέρω σκέψη. Για άλλους όμως είναι μια πιο βαθυστόχαστη απόφαση, ειδικότερα όταν οι δικές τους ηθικές αξίες έρχονται σε αντιπαράθεση με εκείνα της τωρινής κοινωνίας. Εκείνοι που δεν μπαίνουν σε τέτοιου είδους προβληματισμούς είναι και εκείνοι που έχουν και τις περισσότερες πιθανότητες να γίνουν μέτριοι γονείς, αλλά και μέτριοι σύντροφοι, μιας και ο συναισθηματικός κόσμος των γύρο του δεν έχει τόση πολύ σημασία σε σύγκριση με τον υλικό κόσμο, που πιστεύουν ότι αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία.
Οι άνθρωποι που αφήνουν στα χέρια της τύχης τον συναισθηματικό κόσμο του παιδιού, βασιζόμενοι στα δικά τους παιδικά τραύματα ότι εν τέλει όλοι τα ξεπερνάμε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, αντί να φέρει στον κόσμο μια ευτυχισμένη ψυχή, αυτοί ήδη το έχουν καταδικάσει να ταλαιπωρηθεί. Η μεγαλύτερη αμαρτία, τα δικά τους τραύματα να μην τους έχουν γίνει μάθημα, και αντιθέτως να τα μεταφέρουν στις επόμενες γενιές, με την δικαιολογία και τι έγινε μωρέ θα στρώσει, έτσι όπως έστρωσα και γω. Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους που όσο πλησιάζει αυτή η σκέψη τόσο τους πιάνει ένα σφίξιμο στο στομάχι, ένας φόβος τους κυριεύει αν θα είναι αρκετοί, αν θα είναι σωστοί, αν θα μπορέσουν να ισορροπήσουν τις δικές τους ηθικές με εκείνα της κοινωνίας, αλλά κυρίως αν θα μπορέσουν να τα μεταδώσουν όλα αυτά σε αυτήν την καινούργια ψυχή που προφανώς θα είναι κάτι ενδιάμεσο του παλιού και του μελλοντικού.
Ο φόβος σε αυτήν την περίπτωση είναι καλός μέχρι ένα σημείο, γιατί έτσι σκέφτεσαι και διαλύεις τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες σου πριν ακόμα έρθει εκείνη η ώρα που θα κρατήσεις εκείνο το πλασματάκι στα χέρια σου και πέραν των απροόπτων και εξωτερικών παραγόντων έχεις αποφασίσει ότι θα δώσεις τον καλύτερο σου εαυτό. Επίσης όταν ήδη έχεις φιλτράρει εκείνα που είδες στην ανατροφή ενός παιδιού από άλλους γονείς και αποφάσισες ότι δεν σου αρέσουν, δεν θα έπρεπε να σε φοβίζει αν θα είσαι αρκετά καλός, γιατί εσύ ήδη διάκρινες τι είναι σωστό και τι λάθος. Οπότε μόνο και μόνο από αυτό είσαι σίγουρα πιο έτοιμος γονιός, γιατί αυτό δείχνει επίσης ότι ξέρεις ποιος είσαι, γνωρίζεις τον εαυτό σου, ξέρεις τι ζητάς και το κυριότερο δεν θα προσπαθείς απλά για το καλύτερο, αλλά θα ψάχνεις και για τον πιο σωστό τρόπο για να κάνεις το καλύτερο. Οπότε μην φοβάσαι, σε αυτό ο φόβος είναι σύμμαχος σου, ακολούθα τον και θα βγεις νικητής.
Διάφορες θεωρίες έχουν ειπωθεί σχετικά με τον σκοπό της ανθρωπότητας στο σύνολό της, τόσο από επιστήμονες όσο και από τις θρησκείες. Ωστόσο, σίγουρη απάντηση είναι πολύ πιθανό να μην βρεθεί όσο ζούμε εμείς ή ακόμη και μέχρι να αφανιστεί το ανθρώπινο είδος… Αυτό όμως δεν πρέπει να μας καθηλώνει, καθώς εκτός από τον καθολικό σκοπό, υπάρχει και ο προσωπικός κάθε ανθρώπου.
Στη σύγχρονη εποχή, ο επιδιωκόμενος σκοπός που προβάλλεται από κάθε μέσο είναι ο πλουτισμός, η επιδίωξη της αψεγάδιαστης ομορφιάς και η φήμη. Μπορούν όμως οι προαναφερόμενες επιδιώξεις να μας καταστήσουν πραγματικά ευτυχισμένους και να γεμίσουν τη ζωή μας ή είναι επιφανειακοί στόχοι που σχετίζονται με τη μόδα και μας επιβάλλονται άκριτα και παθητικά, αποτελώντας την αυτόματη απάντηση καθενός στην ερώτηση «Τι θα σε κάνει ευτυχισμένο»;
Η κοινωνία καταβάλλει τεράστιες προσπάθειες να μας πείσει πως σκοπό μας αποτελεί η θεοποίηση της ομορφιάς και του επιφανειακού τρόπου ζωής. Αυτό που συχνά παραλείπεται είναι πως η πραγματική και διαρκής ομορφιά κάθε ανθρώπου ξεχωριστά πηγάζει από τον ψυχικό κόσμο και τη μόρφωσή του. Αν ένας άνθρωπος δεν διαθέτει πνευματικές αρετές, ακόμη και να εναρμονίζεται απόλυτα με το ιδανικό πρότυπο ομορφιάς, είναι δύσκολο έως ακατόρθωτο να νιώθει ευτυχισμένος απλά και μόνο επειδή θεωρείται όμορφος εξωτερικά. Το ίδιο ισχύει αντίστοιχα και με την μανιακή επιδίωξη του πλουτισμού.
Πώς μπορούμε όμως να ανακαλύψουμε τον προσωπικό μας σκοπό ενώ είναι διαφορετικός στον καθένα μας;
Ένας τρόπος είναι η ενασχόληση με ποικιλία δραστηριοτήτων. Αναμφισβήτητα, αν καθόμαστε στο σαλόνι κοιτάζοντας το ταβάνι και αναλογίζοντας πώς μπορούμε να βρούμε τον σκοπό μας, η απάντηση δεν θα βρεθεί. Αντίθετα, αν ασχοληθούμε με διάφορες δραστηριότητες, όπως την εκμάθηση μουσικής, είναι πολύ πιθανό να ανακαλύψουμε τι μας γεμίζει και μας επιφέρει την ευτυχία. Συνεπώς, η νωθρότητα και η ματαιότητα αποτελούν αντιπάλους μας στο ταξίδι ανακάλυψης του σκοπού μας.
Επίσης, η μόρφωση και η βελτίωση του γνωστικού επιπέδου συμβάλλουν δραματικά στην εύρεση του σκοπού μας. Διαβάζοντας τα κατάλληλα βιβλία ή παρακολουθώντας ποιοτικές ταινίες διευρύνουμε τους πνευματικούς ορίζοντές μας και αναπτύσσουμε σκέψεις και προβληματισμούς που παλαιότερα δεν είχαμε σκεφτεί. Η γνώση πάντοτε μετατρέπεται σε όπλο και δύναμή μας, γι’ αυτό δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται ή να παραγκωνίζεται.
Πριν τελειώσει ο προβληματισμός σχετικά με τους προσωπικούς στόχους, αξίζει να σημειωθεί πως είναι πιθανό πολλοί από εμάς να θεωρούμε ύψιστο σκοπό μας την αλλαγή του κόσμου, σαφώς προς το καλύτερο. Ο συγκεκριμένος σκοπός φαντάζει ακατόρθωτος και ουτοπικός και σίγουρα αρκετά μακρινός. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως θετικές αλλαγές επιτυγχάνουν ακόμα και μικρές καλές πράξεις της καθημερινότητας. Αν, λοιπόν, σκοπό σου αποτελεί η βελτίωση, συνέχισε ό,τι κάνεις και μην απελπίζεσαι από την απαισιοδοξία και κακία που επικρατεί. Οι μικρές αυτές πράξεις αποτελούν την ελπίδα για ένα πιο αισιόδοξο μέλλον. Και αυτός ο σκοπός αναμφίβολα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως «επιφανειακός».
Στα τυπικά εκπαιδευτικά προγράμματα του δυτικού κόσμου, η αφήγηση προσλαμβάνεται ως μη ισχυρό κειμενικό είδος, ιδανικό για «ατομική λογοτεχνική δημιουργικότητα».
Η προσδοκώμενη εξέλιξη των παιδιών στις εκπαιδευτικές βαθμίδες είναι η μετάβασή τους από τις καθημερινές, υποκειμενικές, αφηγηματικές μορφές λόγου -από τη «παιδική αντίληψη του κόσμου»- στις πιο «αφηρημένες, επιστημονικές μορφές λόγου» -την πιο «ώριμη και ενήλικη κατανόηση του κόσμου», κάτι που οφείλεται στον κυρίαρχο θετικιστικό τρόπο κατανόησης της γνώσης.
Σε Δημοτικό και Γυμνάσιο η θέση της αφήγησης στη γλωσσική εκπαίδευση διαθέτει μια κειμενοκεντρική προσέγγιση της διδασκαλίας. Στο Λύκειο, εξακολουθεί να υφίσταται συσχετισμός με τον ιστοριογραφικό και τον λογοτεχνικά επεξεργασμένο λόγο και το εθνικό, ιδεολογικό πλαίσιο.
Εν ολίγοις, η αφήγηση παρουσιάζεται αποκομμένη από τις καθημερινές ανάγκες και πρακτικές, παραχωρώντας έμφαση στον γραπτό αφηγηματικό λόγο και όχι στην προφορική αφηγηματική επικοινωνία. Φυσικά, επεξεργάζεται αφηγηματικό προεπιλεχθέν υλικό, κατά το οποίο η ανάλυση τόσο των γλωσσικών χαρακτηριστικών, όσο και της δομής στηρίζεται στα μοντέλα λογοτεχνικής θεωρίας και κριτικής.
Ιδιαίτερη αξία για τη μετάδοση της γνώσης στην δυτική εκπαίδευση αποδίδεται «στον εκθετικό, επιστημονικό, κυρίως γραπτό λόγο, σε αντίθεση με τον αφηγηματικό, προφορικό λόγο».
Klapproth, 2004
Αναφορικά τέτοια αφηγηματικά είδη είναι η μονολογική αυτοβιογραφική αφήγηση, η συνομιλιακή αφήγηση παρελθοντικών ή μελλοντικών γεγονότων, το ηλεκτρονικό ειδησεογραφικό δελτίο -που παρέχει δυνατότητες σχολιασμού του- και το έντυπο ειδησεογραφικό άρθρο.
Νωχελικό καλοκαίρι από εκείνα που αρχίζουν νωρίς και θαρρείς πως δεν θα τελειώσουν ποτέ. Πρωί σαν μεσημέρι, εμπριμέ πλαστικό στα παλιά τραπεζάκια, που χορεύανε σαν ακουμπούσες. Οι πρώτες λεμονάδες, ξεχειλισμένα από πάγο τα ποτήρια.
Πιτσιρικάδες κυνηγούν μια ξεφούσκωτη μπάλα, μετρούν τα έως τότε παγωτά τους –τα μπάνια δεν είχανε αρχίσει– όπως σε λίγα χρόνια θα κάνανε με τις γκόμενες που παίζανε δίπλα κουτσό, σχοινάκι, ρίχνανε μια κλεφτή ματιά, ένα χαμόγελο ή δείχνανε με το δάχτυλο και ο μάγκας με τα οκτώ παγωτά, τους τέσσερις πυραύλους –που μετρούσαν διπλά– γινότανε πιο κόκκινος από το κραγιόν της μάνας του, όπου κρεμασμένη στο μπαλκόνι τσίριζε, κρυφά ευτυχισμένη.
Η τηλεόραση στον καφενέ, κρεμασμένη, έπαιζε την Αλίκη προσοχή. Άλλωστε ποιος θα σφαλιάριζε ποτέ τον Λάμπρο Κωνσταντάρα;
Ο χώρος του θεάτρου, από την αρχαιότητα έλκει τους ανθρώπους και ολοκληρώνει την ψυχοσωματική σύσταση του ανθρώπου. Όχι μόνο ως ψυχαγωγία. Όχι μόνο ως τρόπος έκφρασης συναισθημάτων. Το θέατρο είναι τρόπος ζωής . Το θέατρο δεν τέρπει μόνο την ψυχή σου , παρά μόνο γίνεται αρωγός για την βελτίωση της ζωής σου. Μία μόνο παράσταση μπορεί να αλλάξει σε κλάσματα δευτερολέπτου τον εσωτερικό σου κόσμο , να σε βάλει σε αναθεώρηση της κοσμοθεωρίας σου , να γίνει μάθημα ζωής . Και όλα αυτά , μέσα από τα λόγια των ηθοποιών , τα σκηνικά των σκηνογράφων , το σενάριο του σεναριογράφου , τα ενδύματα του ενδυματολόγου , τον φωτισμό . Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι που εργάζονται μπρος και πίσω από την σκηνή για το αριστούργημα που πρόκειται να ανέβει . Άνθρωποι που αγαπούν το θέατρο , που η καρδιά τους αγωνιά για την επιτυχία , άνθρωποι που βγάζουν το ψωμί τους από αυτό. Και πως κύριε εσύ , που το όνομα σου βουίζει τις τελευταίες ημέρες , από τα δελτία ειδήσεων , τα πρωινάδικα , μέχρι τις εφημερίδες , στερείς από το θέατρο την μαγεία του ;
Οι τελευταίες καταγγελίες δίνουν την χαριστική βολή στην ελληνική κοινωνία που είχε πάρει τον υπνάκο της την τελευταία δεκαετία. Έναν ύπνο τόσο βαθύ και ατσαλάκωτο , που δεν έπαιρνε χαμπάρι τι συνέβαινε στα παιδιά του θεάτρου. Στα δικά μας παιδιά . Και όχι μόνο στο θέατρο. Και εδώ έρχομαι εγώ , αυστηρός κριτής της κοινωνίας , εκπροσωπώντας το γενικό σύνολο , με το φτωχό μυαλό και την απλή λογική και λέω : Γιατί δεν προστατεύεις τα παιδιά σου Ελλάδα ; Γιατί δεν προστατεύεις κάθε Ζέτα , Δημήτρη , Άννα- Μαρία και άλλους καταξιωμένους καλλιτέχνες του σανιδιού από τα νύχια των αιμοβόρων πλασμάτων που έχουν το θράσος να αποκαλούνται μεγάλοι καλλιτέχνες ; Για ποιο λόγο δεν έπαιρνες είδηση τόσο καιρό τι γινόταν κάτω από την μύτη σου , με αμέτρητες αναίσχυντες πράξεις κάθε περιεχομένου και αθώα παιδιά , να θυσιάζονται στο βωμό της εξουσίας , της δόξας και της καριέρας ; Τι σου φταίξαν τα παιδιά σου Ελλάδα ;
Στην Ελλάδα επιβραβεύουμε τέτοιες καταστάσεις , τέτοιους χαρακτήρες. Κάνουμε τους χώρους της ψυχαγωγίας κολαστήρια για βασανισμένες ψυχές . Και ποτέ κανένας δεν ξέρει. Κανένας δεν ακούει , δεν βλέπει , δεν ξέρει. Η σιωπή δίνει πρόσκαιρη αθώωση στα κτήνη που επιβάλλονται με το έτσι θέλω σε άτομα που αποζητούν λίγη από την μαγεία του θεάτρου. Και τα ίδια , βλέποντας την αδιαφορία όλων , σιωπούν και παραδίδονται στην ψυχική οδύνη. Συνηθίσαμε να τοποθετούμε τους μεγάλους ηθοποιούς , σκηνοθέτες , σκηνογράφους τόσο ψηλά που μας είναι δύσκολο να πιστεύουμε ότι κάτω από τα κορμιά τους , βρίσκονται άρρωστες και αγιάτρευτες ψυχές . Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι είναι μαθημένοι στον κόσμο του θεάτρου , στο να υποδύονται ρόλους και χαρακτήρες και να ψεύδονται για την ταυτότητα τους . Πόσο απέχει η δουλειά από την πραγματικότητα ;
Σε μια κοινωνία που επιβραβεύει τα τέρατα , με ανθρώπινη μορφή , λέγοντας γιατί μετά από τόσα χρόνια , γιατί τώρα , γιατί αυτός , δεν μπορείς να περιμένεις σωστή λειτουργία της δικαιοσύνης. Τα τέρατα ικανοποιούνται με αυτές τις απόψεις , χαλαρώνουν , νομίζουν πως ξεφεύγουν για λίγο και επαναπαύονται στην εξουσία που εμείς τους δώσαμε. Και οι βασανισμένες αθώες ψυχές , μόλις βρουν κάποιον να εξομολογηθούν τα βίαια σκηνικά που στιγμάτισαν την ζωή τους , πέφτουμε να τους φάμε. Γίνονται έρμαια του κάθε έξυπνου (!) Έλληνα που κάθεται βολεμένος στον καναπέ του σπιτιού του και τους κατηγορεί γιατί δεν μίλησαν και προκαλούν τώρα , μετά από τόσα χρόνια . Μήπως το πρόβλημα ξεκινάει , εν τέλει από εμάς ;
Σας προτρέπω να παρακολουθήσετε την συγκινητική εξομολόγηση του ηθοποιού Δημήτρη Μοθωναίου. Αφιερώστε δέκα από τον χρόνο σας για να δείτε μια αθώα βασανισμένη ψυχή να μιλά για όσα έζησε. Αν το παιδί σου βρισκόταν στην θέση του , θα χαλούσες τον κόσμο. Τούτον δε τον εγέννησε μια μάνα ; Αναφέρει χαρακτηριστικά :Έκανα 11 χρόνια ψυχοθεραπεία για να “δουλέψω” αυτό που μου έχει συμβεί. Αγνοούσα όλα αυτά τα περιστατικά και όταν έγινε κάτι πιο χειροπιαστό όταν ήμουν 26 χρονών και ήρθε ο συγκεκριμένος άνθρωπος, έκανε μια κίνηση που πια δεν μπορούσα να την αγνοήσω, τότε το σώμα μου ξύπνησε. Η σκέψη που έκανε το μυαλό μου είναι ότι αυτό συμβαίνει και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Δεν έγινε κάτι ολοκληρωμένο είναι γιατί αυτός ο άνθρωπος πάγωσε.Αυτός ο άνθρωπος τραυματίστηκε ψυχολογικά και βρήκε το κουράγιο να μιλήσει για αυτήν την απάνθρωπη στάση. Να γιατί δεν πρέπει να κλείνουν στόματα , αντιθέτως να ανοίγουν επιτόπου για όσα βιώνουν και να μην μένει κανένας απροστάτευτος.
Συσσώρευση καταγγελιών έχουμε και για δύο πασίγνωστους κωμικούς ηθοποιούς , που έπαιζαν μαζί και σε ένα υπέροχο σήριαλ της τηλεόρασης. Ως τηλεθεατής το λάτρευα, παρακολουθούσα με μανία τα επεισόδια που προβάλλονταν. Τώρα , νιώθω μόνο ντροπή και αίσχος. Και απευθυνόμενη ξανά σε στους υποτιθέμενους κυρίους παραθέτω την δική μου άποψη : Γκρεμίσατε τον κόσμο του θεάτρου, και μαζί με αυτόν γκρεμίσατε και τα όνειρα συναδέλφων σας που οφείλατε να σεβαστείτε. Βεβηλώνετε , όλοι εσείς που το παίζετε αφεντικά και συμπεριφέρεστε με αυτόν τον άθλιο τρόπο , την σημασία του θεάτρου. Το νόημα του ηθοποιού , την ύπαρξη του. Δεν αξίζει να λέγεται καλλιτέχνης , όποιος με βάναυσο τρόπο επιδιώκει να αποκαλύψει τις ορμές του. Όποιος στοιχειώνει με την κακομεταχειριστική του διάθεση τους ανθρώπους γύρω του και καλύπτεται πίσω από τον μανδύα του “ φημισμένου καλλιτέχνη”.
Γεμίσαμε από ανθρώπους που “ δεν άφησαν περιθώρια να συμβεί η σεξουαλική κακοποίηση, γεμίσαμε από ανθρώπους τύπου “ δεν την ξέρω την κυρία” , βγήκαν στην επιφάνεια εκείνοι που αναζητούν λίγη λάμψη με το “καθίστε φρόνιμα “ , σπιλώνοντας το όνομα του ελληνικού θεάτρου. Κάθε πικραμένος , που έχει τα απαραίτητα κολλητηλίκια για να γίνει “καταξιωμένος καλλιτέχνης” , δίνει συνεντεύξεις πετώντας αερολογίες που υποστηρίζουν εκείνους που με τόσο θράσος συνεχίζουν να αμαυρώνουν την καλλιτεχνική πραγματικότητα. Και δεν βρέθηκε ένας να τους πει επιτέλους , σκάστε πια ! Κανένας δεν νοιάζεται για εσάς , σε κανέναν δεν καίγεται καρφί για το αν λυπάστε που καταστρέφονται άνθρωποι, γιατί αυτοί θα ακολουθήσουν τον δρόμο της δικαιοσύνης και θα μπορέσουν , ενώπιον του λαού να λογοδοτήσουν για ό,τι έκαναν. Και όσο και αν προσπαθείτε , θύματα και θύτες δεν θα είναι ποτέ στην ίδια πλευρά.
Η Σοφία Μπεκατώρου άνοιξε τον δρόμο , με την καταγγελία της για την εμφάνιση του κινήματος #metoo στην Ελλάδα και άνδρες και γυναίκες μπορούν πλέον ανοιχτά να μοιραστούν την δική τους ιστορία. Χωρίς κανέναν να τους κρίνει. Και αν διάφοροι “καταξιωμένοι” βγαίνουν και λένε τα δικά τους , αυτοί αντιμετωπίζουν την οργή του λαού , έστω και από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το ΣΕΗ έχει ενημερωθεί πλήρως για όσα συμβαίνουν και θα κινηθεί καταλλήλως , το ίδιο και οι καταγγέλλοντες. Όλα είναι έτοιμα , στην θέση τους . Ο κόσμος ξύπνησε και αφουγκράζεται με προσοχή τις αθώες ψυχές που υποφέρουν στην αγκαλιά της εξουσίας , και δεν αφήνει κανέναν απροστάτευτο. Και σε όλους αυτούς που επιχειρούν να καλύψουν με όποιον τρόπο εφευρίσκουν , καταστάσεις και ονόματα , έχω να τους πληροφορήσω ότι αυτά δεν περνάνε τώρα πια. Μια γροθιά , ο κόσμος όλος , ενάντια σε αυτά τα τέρατα…
Το θέμα ταράζει τον κόσμο , μαζί και μένα . Αναρωτιόμουν , πως βιώνουν αυτά τα παιδιά το σκηνικό που εξελίσσεται μπροστά στα έντρομα μάτια τους ; Πως να περιγράψεις την φρίκη των γεγονότων , που τους καταδιώκει , μέχρι και σήμερα ; Και τότε τον είδα , τυχαία , ένα πρωινό που χάζευα τηλεόραση . Δεν παράγει μόνο σκουπίδια τελικά αυτό το τεχνολογικό επίτευγμα. Ο ΣΩΤΉΡΗΣ ΤΣΑΦΟΎΛΙΑΣ. Και γράφω με κεφάλαια το όνομα του, γιατί αυτός ο άνθρωπος θα έπρεπε να προβάλλεται καθημερινά στα σχολεία μαζί με το δεκάλεπτο βίντεο της ομιλίας του. Αυτός ο αυτοδίδακτος τύπος , που κατάφερε να κάνει το ακατόρθωτο, να τον ανακαλύψει το διαδικτυακό Netflix! Αυτός ο σκηνοθέτης , με την τεράστια ψυχική δύναμη που συγκλόνισε τον σύσσωμο κόσμο με τις δηλώσεις του για όλα όσα συμβαίνουν. Και δεν είναι μόνο αυτά που είπε. Είναι και ο τρόπος που τα εξέφρασε , αφήνοντας μας όλους άναυδους. “Δεν υπάρχει μεγάλος καλλιτέχνης αν δεν έχεις γίνει σπουδαίος άνθρωπος”. Μέσα σε αυτήν την φράση , συμπεριέλαβε όλες τις απόψεις που πρέπει να έχει ο κόσμος. Μέσα σε αυτά τα λόγια , είπε αυτό που έπρεπε να είναι σήμα κατατεθέν του θεατρικού και συνάμα του καλλιτεχνικού κόσμου. Η υποδειγματική δήλωση του συνιστά γροθιά στο στομάχι για όλους εμάς που παρακολουθούμε. “Ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε με τους πληγωμένους.” Μπράβο κύριε Σωτήρη ( και λέω κύριε γιατί αυτός ο τίτλος ευγένειας σου αξίζει δικαιωματικά ) για τον λόγο που έκανε τον ελληνικό λαό να σε αποθεώσει. “Δε μπορώ να συνέλθω στην κυριολεξία από τη στιγμή που είδα τη συνέντευξη του κυρίου Μοθωναίου. Δεν ξέρω αν αυτή η συνέντευξη πρέπει να ξαναπαίξει κι αντί να βλέπουμε τον κύριο Μοθωναίο, θα πρέπει να βλέπουμε μια φωτογραφία του όταν ήταν έξι ετών. Για να μπορέσουν να καταλάβουν κι αυτοί που δεν καταλαβαίνουν και λένε το “κάτσε φρόνιμα”, “ποια είναι η κυρία”, “στηρίζω μεν τα θύματα αλλά…” κ.ο.κ.” . Νομίζω ότι αυτά τα λόγια επιφέρουν την κάθαρση του θεάτρου και αφυπνίζουν τον κόσμο. ”Το να αυτοϊκανοποιείσαι μπροστά σε μία έντρομη γυναίκα που με κλάματα στα μάτια προσπαθεί να βγει από πόρτες που έχεις κλειδώσει κι εσύ σε αυτό το θέαμα όχι μόνο να διατηρείς τις αισθήσεις σου, αλλά να φτάνεις και σε κορύφωση, αυτό πώς ονομάζεται;”. Ο Σωτήρης Τσαφούλιας είπε όσα έπρεπε και όσα είχαν ανάγκη να ακούσουν τα θύματα. Έβαλε το δικό του λιθαράκι στην προσπάθεια που γίνεται τόσο καιρό για την λύτρωση των βασανισμένων ψυχών. Όταν βλέπεις ένα παιδί 6 ετών και γυρνάμε και λέμε ότι παραγράφηκε το αδίκημα αλλά δεν έχει παραγραφεί το δικαίωμα του δράστη να μηνύσει για συκοφαντική δυσφήμιση, το τραύμα στη ψυχή του Μοθωναίου στα πόσα χρόνια παραγράφεται;”, Η δήλωση του με βρίσκει με δάκρυα στα μάτια και έχει την αμέριστη συμπάθεια μου που απέδειξε περίτρανα πόσο σπουδαίος άνθρωπος είναι! Αυτά τα παιδιά Ελλάδα , οφείλεις να προωθείς και να προστατεύεις. Γιατί και αυτά προστατεύουν τις φωνές των θυμάτων με τον δικό τους τρόπο. Το θέατρο χρειάζεται τέτοιους ανθρώπους , για να μπορέσει να επιφέρει τον εξαγνισμό της τέχνης. Το θέατρο είναι οι άνθρωποι του και αυτοί διαμορφώνουν τον χώρο του.
Σε έναν κόσμο , γεμάτο θύτες να είσαι ο Σωτήρης Τσαφούλιας.
Μέχρι κάποια ηλικία όλοι μας νομίζαμε ότι αγαπάμε και ότι όντως νοιαζόμαστε, μέχρι το επόμενο θύμα να πέσει στα δίχτυα μας, ή μέχρι εμείς να πέσουμε στα δίχτυα κάποιου άλλου. Στην νεαρή ηλικία φυσιολογικό και λόγο των ορμονών, αλλά και της πολύ ελεύθερης κοινωνίας, να αλλάζαμε συντρόφους σαν τα πουκάμισα. Ο πόνος στις καρδιές μας σαν μια συνεχόμενα αναμμένη μηχανή, χωρίς όμως να τίθεται ιδιαίτερο θέμα, γιατί ήμασταν νέοι και έπρεπε να ψηθούμε.
Όλοι έχουμε μια ιδέα τι σημαίνει να μοιραζόμαστε. Δίνω και παίρνω, αυτή είναι η ζωή ούτως ή άλλως σε όλη της την διάρκεια. Στην ψευδαίσθηση του έρωτα όμως όλοι θέλουμε να δώσουμε και με το παραπάνω, ασυναίσθητα σχεδόν, μόνο και μόνο για το χαμόγελο του άλλου, που μας κάνει να νιώθουμε ότι κάτι κάναμε σωστά. Δεν λογαριάζουμε ποιος δίνει περισσότερο ή λιγότερο, στον έρωτα τίποτα δεν μπαίνει στην ζυγαριά.
Περνάνε τα χρόνια και μαζί με την εμπειρία, γεμίζουμε την βαλίτσα των παθών με ένα ακόμα συναίσθημα, περιττό για την εξέλιξη μας, του φόβου. Αυτό το συναίσθημα είναι ότι πιο ακατάλληλο στην ήδη υπάρχουσα ψευδαίσθηση του έρωτα. Η οποιαδήποτε προσέγγιση μας συνοδευόμενη από τον φόβο κάνει τις ήδη μισές καταστάσεις και τα συναισθήματα όλο και πιο δύσκολα να εκφραστούν. Επομένως και εκείνη η θέληση της προσφοράς έχει πάρει την κατηφόρα και όλο και πιο πολύ χάνουμε έρωτες και ανθρώπους, από φόβο ότι πάλι θα δώσουμε και θα μείνουμε στον άσσο.
Κατανοητό ότι με τα χρόνια χτίζουμε ασπίδες, άλλοι πιο λεπτές, άλλοι τόσο αδιαπέραστες που μια ζωή κόπου μπορεί να μην είναι αρκετός χρόνος για να τις γκρεμίσει. Παρόλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν γιατί δεν έχουν τόσο φόβο μην πληγωθούν και θέλουν να σε βγάλουν από αυτόν τον λήθαργο γιατί βλέπουν μέσα σου αυτό που εσύ έχεις θάψει τόσο βαθιά, ώστε πλέον ούτε εσύ να μην το βλέπεις. Η καρδιά όμως και κλειδωμένη να την κρατάς, ακόμη και το κλειδί να έχεις πετάξει, αργά η γρήγορα θα ακούσεις τον αντίλαλο, που ουρλιάζει από μοναξιά και την ανάγκη να νιώσει την ζεστασιά μιας άλλης ψυχής.
Χρόνια παλεύω να σου δείξω με οποιονδήποτε τρόπο ότι είσαι απών από την ζωή μου και ας είσαι εδώ. Χρόνια προσπαθώ να σου μάθω ότι η αγάπη είναι πράξεις και όχι απλά λόγια του αέρα. Διαρκώς είχες κάτι να μου προσάψεις, με αποτέλεσμα στα αυτιά μου να ακούγονται και άλλα θέλω σου. Όλο ζητάς χωρίς όμως να δώσεις το παραμικρό. Πολλά χρόνια ζούσες σε μια ψευδαίσθηση ότι αγαπάς και συνεισφέρεις, οπότε τώρα αρνείσαι άθελα σου να μου δώσεις οτιδήποτε από φόβο μην δώσεις πάλι, και το μόνο που θα πάρεις είναι και άλλο πόνο. Έμεινα δίπλα σου σε όλη αυτήν την κόλαση, σαν τον φοίνικα καήκαμε, πεθάναμε επανειλημμένα και ξανά αναστηθήκαμε. Ακόμη και την κόλαση, η αγάπη μπορεί να την κάνει να μοιάζει με τον κήπο της Εδέμ, ακόμη και τα δηλητηριώδη βέλη σου στην καρδιά μου να τα μετατρέψει σε βέλη φωτός επειδή ξέρω ότι φοβάσαι και αυτή είναι η άμυνα σου. Ο πόνος αβάσταχτος αλλά η αγάπη ακόμη και στην στάχτη δίνει ζωή.
Εγώ ποτέ δεν σου ζήτησα τίποτα, ήθελα μόνο να είσαι εδώ επειδή εννοούσες αυτά που λες και κυρίως γιατί έχεις αποδεχτεί ότι η καρδιά σου αγαπάει, και ας μην θες. Ήθελα να είσαι εδώ επειδή ήθελες να είσαι εδώ, επειδή θα έδινες μια ευκαιρία στον εαυτό σου να είναι ευτυχισμένος αληθινά και όχι για το φαίνεστε. Η αγάπη δεν ζητάει τίποτα, μόνο δίνει, και δίνει από μόνη της, γιατί αυτό είναι η αγάπη.
Νίκη απέναντι στο φόβο μέσω της κοινωνικής δράσης.
Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια παρατεταμένη αβεβαιότητα για το μέλλον. Πρέπει να απελευθερωθούμε από το φόβο. Ο φόβος δεν είναι μια αίσθηση προσωρινή, είναι μια μεγάλη μάχη που πρέπει να κερδίσουμε. Ο φόβος είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη ζωή. Είναι μια άσχημη συνθήκη που περιτυλίγει, παραμορφώνει και καθορίζει την καθημερινότητα μας. Επιπλέον είναι ένας τρόπος να γίνουν οι άνθρωποι υπάκουοι.
Με την πανδημία, προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε την βιολογική μας επιβίωση, αλλά αυτό δεν λέγεται ζωή.
Έχει δημιουργηθεί το αίσθημα του πανικού στον πληθυσμό. Διαλύονται ζωές νέων ανθρώπων εξαιτίας του φόβου μη νοσήσουν με αποτέλεσμα να αυτοκαταστρέφονται. Υπάρχουν νέοι άνθρωποι οι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Επικρατούν έντονες αντιπαραθέσεις και ένταση μεταξύ φίλων και συγγενών λόγω της πόλωσης του θέματος της πανδημίας, αύξηση κατανάλωσης αγχολυτικών, ναρκωτικών και αλκοόλ. Αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας. Τα μικρά παιδιά, οι νέοι άνθρωποι και οι γέροι είναι τρομοκρατημένοι. Άνθρωποι υγιείς κλεισμένοι στα σπίτια τους αφήνοντας την ψυχή τους να αρρωσταίνει.
Περιμένουμε όλοι μας να ζήσουμε μετά την πανδημία τη ζωή που νιώθουμε ότι χάνουμε κι ενώ παράλληλα η ζωή μας κυλάει κανονικά, εμείς το βαφτίζουμε διάλειμμα.
Κλείνουμε έναν χρόνο από αυτό το διάλειμμα που φαίνεται να μην έχει τέλος, που πάγωσε τα όνειρα και τα σχέδια μας. Περιμένουμε να ζήσουμε όλοι σε κάποια στιγμή στο μέλλον, σε ένα μέλλον που δεν ξέρουμε πότε θα έρθει.
Μέσα σε όλα αυτά δεν υπάρχει το πλαίσιο για να επικοινωνήσουμε την σκέψη μας. Σε αυτή την πανδημία δεν υπάρχει κοινωνική αντιμετώπιση, ο καθένας είναι μόνος του. Όλοι έχουν κλειστεί στον εαυτό τους και στα «δικά τους». Σου λένε «κάνε σεμινάρια αυτό-βελτίωσης, πήγαινε για ψυχοθεραπεία γιατί εσύ είσαι το πρόβλημα».
Αυτό που έχει αποκτήσει πολύ μεγάλες διαστάσεις στην εποχή μας είναι ο ατομικισμός, που παίρνει τεράστιες διαστάσεις, ακραίες, γιατί τα μέτρα υγειονομικής προφύλαξης για τη πανδημία περιλαμβάνουν το κλείσιμο στο σπίτι, την κοινωνική αποστασιοποίηση. Η ρίζα σχεδόν όλων των ψυχικών προβλημάτων, όποια μορφή και αν παίρνουν, είναι κοινωνική. Με αυτό τον τρόπο ζωής που μας επιβλήθηκε φτάνουμε σε σημείο να είμαστε απομονωμένοι και ατομικιστές και αυτό γίνεται ο εφιάλτης μας, γιατί σημαίνει ότι ζούμε στην πλήρη ρήξη του κοινωνικού θεσμού. Υπάρχει ανθρωπολογική κρίση και ο άνθρωπος πάσχει ψυχικά. Η ρίζα των περισσότερων ψυχικών προβλημάτων των ανθρώπων είναι το κοινωνικό πρόβλημα και όχι το εσωτερικό πρόβλημα απαραίτητα, γιατί ο άνθρωπος είναι κοινωνικό όν. Θα πρέπει να αναζητήσουμε την λύση αλλού, δηλαδή στην συλλογικότητα. Μας λένε «μείνε έγκλειστος, μην ακουμπήσεις τον άλλον, μην του δώσεις το χέρι». Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος που έτσι κι αλλιώς ένιωθε μοναξιά, ο άνθρωπος του σήμερα που είναι ένας μοναχικός άνθρωπος, χωρίς δεσμούς, τώρα καταδικάζεται και επίσημα στην απομόνωση, να μείνει εστιασμένος στο «εγώ» του. Σε ένα «εγώ» που ουσιαστικά είναι χωρίς περιεχόμενο γιατί το περιεχόμενο του ψυχισμού μας είναι οι σχέσεις μας με τους άλλους.
Πολλοί άνθρωποι αντιστέκονται σε αυτό που συμβαίνει και αυτή η αντίσταση παίρνει τη μορφή της κοινωνικής αλληλεγγύης. Ευτυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που δείχνουν δείγματα αλτρουισμού και κοινωνικής αλληλεγγύης, τα οποία μας δείχνουν έναν δρόμο. Τέτοιους ανθρώπους δεν θα τους δεις εύκολα να είναι θλιμμένοι και σκυφτοί γιατί κάνουν ένα μεγάλο λειτούργημα. Δεν γυρνούν την πλάτη στους ανθρώπους που πάσχουν, βλέπουν την ιδιαιτερότητα του καθένα, τις ανάγκες του και με πολύ σεβασμό συμπαραστέκονται. Κι έτσι απαλύνουν τον πόνο κάνοντας τους ανθρώπους που πάσχουν να πιστέψουν ξανά στον εαυτό τους, κάνοντας τους να ξεπεράσουν την στάση της παθητικής ενατένισης του προβλήματος, αλλάζοντας τον τρόπο ζωής τους σε κάτι δυναμικό.
Γνωρίζουμε τη γνωστή έρευνα για την ψυχοπαθολογία του φόβου, της πείνας και του άγχους στον καιρό της κατοχής. Στην κατοχή κατάφεραν να γλιτώσουν από προβλήματα ψυχικής υγείας όσοι άνθρωποι μπήκαν στην αντίσταση. Υπάρχει δρόμος και αυτός είναι η συλλογική δράση και αντίσταση. Για να μπορέσουμε να υπερασπιστούμε το υπέρτατο δικαίωμα της ελευθερίας θα πρέπει να μπούμε μέσα στη κοινωνική πραγματικότητα και να δράσουμε συλλογικά.
Όσο νομίζουμε ότι είμαστε μικροί και προσωρινοί, μπορούν να αναπτυχθούν όλοι οι φόβοι. Πρέπει να βγούμε έξω από την μίζερη κατάσταση φυτοζωίας. Έχουμε την επιλογή να κινούμαστε από αγάπη, από ελευθερία και από χαρά. Η ζωή πρέπει να περιβάλλεται από αγάπη και όχι από φόβο. Υπάρχουν δυο τρόποι να ζήσεις: να κυβερνά την ζωή σου αγάπη ή να την κυβερνά ο φόβος. Ο άνθρωπος γεννιέται, δημιουργεί και φεύγει. Όταν ο άνθρωπος γεννιέται, γεννιέται ως ένας ελεύθερος άνθρωπος και συνεχίζει τη ζωή του περπατώντας σε έναν δρόμο που σημαίνει ότι έχει κάποια αναφαίρετα δικαιώματα στην ζωή. Δεν πρέπει να αφήνουμε την ζωή μας να πηγαίνει χαμένη. Δικαιώματα στην υγεία, στην έκφραση. Να μην περιορίζεται πάρα μόνο από τον εαυτό του. Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν δίδονται από κάποιον τρίτο, είναι δικαιώματα ζωής. Για να διατηρηθούν αυτά τα δικαιώματα έχουν χυθεί ποτάμια αίματος σε όλη τη διαδρομή της ανθρώπινης ιστορίας.
Δεν πρέπει να μένουμε μόνοι και θεατές της ανθρώπινης δυστυχίας, που στον καθένα μας εκφράζεται με διαφορετικό τρόπο. Τα προβλήματα δεν θα τα λύσουν κάποιοι άλλοι, θα τα λύσουμε εμείς μαζί με τους άλλους.
Nα θυμηθούμε όλοι τα λόγια του Επίκουρου: «Μη φοβάστε τις ασθένειες, μη φοβάστε τον θάνατο, να φοβάστε μόνο το φόβο, γιατί ο φόβος είναι η φυλακή. Η φυλακή του μυαλού σας».
