Το βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένας φίλος, ένας συνοδοιπόρος που μας οδηγεί προς τη ψυχαγωγία. Είναι ένα πέρασμα στον κόσμο της γνώσης και το μόνο σίγουρο είναι πως ό,τι είδος λογοτεχνίας κι αν επιλέξεις να διαβάσεις θα σε συνεπάρει μαζί του, αφού μαζί του βιώνουμε έντονα συναισθήματα, φιλοσοφούμε, μαθαίνουμε, προβληματιζόμαστε.

Πραγματικά, ενώ το βιβλίο είναι όλα τα παραπάνω πως θα πείσουμε ένα παιδί να έρθει σε επαφή με τον κόσμο του βιβλίου; Οι απαντήσεις σίγουρα ποικίλλουν και οι λόγοι φαντάζομαι είναι πολλοί. Συνήθως, τα παιδιά ταυτίζουν το βιβλίο μόνο με τη σχολική γνώση και οι γονείς ενώ όταν είναι σε πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά τους κάνουν προσπάθειες να τα μυήσουν στον κόσμο του βιβλίου… μετά οι προσπάθειες μειώνονται ή εξαφανίζονται.

Πολύ βασικό για να αγαπήσει το διάβασμα είναι να του δώσει κάποιος την ευκαιρία να διαβάσει ένα βιβλίο που θα του ταιριάζει ως ιδιοσυγκρασία, που να πιστέψει ότι είναι κοντά στα ενδιαφέροντά του. Έπειτα, η διαδικασία αυτή να συνεχιστεί ξανά και ξανά ώστε να δημιουργηθεί μια «αιώνια φιλία».

Το παιδί, που είναι στην πιο δημιουργική φάση της ζωής του, πρέπει να δει τον εαυτό του μέσα στο βιβλίο και όχι να το νιώθει ως κάτι ξένο, κάτι απρόσιτο και μακρινό.

Η σχέση μας με την ανάγνωση, λοιπόν, ξεκινά από πολύ τρυφερή ηλικία και είναι μια σχέση που πρέπει να καλλιεργείται συνεχώς από την ηλικία που ακόμα δεν ξέρουμε να διαβάζουμε και οι δικοί μας άνθρωποι γίνονται οι οδηγοί μας.

Η ανάγνωση βιβλίου θα βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει τη φαντασία του, την ενσυναίσθησή του, να βρει νέα ενδιαφέρονται, να γελάσει, να ονειρευτεί, να προβληματιστεί και να μάθει. Εξίσου, καλλιεργείται η γλωσσική του ικανότητα και βελτιώνεται η μνήμη και η συγκέντρωση. Ακόμη, μειώνεται το άγχος και επέρχεται η ψυχική ηρεμία.

Όμως, τι βιβλίο να πάρω σε ένα παιδί;

Αρχικά, διαλέγουμε με βάση την ηλικία. Πιο συγκεκριμένα, για παιδιά 1-2 ετών επιλέγουμε βιβλία με σκληρές σελίδες, με παραθυράκια και απλές εικόνες αντικειμένων. Για παιδιά 2-3 ετών: Βιβλία με μικρές ιστορίες, στιχάκια και πάζλ. Για παιδιά 3-4 ετών: Βιβλία με πιο σύνθετες έννοιες που επιζητούν λύσεις και προβληματίζουν τα παιδιά.Για παιδιά 4+ ετών: Παραμύθια με λίγο εκτενή κείμενο που μιλούν για τα συναισθήματα, φιλίες κ.α.

Επίσης, πολύ σημαντικό είναι να επιλέγουμε βιβλία με ζωντανά χρώματα που θα τους τραβήξουν την προσοχή τους. Για παιδιά προσχολικής ηλικίας που δεν μπορούν ακόμα να διαβάσουν, μικρές ιστορίες με έντονη εικονογράφηση, ενώ για παιδιά που κάνουν ήδη τα πρώτα του βήματα στην ανάγνωση επιλέγουμε ιστορίες με μεγάλα γράμματα που θα τα βοηθήσουν στην προσπάθεια τους. Στις μεγαλύτερες ηλικίες τα πράγματα είναι πιο εύκολα καθώς τα παιδιά έχουν την δική τους κρίση και άποψη.

Αναστασία Κακλαμάνου

Είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που ασχολείται με τα μορφήματα. Μόρφημα είναι η μικρότερα μονάδα της γλώσσας με σημασία. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι είναι το ελάχιστο τεμάχιο μιας λέξης με σημασία, είτε αυτό είναι λεξικής φύσεως, είτε είναι γραμματικής. Στην περίπτωση, μπορεί να παραπέμπει σε ένα αντικείμενο ή μια έννοια του κόσμου, ενώ στην δεύτερη περίπτωση φέρει γραμματικές πληροφορίες, εν ολίγοις το γένος, τον αριθμό, την πτώση και την γραμματική κατηγορία.

Ως προς τη μορφή τους αποτελείται από:

• Λέξη: και, εγώ, που
• Θέμα: παιδ-, λέ-, δρόμ-
• Πρόσφυμα: -άκι, -ότητα, -τζης, α-

Το πρόσφυμα κατανέμεται σε 2 κατηγορίες:

• κλιτικό πρόσφυμα: συμβάλλει στην κλίση της λέξης, λ.χ. άνθρωπ-ος
• παραγωγικό πρόσφυμα: συμβάλλει στη δημιουργία μιας νέας λέξης, είτε πριν το θέμα, είτε όχι.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Φάρος η αλήθεια μα ο δρόμος φόβος
Αβέβαιο μέλλον και συ κινείσαι συνεχώς
Στάχτες ερείπια σε ένα άδειο υπόγειο
Την όψη σου είδα μα θα ταν όνειρο

Χαμένα οράματα του παρελθόντος εικόνες
Εικόνες φαντάσματα σε περασμένους αιώνες
Εικόνα θολή της μορφής σου η ανάμνηση
Ψυχή σαν παγόβουνο σε φλεγόμενο τζάκι

Προχωράς και ορίζεσαι ον μα στ αλήθεια ανάσα δεν έχεις
Το απάνεμο έψαχνες μα στο κύμα εχάθεις

Θολώνει το μέσα σου και η ματιά σου θολή
Παραδώσου στο άγνωστο σ ότι και αν φέρει
Καμμένη η στάχτη σου και το μυαλό μου θολό
Μένει να σ αναζητά σε χαμένο ουρανό

Η ψυχή μου γερνά σαν τα νιάτα που φύγαν μακριά
Τη ζωή μου κοιτώ σε καθρέπτη θολό να περνά
Και σαν ψέμα θωρώ τη μορφή σου που φεύγει ξανά

Και ας σε χαιδεψα και ας ήσουν εκεί

           Ελένη Κωνσταντινίδου

Φιλία. Λέξη που μαθαίνουμε από μικρά παιδιά. Δεν γνωρίζουμε στα αρχικά στάδια της ζωής μας τη σημασία της αλλά έχουμε μάθει να είναι οικεία καθώς μεγαλώνουμε. Πόση αξία τελικά έχει στη ζωή μας η λέξη αυτή; Πόσο έχουμε επενδύσει για να έχουμε γύρω μας σταθερούς ανθρώπους;

Οι πρώτοι μας φίλοι ξεκινούν από τον παιδικό σταθμό. Άδολα και με την αθωότητα που μας διακατέχει ξεκινάμε να στήνουμε φιλίες σαν μικρά τουβλάκια. Παίζουμε μαζί στα διαλείμματα και συναντιόμαστε να ανταλλάξουμε κούκλες και αυτοκινητάκια. Στο δημοτικό αρχίζει να αλλάζει το σκηνικό καθώς νομίζουμε πως έχουμε μεγαλώσει αρκετά , στο λεξιλόγιο μας εισέρχεται η λέξη «κολλητός». Ανάλογα με τη σχολική βαθμίδα στήνονται διάφορες παρέες και φιλίες. Στο γυμνάσιο και στο λύκειο αν είμαστε τυχεροί θα παγιώσουμε τις παρέες που θα μας ακολουθούν για την υπόλοιπη ζωή μας. Δεν είναι όμως πάντα εφικτό και σταθερό.

Όταν ενηλικιωνόμαστε έχει διαμορφωθεί το κομμάτι του χαρακτήρα μας και της προσωπικότητας μας. Δημιουργούμε φιλίες που τις επιλέγουμε όχι με βάση τη σχολική μας βαθμίδα πια, αν και φτιάχνουμε ισχυρές φιλικές σχέσεις στα πανεπιστημιακά έδρανα. Αναπτύσσουμε φιλικές σχέσεις με άτομα που διαθέτουν κοινά ενδιαφέροντα, κοινούς κώδικες επικοινωνίας και περνάμε όμορφα μαζί τους τις στιγμές. Το πιο βασικό συστατικό μιας φιλίας είναι η εμπιστοσύνη. Χτίζεται αργά και σταθερά, αν όμως γκρεμίσει παίρνει στο διάβα της , ανθρώπους που μέχρι χθες πιστεύαμε ότι είναι οικογένεια μας.

Οι φιλίες για να χτιστούν και να εδραιωθούν θέλουν χρόνο και χώρο από τις 2 πλευρές. Πρέπει να παλεύεις  για να διατηρηθεί η φιλία . Να μη θεωρήσεις τίποτα και κανέναν δεδομένο γιατί όλα μπορούν να ανατραπούν. Φίλος δεν σημαίνει μόνο να στέκεσαι βράχος διπλά στα δύσκολα αλλά να νιώθεις χαρούμενος με τις επιτυχίες και την εξέλιξη του σαν να ήσουν ο ίδιος στην θέση του. Να αντιλαμβάνεσαι πότε θα χρειαστεί τη βοήθεια σου, να τον κρίνει με γνώμονα πως όλοι κάνουμε λάθη και να είσαι παρών να τα ξεπεράσει.  Και οι φιλίες που έρχονται ξαφνικά σε διάφορα στάδια της ζωή μας είναι Θεού Δώρο που δεν το πετάμε αλλά το κρατάμε σφιχτά σαν φυλαχτό.

Οι φίλοι μας δεν είναι κτήματα μας. Είναι άτομα που θέλουν το χρόνο και το χώρο τους οφείλοντας να το σεβαστούμε. Απλά κάποιες φορές να ξεπερνάμε τα όρια και αγκιστρωνόμαστε πάνω τους. Είτε γιατί ψυχολογικά δεν είμαστε στα καλύτερα μας, είτε γιατί νιώθουμε μοναξιά όταν δεν είμαστε σε κάποια σχέση είτε γιατί πιστεύουμε λανθασμένα μεν πως αν δεν μιλάμε συνέχεια θα τους χάσουμε από κοντά μας. Αν όμως τα όρια ξεπεραστούν τότε θα έχουμε αντίθετες συνέπειες και θα χάσουμε ότι θεωρούσαμε πως είναι όμορφο. Θα χάσουμε όλες εκείνες τις όμορφες στιγμές που έχουμε περάσει αλλά και που το μέλλον μας επιφυλάσσει. Χρειάζεται λοιπόν μια ισορροπία που οφείλουμε στον εαυτό μας και στους γύρω μας να διαθέτουμε.

Οι φιλίες είναι το αλάτι της ζωής. Οι σταθερές και όμορφες φιλίες είναι η μαγεία της. Θέλει υπομονή, κότσια και μπόλικη τρέλα για να διατηρήσουμε μια φιλική σχέση ζωντανή. Και αν κάνουμε λάθη να είμαστε διατιθέμενοι να τα διορθώσουμε.

Βασιλική Κόντε

Η σχέση ανάμεσα σε σημαινόμενο και σημαίνον είναι αυθαίρετη. Πρόκειται για την «αυθαιρεσία του σημείου». Δεν υπάρχει καμία αναγκαιότητα που αποδίδει στην έννοια του δέντρου την ακουστική εικόνα «δέντρο». Η σύλληψη αυτή βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τη νατουραλιστική ιδέα της ονοματοποιίας (ότι δηλαδή οι λέξεις προκύπτουν από τη μίμηση των φυσικών ήχων).

Η αυθαιρεσία του σημείου δεν οδηγεί στον υποκειμενισμό. Δεν πρόκειται για ατομική επιλογή, αλλά για προϊόν κοινωνικής σύμβασης που εδραιώνεται και παγιώνεται. Έτσι, η σύμβαση αυτή αποκτάει δεσμευτικότητα. Από την άλλη πλευρά της οντολογικής αυθαιρεσίας είναι η οντική δεσμευτικότητα. Η ιδέα αυτή θα επηρεάσει ιδιαίτερα την ανάλυση λόγου, η οποία αναζητά τους μηχανισμούς που καθιστούν προσωρινά το αυθαίρετο δεσμευτικό.

Ποιες είναι οι σχέσεις μεταξύ των σημείων;
Το κάθε σημείο αποκτά τη σημασία του, ορίζεται, μέσω της διαφοράς του από τα άλλα σημεία και όχι εξαιτίας της εγγενούς αξίας του. Η διαφορά είναι εκείνη που αποδίδει την ταυτότητα στο κάθε σημείο: «Ένα γλωσσικό σύστημα είναι μια σειρά από διαφορές ήχων, που συνδυάζονται με μια σειρά από διαφορές ιδεών», όπως υποστήριξε και ο Saussure. Η θέση αυτή θα επηρεάσει βαθιά τον κοινωνικό και πολιτικό στοχασμό μέχρι και τις μέρες μας: ταυτότητα και διαφορά αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Χάρτινα τα όνειρα,χάρτινη ψυχή

χάρτινος ο κόσμος μας χάρτινος και συ

Και ας ήλπιζα λιγάκι στη μεγάλη χαραυγή

Μες  στο σκοτάδι χάραζε η Αυγή

Σαν χαρταετός στους άνεμους αφήνεσαι 

Στις δίνες του Αιόλου μα αδίκως στροβιλίζεσαι

Η σταθερότητα δεν είναι επιλογή

Και στο σκοτάδι χάραξε η Αυγή

Κοίτα εσύ να πετάς ψηλά

Τα όνειρα σου σαν στοιχειό να κυνηγάς

Να αισθάνεσαι και ας με πονάς,που προχωράς

Χάρτινα τα όνειρα,χάρτινη ψυχή,χάρτινος ο χρόνος,χάρτινη στιγμή

Θέλησα να έχω δική μου επιλογή

Μα στο σκοτάδι χάραξε η Αυγή

Μαύρη είναι η πόλη μ΄ όλα της τα θαύματα

Μέσα στη νυχτιά με ανεμοδάρματα

Η φυγή είναι η μόνη επιλογή

Και στο σκοτάδι χάραξε  Αυγή



Ελένη Κωνσταντινίδου

Όλοι οι άνθρωποι, αν και τόσο διαφορετικοί, φαίνεται να έχουμε αρκετά κοινά. Ένα από αυτά είναι η επιθυμία που αποκτούμε στην αρχή ενός καινούριου χρόνου, για ένα νέο ξεκίνημα, θέτοντας νέους στόχους που θέλουμε να εκπληρώσουμε. Το να ξοδεύουμε λιγότερα χρήματα, το να κόψουμε το κάπνισμα, να πίνουμε λιγότερο αλκοόλ, να μάθουμε μία ξένη γλώσσα, είναι κάποιες από τις αλλαγές που προσπαθούμε να ακολουθήσουμε στην αρχή του κάθε έτους. Η φράση “new year, new me” και η δυνατότητά μας για αλλαγή, φαίνονται πολύ δελεαστικές για όλους εμάς που θέλουμε να αλλάξουμε συνήθειες.

Λέμε στον εαυτό μας ότι με τη νέα χρονιά θα αλλάξουμε πραγματικά όσα μάς ενοχλούν, η πραγματικότητα όμως έρχεται να μάς χτυπήσει κατακέφαλα, υπενθυμίζοντάς μας ότι, το για πάντα είναι πολύς καιρός. Οι επιθυμίες των ανθρώπων δεν εχουν όρια και ενώ πολλοί καταβάλλουν τεράστια προσπάθεια στο να δοκιμάσουν κάτι νέο, δεν καταφέρνουν τελικά να μετατρέψουν την αλλαγή αυτή σε μόνιμη συνήθεια. Αν μπορούσαμε απλώς να σηκωθούμε μία μέρα αποφασισμένοι να συμπεριφερθούμε διαφορετικά για το υπόλοιπο της ζωής μας, τότε γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι επαναλελειμένα αποτυγχάνουν σε αυτό;

Στη πραγματικότητα όμως ισχύει πως αν θελεις κάτι πολύ, μπορείς να το πραγματοποιήσεις. Και αν δεν τα κατάφερες μπορεί να μην προσπάθησες αρκετά. Η στάση που έχουμε απέναντι στα πράγματα αποτελεί την συμπεριφορά μας. Ό,τι καταφέρνουμε οφείλεται κυρίως σε δικές μας συνειδητές αποφάσεις, ενώ η μοίρα μας βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στα δικά μας χέρια.

Γιατί όμως πολλές φορές οι νέοι αυτοί στόχοι που θέτουμε αποτυγχάνουν; 

Σύμφωνα με την Amanda White, θεραπεύτρια και ομιλήτρια, συχνά οι άνθρωποι δεν σχεδιάζουν το πώς να πετύχουν έναν στόχο. Αντιθέτως, βασίζονται μόνο στον ενθουσιασμό που τους προκαλεί η αλλαγή της χρονιάς, ως ο κύριος λόγος που τους ωθεί στο να επιτύχουν τον στόχο τους. Τότε όμως έρχεται και η πράξη. Αυτό είναι και το δύσκολο σημείο. Το λάθος που κάνουμε είναι να επικεντρωνόμαστε μόνο στο επιθυμητό αποτέλεσμα και όχι στη πορεία, αγνοώντας τη προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλουμε για να το πετύχουμε. Οι στόχοι χρειάζονται χρόνο. Όταν όμως κάποιος δεν βλέπει τα άμεσα αποτελέσματα που αναζητά, τείνει να αποθαρρύνεται και τελικά να υποχωρεί πριν καταφέρει να επιτύχει τον στόχο του.

Πώς θα αλλάξει αυτό; Ακολουθώντας τις παρακάτω συμβουλές:

Να κοιτάμε πίσω για να μπορέσουμε να δούμε μπροστά:

Συνήθως θέτουμε στόχους για το μέλλον χωρίς να αξιολογούμε με ειλικρίνεια γιατί δυσκολευτήκαμε στο παρελθόν. Η αλλαγή μπορεί να συμβεί, με το να σπάμε τον φαύλο κύκλο των ανεκπλήρωτων αποφάσεων που έχουμε πάρει στο παρελθόν. Πρέπει να ελέγχουμε τι μας κρατάει πίσω με όπλο την ειλικρίνεια απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό.

Να στοχεύουμε σε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα:

Η δημιουργία ενός σχεδίου δράσης που συνδέει τον μακροπρόθεσμο στόχο με βραχυπρόθεσμους εφικτούς και ρεαλιστικούς στόχους μπορεί να διασφαλίσει την επιτυχία.

Να έχουμε εμείς τον πλήρη έλεγχο:

Καλό είναι να σπάμε τους μεγάλους στόχους σε μικρότερους. Ως άνθρωποι οδηγούμαστε από το αίσθημα της κυριαρχίας και για τον λόγο αυτό, αν αναλύσουμε έναν στόχο σε μικρότερους μετρήσιμους στόχους, είναι πιο πιθανό να τον πετύχουμε. Χρειάζονται μικρά και καθημερινά βήματα, που θα μας οδηγήσουν στην επίτευξη του μεγαλύτερού μας στόχου.

Να δεχόμαστε όλα όσα μπορεί να μας φέρει μία επιτυχία:

Τι σημαίνει αυτό; Θα πρέπει να κατανοήσουμε πως η επίτευξη μεγάλων στόχων μπορεί να περιλαμβάνει και έναν βαθμό απώλειας. Όταν γινόμαστε πιο υγιείς, πιο επιτυχημένοι και πιο ευτυχισμένοι, οι σχέσεις μας μπορεί να αλλάζουν, κάτι που μπορεί να προκαλέσει πίεση και σύγχυση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να το κάνουμε. Αλλά να γνωρίζουμε ότι η επιτυχία μπορεί να έχει και τις προκλήσεις της.

Να χρησιμοποιούμε τις αξίες μας ως κίνητρο:

Οι αξίες μας, ως άνθρωποι, είναι αυτές που καθοδηγούν συνεχώς τη συμπεριφορά μας. Πρέπει να αποφεύγουμε στόχους, όπως είναι για παράδειγμα η επίτευξη ενός συγκεκριμένου βάρους, αλλά να στοχεύουμε στα βαθύτερα κίνητρα, στο να θέλουμε δηλαδή να είμαστε πιο υγιείς. Το γιατί πίσω από τον στόχο μας μπορεί να θεμελιώσει το σκοπό και να του αποδώσει μεγαλύτερη αξία.

Το σημαντικότερο όμως πριν ακολουθήσουμε όλα αυτά, ή προτού αποφασίσουμε ότι έχουμε αποτύχει, είναι ίσως να συμφιλιωθούμε με αυτό που είμαστε ως άτομα.

Αναστασία Χαρίση

Πηγή

Έχω δέσει στο αριστερό μου χέρι ένα μολύβι.
Έχω μασήσει το πίσω μέρος του.
Μπορεί και να έχω λίγο άγχος τελευταία ή γενικά.
Μπορεί απλά να με διακατέχει ο συνήθης εκνευρισμός μου.

Με το δεξί μου χέρι στερεώνω το κεφάλι μου.
Αν το αφήσω θα πέσει και ίσως σπάσει.
Γιατί είναι πια εύθραυστο.
Και δε φτάνει το χαρτί όλου το κόσμου για να απορροφήσει το κόκκινό μου χρώμα.

Αποφάσισα να γράψω αφού αυτή η ώρα μου προσφέρει περισσότερα από κάθε άνθρωπο.
Δεν ξέρω αν έχω περισσότερο καιρό να γράψω ή να αγαπήσω πραγματικά.
Αν ισχύει αυτό, τότε όσα διαβάζεις είναι ψέματα.
Όμως αγαπώ αυτά που γράφω και γράφω συχνά.

Και μην αναρωτηθείς γιατί αγαπώ αυτά που γράφω.
Γράφω γιατί το χαρτί έχει γίνει πλέον η σχεδία μου.
Γράφω γιατί το μολύβι έχει γίνει πλέον το κατάρτι της.
Γράφω για να ξεφύγω από τις Σειρήνες του μυαλού μου.

Καμία ουσία, κανένα βαθύτερο νόημα στο παρόν γραπτό.
Αθώες σκέψεις μου στο λευκό, προσωπικό μου αποτεφρωτήριο.
Και ξέρεις τι;
Στο τέλος θα κάψω και τις στάχτες τους.
(Και θα καώ μαζί τους.)

Θανάσης Μουλιός

Ο θυμός είναι ένα έντονο συναίθημα που προκαλείται συνήθως από κάποια προσβαλή, ταραχή ή και άρνηση. Όπως όλοι οι άνθρωποι θυμώνουν, το ίδιο συμβαίνει και στα παιδιά. Συνηθώς παρουσίαζεται ως άμυνα ενάντια σε βαθύτερα συναισθήματα όπως ο φόβος, η απογοήτευση, η ζήλια και ο πόνος. 

Τα παιδιά μαθαίνουν και έρχονται σε επαφή καθημερινά με ερεθίσματα από το κοντινό τους περιβάλλον, δηλαδή την οικογένεια και τους φίλους. Χάρη σε αυτούς, μπορούν αβίαστα να διδαχθούν μέσω της υπομονής και της απόκτησης συναισθηματικής νοημοσύνης να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους, όπως για παράδειγμα το θυμό.

Για να θεωρήσουμε ορθή την αντιμετώπιση του θυμού από τα παιδιά, σημαίνει πως έχουν καταφέρει:

1. να ελέγχουν μια επιθετική συμπεριφορά,
2. να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τι συναισθήματα κρύβονται πίσω από το θυμό τους και
3. να επιλύουν τα προβλήματα τους με εποικοδομητικό τρόπο.

Όμως, τι πρέπει να κάνουμε όταν το παιδί βιώνει έντονο θυμό; Πώς να το βοηθήσουμε να διαχειριστεί και να κατανοήσει τα έντονα αυτά συναισθήματα; Ας δούμε κάποιες πρακτικές που θα μας βοηθήσουν!

1. Όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά. Μόνο οι πράξεις πρέπει να περιορίζονται.

2. Προσπαθήστε να βάλετε όρια. Επιτρέποντας το συναίσθημα δεν σημαίνει πως επιτρέπονται και οι καταστροφικές πράξεις, π.χ το να χτυπάει. Υπενθυμίστε στο παιδί ότι η βία δεν είναι λύση.

3. Παραμείνετε κοντά στο παιδί όταν είναι αναστατωμένο, σας χρειάζεται! Είναι εντάξει να ζητάνε βοήθεια διότι όταν κλείνονται στον εαυτό τους πιθανόν δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνα τους το πρόβλημα που τους απασχολεί. Γι’ αυτό ενθαρρύνετε τους να σας ζητήσουν υποστήριξη.

4. Προσπαθήσετε να είστε ήρεμοι. Τα παιδιά θα προσπαθήσουν να υιοθετήσουν τη συμπεριφόρα σας καθώς έχουν την τάση να μιμούνται συμπεριφορές κυρίως από το οικογενειακό τους περιβάλλον.

5. Βοηθήστε το παιδί να αναπτύξει συναισθηματική νοημοσύνη, δηλαδή να χειρίζεται το θυμό του πιο εποικοδομητικά. Κάντε το να νιώθει ασφάλεια να εκφράσει το συναίσθημα που το κατακλύει.

Ορισμένες φορές, για να βοηθήσουμε την κατάσταση είναι αναγκαίο το παιχνίδι με σκοπό, βέβαια, τη διαχείρηση του θυμού. Ενδεικτικά:

1. Το «θυμόμετρο»

Αρχικά, αναφερόμαστε στα στάδια του θυμού (ηρεμία-εκνευρισμός-θυμός-οργή). Επιλέγουμε ένα χρώμα για κάθε στάδιο (π.χ. για την οργή το κόκκινο γιατί όταν θυμώνουμε πολύ κοκκινίζει το πρόσωπό μας) ενώ για τις διακυμάνσεις του θυμού στα πλαίσια του ίδιου σταδίου χρησιμοποιούμε τις διαβαθμίσεις του αντίστοιχου χρώματος (π.χ. για την οργή χρησιμοποιούμε το κόκκινο, για το ανώτερο στάδιο από αυτήν προσθέτουμε στο κόκκινο λίγο μαύρο και για το προηγούμενο από αυτήν στάδιο προσθέτουμε στο κόκκινο λευκό). Με αυτόν τον τρόπο για την έντονη οργή έχουμε σκούρο κόκκινο και για την ήπια οργή ανοιχτό κόκκινο. Τέλος, συζητάμε για τα συναισθήματα και τι ήταν αυτό που μας προκάλεσε το συναίσθημα αυτό. Αν το παιδί δυσκολεύεται, μπορεί να εκφραστεί και μέσω της ζωγραφικής.

2. Το κουτί της «Ηρεμίας»

Είναι σημαντικό να φτιάξουμε ένα κουτί στο οποίο θα βάλουμε πράγματα που μας βοηθάνε να ηρεμήσουμε, όπως ένα μουσικό όργανο που ακούγοντάς το ηρεμούμε ή κάποιο αγαπημένο παιχνίδι.

Παρ’ όλα αυτά, κάποια παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείρηση θυμού. Σε μια τέτοια περίπτωση, η θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να τα βοηθήσει να επεξεργαστούν τα βαθύτερα συναισθήματα που κρύβονται κάτω από το θυμό και να αναπτύξουν την ικανότητα να διαχειρίζονται όλα τους τα συναισθήματα. Προλαμβάνοντας και αντιμετωπίζοντας το συσσωρευμένο θυμό του παιδιού σας μέσω μιας θεραπευτικής παρέμβασης, το βοηθάτε να γίνει ένας πιο ισορροπημένος ενήλικας.

Αναστασία Κακλαμάνου

Στερεοτυπική συμπεριφορά
Τα περισσότερα άτομα με ΔΑΦ παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες πράξεις, όπως για παράδειγμα σε οπτικά ερεθίσματα, στην οσμή, στην ομιλία, στη γεύση, στην αφή, στην κίνηση, τελετουργίες, όπως να τοποθετούν αντικείμενα σε μια ευθεία γραμμή.

Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη
Η θεωρία της διάκρισης των συναισθημάτων αναφέρει πως υπάρχει μία ομάδα θεμελιωδών συναισθημάτων που αποτελείται από έξι ως δέκα. Τα βασικά συναισθήματα είναι βιολογικά, καθορίζονται από τις συναισθηματικές αντιδράσεις των ατόμων, εκφράζονται και αναγνωρίζονται από όλα τα άτομα ανεξαρτήτως εθνικότητας και είναι ο θυμός, ο φόβος, η χαρά, η λύπη, η αηδία και η έκπληξη.

Συναισθηματική νοηματοδότηση
Για τα παιδιά με ΔΑΦ είναι πολύ δύσκολο να ενσωματώσουν στη γλώσσα το συναισθηματικό περιεχόμενο που κρύβεται μέσα στα νοήματα και να καταλάβουν τον κοινωνικό κόσμο. Δυσκολεύονται να ερμηνεύσουν τις διάφορες πλευρές της επικοινωνίας καθώς και να κατανοήσουν ένα αφηγηματικό κείμενο, διότι θα πρέπει να κατανοήσουν το λεξιλόγιο, το στυλ του γραψίματος, τις αντιδράσεις των ηρώων σε μια ιστορία. Έτσι, δυσκολεύονται να αντιληφθούν το συναισθηματικό κόσμο των ηρώων, να δώσουν σημασία στην ουσία ενός νοήματος, καθώς κολλάνε στις λεπτομέρειες, να κατανοήσουν αφηρημένες έννοιες (σκέψεις και συναισθήματα) και μεταφορές, ειρωνείες, ανέκδοτα, ιδιωματισμούς και σαρκασμούς, καθώς και να αναγνωρίσουν λανθασμένες αντιλήψεις.

 Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ