Το φάσμα του αυτισμού αποτελεί έναν όρο που μια σειρά νευροαναπτυξιακών καταστάσεων. Το Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders το 1980 έθεσε τη λέξη «φάσμα» προκειμένου να καλύψει μια ευρύτερη ομάδα καταστάσεων και διαφορών στον τύπο και την αντιληπτή σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

ICD
Μάλιστα, σύμφωνα με το International Classification of Diseases ICD-11, (Διεθνής ταξινόμηση νοσημάτων), που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2021, η «ΔΑΦ» φέρει ελλείμματα στην ικανότητα ενός ατόμου να ξεκινά και να διατηρεί αμφίδρομη κοινωνική επικοινωνία και περιορισμένη ή επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά ασυνήθιστη για την ηλικία ή την κατάσταση του ατόμου.

Αν και συνδέονται με την πρώιμη παιδική ηλικία, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και αργότερα. Με σημαντική διαφοροποίηση, ανάλογα με το πλαίσιο, μπορούν να προκαλέσουν εμπόδια σε προσωπικές, οικογενειακές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές και επαγγελματικές καταστάσεις κάνοντας το άτομο να είναι είτε ταλαντούχο και ανεξάρτητο, είτε προβληματισμένο με χρεία παρέμβασης και χρόνιας υποστήριξη.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα συμπτώματα μπορούν να ανιχνευθούν πριν από την ηλικία των δύο ετών, με την διάγνωση να μην συμβεί βέβαια μέχρι πολύ μεγαλύτερης ηλικίας. Τα σημάδια είναι πολλά:

1. συγκεκριμένες ή επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές
2. αυξημένη ευαισθησία στα υλικά
3. αναστάτωση από αλλαγές στη ρουτίνα
4. εμφάνιση μειωμένου ενδιαφέροντος για τους άλλους
5. αποφυγή οπτικής επαφής
6. περιορισμούς σε κοινωνικές καταστάσεις/λεκτική επικοινωνία.

Όταν η κοινωνική αλληλεπίδραση γίνεται πιο σημαντική, συνήθως υφίστανται κοινωνικό και άλλο αποκλεισμό και είναι πιο πιθανό να συνυπάρχουν ψυχικές και σωματικές καταστάσεις. Τα μακροπρόθεσμα προβλήματα περιλαμβάνουν δυσκολίες στην καθημερινή ζωή:

1. διαχείριση προγραμμάτων
2. υπερευαισθησίες (π.χ. σε φαγητά, θορύβους, υφές υφασμάτων)
3. έναρξη και διατήρηση σχέσεων και εργασιών.

ΑΙΤΙΑ
Τα αίτια των συνθηκών παραμένουν αβέβαια. Συνήθεις είναι οι γενετικοί, κληρονομικοί παράγοντες, οικογενειακό ιστορικό ΔΑΦ, ύπαρξη μεγαλύτερου γονέα, ορισμένες γενετικές παθήσεις, ορισμένα συνταγογραφούμενα φάρμακα που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και γενικούς συμβιβασμούς στην περιγεννητική και νεογνική υγεία.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η διάγνωση βασίζεται στην παρατήρηση της συμπεριφοράς και της ανάπτυξης. Η αξιολόγηση των παιδιών περιλαμβάνει φροντιστές, το παιδί εάν είναι ικανό, γιατρούς και μια βασική ομάδα επαγγελματιών που περιλαμβάνει παιδιάτρους, παιδοψυχιάτρους, λογοθεραπευτές και κλινικούς/εκπαιδευτικούς ψυχολόγους. Για τους ενήλικες, οι κλινικοί γιατροί εντοπίζουν νευροαναπτυξιακό ιστορικό, συμπεριφορές, δυσκολίες στην επικοινωνία, περιορισμένα ενδιαφέροντα και προβλήματα στην εκπαίδευση, την απασχόληση και τις κοινωνικές σχέσεις.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Η διαταραχή του αυτιστικού φάσματος θεωρείται μια δια βίου πάθηση χωρίς απλή εξέταση ή θεραπεία. Λίγες από τις πολλές διαφορετικές θεραπείες έχουν αξιολογηθεί ανεξάρτητα επιστημονικά. Οι προσπάθειες υποστήριξης περιλαμβάνουν διδασκαλία κοινωνικών και συμπεριφορικών δεξιοτήτων, παρακολούθηση, συνυπάρχουσες συνθήκες και καθοδήγηση για τους φροντιστές, την οικογένεια, τους εκπαιδευτικούς και τους εργοδότες. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή για τη ΔΑΦ.

ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ/ΕΝΑΝΤΙΩΣΗ
Έχουν προκύψει ομάδες υπεράσπισης για τα δικαιώματα του αυτισμού προσφέροντας υποστήριξη. Οι ομάδες περιλαμβάνουν εκείνες που είναι υπέρ ή κατά της φαρμακευτικής αγωγής, της βιογενετικής έρευνας, της θεραπείας συμπεριφοράς, της εκπαιδευτικής και κοινωνικής αλλαγής ή των πεποιθήσεων σχετικά με τις περιτοξίνες. Σε αυτή τη διαδικασία, έχουν εκτεθεί διαφωνίες στην ερμηνεία της ΔΑΦ από ειδικούς από διάφορες χώρες, με ορισμένους να θεωρούν τις διαγνωστικές αλλαγές από το 2000 ως «αμερικανικό» φαινόμενο.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Με αφορμή την έναρξη της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης και για το 2021, θ’αναφερθώ σε 4 συν ένα βιβλία που διάβασα πολύ –πάρα πολύ– κατά την παιδική μου ηλικία, και την άνεση και τη συντροφιά που μου προσέφεραν τότε, θα απολάμβανα ξανά ακόμη και τώρα!

Η μωβ ομπρέλα – Άλκη Ζέη

Ένα βιβλίο που αγάπησα από την πρώτη σελίδα, τόσο ως παιδί όσο και αργότερα. Η συγγραφέας μεταφέρει τον αναγνώστη σε μια άλλη εποχή, στο καλοκαίρι πριν τον πόλεμο του 1940. Βλέπουμε, λοιπόν, τα συναρπαστικά παιχνίδια της Ελευθερίας, της δεκάχρονης ηρωίδας, και της παρέας της, την παιδική αθωότητα και την καλπάζουσα φαντασία, αλλά και την σύγκρουση μεταξύ του κόσμου των παιδιών με αυτόν των ενηλίκων.

Ο μικρός πρίγκιπας – Αντουάν Ντε Σαιντ Εξυπερύ

Ένα μαγικό παραμύθι για όλες τις ηλικίες και για όλες τις εποχές. Μια ιστορία τρομακτικά επίκαιρη, μια συγκινητική φιλία ενός πιλότου με τον μικρό πρίγκιπα, μια διαρκής αναζήτηση της αλήθειας και, χωρίς υπερβολές, η επιπολαιότητα, η υπεροψία, η μιζέρια, η μοναξιά του κόσμου όπως μόνο ένα παιδί μπορεί να την αντιληφθεί.

Ο ήλιος είναι για όλους – Νατάσσα Καρακατσάνη

Ιδιαίτερα σε μικρότερες ηλικίες (6-9 ετών), τα παιδιά θα ενθουσιαστούν από την ιστορία του Βασίλειου, αλλιώς του “ήλιου”, και της Ίριδας, του αγοριού με το ταλέντο στη δημιουργία και στην αφήγηση παραμυθιών, και της γλυκύτατης πριγκίπισσας που αγάπησε.

Η τελευταία μαύρη γάτα – Ευγένιος Τριβιζάς

Το συγκεκριμένο βιβλίο, μολονότι το διάβασα στις αρχές της εφηβείας μου, δεν παύει να είναι από τα αγαπημένα μου παιδικά μυθιστορήματα. Μέσα από συμβολισμούς και αλληγορίες, ο συγγραφέας με μοναδικό τρόπο εξηγεί στα παιδιά τις έννοιες του φασισμού και του ρατσισμού και με τα μηνύματα που περνάει τα απαλλάσσει από κάθε προκατάληψη.

Σιλουανή – Θοδωρής Παπαϊωάννου

Ξεχωριστή αναφορά στην πολυαγαπημένη μου Σιλουανή του Θοδωρή Παπαϊωάννου, ενός ανθρώπου που γνωρίζω προσωπικά κι εκτιμώ, και στις περιπέτειες της στα μαγευτικά τοπία της Έδεσσας και της Παναγίτσας. Ανάλαφρο μα και συνάμα συναρπαστικό, αυτό το μυθιστόρημα είναι η περίτρανη απόδειξη ότι οι διακοπές στο βουνό δεν είναι κάτι το βαρετό!

Γράφει η Ελένη Παπαργυρίου

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα δικαιωμάτων του παιδιού που ήταν στις 20 Νοεμβρίου, ας ρίξουμε μια ματιά διεξοδικά στα δικαιώματα αυτά που θεσπίστηκαν με στόχο να προστατεύονται όλα τα παιδιά παγκοσμίως από ευάλωτες καταστάσεις.

Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα και αυτό απαιτεί μια νομική δέσμευση για να γίνει πραγματικότητα. Παγκοσμίως, 196 χώρες έχουν υπογράψει τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και στη χώρα μας η Σύμβαση αυτή αποτελεί νόμο από το 1992. Πέρα από τη νομική δέσμευση χρειάζεται και προσωπική ευαισθησία αλλά και συνειδητοποίηση καθώς σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλεται είναι αναγκαίο η θέση του παιδιού να προστατεύεται.

Η Σύμβαση αυτή αναγνωρίζει ότι η παιδική ηλικία είναι ιδιαίτερη και χρήζει ειδική φροντίδα και προστασία. Υπάρχουν 54 άρθρα στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τα οποία θέτουν πρότυπα για την ευημερία των παιδιών σε όλα τα στάδια ανάπτυξης τους. Ισχύει για όλα τα παιδιά κάτω των 18 ετών, ανεξάρτητα από το φύλο, την καταγωγή, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις ή την αναπηρία τους.

Η Σύμβαση στηρίζεται σε τέσσερις θεμελιώδεις αρχές, οι οποίες είναι οι εξής:

• Η απαγόρευση διακρίσεων. 
• Το συμφέρον του παιδιού. 
• Η επιβίωση, ανάπτυξη και προστασία. 
• Η ελευθερία γνώμης και συμμετοχή. 

Ας δούμε, λοιπόν, κάποια από τα δικαιώματα του παιδιού:

1. Δικαίωμα στη ζωή.
2. Διατήρηση της ταυτότητας του.
3. Υγεία και παροχή ιατρικών υπηρεσιών.
4. Εκπαίδευση.
5. Ελευθερία γνώμης.
6. Ελευθερία έκφρασης.
7. Ελευθερία σκέψης και θρησκείας.
8. Ελευθερία συνάντησης και συνεργασίας.
9. Ιδιωτική ζωή.
10. Πληροφόρηση – Ενημέρωση.
11. Κοινωνική πρόνοια.
12. Ελεύθερος χρόνος και ψυχαγωγία.

Τα παραπάνω είναι ορισμένα από τα δικαιώματα του παιδιού που οφείλουμε όλοι μας να τηρούμε. Είναι νομικά κατοχυρωμένα, εξασφαλίζουν την ευημερία και την ομαλή σωματική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα στάδια της εξέλιξης τους από την γέννηση ως την ενηλικίωση.

Ωστόσο, ακόμη και στις μέρες μας πολλά από αυτά συνεχίζουν να παραβιάζονται για πλήθος παιδιών ανά τον κόσμο με αποτελέσμα παιδιά να είναι τραυματισμένα, παραμελημένα, κακοποιημένα και να υποφέρουν καθημερινά από την αδυναμία των ενηλίκων να τα φροντίσουν όπως τους αξίζει.

Σε γενικές γραμμές, ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι η βιωματική εμπειρία. Επεξηγηματικά, οι άνθρωποι που έχουν δεχτεί στην παιδική τους ηλικία φροντίδα μπορούν να μεταφέρουν αβίαστα αγάπη, σεβασμό και προστασία στους άλλους. Σε αντίθεση με εκείνους των οποίων οι βασικές ανάγκες παραμελήθηκαν και παραβιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στο να προστατεύσουν τα δικαιώματα των άλλων για τους οποίους έχουν ευθύνη.

Φυσικά, υπάρχουν εξαιρέσεις σε κάθε κανόνα, αλλά εκτός από τη σύμβαση, αυτό που χρειάζεται είναι η εκπαίδευση των γονιών, των δασκάλων και όλων των άλλων που ασχολούνται με την ανατροφή των παιδιών. Το κράτος, οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να μεταδώσουν γνώσεις και λύσεις σε ενήλικες που φροντίζουν παιδιά.

Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους, να απολαμβάνουν την παιδική τους ηλικία και να εξελιχθούν σε ανεξάρτητους, χαρούμενους και υπεύθυνους ενήλικες.

Αναστασία Κακλαμάνου

Πρόκειται για όλα εκείνα τα κωδικοποιημένα συστήματα που συνοδεύουν την εκφώνηση. Μεταξύ άλλων συμπεριλαμβάνονται:

1. προσωδία (επιτονισμός, ρυθμός, παύσεις)
2. κινήσεις του προσώπου και των χεριών
3. θέση και κατεύθυνση του σώματος

Εν ολίγοις, πρόκειται για την απόπειρα του εκάστοτε ομιλητή να επιστρατεύσει, για να επιτευχθεί η πληρέστερη οργάνωση του λόγου του, κάθε εκφραστικό μέσο το οποίο, όμως, έχει στην διάθεσή του. Επιπλέον, να οργανώνει τον χώρο με τα χέρια του, να στρέφει το σώμα και το βλέμμα του στους συνομιλητές του και να αλλάζει τον τόνο και τον ρυθμό της ομιλίας του.

Βέβαια, τα «παραγλωσσικά» στοιχεία δεν είναι αυθαίρετες συσχετίσεις μιας φυσικής ηχητικής ακολουθίας με ένα αντίστοιχο σημασιολογικό περιεχόμενο, δηλαδή λέξεις. Τουναντίον, στην πραγματικότητα, κάθε κοινότητα συμβατικοποιεί διαφορετικά τις κινήσεις του ανθρώπινου σώματος, για αυτό, άλλωστε, παρατηρείται και η διαφοροποίηση στη νοηματοδότηση αυτών από γλώσσα σε γλώσσα, από κουλτούρα σε κουλτούρα και από πολιτισμό σε πολιτισμό.

Συνακόλουθα, στη μια περίπτωση μια κίνηση του κεφαλιού είναι εφικτό να σημαίνει συγκατάνευση, ενώ σε μια άλλη συνιστάμενη να δηλώνει την άρνηση.

Επί της ουσίας, περιγράφεται ένα συνεχές στο ένα άκρο του οποίου υπάρχουν απόλυτα δεικτικές κινήσεις που δεν διαθέτουν καμία λειτουργία, παρά μόνον στις περιστάσεις της επικοινωνίας, και στο άλλο άκρο απόλυτα αυθαίρετα σημεία που διαθέτουν συμβατική σημασία ανεξάρτητη από τον κάθε ομιλητή.

Έτσι, εφόσον αφορά μια μοναδική δομή, οργάνωση και λειτουργία των στοιχείων, η περιγραφή του γλωσσικού φαινομένου είναι ατελής και συχνά αδύνατη δίχως την αξιολόγηση και την αποτίμηση των παραγλωσσικών στοιχείων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Είναι γεγονός ότι η μουσική είναι κομμάτι της καθημερινότητας όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, πολιτισμού. Κάποιοι ξυπνάνε και ετοιμάζονται μετά μουσικής για να πάνε στις δουλειές τους ή στο αυτοκίνητο το ραδιόφωνο παίζει συνεχώς και μας συντροφεύει στις διαδρομές μας. Άλλοι πάλι για να ηρεμήσουν από το φόρτο της ημέρας βάζουνε λίγη μουσική να ακούσουνε, να ξεφύγουν από τα προβλήματα τους. Ακόμη, άλλοι εκφράζονται με τη μουσική και εκεί που δεν υπάρχουν λέξεις για να εκφραστείς η μουσική παίρνει τη σκυτάλη.

Η μουσική, λοιπόν, υπάρχει παντού και πάντα!

Ορίζεται ως η τέχνη που βασίζεται στην οργάνωση ήχων και σκοπός της είναι η σύνθεση, η εκτέλεση και η ακρόαση/λήψη έργων. Επίσης, αποτελεί ένα σύνολο ήχων από το οποίο απαρτίζεται ένα μουσικό κομμάτι. Επιπλέον, ο ορισμό της μουσικής και τα ζητήματα που σχετιζόνται με αυτή διαφέρουν από πολιτισμό σε πολιτισμό και εξαρτώνται από το κοινωνικό πλαίσιο. 

Από τη βιολογία είναι γνωστό ότι η μουσική είναι μέσα μας. Πιο συγκεκριμένα, ο καρδιακός παλμός, ο ρυθμός του βαδίσματος, ο αναπνευστικός ρυθμός. Η μουσική, ακόμη, συμβάλλει και στην υγεία του ανθρώπου. Η γνωστή σε όλους μουσικοθεραπεία στοχεύει σε θεραπευτικούς και παιδαγωγικούς τρόπους που θα πλησιάσουν και θα θεραπεύσουν τον άνθρωπο.

Η μουσική σχετίζεται με τα πάντα στη ζωή μας από την αρχαιότητα έως και τώρα. Σχετίζεται με τα συναισθήματα μας, με τη διάθεση μας και τη ψυχική μας υγεία.

Τα οφέλη της ειναι πολλαπλά και η επίδραση που έχει πάνω μας είναι εξίσου ιδιαίτερη και σημαντική. Ας δούμε, λοιπόν, ορισμένα οφέλη της μουσικής:

1. Μειώνει το θυμό, τη θλίψη και τον πόνο.
2. Ενδυναμώνει τη μνήμη και τη μάθηση.
3. Βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου.
4. Ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
5. Αυξάνει την κινητοποιήση.
6. Ενδυναμώνει την αίσθηση της σύνδεσης και του ανήκειν.
7. Βελτιώνει τη διάθεση και προσφέρει ψυχική ηρεμία.
8. Λειτουργεί ως θεραπευτικό μέσο.

Όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε επηρεαστεί από μια μελωδία, έναν ερμηνευτή, έναν στιχουργό. Μπορούμε να βιώσουμε τα συναισθήματα μας μέσω της μουσικής. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι ακούν μουσική μόνο για διασκέδαση. Χωρίς συναίσθημα, δεν επηρεάζονται από κανέναν στίχο και μελωδία. Παρόλα αυτά, η μουσική έχει εισβάλει στη ζωή τους.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η μουσική είναι πολύ σημαντική και ευεργετική για τον άνθρωπο. Γι’ αυτό καλό είναι ένα μέρος του ελεύθερου μας χρόνου να αφιερώνεται στη μουσική καθώς έτσι εξευγενίζουμε τη ψυχή μας, ξεκουράζουμε το μυαλό μας κι ολοκληρώνουμε την προσωπικότητα μας. Ας μην ξεχνάμε κιόλας ότι η μουσική είναι δείγμα πολιτισμού και ευτυχώς τα είδη της είναι τόσα πολλά που ο ακροατής μπορεί να βρει το είδος που προτιμάει να ακούσει αβίαστα πλέον.

Αναστασία Κακλαμάνου

Μαρόκο: εξωστρεφές, ρευστό, δραστήριο, αρρενωπό, ανεπιτήδευτο ως το έπακρο, ένα μέρος που θυμίζει την Άγρια Δύση, αλλά χωρίς τα σαλούν και τα δρομολόγια των γελαδάρηδων.

Μια κωμόπολη στις παρυφές των λόφων του Μεσαίου Άτλαντα, μία παλιά τοποθεσία, του 10^ου αιώνα, έχει τείχη, πύλες και ψηλόλιγνους μιναρέδες που υψώνονται ως εξέδρες για το κάλεσμα των πιστών και διαφαίνεται ένα ακανόνιστο ωοειδές αστραφτερού λευκού, βυθισμένο στο Βαθυπράσινο πέλαγος μιας όασης με λιόδεντρα, καθώς τα βουνά, στο χρώμα της πέτρας και του μπρούντζου, πλαγιάζουν απόκρημνα στο φόντο.

Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική απογραφή του 1960, η πόλη στεγάζει μία από τις πιο εκπληκτικές συλλογές ατόμων σε ένα μωσαϊκό με Άραβες, Βέρβερους και Εβραίους, ράφτες, βοσκούς και στρατιώτες, ανθρώπους εκτός γραφείων, αγορών, ανεξαρτήτως φυλής πλούσιους, φτωχούς, ντόπιους, μετανάστες.

Πρόκειται για μια παραδοσιακή κοινωνία, στην οποία η αυτοαίσθηση που διαθέτουν οι άνθρωποι θα περίμενε κανείς πως θα ήταν μάλλον συλλογική παρά ατομικιστική. Και όμως ο Geertz υποστηρίζει ότι η μαροκινή αυτοαίσθηση είναι και ατομικιστική και συλλογική.

Όταν ονομάζεται ένα πρόσωπο, η αραβική γλώσσα επιτρέπει τη χρήση μιας τεχνικής που καλείται νίσμπα. Πρόκειται για τη μετατροπή ενός ουσιαστικού σε προσηγορικό. Για παράδειγμα, κάποιος από το Σεφρού θα είναι γνωστός ως Σεφρουινός (εντόπιο τέκνο του Σεφρού). Μέσα στην ίδια την πόλη, το πρόσωπο θα χρησιμοποιεί ένα νίσμπα που τον εντάσσει σε μία συγκεκριμένη ομάδα, για παράδειγμα χαράρι (έμπορος μεταξιού).

Ο Geertz αναφέρει ότι δεν ήξερε κάποια περίπτωση που το πρόσωπο να είναι γνωστό στον ίδιο ή σε κάποιον άλλο χωρίς να γνωρίζει το νίσμπα του. Υποστηρίζει ότι αυτό το σύστημα κουλτούρας λειτουργεί έτσι ώστε να δημιουργεί «συγκειμενοποιημένα πρόσωπα»: οι άνθρωποι «δεν περιπλανιούνται ως περιχαρακωμένες ψυχικές οντότητες, που αποκόπηκαν από τις ρίζες τους και κατονομάστηκαν εξατομικευμένα. Η ταυτότητά τους διαμορφώνεται από τον περίγυρό τους».

Η μελέτη του Geertz για το Σεφρού καταδεικνύει πόσο συνθέτες και λεπτές μπορεί να είναι οι διαφορές ανάμεσα στη δυτική και τη μη δυτική έννοια του εαυτού.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σε μέγιστο βαθμό τα εκπαιδευτικά συστήματα των ανεπτυγμένων χωρών. Ως επακόλουθο της ραγδαίας ανάπτυξης αποτελεί η ένταξη της πληροφορικής στο σχολείο καθώς διαπερνά όλα τα γνωστικά αντικείμενα ως μέσο γνώσης, έρευνας, μάθησης και εμβαθύνει στη μαθησιακή διαδικασία της τεχνολογίας, την οποία έτσι και αλλιώς χρησιμοποιούν ευρύτατα νέοι και παιδιά.

Πληροφορική, λοιπόν, είναι η επιστήµη και η τεχνολογία που έχει ως αντικείµενο τη συλλογή, την αποθήκευση, την επεξεργασία και τη διανοµή πληροφοριών µε τη βοήθεια υπολογιστικών συστηµάτων.

Είναι σημαντικό οι νέοι να εκπαιδευτούν στις νέες τεχνολογίες αλλά και να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία με σκοπό την ομαλή ένταξη στα καινούργια δεδομένα διότι με την χρήση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού και με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο σχολείο, ο μαθητής οδηγείται στη μάθηση.

Για την Πληροφορική στην Εκπαίδευση έχουν αναπτυχθεί τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις, ανάλογα με τον τρόπο που εισάγεται ως: 

1. Αντικείμενο μάθησης.

2. Εργαλείο μάθησης. 

3.Στοιχείο γενικής κουλτούρας.

Βέβαια, η Πληροφορική αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση τεχνολογικού μαθήματος εξαιτίας της διπλής της φύσης:

1. ως αντικείμενο μάθησης για το οποίο πρέπει να αποσαφηνιστούν όροι και έννοιες,
2. ως μέσο το οποίο χρησιμοποιείται για τη διδασκαλία άλλων μαθησιακών αντικειμένων.

Έτσι, αφενός ο υπολογιστής εντάσσεται στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική και χρησιμοποιείται με τη βοήθεια του δασκάλου για ποικίλες δραστηριότητες όπως π.χ. ανάπτυξη εργασιών σε διάφορα μαθήματα (γλώσσα, καλλιτεχνικές δραστηριότητες), διαχείριση βιβλιοθήκης της τάξης μέσω συστήματος βάσης δεδομένων, επικοινωνία με άλλους μαθητές και αναζήτηση πληροφοριών. Αφετέρου, συμβάλλει στη δημιουργία διαθεματικών εργασιών και στις δραστηριότητες της σχολικής ζωής (π.χ. εφημερίδα της τάξης, ανάπτυξη υλικού υποστήριξης εκδηλώσεων, κλπ).

Το ιδεατό θα ήταν η διδασκαλία των μαθημάτων πληροφορικής στο σχολείο να προωθεί, να ενισχύει και να ενθαρρύνει την ενεργοποίηση του μαθητή, τη δημιουργική δράση, την ανακαλυπτική μάθηση και τον πειραματισμό καθώς και τη συνεργατική μάθηση. Ακόμη, την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων, τη συζήτηση, τον προβληματισμό, την ανάπτυξη κριτικής σκέψης αλλά και την καλλιέργεια ελεύθερης σκέψης και έκφρασης.

Συνεπώς, στο σχολείο εκτός από τη θεωρία στη σχολική τάξη θα πρέπει να υπάρχει και εργαστήριο πληροφορικής. Πιο συγκεκριμένα, το εργαστήριο πληροφορικής πρέπει να έχει τον κατάλληλο για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος, υπολογιστικό και δικτυακό εξοπλισμό. Η εργονομία του χώρου, των επίπλων και των μηχανημάτων πρέπει να εξασφαλίζει για τους μαθητές όλες τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Ο υπολογιστικός εξοπλισμός (υλικό και λογισμικό) των εργαστηρίων πρέπει να είναι σύγχρονος ώστε οι μαθητές να μην αποκομίζουν μια μίζερη εικόνα για την τεχνολογία, δεν είναι όμως εφικτό, πάντα. 

Καταλήγοντας, καλό θα ήταν να γίνει αναφορά και στην ύλη του μαθήματος που θα πρέπει να είναι τόση, όση μπορεί να αφομοιώσει ο μαθητής στο διατιθέμενο διδακτικό χρόνο. Επεξηγηματικά, να περιορίζεται σε ένα βασικό και διαχρονικό πυρήνα γνώσεων και να έχει ευελιξία ώστε να προσαρμόζεται στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις. Επίσης, να εξασφαλίζει συνέχεια και σύνδεση με όσα έχουν προηγηθεί αλλά και με όσα ακολουθούν, να συσχετίζει και να συνδέει τα θέματα που διαπραγματεύεται με άλλα γνωστικά αντικείμενα (διαθεματική προσέγγιση).

Αναστασία Κακλαμάνου

Και πάλι θυσιάζω σκέψεις σ’ ένα βωμό λευκό και χάρτινο.
Και πάλι τις σφάζω με το ξύλινό μου όπλο.
Μη νομίζεις, δεν είναι παρά ένα συναισθηματικά φορτισμένο κομμάτι ξύλο που κάποιος ονόμασε
“μολύβι” επειδή η λέξη “ξύλο” είναι αόριστη.
Εγώ το θεωρώ όπλο στα κατάλληλα χέρια.
Ή και άμυνα.
Μα η θυσία αποτυγχάνει, γιατί δεν πεθαίνουν.
(Γιατί;)
Έχουν ήδη πεθάνει.
Έχουν ήδη αυτοκτονήσει από τη στιγμή που απέδρασαν από τη σάρκινη φυλακή τους.
Για να καταλάβεις, οι σκέψεις μου είναι ψάρια που βγαίνουν στη στεριά και αδυνατούν να
αναπνεύσουν.
Χαροπαλεύουν επάνω στα αλατισμένα και ηλιοκαμμένα βότσαλα, χωρίς να ξέρουν πως σύντομα
θα πεθάνουν.
Ή θα λυτρωθούν, καλύτερα.
Οι σκέψεις μου είναι επίσης πουλιά που πετούν ανέμελα στον ουρανό της αγάπης, του έρωτα και
της ενσυναίσθησης.
Μα για κάποιο λόγο αποφασίζουν να σταματήσουν να φτερουγίζουν.
Σταματούν να φτερουγίζουν και διέπονται από μια αυτοκαταστροφική μανία.
Μια μανία να σκάσουν με φόρα επάνω στο έδαφος και να αφήσουν εκεί το σημάδι τους.
Έτσι κι εγώ συνεχίζω να αδειάζω τον ψυχισμό μου μου επάνω στο λευκό, άψυχο χαρτί.
Συνεχίζω να καίω σα σπίρτα μία-μία τις σκέψεις μου μέχρι να αδειάσει το σπιρτόκουτο.
Συνεχίζω να ράβω γράμματα και λέξεις μεταξύ τους.
Και το τελικό υφαντό θα είναι ή υπέροχο ή απαίσιο.
Τίποτα ενδιάμεσο.
Ή ένα ή μηδέν.

Θανάσης Μουλιός

Ιδίως οι ανάγκες της ίδιας της κοινωνίας και του ατόμου μετά την εμφάνιση της πανδημίας του COVID-19, τον Μάρτιο του 2020 στην Ελλάδα, και τα συνεχή lockdowns, επιβάλλεται η διαδικτυακή συμβουλευτική, η οποία φέρει τις ρίζες της στα μέσα του 20^ου αιώνα με την εμφάνιση του διαδικτύου.

Κατά την διεθνή βιβλιογραφία, αφορά την πρακτική της επαγγελματικής συμβουλευτικής και διακίνησης πληροφορίας, με τον πελάτη και τον σύμβουλο να μην βρίσκονται στην ίδια περιοχή και για αυτό να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα. Εν ολίγοις, πρόκειται για μια συνδιαλλαγή, που δύναται να πραγματοποιηθεί προφορικά ή γραπτά μέσω μιας διαδικτυακής σύνδεσης.

Κάποιες από τις μορφές της είναι οι οδηγοί αυτοβοήθειας και οι διαδικτυακές ομάδες στήριξης, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η ζωντανή τηλεδιάσκεψη και η βιντεοσκόπηση.

ΠΟΙΑ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

• προσβασιμότητα: δυνατότητα άμεσης και εύκολης πρόσβασης
• υποστήριξη της πρόσωπο με πρόσωπο συμβουλευτικής: μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά
• γραπτός λόγος: ανάγνωση εκ νέου, εμβάθυνση και αναστοχασµός
• άνεση και ιδιωτικότητα: ευαισθησία, συναισθηματικό τραύμα, κοινωνική περιθωριοποίηση
• ανωνυμία: αυτοαποκάλυψη
• χαμηλό κόστος: εξυπηρετούνται κυρίως οι προερχόμενοι από μη εύπορες οικογένειες

ΠΟΙΑ ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ/ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

• απουσία μη λεκτικής επικοινωνίας: ελλιπής πρόσβαση στα μη λεκτικά κανάλια επικοινωνίας
• παρερμηνεία: και παρεξηγήσεις
• χρονική καθυστέρηση: αύξηση άγχους και τον διαθέσιμο χρόνο
• διαχείριση κρίσεων: αναφυόμενα προβλήματα

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Κάθε φορά που ακούμε για το καλλιτεχνικό κίνημα της Pop Art, έρχεται κατευθείαν στο μυαλό μας ο Andy Warhol και οι εμβληματικοί του πίνακες. Εδώ παρουσιάζονται 6 πράγματα που δεν ξέραμε, 6 συναρπαστικά γεγονότα της ζωής ενός ανθρώπου που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της νεουορκέζικης κουλτούρας.

Δεν καταγόταν από τη Νέα Υόρκη. Μπορεί να πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκεί, αλλά στην πραγματικότητα, ο Warhol δεν ήταν από τη Νέα Υόρκη. Γεννήθηκε σε μια μικρή γειτονιά του Pittsburgh της Pennsylvania, από γονείς καλλιτέχνες, που μετανάστευσαν εκεί από την Σλοβακία.

Ήταν ιδιαίτερα θρήσκος. Η Καθολική θρησκεία συγκινούσε ιδιαίτερα τον Warhol, καθώς ήταν πολύ συχνά παρών στη λειτουργία μαζί με την μητέρα του. Επίσης , λέγεται ότι συμμετείχε σε εθελοντικές δράσεις τακτικά.

Ασχολήθηκε με πολλές και διαφορετικές μορφές της τέχνης. Πέρα από την ζωγραφική που τον έκανε διάσημο , ο Andy Warhol ασχολήθηκε επίσης και με τη φωτογραφία, τη γλυπτική, τη μουσική, το σχέδιο, τον κινηματογράφο, τη συγγραφή βιβλίων, καθώς επίσης και ξεκίνησε ένα περιοδικό.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 δημιούργησε μια σειρά από εμβληματικούς πίνακες, απεικονίσεις Αμερικάνικων εικόνων που μένουν γνωστές μέχρι σήμερα και αποτελούν σημαντικά έργα του κινήματος Pop Art, όπως είναι τα κουτιά της σούπας Campbell’s, τα πρόσωπα της Marilyn Monroe και του Elvis Presley, τα κουτιά της Coca Cola…

Το παρατσούκλι του ήταν Drella. Οι φίλοι και οι δημιουργικοί του συνεργάτες εφηύραν για εκείνον ένα παρατσούκλι – συνδυασμό των ονομάτων Dracula και Cinderella, για να τονίσουν κυρίως την παθητικά επιθετική πλευρά της προσωπικότητας του. Είναι ευρέως γνωστή η συμβολή του στο μουσικό συγκρότημα του Lou Reed, τους The Velvet Underground. Αργότερα , δύο μέλη του συγκροτήματος έγραψαν έναν δίσκο στη μνήμη του Warhol, με το όνομα Songs For Drella.

Σχεδόν πέθανε από πυροβολισμό το 1968. Μια σχιζοφρενής ριζοσπαστική φεμινίστρια, με την οποία επρόκειτο να συνεργαστεί, τον πυροβόλησε τρεις φορές στο στήθος, στις 3 Ιουνίου του 1968. Λόγω των τραυματισμών, ο Andy Warhol ήταν αναγκασμένος να φοράει στο στήθος του έναν ειδικό κορσέ, για το υπόλοιπο της ζωής του. O ίδιος αναφέρει σχετικά με αυτό το συμβάν:

Πριν πυροβοληθώ, πάντα νόμιζα πως ήμουν περισσότερο ο μισός εκεί, παρά ολόκληρος – Πάντα υποπτευόμουν ότι έβλεπα τηλεόραση αντί να ζω τη ζωή…. Τη στιγμή που πυροβολήθηκα, και από τότε και μετά, ήξερα ότι έβλεπα τηλεόραση. Τα κανάλια αλλάζουν, αλλά είναι όλο τηλεόραση.

– Andy Warhol, The Philosophy of Andy Warhol (1975)

Γράφει η Ελένη Παπαργυρίου