Η δασκάλα που εφηύρε το πρώτο «e-book» το 1949 κι έμεινε στην αφάνεια.

Από το οικείο σήμερα στο χθές

Ηλεκτρονικό βιβλίο (ή ψηφιακό βιβλίο, αγγλικά: e-book) είναι ένα βιβλίο σε ψηφιακή μορφή που εκδίδεται με σκοπό την ανάγνωσή του σε ηλεκτρονικό αναγνώστη, σε υπολογιστή ή άλλη ηλεκτρονική συσκευή. Παρόλο που μπορεί να διατίθεται και σε τυπωμένη εκδοχή ή να συνιστά ψηφιοποίηση ενός ήδη τυπωμένου βιβλίου, το ηλεκτρονικό βιβλίο δεν προϋποθέτει αναγκαστικά και ένα αντίστοιχο τυπωμένο βιβλίο.

Το διάβασμα προϋποθέτει μια συσκευή ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων (e-reader) . Τα ηλεκτρονικά βιβλία σήμερα είναι στη μεγάλη τους πλειονότητα αρχεία ePUB, Portable Document Format (pdf) και Mobipocket (mobi). Διαβάζονται είτε με εξειδικευμένες συσκευές με οθόνες ηλεκτρονικού χαρτιού, τους ηλεκτρονικούς αναγνώστες, είτε σε υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα.

Σήμερα οι βιβλιοθήκες τείνουν να αγοράζουν ηλεκτρονικά βιβλία (παρότι έχουν μεγαλύτερο κόστος ) διότι δίνεται η δυνατότητα να γίνει ανάγνωση από πολλούς χρήστες ταυτόχρονα και χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική τους παρουσία στη βιβλιοθήκη.

Η ιδέα των ηλεκτρονικών βιβλίων (e-book) δεν αποτελεί καινοτομία των τελευταίων χρόνων. Ο πρόγονός τους, η «μηχανική εγκυκλοπαίδεια», εφευρέθηκε τη δεκαετία του ’40 από μία γυναίκα, το όνομα της οποίας παραμένει στην αφάνεια.

Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες

Για την Ισπανίδα Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες, κινητήριος δύναμη δεν ήταν τόσο η αγάπη για την επιστήμη και την καινοτομία, όσο η αγάπη για τα παιδιά και τη μάθηση. Γεννημένη και μεγαλωμένη στην ισπανική επαρχία του Λεόν το 1895, ανακάλυψε από μικρή την κλίση της. Μόλις τελείωσε το σχολείο, σπούδασε παιδαγωγικά. Παράλληλα εκπαιδεύτηκε σε χρήσιμες πρακτικές της εποχής, όπως η στενογραφία, η δακτυλογράφηση και η λογιστική.

Από το 1917 ξεκίνησε να διδάσκει σε σχολεία. Σταδιακά ανελίχθηκε σε διευθυντικές θέσεις. Πέρα από ικανή και αφοσιωμένη εκπαιδευτικός, κέρδιζε την αγάπη των μαθητών της, που τη φώναζαν «κυρία Ανχελίτα».

Μηχανική εγκυκλοπαίδεια

Η Ρουίζ κατοχύρωσε την πατέντα της μηχανικής εγκυκλοπαίδειας τον Δεκέμβριο του 1949. Ήταν μία ιδέα που σχεδίαζε χρόνια. Το σκεπτικό ήταν οι μαθητές της να κουβαλάνε όσο το δυνατόν λιγότερα βιβλία στο σχολείο. Η ίδια την περιέγραφε ως «μία συσκευή που συνδυάζει τη μηχανική, την ηλεκτρονική και την πίεση του αέρα για την ανάγνωση βιβλίων».

Ουσιαστικά, ήταν ένα είδος φορητού κινητοσκόπιου. Με την κατάλληλη χρήση του φωτός, λεπτές σελίδες με κείμενα γραμμένα σε πολλές κατευθύνσεις και μικρούς μοχλούς κύλισης, η «μηχανική εγκυκλοπαίδεια» περιείχε όλα τα απαραίτητα βιβλία που χρειάζονταν οι Ισπανοί μαθητές.

Η Ρουίζ κέρδισε βραβείο ευρεσιτεχνίας και η εφεύρεσή της χαρακτηρίστηκε ριζοσπαστική. Ωστόσο, η μαζική παραγωγή της απαιτούσε υψηλή χρηματοδότηση.

Μηχανική εγκυκλοπαίδεια : είδος φορητού κινητοσκόπιου

Η εφευρέτρια που ξεχάστηκε

Ορισμένοι ιστορικοί υποστηρίζουν πως ο λόγος που η Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες δεν βρήκε χρηματοδότηση για την καινοτόμα εφεύρεση, ήταν τα στερεότυπα της εποχής. Το γεγονός ότι ήταν γυναίκα, εκπαιδευτικός και ανύπαντρη μητέρα τριών παιδιών, ήταν ένας συνδυασμός που αποθάρρυνε πολλούς από το να την πάρουν στα σοβαρά.

Άλλοι πιστεύουν ότι ήταν απλώς κακή συγκυρία. Σε μία Ευρώπη που ακόμα πάσχιζε να συνέλθει από τον Β’ Παγκόσμιο, λίγοι προτίθεντο να πάρουν επιχειρηματικά ρίσκα. Έτσι, πέρα από τους επαίνους που έλαβε για την μηχανική εγκυκλοπαίδεια, η ιδέα δεν προχώρησε περαιτέρω. Η ίδια συνέχισε το εκπαιδευτικό έργο της γράφοντας και κυκλοφορώντας πάνω από 15 βιβλία. Εφηύρε ακόμα, άλλες συσκευές σχετικές με τη στενογραφία και την διδασκαλία της ορθογραφίας.

Ως εφευρέτρια του πρώτου «ebook» όμως έμεινε στην αφάνεια.

Σήμερα, η πρωτότυπη και μοναδική μηχανική εγκυκλοπαίδεια εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Λα Κορούνια.

Jan Collaert I (Netherlandish, Antwerp ca. 1530–1581 Antwerp) New Inventions of Modern Times [Nova Reperta], The Invention of Book Printing, plate 4, ca. 1600 Netherlandish, Engraving; sheet: 10 5/8 x 7 7/8 in. (27 x 20 cm) The Metropolitan Museum of Art, New York, Harris Brisbane Dick Fund, 1934 (34.30(5)) http://www.metmuseum.org/Collections/search-the-collections/659683

Πηγή

Νένα Ευθυμιάδου




Μουσείο Τσιτσάνη, Τρίκαλα

Τα Τρίκαλα, η γενέθλια πόλη του Βασίλη Τσιτσάνη, τιμούν τον συνθέτη και στιχουργό πανελλήνιας εμβέλειας με την δημιουργία του Μουσείου του Τσιτσάνη. Οι μελωδίες του αποκτούν πλέον στέγη στο «Κέντρο Έρευνας-Βασίλης Τσιτσάνης». Το «Μουσείο Τσιτσάνη» γίνεται πραγματικότητα, μετά την ολοκλήρωση των αναστηλωτικών εργασιών που χρηματοδότησε το EΣΠΑ 2007-2013.

Το 2006 οι Φυλακές κλείνουν. Μεταφέρονται σε νέα θέση, στην περιοχή της «Μπαλκούρας». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ξεκινήσει συζήτηση έως ότου αποφασιστεί τελικά η στέγαση του Κέντρου Έρευνας και Δημιουργίας – μουσείο Τσιτσάνη.Και ενώ ξεκίνησαν οι εργασίες, με βάση ολοκληρωμένη μελέτη για την ανάδειξη ολόκληρου του χώρου, με το Τζαμί και την παρακείμενη εκκλησία, δίπλα από τον Ληθαίο ποταμό, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως το παλαιό χαμάμ. Έτσι, προωθήθηκε η υλοποίηση για το υποέργο που αφορά την «Επανάχρηση κεντρικού κτηρίου παλαιών φυλακών Τρικάλων – Κέντρο Έρευνας Βασίλης Τσιτσάνης», με φορέα υλοποίησης το Δήμο Τρικκαίων.

Με την ολοκλήρωση των εργασιών στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2016, αποδίδεται στους τρικαλινούς και τους επισκέπτες, ένας χώρος με διαχρονικότητα και πολυπολιτισμικότητα: ένας αμιγώς αρχαιολογικός χώρος με οργανωμένη αρχιτεκτονική και ιστορική δομή στο ισόγειο και ένας χώρος με αναφορές στη μουσική δημιουργία τρικαλινών συνθετών στον πάνω όροφο. Επομένως δημιουργούνται ξεχωριστές οντότητες με βελτιωμένες συνθήκες επισκεψιμότητας που  θα συμβάλουν στην τουριστική προβολή της πόλης αλλά και στην ανάπτυξη του τοπικού περιφερειακού χώρου.

Ένα νέο, σύγχρονο, διαδραστικό Μουσείο είναι ανοικτό στην τοπική κοινωνία και προσβάσιμο σε κάθε επισκέπτη, που από το 2017 παραδίδεται στην πόλη των Τρικκαίων ο νέος χώρος, ο οποίος συνενώνει στοιχεία διαφορετικών πολιτιστικών και κοινωνικών διαδρομών. Από χαμάμ σε φυλακή και μετά σε έκθεση με ενημερωτικό υλικό για τη ζωή και το έργο του Τσιτσάνη.

Εσωτερικό μουσείου

Στο ισόγειο, στον χώρο του λουτρού, συντηρήθηκαν στοιχεία της παλαιάς τοιχοδομίας και του τρόπου μεταφοράς του ζεστού νερού, ενώ υπάρχει και εικονική αναπαράσταση στοιχείων των οθωμανικών χαμάμ. Διατηρούνται είδη νιπτήρων, καθώς και στοιχεία αναμνηστικά των παλιών φυλακών.Ενώ, το ψηφιδωτό του μεγάλου λαϊκού συνθέτη, του Τρικαλινού Βασίλη Τσιτσάνη κοσμεί το Μουσείο Τσιτσάνη, και συγκεκριμένα τη μία όψη του τ. διοικητηρίου των παλιών φυλακών Τρικάλων.

Δημιουργία ψηφιδωτού Τσιτσάνη

Το ταξίδι αρχίζει από «Τα Τρίκαλα τα δυο στενά».

Βασίλης Τσιτσάνης
Είναι ο μεγαλύτερος Έλληνας δημιουργός του λαϊκού τραγουδιού, γεννηθείς στα Τρίκαλα από γονείς Ηπειρώτες. Ο πατέρας του, τσαρουχάς, είχε ένα μαντολίνο με το οποίο έπαιζε σχεδόν αποκλειστικά κλέφτικα τραγούδια της πατρίδας του, που μαζί με τις βυζαντινές ψαλμωδίες που άκουγε στην εκκλησία αποτέλεσαν τα πρώτα ακούσματά του. Στα 11 χρόνια του, με την απώλεια του πατρός του, έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με μαντολίνο, που έχει μετατραπεί από οργανοποιό σε μπουζούκι.

Έπειτα, στα γυμνασιακά του χρόνια μαθαίνει παράλληλα βιολί, συμμετέχοντας σε τοπικές εκδηλώσεις. Το μπουζούκι όμως τραβάει περισσότερο το ενδιαφέρον του. Σε ηλικία 15 χρονών γράφει τα πρώτα του τραγούδια, ενώ στα τέλη του 1936 φεύγει από τα Τρίκαλα για την Αθήνα με σκοπό να σπουδάσει νομικά. Βέβαια, για να βιοποριστεί δουλεύει παράλληλα σε ταβέρνες, όπου και γνωρίζει τον τραγουδιστή Δημήτρη Περδικόπουλο ο οποίος τον πηγαίνει σε μια δισκογραφική εταιρεία.

Ηχογραφεί για πρώτη φορά το 1937 με σειρά προπολεμικών δίσκων να ακολουθεί. Η «Αρχόντισσα» είναι το πιο γνωστό τραγούδι που ηχογραφεί τότε. Μεταξύ άλλων είναι τα «Να γιατί γυρνώ», «Γι’ αυτά τα μαύρα μάτια σου» και πολλά άλλα που ερμηνεύουν ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Στελλάκης Περπινιάδης, ο Κερομύτης αλλά και ο Μάρκος Βαμβακάρης.

Με αυτά τα τραγούδια ο Τσιτσάνης εισήγαγε ένα νέο είδος Λαϊκού τραγουδιού το οποίο αποτείνεται στο πλατύτερο κοινό. Τα χρόνια της κατοχής τα περνά στη Θεσσαλονίκη, όπου δουλεύει σε διάφορα μαγαζιά. Αυτά τα χρόνια γράφει πολλά από τα τραγούδια που ηχογραφεί μετά τον πόλεμο όταν άνοιξαν ξανά τα εργοστάσια δίσκων: «Συννεφιασμένη Κυριακή», «Μπαξέ τσιφλίκι», «Τα πέριξ», «Νύχτες μαγικές», «Ζητιάνος της αγάπης», «Ντερμπεντέρισσα».

Το 1946 εγκαθίσταται ξανά στην Αθήνα και αρχίζει πάλι να ηχογραφεί. Κατά τη δεκαετία 1945 – 1955 γνωρίζει την πλατιά καταξίωση στη δισκογραφία και η πιο μεστή δημιουργικά γι’ αυτόν. Καθώς, μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’50, το σκηνικό στο λαϊκό τραγούδι πλατιάς αποδοχής αλλάζει και κυριαρχούν κάποιες αραβικές ή και ινδικές επιρροές, ο Τσιτσάνης προσπαθεί να εγκλιματιστεί χωρίς να εγκαταλείψει το προσωπικό του ύφος.

Τραγούδια του ερμηνεύουν ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης, ο Γαβαλάς, ο Αγγελόπουλος, η Γκρέυ, η Πόλυ Πάνου, η Χαρούλα Λαμπράκη, ο Σταμάτης Κόκοτας.

Το 1980 με πρωτοβουλία της UNESCO ηχογραφείται ένας διπλός δίσκος με τίτλο «Χάραμα» – έτσι λεγόταν το μαγαζί στο οποίο ο Τσιτσάνης εμφανιζόταν τα τελευταία 14 χρόνια της καριέρας του και της ζωής του. Σ’ αυτό το δίσκο παίζει μια σειρά από κλασικά του τραγούδια αλλά και πολλά αυτοσχεδιαστικά κομμάτια στο μπουζούκι. Με την έκδοσή του στην Γαλλία (1985) παίρνει το βραβείο της Μουσικής Ακαδημίας Charles Gross.

Βασίλης Τσιτσάνης

Το 1984, ακριβώς την ημέρα των γενεθλίων του (18 Ιανουαρίου), πεθαίνει στο νοσοκομείο Brompton του Λονδίνου ύστερα από επιπλοκές μιας εγχείρησης στους πνεύμονες. Μέχρι και 24 μέρες πριν εμφανιζόταν κανονικά σε κέντρο και δούλευε καινούργια τραγούδια.

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΣΙΤΣΑΝΗ

Καρδίτσης 1 (κτίριο παλαιών φυλακών Τρικάλων), Τρίκαλα – 421000
Τηλ: 24310 77977
email: info@mouseiotsitsani.gr

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Καθημερινά 09:00-15:00 με ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟ για όλους.

Επιπλέον πληροφορίες
Ιστοσελίδα: www.mouseiotsitsani.gr
Ιστοσελίδα: Δήμος Τρικκαίων
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 24310 77977.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Εσύ πόσα βιβλία έχεις διαβάσει στις διακοπές;

Οι άνθρωποι χωρίζονται σε 3 κατηγορίες αναγνωστών κάποιοι που δεν έχουν διαβάσει ούτε ένα βιβλίο στη ζωή τους , άλλοι διαβάζουν συχνά πυκνά για να ξεφεύγουν από την καθημερινότητα και άλλοι τα καταβροχθίζουν. Σύμφωνα με μια αμερικανική, τουλάχιστον, μελέτη, διαβάζουμε κατά μέσο όρο ένα βιβλίο το μήνα. Υπάρχει ωστόσο μια Σκοτσέζα που φαίνεται να σπάει όλα τα ρεκόρ καθώς εκτιμάται ότι διαβάζει 150-200 βιβλία το μήνα.

Ο λόγος για την 78χρονη Madylene J. Wilson, φανατική αναγνώστρια από παιδί. Με εκείνα που δεν της αρέσουν, ωστόσο, είναι ανελέητη: Τα εγκαταλείπει χωρίς να τα ολοκληρώσει, με συνοπτικές διαδικασίες. Μια βιβλιοθηκάριος λέει ότι κάθε φορά που επισκέπτεται τη βιβλιοθήκη στην οποία εργάζεται, δανείζεται γύρω στα 40 βιβλία. Μάλιστα αν θέλει να ξεπεράσει το όριο δανεισμού, των 50 βιβλίων ανά άτομο, δεν διστάζει να το κάνει, χρησιμοποιώντας και την κάρτα της κόρης της.

Η επίσκεψη στη βιβλιοθήκη αποτελεί μια από τις αγαπημένες ρουτίνες της βιβλιοφάγου. Τι έκανε όμως στη διάρκεια του lockdown, όταν ήταν κλειστή; Είχε συνεννοηθεί με τους υπαλλήλους της ώστε να επιλέγει συγκεκριμένους τίτλους, τους οποίους στη συνέχεια παραλάμβανε από την είσοδο. Είναι άλλωστε, ξεκάθαρα, η πιο πιστή θαμώνας της.

Η κόρη της, σε πρόσφατη συνέντευξη, επισήμανε ότι η μητέρα της είναι μονίμως χωμένη μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου. Μάλιστα, απολαμβάνει ιδιαίτερα τις αστυνομικές ιστορίες που με έναν ανεξήγητο τρόπο, τη βοηθούν να «χαλαρώσει». Ίσως επειδή το βιβλίο, ανεξάρτητα από το λογοτεχνικό είδος στο οποίο ανήκει, αποτελεί ένα «μέσο απόδρασης» για τη μητέρα της, όπως καταλήγει.

Μπορεί άραγε κάποιος να την κοντράρει; Σαν βιβλιοθηκονόμος και λάτρης του βιβλίου , της βγάζω το καπέλο και θα ήθελα κι εγώ κάποτε να μπω στον κόσμο της , έστω και μέσα από την μικρή μου μηνιαία λίστα βιβλίων ή τα στοιχήματα που βάζω κάθε μήνα ώστε να φτάσω στις ετήσιες αναγνωστικές μου προκλήσεις (book challenges) στο Goodreads. Βάλε το βιβλίο στη ζωή σου και αγάπησε το , έχει μονάχα να σου δώσει …συντροφιά και γνώση.

Νένα Ευθυμιάδου




Νησάκι κυρά Φροσύνης, Ιωάννινα

Το νησί των Ιωαννίνων είναι ένα πανέμορφο καταπράσινο κατοικημένο νησί  που βρίσκεται μέσα στη λίμνη Παμβώτιδα και είναι το μοναδικό νησί σε λίμνη στην Ευρώπη. Εκεί, κατοικούν περίπου 100 οικογένειες. Έχει μήκος 1000 μέτρα, πλάτος 480 μέτρα, και βρίσκεται 59 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της λίμνης. Φέρει παραδοσιακό ηπειρώτικο οικισμό από πέτρα και σχιστόλιθο. Στην ενδοχώρα και στις ακτές του, επτά βυζαντινά και μεταβυζαντινά μοναστήρια σχηματίζουν μια μοναστική πολιτεία αιώνων, που είναι και η 3η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, μετά το Άγιο Όρος και τα Μετέωρα.

Το Nησάκι αποτελεί τα τελευταία χρόνια πόλο έλξης για τους επισκέπτες ως μία από τις γραφικότερες πόλεις της Ελλάδας. Τα καραβάκια ξεκινούν από τον Μόλο και το ταξίδι μέσα στη λίμνη είναι διάρκειας μόλις 10 λεπτών με καθημερινά δρομολόγια ανά μισή ώρα μέχρι και τα μεσάνυχτα.

Δύο ώρες περιήγησης επαρκούν για την ανακάλυψη του νησιού, των παραδοσιακών σπιτιών των κατοίκων με τους όμορφους κήπους, των στενών πλακόστρωτων σοκακιών και τα καταστημάτων με εκθέματα της γιαννιώτικης παραδοσιακής τέχνης και μερικές καφετέριες στην όμορφη πλατεία του οικισμού. Επίσης, το Νησί των Ιωαννίνων φημίζεται για την εκλεκτή κουζίνα, τα πεντανόστιμα γιαννιώτικα γλυκά και τα σημαντικά θρησκευτικά μνημεία.

Οι ιστορικές αναφορές για το νησί ξεκινούν τον 13ο αιώνα όταν ιδρύθηκαν τα πρώτα μοναστήρια. Το πρώτο μοναστήρι που ιδρύθηκε στο νησί ήταν η Μονή του Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπινών και το καθολικό της κτίστηκε το 1292 όπως αναφέρεται σε επιγραφή στην είσοδο του ναού με κτήτορα τον Μιχαήλ Φιλανθρωπινό που είχε διατελέσει και μητροπολίτης Ιωαννίνων.

Μονή του Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπινών

Η πιο γνωστή και συγκλονιστική ιστορία είναι αυτή της κυρά Φροσύνης. Η Ευφροσύνη Βασιλείου συνδέθηκε με την ιστορία του Αλή Πασά των Ιωαννίνων και το τραγικό τέλος της στις 11 Ιανουαρίου του 1801 τραγουδήθηκε σε δημοτικά τραγούδια αλλά έγινε και όπερα, μυθιστόρημα και ταινία. Υπήρξε μητέρα δύο παιδιών και σύζυγος του εμπόρου και προκρίτου των Ιωαννίνων Δημητρίου Βασιλείου -επίσης ανιψιά του μητροπολίτη Λάρισας και μετέπειτα Ιωαννίνων Γαβριήλ Γκάγκα. Ο Αλή Πασάς αποφάσισε να την εκτελέσει μαζί με άλλες 17 συντοπίτισσές της δια πνιγμού στη λίμνη των Ιωαννίνων, με την επίσημη αιτιολογία ότι ζούσαν ανήθικα, κάτι για το οποίο έχουν εκφραστεί αντιρρήσεις.

Μουσείο νησιού

Από το όνομα αυτής της γυναίκας προέκυψε και η ονομασία του νησιού, το οποίο, όμως, είναι συνδεδεμένο και με τη ζωή και το θάνατο του Αλή Πασά. Επιπλέον, υφίσταται μικρό μουσείο με τον οντά τις φορεσιές το τσιμπούκι του το ζωγραφισμένο καριοφίλι του, ενώ στο ισόγειο του νέου κτιρίου υπάρχει ηχητική αναπαράσταση του θανάτου της Κυρά Φροσύνης και στον πάνω όροφο λιθογραφίες της Επαναστατικής περιόδου.

Την εποχή του Αλή Πασά το νησί παρήκμασε λόγω της μεγάλης φορολογίας που επιβλήθηκε. Την περίοδο αυτή τα μοναστήρια σχεδόν εγκαταλείφτηκαν. Το 1820 ο Αλή ήρθε σε ρήξη με τον Σουλτάνο Μαχμούτ Β΄ με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν βομβαρδισμοί και καταστροφές. Τον Ιανουάριο του 1822 ο Αλή και ενώ πλέον είχε νικηθεί, κατέφυγε στο νησί, στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα όπου δολοφονήθηκε μερικές μέρες μετά.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, Τήνος

Η Τήνος υπήρξε το σημαντικότερο νεοελληνικό κέντρο μαρμαροτεχνίας, το πρώτο του είδους του στην Ελλάδα, το μουσείο Μαρμαροτεχνίας στον Πύργο της Τήνου. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού, στην κοινότητα Πανόρμου και είναι το έκτο κατά σειρά μουσείο που εντάχθηκε στο Δίκτυο Θεματικών Τεχνολογικών Μουσείων του Πολιτιστικού Ομίλου Πειραιώς. Την αρχιτεκτονική μελέτη του Μουσείου έχουν εκπονήσει, ο Νίκος Βενιανάκης και ο Ιάσων Καβαλίνης, ενώ τη μουσειολογική έκανε η αρχιτέκτων-μουσειολόγος Ελένη Κατσανίκα-Στεφάνου σε συνεργασία με την Υπηρεσία Μουσείων του Π.Ι.Ο.Π.

Στεγάζεται σε σύγχρονες, εναρμονισμένες εγκαταστάσεις με το χαρακτηριστικό τηνιακό τοπίο. Τα επίσημα εγκαίνια του Μουσείου Μαρμαροτεχνίας Τήνου έγιναν το 2008. Σε αυτό, παρουσιάζεται η τεχνολογία του μαρμάρου -ως πρώτη ύλη- και δίνεται έμφαση στην προβιομηχανική και πρωτοβιομηχανική Τήνο, όπου αναδεικνύεται το κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκαν τα τοπικά εργαστήρια. Πρόκειται για ένα υλικό που κατέχει ιδιαίτερη θέση αφενός στην τέχνη και αφετέρου στην αρχιτεκτονική της Ελλάδας από την αρχαιότητα έως και σήμερα, ενώ παράλληλα περιγράφεται αναλυτικά οι τεχνικές και ο εργαλειακός εξοπλισμός.

Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει ποικίλα εκκλησιαστικά, επιτύμβια, κοσμικά και καθημερινής χρήσης πρωτότυπα έργα σε μάρμαρο και σχέδια παλαιών μαρμαρογλυπτών, γύψινα αντίγραφα και πήλινα προπλάσματα, εργαλεία μαρμαροτεχνίας και φυσικά λατόμευσης, μηχανολογικό εξοπλισμό συλλήβδην, καθώς και την πλουσιότερη συλλογή σχεδίων παλαιών μαρμαρογλυπτών. Ακόμη, εμπερικλείει την συμβολή των τηνιακών μαρμαράδων στην οικοδόμηση της κλασικής Αθήνας και άλλων πόλεων κατά τον 19ο αιώνα και στην διαφορά μεταξύ τόσο εμπορικής, όσο και καλλιτεχνικής γλυπτικής.

MARBLE MUSEUM, PIOP, MAY2014

Το οπτικοακουστικό υλικό της έκθεσης, που προσφάτως βραβεύθηκε στο Φεστιβάλ Αρχαιολογικής Ταινίας «ΑΓΩΝ», ζωντανεύει με τρόπο άμεσο τις παραδοσιακές μεθόδους εργασίας του λατόμου και του μαρμαροτέχνη, ενώ οι εικόνες του οδοιπορικού καταγράφουν την έντονη παρουσία του μαρμάρου σε ολόκληρο το νησί. Η έκθεση επεκτείνεται, επίσης, και στους υπαίθριους χώρους του Μουσείου. Εκεί, εκτίθενται αυθεντική ανυψωτική μηχανή μαρμάρων (μπίγα), βαγονέτο για την μεταφορά όγκων, μπαζοβαγονέτο (σέσουλα), στροφή και ράγες από λατομεία της Πατέλας μαζί με ολοκληρωμένα και ημικατεργασμένα μαρμάρινα έργα.

Το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας οργανώνει και εκπαιδευτικά προγράμματα με δραστηριότητες και παιχνίδια, για ομαδικές επισκέψεις και σχολεία. Οι νεαροί επισκέπτες, δύνανται να δουν όγκους μαρμάρου στη φυσική τους κατάσταση, να παρατηρήσουν με μεγεθυντικό φακό το χρώμα και τους κρυστάλλους και να ψηλαφίσουν την υφή τους. 

Σήμερα, το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας Τήνου έχει καθιερωθεί ως πόλος έλξης που υπερβαίνει τα γεωγραφικά όρια του νησιού και στηρίζει ενεργά την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.

Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
-https://www.youtube.com/watch?v=W56ODolh_gw

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
1 Μαρτίου – 15 Οκτωβρίου: Καθημερινά εκτός Τρίτης, 10:00-18:00
16 Οκτωβρίου – 28 Φεβρουαρίου: Καθημερινά εκτός Τρίτης, 10:00 – 17:00

Επιπλέον πληροφορίες
Ιστοσελίδα: www.piop.gr   
Ιστοσελίδα: http://www.wondergreece.gr/v1/el/Perioxes/Tinos/Politismos/Moyseia/13763-Moyseio_Marmarotexnias
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 22830 31290.

*Το Μουσείο υλοποιήθηκε στο Πλαίσιο του ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου 2000-2006. Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε κατά 85% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και κατά 15% από το Ελληνικό Δημόσιο.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Τύμβος Σοφοκλέους, Αττική

Το ταφικό μνημείο του Σοφοκλή, γνωστό ως «Τύμβος του Σοφοκλή» ή αλλιώς «ηρίον» της Καμβέζας, βρίσκεται στους πρόποδες της Πάρνηθας, 150 μέτρα ανατολικά του παλαιού δρόμου Αχαρνές- Δεκέλεια, στη Βαρυμπόμπη, στην Αττική. Το 1888 ανασκάφηκε από τον διευθυντή του βασιλικού κτήματος του Τατοϊου, L. Münter. Αποτελεί ένα πολύ καλά σωζόμενο δείγμα οικογενειακού ταφικού μνημείου της κλασικής εποχής. Πρόκειται για έναν ισοδομικό ταφικό περίβολο μέσα σε τεχνητό τύμβο κλασικών χρόνων με διάμετρο 40 μέτρα και αρχικό ύψος 13 μέτρα, που περικλείει ταφικό περίβολο κτισμένο με μεγάλους ορθογωνισμένους ογκόλιθους σωζόμενο σε ύψος επτά δόμων.

Στο εσωτερικό του αποκαλύφθηκαν τρεις μαρμάρινες σαρκοφάγοι με αετωματικά καλύμματα, στο κέντρο του και μακρύτερα προς τα νότια. Στο εσωτερικό τους βρέθηκαν αρυβαλλοειδείς μελαμβαφείς λήκυθοι, αλάβαστρα, χάλκινος καθρέφτης και δύο στλεγγίδες και έτσι πρόκειται για μία γυναικεία και δύο ανδρικές ταφές. Επιπλέον, εντός του περιβόλου υπάρχουν δύο μαρμάρινες σαρκοφάγοι, σε μία από τις οποίες βρέθηκαν κατάλοιπα ξύλου αποδιδόμενα στην «καμπύλη βακτηρία», ένα ραβδί που αναφέρεται ως επινόηση του Σοφοκλή. Τα ευρήματά τους χρονολογούνται στα τέλη 5ου και στις αρχές 4ου αιώνα π.Χ..

Ο Τύμβος του Σοφοκλή

Μολαταύτα, η ταύτιση του τύμβου της Βαρυμπόμπης με τον τάφο του Σοφοκλή φαίνεται πιθανή, προπάντων όμως μη επιβεβαιωμένη από τα αρχαιολογικά δεδομένα, μα αφορά κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο ήδη από το 2006. Η ανάδειξη, η χωρική διαμόρφωση και η κατασκευή στεγάστρου πραγματοποιήθηκαν το 2010-2012 με προϋπολογισμό 41.000 ευρώ από την Περιφέρεια Αττικής, Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής, υπό την εποπτεία της τότε αρμόδιας Β’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Εργασίες στερέωσης του αρχαίου ταφικού περιβόλου και συντήρησης του στεγάστρου πραγματοποιούνται από την εκάστοτε αρμόδια για την περιοχή Εφορεία Αρχαιοτήτων.

Στην πυρκαγιά που ξέσπασε στην Αττική αρχές του Αυγούστου του 2021 και σύμφωνα με τις ειδησεογραφικές τηλεοπτικές δηλώσεις στις 7 Αυγούστου 2021, είναι από τα μοναδικά αρχαιολογικά μνημεία που διασώζεται σχεδόν ακέραιο και ανέπαφο. Μονάχα το πάνω μέρος του σκέπαστρου λόγω της γύρω φωτιάς και κάπνας μαύρισε.

https://www.youtube.com/watch?v=f8QsOYSDNTY

Τηλ. Επικοινωνίας
210-2322878 (Τμήμα Αρχαιολογίας και Ιστορικής Έρευνας)
210-3213122 (Β΄ ΕΠΚΑ)
210-2466122 (Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών, Β΄ ΕΠΚΑ).

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Όσιος Ιωάννης Ρώσος, Εύβοια

Ο ναός Οσίου Ιωάννη Ρώσου
Βρίσκεται στο Νέο Προκόπι της Βόρειας Εύβοιας και είναι αφιερωμένος στον ομώνυμο άγιο. Το Προκόπι απέχει περίπου 50 χιλιόμετρα από την πόλη της Χαλκίδας πρωτεύουσα της Εύβοιας, ταξιδεύοντας σε μια μαγευτική, γραφική και δασώδη διαδρομή. Αποτελεί ένα από σημαντικότερα προσκυνήματα ολόκληρου του ελληνισμού. Στο ναό φιλοξενείται το σεπτό σκήνωμα του Οσίου Ιωάννη Ρώσου, που το μετέφεραν στη νέα πατρίδα τους οι ξεριζωμένοι Προκοπιείς πρόσφυγες από την Καππαδοκία κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922 – 1924. Παραμένει εκεί μέχρι να κτιστεί ναός στο νέο χωριό το Νέο Προκόπι.Υπάρχει μεγάλη επισκεψιμότητα από προσκυνητές επισκέπτες για το ιερό λείψανο του Οσίου. Στις 27 Μαΐου γίνεται λιτάνευση του σκηνώματος και πιστοί ειδικά από την Ρωσία, την Ρουμανία και τις άλλες ανατολικές χώρες να έρχονται στην Εύβοια για να προσκυνήσουν.

Το προσκύνημα λειτουργεί κάτω από την άμεση εποπτεία της Μητρόπολης Χαλκίδας και διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Από το 1962  από απλός  προσκυνηματικός Ναός μετετράπη σε Ευαγές Ίδρυμα. Διατηρεί ξενώνα, ο οποίος θεμελιώθηκε το 1977 και εγκαινιάστηκε το 1989 από τον τότε Μητροπολίτη Χαλκίδας κ. Χρυσόστομο Βεργή, δυναμικότητας 160 κλινών περιλαμβάνοντας αίθουσες διαλέξεων, πέντε μεγάλα ιδρύματα, δύο ορφανοτροφεία, ένα  γηροκομείο ένα οικοτροφείο, παιδικές κατασκηνώσεις και μουσείο. Στις αίθουσες του φιλοξενούνται Ιερατικά Συνέδρια, Πανορθόδοξες Συνδιασκέψεις υπό την αιγίδα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας.

Πυρκαγιά νησιού
Στις 4 Αυγούστου 2021 το νησί δοκιμάζεται από πυρκαγιά που ξέσπασε στο Βόρειο τμήμα του. Μέσα σε λίγες μέρες έχει καταστραφεί περισσότερο από το 1/2 του με χιλιάδες άτομα, μετά από εκκένωση πολλών χωριών, να έχουν απομακρυνθεί με ασφάλεια από τη Λίμνη Ευβοίας και την παραλία Κοχύλι, αφού το μέτωπο εκτείνεται σε περίπου 50 χιλιόμετρα με περισσότερα από 400 χιλιάδες στρέμματα να έχουν καταστραφεί από τη φωτιά ολοσχερώς. Ο αντιπεριφεριάρχης Ευβοίας, κ. Δ. Βουρδάνος, σημείωσε στην ΕΡΤ πως «είναι δύσκολη μέρα, που ξημέρωσε με αρνητικές εξελίξεις». Πλέον, το βόρειο μέτωπο είναι σε πλήρη εξέλιξη, όπως και το ανατολικό, εκκενώνοντας πολλούς οικισμούς για την διάσωση των κατοίκων του νησιού. Σύμφωνα με το Λιμενικό Σώμα, επιβιβάστηκαν κάτοικοι από το λιμάνι της Λίμνης στο φέρι μποτ «ΠΑΡΑΛΟΣ» και μεταφέρθηκαν ασφαλείς στο λιμάνι της Αιδηψού, και παραμένει το φέρι μποτ «ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ» για να συνδράμει στην απομάκρυνση τυχόν άλλων πολιτών.

Οι κάτοικοι του νησιού μόλις είδαν να πλησιάζει η φωτιά στο Προκόπι και στο ναό του Οσίου Ιωάννη του Ρώσου, πραγματοποίησαν λιτανεία και προσευχήθηκαν για να σώσει την περιοχή. Πράγματι στις 6 Αυγούστου 2021, έβρεξε στην περιοχή εκείνη, ανήμερα της εορτής της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Ιησού Χριστού αποτρέποντας να καεί το χωριό Προκόπι και ο ναός του Οσίου.

Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος
Γεννήθηκε στην Ρωσία το 1690 από χριστιανούς γονείς. Λόγω του τόπου γέννησής του έλαβε και το προσωνύμιο «Ρώσος». Υπηρετούσε ως Στρατιώτης το 1711 στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο 1711-1718 επί μεγάλου Πέτρου της Ρωσίας έως ότου πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Τατάρους οι οποίοι τον πούλησαν σε ένα Οθωμανό αξιωματικό Ίππαρχο, ο οποίος καταγόταν από το Προκόπιο της Μ. Ασίας, ένα χωριό κοντά στη Καισάρεια της Καππαδοκίας. Εργάστηκε ως σκλάβος εκεί με τον αγά να τον βασανίζει για να αλλαξοπιστήσει. Τον αποκαλούσαν «Κιαφέρ Γιουβάν», δηλαδή άπιστο Γιάννη. Υπομένει τα βασανιστήρια, τη δουλεία και την κακομεταχείριση με υπομονή, πίστη, προσευχή, άσκηση, νηστεία και αγρυπνίες. Με το πέρασμα του χρόνου η ευγενική ψυχή του Ιωάννη και η γεμάτη αγάπη συμπεριφορά του, μαλακώνει την καρδιά του αγά και της συζύγου του, με αποτέλεσμα να μείνει ήσυχος από τις υποσχέσεις και τις απειλές.

Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος

Πολλά είναι τα θαύματα που αναφέρονται κατά την διάρκεια της ζωής Του, για αυτό οι Τούρκοι τον αποκαλούν πλέον «βελή» άγιο. Με τη χριστιανική πίστη, την ασκητική ζωή και τα θαύματα που του αποδίδονται, έλαβε μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά αλλόθρησκων και Χριστιανών. Όταν ασθενεί και προαισθάνεται το τέλος του ειδοποιεί τον Ιερέα και εκείνος του πηγαίνει την Θεία Κοινωνία μέσα σε ένα μήλο. Σε ηλικία 40 ετών στις 27 Μαΐου του 1730  αφού κοινώνησε , καταπονημένος από τις κακουχίες  παρέδωσε το πνεύμα του. Οι Ιερείς και Πρόκριτοι Χριστιανοί με άδεια του Τούρκου παίρνουν το  σώμα του, το σηκώνουν στον ώμο και με ευλάβεια και προσοχή το ενταφιάζουν στο χριστιανικό νεκροταφείο του Τσα-Γερή.

Το Νοέμβριο του 1733 ο Όσιος εμφανίζεται στον ύπνο του ιερέα, που τον εξομολογούσε  και τον κοινωνούσε τα Άχραντα Μυστήρια. Του λέει με τη χάρη του Θεού πως το σώμα του μετά από τρία και μισή χρόνια μέσα στο τάφο έχει μείνει ακέραιο, ολόκληρο, άφθαρτο, ευωδιαστό και να το βγάλουν. Κατά θεία παραχώρηση εμφανίζεται μια στήλη φωτός που φωτίζει τον τάφο του Οσίου σαν πύρινος στύλος. Οι Χριστιανοί ανοίγουν τον τάφο, και μεταφέρουν το ιερό του λείψανο στο Ναό. Πλέον χαρακτηρίζεται από τους Τούρκους ως «Ασίζ Γιουβάν», δηλαδή Άγιος Ιωάννης.

Σε μία εσωτερική σύρραξη μεταξύ Σουλτάνου και Ιμπραήμ της Αιγύπτου ο απεσταλμένος Πασάς του Σουλτάνου, Οσμάν, καίει το Ιερό Λείψανο για να εκδικηθεί τους Χριστιανούς. Οι Τούρκοι αφού πετούν το Ιερό Λείψανο στην πυρά, το βλέπουν να κινείται μέσα σε αυτήν. Την άλλη μέρα οι Χριστιανοί μετά την αποχώρηση των Τούρκων ανασηκώνουν τις στάχτες και τα αποκαΐδια, και βρίσκουν το Ιερό Λείψανο ανέπαφο, να είναι ευλύγιστο και μυρωμένο, του έμεινε μόνο το μαύρισμα από τους καπνούς και το πύρωμα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Η εγχώρια ροκ σκηνή δίπλα στους πληγέντες των πυρκαγιών

Αναμφισβήτητα οι πυρκαγιές που ξέσπασαν στη χώρα μας, είναι το θέμα που κυριαρχεί τις τελευταίες ημέρες. Εξαιτίας των πυρκαγιών, πολλοί έχουν χάσει τις περιουσίες τους, και κινητοποίησε λίγο πολύ ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού για να τους βοηθήσει. Από τον απλό πολίτη, μέχρι και τον μεγαλοεπιχειρηματία. Ανεπηρέαστη από αυτά τα γεγονότα δεν έμεινε ούτε και η εγχώρια ροκ σκηνή, καθώς κάποια από τα σπουδαία ονόματα, προσφέρθηκαν να βοηθήσουν με τον δικό τους τρόπο.

Ο εξαιρετικός ροκ κιθαρίστας από τη Θεσσαλονίκη Gus G, πέρα από καταξιωμένος μουσικός είναι και πολύ σπουδαίος άνθρωπος. Τις προηγούμενες ημέρες ανακοίνωσε μέσω social media, ότι μεγάλο μέρος των εσόδων από το merchandise του θα διατεθεί στον Ερυθρό Σταυρό, με σκοπό τη βοήθεια των πληγέντων. Αναλυτικά η ανακοίνωσή του:

«Η χώρα μου βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Διάλεξα να ενισχύσω προσωπικά τους πυρόπληκτους συμπολίτες μας μέσω του Ερυθρού Σταυρού. Επίσης για όλο το μήνα του Αυγούστου, το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από οποιαδήποτε πώληση Blackfire Pickups αλλά και merchandise (μέσω του bigcartel shop μου) θα διατεθεί στον Ερυθρό Σταυρό. Δωρεάν τα μεταφορικά. Ας βοηθήσουμε όλοι όπως κ όσο μπορούμε.»

Οι σπουδαίοι Θεσσαλονικείς pop punkers OCEANDVST, επέλεξαν να βοηθήσουν κι αυτοί τους πυρόπληκτους, διαθέτοντας όλα τα έσοδα από την αγορά του ολοκαίνουργιού τους δίσκου Floating μέσω bandcamp. Αν μη τι άλλο μια πολύ γενναιόδωρη πράξη από την Χρύσα, τον Δημήτρη, και τον Βαγγέλη. Η ανακοίνωσή τους μέσω Instagram λέει το εξής:

«Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές που περνάνε οι συμπολίτες μας και τα ζώα , αποφασίσαμε να συμβάλουμε και εμείς δωρίζοντας το 100% των εσόδων μας από τις αγορές του δίσκου μας στο bandcamp στους πυρόπληκτους . Χρησιμοποιήστε τον κωδικό PIRKAGIES για 50% έκπτωση.»

Το άλμπουμ μπορείτε να το αγοράσετε εδώ.

Οι εκρηκτικοί heavy rockers από τα Ιωάννινα Villagers Of Ioannina City, επέλεξαν να βοηθήσουν διαθέτοντας όλα τα έσοδα από την επερχόμενη συναυλία τους στη Χαλκίδα τον Σεπτέμβριο, σε συνεργασία με την High Priority Promotions. Η ανακοίνωσή τους μέσω Facebook λέει το εξής:

«Η αλληλεγγύη είναι ο μόνος δρόμος που πρέπει να διαβαίνουμε, ειδικά αυτές τις δύσκολες μέρες. Aποφασίσαμε μαζί με την High Priority Promotions να διαθέσουμε συμβολικά όλα τα έσοδα της συναυλίας μας την Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου στη Χαλκίδα (Θέατρο Ορέστης Μακρής) για την ενίσχυση των πυρόπληκτων της Βόρειας Εύβοιας. Καλή δύναμη.»

Χριστόφορος Χατζόπουλος
Ραδιοφωνικός Παραγωγός & Μουσικός Συντάκτης




Σπήλαιο Πετραλώνων, Χαλκιδική

Το καταστόλιστο με σταλαγμίτες και σταλακτίτες Σπήλαιο των Πετραλώνων βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του όρους Κατσίκα στην Κοινότητα Πετραλώνων του δήμου Νέας Προποντίδας στον νομό Χαλκιδικής στη Μακεδονία, και μόλις μια ανάσα από την συμπρωτεύουσα της Ελλάδας, την Θεσσαλονίκη σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας.

Οι ντόπιοι το αποκαλούν «η σπηλιά των κόκκινων πετρών», εξαιτίας του κόκκινου χρώματος που προσδίδει στα πετρώματα το κοίτασμα βωξίτη, που υπάρχει εκεί. Το φυσικό κοίλο εκτείνεται σε μια έκταση 10.400 τ.μ και περιλαμβάνει διαδοχικούς διαδρόμους, θαλάμους, οροφές και φυσικές δεξαμενές, όπου κυριαρχούν σταλακτίτες, σταλαγμίτες, κολώνες και πολλοί άλλοι πανέμορφοι σταλαγμιτικοί σχηματισμοί. Αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία όχι μόνο της Χαλκιδικής, αλλά ολόκληρης της Ελλάδας, που το επισκέπτεται πλήθος κόσμου, κάθε ηλικίας. Το σπήλαιο είναι ανοικτό για το κοινό ήδη από το 1979.

Εντοπίστηκε στις 10 Μαΐου του 1959 από τον κάτοικο Πετραλώνων Φίλιππο Χατζαρίδη και έγινε παγκόσμια γνωστό το 1960 για τα παλαιοντολογικά και παλαιοανθρωπολογικά του ευρήματα, όταν βρέθηκε το κρανίο του Αρχανθρώπου, το περίφημο απολιθωμένο ανθρώπινο κρανίο, από τον Χρήστο Σαρρηγιαννίδη. Η αξία του ευρήματος και η μοναδικότητά του έδωσαν αφορμή σε μια σειρά εργασιών μέσα και έξω από το σπήλαιο, που ξεκίνησαν το 1965 από τον ιδρυτή της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος καθηγητή ανθρωπολόγο Αριστείδη Πουλιανό, που ανακάλυψε ίχνη κατοίκησης Αρχανθρώπων 700.000 περίπου ετών, γεγονός που τον καθιστά τον αρχαιότερο Ευρωπαίο.

το κρανίο του Αρχανθρώπου

Από ανθρωπολογικής άποψης το απολιθωμένο κρανίο είναι υψίστης σπουδαιότητας εύρημα. Ειδικότερα, ανακαλύφθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1960 στο βουνό Κατσίκα Πετραλώνων, μέσα στο ασβεστολιθικό σπήλαιο κολλημένο και καλυμμένο από έναν σταλαγμίτη 23 εκατοστών πάνω από το έδαφος, ενώ στο ίδιο το έδαφος υπήρχε ο σκελετός του. Είναι ιδιαίτερα μεταβατικό στη μορφολογία του και αρχικά, ταξινομήθηκε ως Homo neandertalensis, αλλά αργότερα επαναπροσδιορίστηκε ως Homo erectus.

Η ηλικία αυτή στηρίχθηκε στην λεπτομερή ανάλυση της στρωματογραφίας και με ραδιοχρονολόγηση, καθώς και στη μελέτη τόσο των αρχέγονων παλαιολιθικών εργαλείων, όσο και των ειδών της παλαιοπανίδας που ανακαλύφθηκαν σε όλα σχεδόν τα στρώματα. Σημαντική, για την επαλήθευση της ηλικίας, είναι η συμβολή της πυρηνικής φυσικής. Τα υλικά που χρονολογήθηκαν είναι οστά, άργιλος, σταλαγμίτες και στάχτες. Στις δημοσιεύσεις του Πουλιανού για το σπήλαιο γίνεται λόγος για λίθινα και οστέινα εργαλεία. Τα ευρήματα οπωσδήποτε είναι σπουδαιότατα και αποτελούν τις πρώτες μαρτυρίες κατοίκησης του ελληνικού γεωγραφικού χώρου.

Οστέινα εργαλεία

Ανασκαφές που διενεργήθηκαν στο εσωτερικό του σπηλαίου, αρχικά από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια από την Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος, απέδωσαν πολυάριθμα ευρήματα της Παλαιολιθικής Εποχής, τα οποία χρονολογούνται από το Μέσο Πλειστόκαινο, περίπου πριν από 600.000 – 300.000 χρόνια.

Ανάμεσα στα απολιθώματα των εξαφανισμένων ζώων συγκαταλέγονται λιοντάρια, ύαινες, αρκούδες, πάνθηρες, ελέφαντες, ρινόκεροι, μεγάκεροι, βίσονες και διάφορα είδη ελαφιών και ιπποειδών, όπως επίσης 25 είδη πουλιών, 16 είδη τρωκτικών και 17 είδη νυκτερίδων.

Απολιθώματα

Η αρχική είσοδος του σπηλαίου σήμερα είναι σφραγισμένη. Επρόκειτο για ένα κυκλικό άνοιγμα στην οροφή μιας μεγάλης αίθουσας, από όπου μπαινόβγαιναν άνθρωποι και ζώα για πολλές δεκάδες χιλιετίες. Από το άνοιγμα αυτό έπεφταν στο εσωτερικό πέτρες και χώματα σχηματίζοντας με τα χρόνια έναν τεράστιο κώνο, ο οποίος σταδιακά έφραξε τελείως την είσοδο.

ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Η είσοδος στο κοινό επιτρέπεται καθημερινά και όλες τις αργίες, με συνοδεία ξεναγού, από τις 9:00 έως 16:00 το χειμώνα και 18:00 το καλοκαίρι.

Επιπλέον πληροφορίες
Ιστοσελίδα: http://www.aee.gr, τηλέφωνο επικοινωνίας: 23730 71671.
Ιστοσελίδα: www.petralona-cave.gr, τηλέφωνο επικοινωνίας:  2373073365.
Ιστοσελίδα: https://www.halkidiki-info.com/el/posts/7/sphlaio-petralwnwn

Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας Β. Ελλάδος
*Αυτή τη χρονική περίοδο το σπήλαιο είναι κλειστό για το κοινό, λόγω εργασιών της συγχρηματοδοτούμενης από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία πράξης «Ανάδειξη Σπηλαίου Πετραλώνων και αναβάθμιση των υποδομών του». Προβλέπεται να επαναλειτουργήσει τον Ιούνιο του 2022.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Η γενναιόδωρη προσπάθεια των Unboxholics

Οι Unboxholics έχουν αποδείξει ουκ ολίγες φορές το πόσο αυθεντικοί χαρακτήρες είναι σε μια YouTube κοινότητα, προσφέροντας μοναδικό content στα πάρα πολλά βίντεο που έχουν γυρίσει μέχρι τώρα. Παρουσίαση προϊόντων τεχνολογίας, πολύωρα livestreams με video games, πολύ παρεΐστικη διάθεση, και τρελό χιούμορ και χαβαλέ, είτε με το κοινό τους (τηλεφωνήματα), είτε και μεταξύ τους παίζοντας διάφορα παιχνίδια έξω (όπως το κρυφτό με αυτοκίνητα).

Εκτός από τη τρέλα και το χιούμορ που διαθέτουν στη πλειονότητα των βίντεο, έχουν δείξει και τον σοβαρό αλλά ανθρώπινο χαρακτήρα τους, κάνοντας φιλανθρωπικά livestreams με δωρεές του κοινού κι όχι μόνο. Τον Ιούλιο του 2018 κάνανε φιλανθρωπικό livestream για τους πυρόπληκτος στο Μάτι, συγκεντρώνοντας περίπου 30000€. Τον Οκτώβριο του 2019 κάνανε φιλανθρωπικό livestream για τον Παναγιώτη Ραφαήλ, όπου συγκέντρωσαν πάνω από 42000€. Το βράδυ της Παρασκευής 6/8, φανερά επηρεασμένοι από τις πολλές πυρκαγιές που υπάρχουν στην Ελλάδα τις τελευταίες ημέρες, αποφάσισαν να κάνουν ένα έκτακτο φιλανθρωπικό livestream, όπου φυσικά φρόντισαν να κινητοποιήσουν μεγάλο μέρος του κοινού τους, αλλά και της ιντερνετικής κοινότητας. Το αποτέλεσμα μετά το τέλος του livestream τους, είναι άκρως εντυπωσιακό. Συγκέντρωσαν πάνω από 300000€, μόνο από τις κατευθείαν δωρεές του κοινού μέσω Paypal. Ενώ έχουν συγκεντρώσει και σημαντικό ποσό κι από τις Paysafe, όπου θα τους πάρουν μέρες για να ολοκληρώσουν αυτή τη καταμέτρηση. Το μήνυμά τους μετά από το livestream είναι το εξής:

«€300.000+ για τους πυρόπληκτους στο live stream των Unboxholics. Ευχαριστούμε για όλα. Οι σκέψεις μας και οι προσευχές μας σε όσους δοκιμάζονται

Παρόλο που απέδειξαν ουκ ολίγες φορές τον αυθεντικό χαρακτήρα τους, με αυτό το φιλανθρωπικό livestream οι Unboxholics έδωσαν τον αυθεντικό ορισμό ενός influencer. Ενός influencer που θα επηρεάσει μερίδα του κοινού για να βοηθήσει σε μια κρίσιμη κατάσταση, κι όχι ενός influencer που θα κάνει διακοπές. Η παρέα από την Αριδαία, έχει κερδίσει τον αμέριστο σεβασμό από την ιντερνετική κοινότητα, και δικαιολογημένα μάλιστα.

300000+ respects to Unboxholics