Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα δικαιωμάτων του παιδιού που ήταν στις 20 Νοεμβρίου, ας ρίξουμε μια ματιά διεξοδικά στα δικαιώματα αυτά που θεσπίστηκαν με στόχο να προστατεύονται όλα τα παιδιά παγκοσμίως από ευάλωτες καταστάσεις.

Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα και αυτό απαιτεί μια νομική δέσμευση για να γίνει πραγματικότητα. Παγκοσμίως, 196 χώρες έχουν υπογράψει τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και στη χώρα μας η Σύμβαση αυτή αποτελεί νόμο από το 1992. Πέρα από τη νομική δέσμευση χρειάζεται και προσωπική ευαισθησία αλλά και συνειδητοποίηση καθώς σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλεται είναι αναγκαίο η θέση του παιδιού να προστατεύεται.

Η Σύμβαση αυτή αναγνωρίζει ότι η παιδική ηλικία είναι ιδιαίτερη και χρήζει ειδική φροντίδα και προστασία. Υπάρχουν 54 άρθρα στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τα οποία θέτουν πρότυπα για την ευημερία των παιδιών σε όλα τα στάδια ανάπτυξης τους. Ισχύει για όλα τα παιδιά κάτω των 18 ετών, ανεξάρτητα από το φύλο, την καταγωγή, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις ή την αναπηρία τους.

Η Σύμβαση στηρίζεται σε τέσσερις θεμελιώδεις αρχές, οι οποίες είναι οι εξής:

• Η απαγόρευση διακρίσεων. 
• Το συμφέρον του παιδιού. 
• Η επιβίωση, ανάπτυξη και προστασία. 
• Η ελευθερία γνώμης και συμμετοχή. 

Ας δούμε, λοιπόν, κάποια από τα δικαιώματα του παιδιού:

1. Δικαίωμα στη ζωή.
2. Διατήρηση της ταυτότητας του.
3. Υγεία και παροχή ιατρικών υπηρεσιών.
4. Εκπαίδευση.
5. Ελευθερία γνώμης.
6. Ελευθερία έκφρασης.
7. Ελευθερία σκέψης και θρησκείας.
8. Ελευθερία συνάντησης και συνεργασίας.
9. Ιδιωτική ζωή.
10. Πληροφόρηση – Ενημέρωση.
11. Κοινωνική πρόνοια.
12. Ελεύθερος χρόνος και ψυχαγωγία.

Τα παραπάνω είναι ορισμένα από τα δικαιώματα του παιδιού που οφείλουμε όλοι μας να τηρούμε. Είναι νομικά κατοχυρωμένα, εξασφαλίζουν την ευημερία και την ομαλή σωματική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα στάδια της εξέλιξης τους από την γέννηση ως την ενηλικίωση.

Ωστόσο, ακόμη και στις μέρες μας πολλά από αυτά συνεχίζουν να παραβιάζονται για πλήθος παιδιών ανά τον κόσμο με αποτελέσμα παιδιά να είναι τραυματισμένα, παραμελημένα, κακοποιημένα και να υποφέρουν καθημερινά από την αδυναμία των ενηλίκων να τα φροντίσουν όπως τους αξίζει.

Σε γενικές γραμμές, ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι η βιωματική εμπειρία. Επεξηγηματικά, οι άνθρωποι που έχουν δεχτεί στην παιδική τους ηλικία φροντίδα μπορούν να μεταφέρουν αβίαστα αγάπη, σεβασμό και προστασία στους άλλους. Σε αντίθεση με εκείνους των οποίων οι βασικές ανάγκες παραμελήθηκαν και παραβιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στο να προστατεύσουν τα δικαιώματα των άλλων για τους οποίους έχουν ευθύνη.

Φυσικά, υπάρχουν εξαιρέσεις σε κάθε κανόνα, αλλά εκτός από τη σύμβαση, αυτό που χρειάζεται είναι η εκπαίδευση των γονιών, των δασκάλων και όλων των άλλων που ασχολούνται με την ανατροφή των παιδιών. Το κράτος, οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να μεταδώσουν γνώσεις και λύσεις σε ενήλικες που φροντίζουν παιδιά.

Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους, να απολαμβάνουν την παιδική τους ηλικία και να εξελιχθούν σε ανεξάρτητους, χαρούμενους και υπεύθυνους ενήλικες.

Αναστασία Κακλαμάνου

Πρόκειται για όλα εκείνα τα κωδικοποιημένα συστήματα που συνοδεύουν την εκφώνηση. Μεταξύ άλλων συμπεριλαμβάνονται:

1. προσωδία (επιτονισμός, ρυθμός, παύσεις)
2. κινήσεις του προσώπου και των χεριών
3. θέση και κατεύθυνση του σώματος

Εν ολίγοις, πρόκειται για την απόπειρα του εκάστοτε ομιλητή να επιστρατεύσει, για να επιτευχθεί η πληρέστερη οργάνωση του λόγου του, κάθε εκφραστικό μέσο το οποίο, όμως, έχει στην διάθεσή του. Επιπλέον, να οργανώνει τον χώρο με τα χέρια του, να στρέφει το σώμα και το βλέμμα του στους συνομιλητές του και να αλλάζει τον τόνο και τον ρυθμό της ομιλίας του.

Βέβαια, τα «παραγλωσσικά» στοιχεία δεν είναι αυθαίρετες συσχετίσεις μιας φυσικής ηχητικής ακολουθίας με ένα αντίστοιχο σημασιολογικό περιεχόμενο, δηλαδή λέξεις. Τουναντίον, στην πραγματικότητα, κάθε κοινότητα συμβατικοποιεί διαφορετικά τις κινήσεις του ανθρώπινου σώματος, για αυτό, άλλωστε, παρατηρείται και η διαφοροποίηση στη νοηματοδότηση αυτών από γλώσσα σε γλώσσα, από κουλτούρα σε κουλτούρα και από πολιτισμό σε πολιτισμό.

Συνακόλουθα, στη μια περίπτωση μια κίνηση του κεφαλιού είναι εφικτό να σημαίνει συγκατάνευση, ενώ σε μια άλλη συνιστάμενη να δηλώνει την άρνηση.

Επί της ουσίας, περιγράφεται ένα συνεχές στο ένα άκρο του οποίου υπάρχουν απόλυτα δεικτικές κινήσεις που δεν διαθέτουν καμία λειτουργία, παρά μόνον στις περιστάσεις της επικοινωνίας, και στο άλλο άκρο απόλυτα αυθαίρετα σημεία που διαθέτουν συμβατική σημασία ανεξάρτητη από τον κάθε ομιλητή.

Έτσι, εφόσον αφορά μια μοναδική δομή, οργάνωση και λειτουργία των στοιχείων, η περιγραφή του γλωσσικού φαινομένου είναι ατελής και συχνά αδύνατη δίχως την αξιολόγηση και την αποτίμηση των παραγλωσσικών στοιχείων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Είναι γεγονός ότι η μουσική είναι κομμάτι της καθημερινότητας όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, πολιτισμού. Κάποιοι ξυπνάνε και ετοιμάζονται μετά μουσικής για να πάνε στις δουλειές τους ή στο αυτοκίνητο το ραδιόφωνο παίζει συνεχώς και μας συντροφεύει στις διαδρομές μας. Άλλοι πάλι για να ηρεμήσουν από το φόρτο της ημέρας βάζουνε λίγη μουσική να ακούσουνε, να ξεφύγουν από τα προβλήματα τους. Ακόμη, άλλοι εκφράζονται με τη μουσική και εκεί που δεν υπάρχουν λέξεις για να εκφραστείς η μουσική παίρνει τη σκυτάλη.

Η μουσική, λοιπόν, υπάρχει παντού και πάντα!

Ορίζεται ως η τέχνη που βασίζεται στην οργάνωση ήχων και σκοπός της είναι η σύνθεση, η εκτέλεση και η ακρόαση/λήψη έργων. Επίσης, αποτελεί ένα σύνολο ήχων από το οποίο απαρτίζεται ένα μουσικό κομμάτι. Επιπλέον, ο ορισμό της μουσικής και τα ζητήματα που σχετιζόνται με αυτή διαφέρουν από πολιτισμό σε πολιτισμό και εξαρτώνται από το κοινωνικό πλαίσιο. 

Από τη βιολογία είναι γνωστό ότι η μουσική είναι μέσα μας. Πιο συγκεκριμένα, ο καρδιακός παλμός, ο ρυθμός του βαδίσματος, ο αναπνευστικός ρυθμός. Η μουσική, ακόμη, συμβάλλει και στην υγεία του ανθρώπου. Η γνωστή σε όλους μουσικοθεραπεία στοχεύει σε θεραπευτικούς και παιδαγωγικούς τρόπους που θα πλησιάσουν και θα θεραπεύσουν τον άνθρωπο.

Η μουσική σχετίζεται με τα πάντα στη ζωή μας από την αρχαιότητα έως και τώρα. Σχετίζεται με τα συναισθήματα μας, με τη διάθεση μας και τη ψυχική μας υγεία.

Τα οφέλη της ειναι πολλαπλά και η επίδραση που έχει πάνω μας είναι εξίσου ιδιαίτερη και σημαντική. Ας δούμε, λοιπόν, ορισμένα οφέλη της μουσικής:

1. Μειώνει το θυμό, τη θλίψη και τον πόνο.
2. Ενδυναμώνει τη μνήμη και τη μάθηση.
3. Βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου.
4. Ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
5. Αυξάνει την κινητοποιήση.
6. Ενδυναμώνει την αίσθηση της σύνδεσης και του ανήκειν.
7. Βελτιώνει τη διάθεση και προσφέρει ψυχική ηρεμία.
8. Λειτουργεί ως θεραπευτικό μέσο.

Όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε επηρεαστεί από μια μελωδία, έναν ερμηνευτή, έναν στιχουργό. Μπορούμε να βιώσουμε τα συναισθήματα μας μέσω της μουσικής. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι ακούν μουσική μόνο για διασκέδαση. Χωρίς συναίσθημα, δεν επηρεάζονται από κανέναν στίχο και μελωδία. Παρόλα αυτά, η μουσική έχει εισβάλει στη ζωή τους.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η μουσική είναι πολύ σημαντική και ευεργετική για τον άνθρωπο. Γι’ αυτό καλό είναι ένα μέρος του ελεύθερου μας χρόνου να αφιερώνεται στη μουσική καθώς έτσι εξευγενίζουμε τη ψυχή μας, ξεκουράζουμε το μυαλό μας κι ολοκληρώνουμε την προσωπικότητα μας. Ας μην ξεχνάμε κιόλας ότι η μουσική είναι δείγμα πολιτισμού και ευτυχώς τα είδη της είναι τόσα πολλά που ο ακροατής μπορεί να βρει το είδος που προτιμάει να ακούσει αβίαστα πλέον.

Αναστασία Κακλαμάνου

Μαρόκο: εξωστρεφές, ρευστό, δραστήριο, αρρενωπό, ανεπιτήδευτο ως το έπακρο, ένα μέρος που θυμίζει την Άγρια Δύση, αλλά χωρίς τα σαλούν και τα δρομολόγια των γελαδάρηδων.

Μια κωμόπολη στις παρυφές των λόφων του Μεσαίου Άτλαντα, μία παλιά τοποθεσία, του 10^ου αιώνα, έχει τείχη, πύλες και ψηλόλιγνους μιναρέδες που υψώνονται ως εξέδρες για το κάλεσμα των πιστών και διαφαίνεται ένα ακανόνιστο ωοειδές αστραφτερού λευκού, βυθισμένο στο Βαθυπράσινο πέλαγος μιας όασης με λιόδεντρα, καθώς τα βουνά, στο χρώμα της πέτρας και του μπρούντζου, πλαγιάζουν απόκρημνα στο φόντο.

Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική απογραφή του 1960, η πόλη στεγάζει μία από τις πιο εκπληκτικές συλλογές ατόμων σε ένα μωσαϊκό με Άραβες, Βέρβερους και Εβραίους, ράφτες, βοσκούς και στρατιώτες, ανθρώπους εκτός γραφείων, αγορών, ανεξαρτήτως φυλής πλούσιους, φτωχούς, ντόπιους, μετανάστες.

Πρόκειται για μια παραδοσιακή κοινωνία, στην οποία η αυτοαίσθηση που διαθέτουν οι άνθρωποι θα περίμενε κανείς πως θα ήταν μάλλον συλλογική παρά ατομικιστική. Και όμως ο Geertz υποστηρίζει ότι η μαροκινή αυτοαίσθηση είναι και ατομικιστική και συλλογική.

Όταν ονομάζεται ένα πρόσωπο, η αραβική γλώσσα επιτρέπει τη χρήση μιας τεχνικής που καλείται νίσμπα. Πρόκειται για τη μετατροπή ενός ουσιαστικού σε προσηγορικό. Για παράδειγμα, κάποιος από το Σεφρού θα είναι γνωστός ως Σεφρουινός (εντόπιο τέκνο του Σεφρού). Μέσα στην ίδια την πόλη, το πρόσωπο θα χρησιμοποιεί ένα νίσμπα που τον εντάσσει σε μία συγκεκριμένη ομάδα, για παράδειγμα χαράρι (έμπορος μεταξιού).

Ο Geertz αναφέρει ότι δεν ήξερε κάποια περίπτωση που το πρόσωπο να είναι γνωστό στον ίδιο ή σε κάποιον άλλο χωρίς να γνωρίζει το νίσμπα του. Υποστηρίζει ότι αυτό το σύστημα κουλτούρας λειτουργεί έτσι ώστε να δημιουργεί «συγκειμενοποιημένα πρόσωπα»: οι άνθρωποι «δεν περιπλανιούνται ως περιχαρακωμένες ψυχικές οντότητες, που αποκόπηκαν από τις ρίζες τους και κατονομάστηκαν εξατομικευμένα. Η ταυτότητά τους διαμορφώνεται από τον περίγυρό τους».

Η μελέτη του Geertz για το Σεφρού καταδεικνύει πόσο συνθέτες και λεπτές μπορεί να είναι οι διαφορές ανάμεσα στη δυτική και τη μη δυτική έννοια του εαυτού.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σε μέγιστο βαθμό τα εκπαιδευτικά συστήματα των ανεπτυγμένων χωρών. Ως επακόλουθο της ραγδαίας ανάπτυξης αποτελεί η ένταξη της πληροφορικής στο σχολείο καθώς διαπερνά όλα τα γνωστικά αντικείμενα ως μέσο γνώσης, έρευνας, μάθησης και εμβαθύνει στη μαθησιακή διαδικασία της τεχνολογίας, την οποία έτσι και αλλιώς χρησιμοποιούν ευρύτατα νέοι και παιδιά.

Πληροφορική, λοιπόν, είναι η επιστήµη και η τεχνολογία που έχει ως αντικείµενο τη συλλογή, την αποθήκευση, την επεξεργασία και τη διανοµή πληροφοριών µε τη βοήθεια υπολογιστικών συστηµάτων.

Είναι σημαντικό οι νέοι να εκπαιδευτούν στις νέες τεχνολογίες αλλά και να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία με σκοπό την ομαλή ένταξη στα καινούργια δεδομένα διότι με την χρήση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού και με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο σχολείο, ο μαθητής οδηγείται στη μάθηση.

Για την Πληροφορική στην Εκπαίδευση έχουν αναπτυχθεί τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις, ανάλογα με τον τρόπο που εισάγεται ως: 

1. Αντικείμενο μάθησης.

2. Εργαλείο μάθησης. 

3.Στοιχείο γενικής κουλτούρας.

Βέβαια, η Πληροφορική αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση τεχνολογικού μαθήματος εξαιτίας της διπλής της φύσης:

1. ως αντικείμενο μάθησης για το οποίο πρέπει να αποσαφηνιστούν όροι και έννοιες,
2. ως μέσο το οποίο χρησιμοποιείται για τη διδασκαλία άλλων μαθησιακών αντικειμένων.

Έτσι, αφενός ο υπολογιστής εντάσσεται στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική και χρησιμοποιείται με τη βοήθεια του δασκάλου για ποικίλες δραστηριότητες όπως π.χ. ανάπτυξη εργασιών σε διάφορα μαθήματα (γλώσσα, καλλιτεχνικές δραστηριότητες), διαχείριση βιβλιοθήκης της τάξης μέσω συστήματος βάσης δεδομένων, επικοινωνία με άλλους μαθητές και αναζήτηση πληροφοριών. Αφετέρου, συμβάλλει στη δημιουργία διαθεματικών εργασιών και στις δραστηριότητες της σχολικής ζωής (π.χ. εφημερίδα της τάξης, ανάπτυξη υλικού υποστήριξης εκδηλώσεων, κλπ).

Το ιδεατό θα ήταν η διδασκαλία των μαθημάτων πληροφορικής στο σχολείο να προωθεί, να ενισχύει και να ενθαρρύνει την ενεργοποίηση του μαθητή, τη δημιουργική δράση, την ανακαλυπτική μάθηση και τον πειραματισμό καθώς και τη συνεργατική μάθηση. Ακόμη, την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων, τη συζήτηση, τον προβληματισμό, την ανάπτυξη κριτικής σκέψης αλλά και την καλλιέργεια ελεύθερης σκέψης και έκφρασης.

Συνεπώς, στο σχολείο εκτός από τη θεωρία στη σχολική τάξη θα πρέπει να υπάρχει και εργαστήριο πληροφορικής. Πιο συγκεκριμένα, το εργαστήριο πληροφορικής πρέπει να έχει τον κατάλληλο για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος, υπολογιστικό και δικτυακό εξοπλισμό. Η εργονομία του χώρου, των επίπλων και των μηχανημάτων πρέπει να εξασφαλίζει για τους μαθητές όλες τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Ο υπολογιστικός εξοπλισμός (υλικό και λογισμικό) των εργαστηρίων πρέπει να είναι σύγχρονος ώστε οι μαθητές να μην αποκομίζουν μια μίζερη εικόνα για την τεχνολογία, δεν είναι όμως εφικτό, πάντα. 

Καταλήγοντας, καλό θα ήταν να γίνει αναφορά και στην ύλη του μαθήματος που θα πρέπει να είναι τόση, όση μπορεί να αφομοιώσει ο μαθητής στο διατιθέμενο διδακτικό χρόνο. Επεξηγηματικά, να περιορίζεται σε ένα βασικό και διαχρονικό πυρήνα γνώσεων και να έχει ευελιξία ώστε να προσαρμόζεται στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις. Επίσης, να εξασφαλίζει συνέχεια και σύνδεση με όσα έχουν προηγηθεί αλλά και με όσα ακολουθούν, να συσχετίζει και να συνδέει τα θέματα που διαπραγματεύεται με άλλα γνωστικά αντικείμενα (διαθεματική προσέγγιση).

Αναστασία Κακλαμάνου

Και πάλι θυσιάζω σκέψεις σ’ ένα βωμό λευκό και χάρτινο.
Και πάλι τις σφάζω με το ξύλινό μου όπλο.
Μη νομίζεις, δεν είναι παρά ένα συναισθηματικά φορτισμένο κομμάτι ξύλο που κάποιος ονόμασε
“μολύβι” επειδή η λέξη “ξύλο” είναι αόριστη.
Εγώ το θεωρώ όπλο στα κατάλληλα χέρια.
Ή και άμυνα.
Μα η θυσία αποτυγχάνει, γιατί δεν πεθαίνουν.
(Γιατί;)
Έχουν ήδη πεθάνει.
Έχουν ήδη αυτοκτονήσει από τη στιγμή που απέδρασαν από τη σάρκινη φυλακή τους.
Για να καταλάβεις, οι σκέψεις μου είναι ψάρια που βγαίνουν στη στεριά και αδυνατούν να
αναπνεύσουν.
Χαροπαλεύουν επάνω στα αλατισμένα και ηλιοκαμμένα βότσαλα, χωρίς να ξέρουν πως σύντομα
θα πεθάνουν.
Ή θα λυτρωθούν, καλύτερα.
Οι σκέψεις μου είναι επίσης πουλιά που πετούν ανέμελα στον ουρανό της αγάπης, του έρωτα και
της ενσυναίσθησης.
Μα για κάποιο λόγο αποφασίζουν να σταματήσουν να φτερουγίζουν.
Σταματούν να φτερουγίζουν και διέπονται από μια αυτοκαταστροφική μανία.
Μια μανία να σκάσουν με φόρα επάνω στο έδαφος και να αφήσουν εκεί το σημάδι τους.
Έτσι κι εγώ συνεχίζω να αδειάζω τον ψυχισμό μου μου επάνω στο λευκό, άψυχο χαρτί.
Συνεχίζω να καίω σα σπίρτα μία-μία τις σκέψεις μου μέχρι να αδειάσει το σπιρτόκουτο.
Συνεχίζω να ράβω γράμματα και λέξεις μεταξύ τους.
Και το τελικό υφαντό θα είναι ή υπέροχο ή απαίσιο.
Τίποτα ενδιάμεσο.
Ή ένα ή μηδέν.

Θανάσης Μουλιός

Ιδίως οι ανάγκες της ίδιας της κοινωνίας και του ατόμου μετά την εμφάνιση της πανδημίας του COVID-19, τον Μάρτιο του 2020 στην Ελλάδα, και τα συνεχή lockdowns, επιβάλλεται η διαδικτυακή συμβουλευτική, η οποία φέρει τις ρίζες της στα μέσα του 20^ου αιώνα με την εμφάνιση του διαδικτύου.

Κατά την διεθνή βιβλιογραφία, αφορά την πρακτική της επαγγελματικής συμβουλευτικής και διακίνησης πληροφορίας, με τον πελάτη και τον σύμβουλο να μην βρίσκονται στην ίδια περιοχή και για αυτό να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα. Εν ολίγοις, πρόκειται για μια συνδιαλλαγή, που δύναται να πραγματοποιηθεί προφορικά ή γραπτά μέσω μιας διαδικτυακής σύνδεσης.

Κάποιες από τις μορφές της είναι οι οδηγοί αυτοβοήθειας και οι διαδικτυακές ομάδες στήριξης, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η ζωντανή τηλεδιάσκεψη και η βιντεοσκόπηση.

ΠΟΙΑ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

• προσβασιμότητα: δυνατότητα άμεσης και εύκολης πρόσβασης
• υποστήριξη της πρόσωπο με πρόσωπο συμβουλευτικής: μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά
• γραπτός λόγος: ανάγνωση εκ νέου, εμβάθυνση και αναστοχασµός
• άνεση και ιδιωτικότητα: ευαισθησία, συναισθηματικό τραύμα, κοινωνική περιθωριοποίηση
• ανωνυμία: αυτοαποκάλυψη
• χαμηλό κόστος: εξυπηρετούνται κυρίως οι προερχόμενοι από μη εύπορες οικογένειες

ΠΟΙΑ ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ/ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

• απουσία μη λεκτικής επικοινωνίας: ελλιπής πρόσβαση στα μη λεκτικά κανάλια επικοινωνίας
• παρερμηνεία: και παρεξηγήσεις
• χρονική καθυστέρηση: αύξηση άγχους και τον διαθέσιμο χρόνο
• διαχείριση κρίσεων: αναφυόμενα προβλήματα

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Κάθε φορά που ακούμε για το καλλιτεχνικό κίνημα της Pop Art, έρχεται κατευθείαν στο μυαλό μας ο Andy Warhol και οι εμβληματικοί του πίνακες. Εδώ παρουσιάζονται 6 πράγματα που δεν ξέραμε, 6 συναρπαστικά γεγονότα της ζωής ενός ανθρώπου που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της νεουορκέζικης κουλτούρας.

Δεν καταγόταν από τη Νέα Υόρκη. Μπορεί να πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκεί, αλλά στην πραγματικότητα, ο Warhol δεν ήταν από τη Νέα Υόρκη. Γεννήθηκε σε μια μικρή γειτονιά του Pittsburgh της Pennsylvania, από γονείς καλλιτέχνες, που μετανάστευσαν εκεί από την Σλοβακία.

Ήταν ιδιαίτερα θρήσκος. Η Καθολική θρησκεία συγκινούσε ιδιαίτερα τον Warhol, καθώς ήταν πολύ συχνά παρών στη λειτουργία μαζί με την μητέρα του. Επίσης , λέγεται ότι συμμετείχε σε εθελοντικές δράσεις τακτικά.

Ασχολήθηκε με πολλές και διαφορετικές μορφές της τέχνης. Πέρα από την ζωγραφική που τον έκανε διάσημο , ο Andy Warhol ασχολήθηκε επίσης και με τη φωτογραφία, τη γλυπτική, τη μουσική, το σχέδιο, τον κινηματογράφο, τη συγγραφή βιβλίων, καθώς επίσης και ξεκίνησε ένα περιοδικό.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 δημιούργησε μια σειρά από εμβληματικούς πίνακες, απεικονίσεις Αμερικάνικων εικόνων που μένουν γνωστές μέχρι σήμερα και αποτελούν σημαντικά έργα του κινήματος Pop Art, όπως είναι τα κουτιά της σούπας Campbell’s, τα πρόσωπα της Marilyn Monroe και του Elvis Presley, τα κουτιά της Coca Cola…

Το παρατσούκλι του ήταν Drella. Οι φίλοι και οι δημιουργικοί του συνεργάτες εφηύραν για εκείνον ένα παρατσούκλι – συνδυασμό των ονομάτων Dracula και Cinderella, για να τονίσουν κυρίως την παθητικά επιθετική πλευρά της προσωπικότητας του. Είναι ευρέως γνωστή η συμβολή του στο μουσικό συγκρότημα του Lou Reed, τους The Velvet Underground. Αργότερα , δύο μέλη του συγκροτήματος έγραψαν έναν δίσκο στη μνήμη του Warhol, με το όνομα Songs For Drella.

Σχεδόν πέθανε από πυροβολισμό το 1968. Μια σχιζοφρενής ριζοσπαστική φεμινίστρια, με την οποία επρόκειτο να συνεργαστεί, τον πυροβόλησε τρεις φορές στο στήθος, στις 3 Ιουνίου του 1968. Λόγω των τραυματισμών, ο Andy Warhol ήταν αναγκασμένος να φοράει στο στήθος του έναν ειδικό κορσέ, για το υπόλοιπο της ζωής του. O ίδιος αναφέρει σχετικά με αυτό το συμβάν:

Πριν πυροβοληθώ, πάντα νόμιζα πως ήμουν περισσότερο ο μισός εκεί, παρά ολόκληρος – Πάντα υποπτευόμουν ότι έβλεπα τηλεόραση αντί να ζω τη ζωή…. Τη στιγμή που πυροβολήθηκα, και από τότε και μετά, ήξερα ότι έβλεπα τηλεόραση. Τα κανάλια αλλάζουν, αλλά είναι όλο τηλεόραση.

– Andy Warhol, The Philosophy of Andy Warhol (1975)

Γράφει η Ελένη Παπαργυρίου

Το πιο ισχυρό μέσο έκφρασης ενός παιδιού και αναπόσπαστη δραστηριότητα της καθημερινότητάς του είναι το παιχνίδι. Μέσω αυτού μπορεί να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του, να μαθαίνει, να πειραματίζεται, να ευχαριστιέται και να ανακαλύπτει σιγά-σιγά τον εαυτό του και τον κόσμο που το περιβάλλει.

Το παιχνίδι ως αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών προϋπάρχει από την αρχαιότητα, διαφέρει όμως σημαντικά με το παιχνίδι στις μέρες μας. Τα παιδιά στην αρχαιότητα με τα υλικά που μάζευαν από τη φύση (ξύλα, πέτρες, πηλό) έφτιαχναν τα αυτοσχέδια παιχνίδια τους ενώ στην σημερινή εποχή υπάρχει μια τεράστια μαζική παραγωγή παιχνιδιών από αλυσίδες καταστημάτων. 

Σε γενικές γραμμές, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το παιχνίδι αποτελεί μια βασική δραστηριότητα στη ζωή του παιδιού, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη σωματική, ψυχοσυναισθηματική, κοινωνική και γνωστική του ανάπτυξη. Μέσα από το παιχνίδι, το παιδί έχει την δυνατότητα να δράσει ελεύθερα, να αναπτύξει τις σωματικές και γλωσσικές του ικανότητες. Επίσης, να οξύνει τη σκέψη του, την κρίση του, τη λογική του, να ερευνήσει τον υλικό κόσμο, να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του και το κυριότερο να εκφράσει τα συναισθήματα του. Ακόμη, το παιχνίδι δίνει την ευκαιρία στο παιδί να αποκτήσει εμπιστοσύνη στις ικανότητες του, να μάθει να κοινωνικοποιείται και να συνεργάζεται.

 Η αξία του παιχνιδιού είναι μέγιστη διότι μπορεί:

1. να ενσωματώνει γνωστικά, συναισθηματικά και κοινωνικά ερεθίσματα.
2. Nα διευκολύνει τη μάθηση εκθέτοντας τα παιδιά σε νέες εμπειρίες, δραστηριότητες και ιδέες.
3. Nα επιτρέπει στα παιδιά να δομούν νοήματα από τις εμπειρίες τους.
4. Nα εντάσσει τα παιδιά στο κοινωνικό σύνολο καθώς τα βοηθάει στην αντίληψη της ομαδικότητας με τους κανόνες και τις αξίες της.
5. Nα προσαρμόζει την ψυχοσύνθεση του με την δημιουργία του αυτοελέγχου, του σεβασμού και της ωρίμανσης του.

Η απουσία του παιχνιδιού από τη ζωή του παιδιού θα μπορούσε να συνδεθεί με φτωχές κινητικές δεξιότητες, χαμηλά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, μειωμένες κοινωνικές δεξιότητες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τη δυσκολία διαχείρισης κοινωνικών καταστάσεων, όπως η επίλυση συγκρούσεων, θεμάτων διαφορετικότητας, αυτοεκτίμησης, αποτυχίας. Γεγονός που θα επηρεάσει και τη μετέπειτα ζωής τους.

Επιπλέον, παίζει καθοριστικό ρόλο στη σωματική, την ψυχοσυναισθηματική, την κοινωνική και τη γνωστική του ανάπτυξη ενός παιδιού γιατί εμπεριέχει την έννοια της ελευθερίας, προβάλλει πρότυπα συμπεριφοράς και συνάμα αποτελεί μια εξελικτική διαδικασία. Επίσης, βοηθάει στην εύκολη προσέγγιση της γνώσης με διασκεδαστικό τρόπο.

Επομένως, το παιχνίδι δεν είναι απλώς μια τυχαία παράμετρος της παιδικής ηλικίας αλλά έχει συγκεκριμένες λειτουργίες και σκοπό, όπως την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού και τη ψυχική του ισορροπία.

Καταλήγοντας, μην ξεχνάμε και τα ψηφιακά παιχνίδια. Χάρη στη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα περισσότερα παιδιά από μικρή ηλικία ξέρουν να χειρίζονται κινητό, tablet και υπολογιστή. Συνήθως, η πρώτη επαφή γίνεται σε βρεφική ακόμη ηλικία όταν ορισμένοι γονείς για να κοιμίσουν, ταΐσουν ή απασχολήσουν τα παιδιά τους τους δίνουν το κινητό για να ακούσουν παιδικά τραγουδάκια ή για να δουν παιδικά.

Τα παιδιά, έτσι, εξοικειώνονται με την τεχνολογία και μεγαλώνοντας εντάσσουν στην καθημερινότητα τους τα ψηφιακά παιχνίδια. Ορισμένες φορές, όμως, αυτή η εξοικείωση γίνεται εμμονή…

 Αναστασία Κακλαμάνου

«Μου χρειάζεται πριν απ’ το θάνατό μου μια ύστατη γνώση,

η γνώση του θανάτου μου, για να μπορέσω να πεθάνω.»

(Γ. Ρίτσος)

“Mors ultima ratio” ή αλλιώς “ο θάνατος έχει τον τελευταίο λόγο.” Επέλεξα αυτό το λατινικό απόφθεγμα ως τίτλο για το παρόν μου άρθρο, καθώς θα ήθελα να αναλύσω το “βαρύ” μα καθημερινό θέμα αλλά και τη σημασία του θανάτου. Τι είναι αυτό που μας κάνει να φοβόμαστε το θάνατο; Τι είναι αυτό που μας κάνει να αποφεύγουμε να αναλύσουμε τον όρο “θάνατος”; Είναι μήπως όλα αυτά έμφυτα στοιχεία του ανθρώπου και απλώς ισχυροποιούν το ανθρώπινο στοιχείο μας, ή μήπως μεγαλώνουμε με λάθος αντιλήψεις;

Θα ήθελα να ξεκινήσω αναλύοντας τον όρο “θάνατος”, δίνοντας μια όσο το δυνατόν καλύτερη ερμηνεία για αυτόν. Με μια απλή και πολύ γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο θα έβρισκε κανείς πληθώρα ερμηνειών για τη λέξη αυτή. “Θάνατος είναι το αντίθετο της ζωής, δηλαδή η οριστική παύση όλων των βιολογικών λειτουργιών που υποστηρίζουν τη διαβίωση ενός οργανισμού.” Με άλλα λόγια, σύμφωνα με το αγαπητό μας διαδίκτυο, ο θάνατος είναι το συνώνυμο της φθοράς και, κατ’ επέκτασιν, το αντώνυμο της υπόστασης, του “ζῆν” και του “ὑπάρχειν”. Επιπλέον, υπάρχει και μια άλλη ερμηνεία που διατυπώνει πως ο θάνατος είναι το συνώνυμο του χρόνου. Γιατί, όμως; Προφανώς επειδή ο χρόνος με τη σειρά του είναι το συνώνυμο της φθοράς, κυρίως της υλικής, και του γήρατος. Κάθε, δηλαδή, ον που υπάρχει, από τη στιγμή που θα πρωτουπάρξει, θα δεχθεί επάνω του την επίδραση της δύναμης του χρόνου, μιας δύναμης που είναι ακαθόριστη και μιας δύναμης που συνεχώς “κυλάει” με τον ίδιο πάντα ρυθμό και μονάχα προς μια κατεύθυνση, από το παρόν προς το μέλλον, έχοντας ήδη πλέξει το υφαντό του παρελθόντος. Τελευταίο μα εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός πως το μεγαλύτερο ποσοστό ανθρώπων θα εξέφραζαν την άποψη πως ο θάνατος είναι και συνώνυμο της απώλειας και, με τη σειρά του, του πένθους και του θρήνου. Ασφαλώς, ο θάνατος -και η απώλεια- είναι από τα πιο έντονα φορτισμένα γεγονότα στη ζωή ενός ανθρώπου. Από τη μέρα που βλέπουμε το φως του ηλίου γνωρίζουμε ότι κάποια μέρα θα σταματήσουμε να το βλέπουμε, όχι μόνο εμείς, αλλά και όλα ανεξαιρέτως τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Η γνώση, όμως, αυτή ποτέ δεν μας προετοιμάζει για το θάνατο.

Είναι μήπως αυτή η φοβία απέναντι στο θάνατο -και οι λόγοι της φοβίας- αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης μας ή είμαστε μεγαλωμένοι με λανθασμένες αντιλήψεις; Θα έλεγε κανείς πως, δεδομένου ότι όλοι θα πεθάνουμε κάποια στιγμή, το άγχος που τρέφουμε για το θάνατο είναι ένα φυσιολογικό μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας και φύσης. Όπως ήδη έχει αναφερθεί, για πολλούς από εμάς, η σκέψη για τον θάνατο μπορεί να προκαλέσει φόβους χωρισμού, απώλειας, πόνου και άγχους, καθώς δε θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας ή να χάσουμε αυτούς που αγαπάμε. Αυτός ο φόβος έχει τη δύναμη να παρακινήσει μια καλή ζωή. Μας ενθαρρύνει να δείχνουμε την αγάπη μας σε αυτούς που αγαπάμε, να δημιουργούμε διαρκείς αναμνήσεις, να κυνηγάμε τις ελπίδες και τα όνειρά μας και να επιτυγχάνουμε τους στόχους μας. Επομένως, η φοβία απέναντι στο θάνατο είναι ένα συναίσθημα, και τα συναισθήματα είναι ένα ισχυρό και αναπόσπαστο κομμάτι του “ζῆν”. Τα συναισθήματα αποτελούσαν ανέκαθεν ένα σύστημα άμεσης υπόδειξης και μας ειδοποιούν για καταστάσεις ώστε να πράξουμε αναλόγως.

Επιλογικά, θα έλεγε κανείς πως ο θάνατος είναι ένα αναμενόμενο γεγονός στον κύκλο ζωής του κάθε ανθρώπου, όμως ο τρόπος του θανάτου, η σχέση που είχαμε με το πρόσωπο που φεύγει, καθώς και οι δικές μας αντιλήψεις και προκαταλήψεις σχετικά με το θάνατο, μας κάνουν να φοβόμαστε και να θεωρούμε “ταμπού” το συγκεκριμένο θέμα. Παρόλα αυτά, δεν παύει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ανθρώπινης ύπαρξης και, όπως διατύπωσε ο Μάρκος Αυρήλιος αρκετά χρόνια πίσω, πρέπει να αντιμετωπίζουμε το θάνατο με ευαρέσκεια καθώς είναι ένα από τα πράγματα που θέλει η φύση.

Θανάσης Μουλιός