Παρά τις αυστηρές κυρώσεις που επιβάλλει ο νόμος σχετικά με την κακοποίηση των ζώων, η Ελλάδα τα τελευταία ιδίως χρόνια βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες όπου το έγκλημα αυτό εμφανίζει ολοένα και πιο υψηλά ποσοστά. Με βάση πληροφορίες που αναφέρονται στην ιστοσελίδα «Report Animal Abuse Greece» το 2018 καταφράφησαν 3.734 ενώ 1.799 ήταν μόνο για το πρώτο εξάμηνο του 2019. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως απο τα τελευταία καταγγεγραμμένα περιστατικά συνελήφθησαν μόλις 117 άτομα, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Τα αδέσποτα κυρίως είναι αυτά που αποτελούν τον εύκολο στόχο για αυτούς που θέλουν να προβούν σε κτηνώδης πράξεις. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι φόλες που τοποθετούνται κατά καιρούς σε πάρκα, σε θάμνους ακόμα και σε αυλές σπιτιών με σκοπό την δηλητηρίαση των τετράποδων καθώς και βίαιες πράξεις όπως αφαίρεση σάρκας, κάψιμο ή ακρωτηριασμός. Από τα παραπάνω παρατηρείται όχι μόνο η ελλιπής οργάνωση των Δήμων κυρίως για τα αδέσποτα αλλά και ο δισταγμός των κατοίκων-μαρτύρων που αποφεύγουν να δώσουν πληροφορίες στα αρμόδια μέσα. Για να καταλάβουμε πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα αρκεί να μπούμε σε μια σελίδα φιλοζωικής και να ανατρέξουμε στο χρονολόγιό της. ‘’Κουτάβια βρέθηκαν πεταμένα στα σκουπίδια’’, ‘’σκύλος χτυπημένος απο αμάξι βρέθηκε παρατημένος’’, ‘’ ιδιοκτήτης έσερνε σκύλο απ’την καρότσα’’ κ.ά, είναι κάποια απο τα πολλά περιστατικά που θα συναντήσει κανείς διαβάζοντας τα όσα κοινοποιούνται στις φιλοζωικές. Εκεί, όπου οι άνθρωποι δίνουν έναν αγώνα τόσο για την μείωση τέτοιου είδους εγκλημάτων καθώς και για την πρόληψη χειρότερων επακόλουθων.

Η σύλληψη των δραστών δεν καθίσταται εύκολη γιατί όπως προαναφέρθηκε οι μάρτυρες διστάζουν να μιλήσουν (συνήθως σε μικρές και κλειστές κοινωνίες) και έχουν την τάση να ρίχνουν το φταίξιμο σε οργανωμένους φορείς που όμως δεν έχουν την ικανότητα να φροντίζουν για κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Επομένως, οι δράστες συνεχίζουν να κυκλοφορούν ελεύθεροι έχοντας ήδη μια (;) βίαιη πράξη στο ιστορικό τους σχεδιάζοντας ίσως τις επόμενες κινήσεις τους.

Σύμφωνα με θεωρίες μελετητών, η κακοποίηση των ζώων είναι ουσιαστικά ένα πρώιμο στάδιο επίδοξων εγκληματικών πράξεων όπως ενδοοικογενειακή βία η ακόμα και εγκλήματα κατα της ζωής.(ανθρωποκτονία). Όπως εξηγήθηκε, μεγαλώνοντας τα άτομα αυτά [επίδοξοι δράστες] είναι αδύναμα στην διαχείρηση των συναισθημάτων τους, κυρίως σε αυτό του θυμού. Με την βιαιότητα που εμφανίζουν απέναντι στα ζώα νιώθουν την αυτοεκίμηση και το ηθικό τους να αναπτερώνονται καθώς και την εξουσία που ανέκαθεν έψαχναν, προκαλώντας πόνο σε ένα άλλο απροστάτευτο σώμα. Αρκετά μάλιστα απο τα περιστατικά δολοφόνων κατά συρροή φαίνεται πως είχαν διαπράξει κατα το παρελθόν κτηνωδίες.

‘Οπως είναι φανερό, το κενό μεταξύ της βιαιοπραξίας απέναντι στα ζώα με αυτο της εγκληματικότητας απέναντι σε άνθρωπο είναι πολύ μικρό και χρήζει έκτακτης ανάγκης για περαιτέρω ενέργειες απο τους υπεύθυνους θεσμούς.

Αν και σήμερα οι αρμόδιοι φορείς έχουν πάρει σε κάποιο βαθμό τα απαραίτητα μέτρα που χρειάζονται για την εξάλειψη και την πρόληψη τέτοιου τύπου εγκλημάτων, αρκετοί συνεχίζουν ακόμα να φανερώνουν παρεκκλίνουσα συμπεριφορά χωρίς την αίσθηση του φόβου. Είναι ευθύνη όλων των πολιτών να αναφέρουν οποιοδήποτε περιστατικό πέσει στην αντίληψή τους στις αρμόδιες αρχές καθώς και σε οργανώσεις που ασχολούνται με το συγκεκριμένο ζήτημα. Παρακάτω επισυνάπτονται δύο σελίδες, αυτή της Πανελλαδικής Φιλοζωικής και Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας και της ”Dog’s voice” ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού, με τα βήματα που μπορεί κανέις να ακολουθήσει ώστε να καταγγείλει ενα παρόμοιο περιστατικό.

https://www.dogsvoice.gr/

https://pfpo.gr/diadikasia-katangelias-gia-pathitiki-kakopoiisi-zoou-meso-email/

Στην σημερινή κοινωνία το έγκλημα είναι ίσως ένα από τα ειδησεογραφικά θέματα που δεν σταματούν ποτέ να είναι στο επίκεντρο. Η κοινωνική αντίδραση είναι μέρος της όλης κατάστασης, ιδιαίτερα στα εγκλήματα κατά της ζωής και της ιδιοκτησίας. Αυτό που ακόμα εξετάζεται είναι κατά πόσο αυτή η σύγχυση και ο στιγματισμός του δράστη επηρεάζουν την μετέπειτα επανένταξη του στο κοινωνικό σύνολο. Επομένως, δύο είναι τα βασικά ερωτήματα: Είναι επαρκής η ποινή για τον σωφρονισμό του δράστη και αν ναι, τι ρόλο έχουν στην συμμόρφωσή του οι κοινωνικοί φορείς και η κοινωνία σαν σύνολο;

‘Οπως αναφέρει και Ιταλός ποινικολόγος Τσεζάρε Μπεκαρία στο έργο του «Περί εγκλημάτων και ποινών», ο σκοπός της ποινής δεν είναι η στέρηση της ελευθερίας του δράστη και η εκδίκηση του αλλά ο σωφρονισμός του και ο παραδειγματισμός των άλλων. Σε ένα σύστημα λοιπόν, όπως αυτο του σωφρονισμού η ποινή έχει διπλό ρόλο. Πρέπει να λειτουργήσει όχι μόνο κατασταλτικά στο να μην επαναλάβει ο εγκληματίας την πράξη του αλλά και στο να δημιουργήσει σε αυτόν το αίσθημα της μετάνοιας και της νουθέτησης τόσο ώστε να γίνει ο ίδιος εμπόδιο στην εγκληματικότητα κάποιου τρίτου. Με αυτον τον τρόπο, η επανένταξή του στο κοινωνικό σύνολο θα είναι ομαλή, δημιουργώντας το κοινωνικό πρότυπο αυτόυ που ναι μεν έσφαλλε στο παρελθον αλλα ο βίος του στο παρόν χαρακτηρίζεται πλεον έντιμος. Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις που οι δράστες συνεχίζουν τις εγκληματικές τους πράξεις και μετά την αποφυλάκισή τους; Δεν λειτουργεί η ποινή όπως θα έπρεπε; Λειτουργεί αλλά επιλεκτικά; Η μήπως μεγάλο ρόλο έχει και η αποδοχή του δράστη απο την κοινωνία; Πολλά τα ερωτήματα σε ένα φλέγον ζήτημα που απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια.

Στην Ελλάδα είναι αρκετά έντονη η έννοια της ανομίας. Το κενό με λίγα λόγια, που υπάρχει ανάμεσα στους στόχους που θέτει η κοινωνία και στα νόμιμα μέτρα που έχει για την πραγματοποίσή τους. Όπως προαναφέρθηκε, αρκετοί είναι οι αποφυλακισμένοι που δρουν ξανά αφότου εκτίσουν την ποινή τους. Σε αυτό,εκτός της ποινής που δεν εφαρμόζεται ικανοποιητικά, συμβάλλει και ο στιγματισμός του δράστη απο την κοινωνία κατά την επιστροφή του στα κοινά. Για την κατανόηση της θεωρίας της ετικέτας (labelling theory), όπως ονομάζεται, αναλύεται παρακάτω ο φαύλος κύκλος που δημιουργείται.

Από την στιγμή που ένα άτομο εμφανίσει παρεκκλίνουσα συμπεριφορά, το κοινωνικό σύνολο τείνει να στοχοποιεί το άτομο, σε πολλές περιπτώσεις, εφ’ όρου ζωής. (Να σημειωθεί πως αυτή η κίνηση δεν ειναι αυτόματη αλλά παίζει ρόλο το εύρος της αντίδρασης του κοινωνικού ρόλου, η παραβατική-εγκληματική πράξη που έχει παρέλθει και άλλα, καθώς και κατά πόσο επηρεάζει το άτομο αυτός ο χαρακτηρισμός.)Πολλές φορές και οι κοινωνικοί φορείς όπως για παράδειγμα η αστυνομία ή τα καταστήματα κράτησης έχουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ή την αναπαραγωγή του στιγματισμού. Εφόσον εκτίσει την ποινή του και αφεθεί ελεύθερο, έχει να αντιμετωπίσει την κατακραυγή του συνόλου. Η θεωρία εστιάζει κατά κανόνα στην εκτροπή της παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς, δηλαδή στο γιατί κάποιος να παραβεί σε εγκληματική πράξη για δεύτερη φορά και όχι στο γιατί την έπραξε εξαρχής. Απο ψυχολογικής πλευράς η δευτερογενής αυτή παρέκκλιση είναι αποτέλεσμα ψυχολογικής πιέσης που δέχτηκε το άτομο μετά τη σύλληψη του και την στοχοποίηση του ως εγκληματία. Έτσι, το άτομο το οποίο κατακλίζεται απο αρνητικά σχόλια καταλήγει και πάλι σε μεμονωμένες ομάδες του κοινωνικού συνόλου που τυγχάνει να έχουν τον ίδιο χαρακτηρισμό με αυτόν και αφομειώνεται μαζί τους. Με απλά λόγια, γίνεται στο τέλος αυτό που όλοι περιγράφουν, ένας παραβάτης-ένας εγκληματίας. Κατά τις επόμενες συλλήψεις του και εφόσον οι ποινές του τώρα είναι βαρύτερες του δημιουργείται μίσος, όχι μόνο για την κοινωνία αλλά και για την δικαιοσύνη. Αποτέλεσμα αυτού είναι να καταφεύγει σε μια σειρά εγκληματιών με κατάληξη να γυρίζει πάντα εκεί απο όπου ξεκίνησε.

Η θεωρία της ετικέτας πρότεινε τα τρία παρακάτω βήματα για την αποφυγή στοχοποίησης του δράστη είτε απο κοινωνικούς φορείς είτε απο το ίδιο το κοινωνικό σύνολο που όπως φαίνεται δεν ειναι αμελητέο στην συγκεκριμένη περίπτωση: 1) Τον μη εγκλεισμό στη φυλακή δραστών ελαφρών ποινικών αδικημάτων 2) την εκτροπή απο την τακτική ποινική διαδικασία με τη συμμετοχή σε εκπαιδευτικά/θεραπευτικά προγράμματα ή σε προγράμματα αποκατάστασης της βλαβης και 3) την αποποινικοποίηση ορισμένων ελαφρών ποινικών αδικημάτων. (Λαμπροπούλου 2018:627). Στόχος της θεωρίας ήταν να χρησιμοποιηθεί αυτή η αντεγκληματική πολιτική και να ταρακουνήσει τους φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου να διαχειριστούν τους παραβάτες με έναν διαφορετικό τρόπο απο αυτόν που ήδη υπάρχει, ώστε να αποφευχθεί τυχόν στιγματισμός τους.

Σήμερα, όπου η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα όλων επεκτείνεται καθώς οι δείκτες της εγκληματικότητας παρουσιάζουν ανοδική πορεία, οι κοινωνικοί φορείς που είναι υπεύθυνοι για τη διατήρηση της ασφάλειας και κατ’επέκταση η δικαιοσύνη, πρέπει να λάβουν δραστικά μέτρα για μια αρτιότερη μορφή σωφρονιστικού συστήματος.

Η έγκριση για τη δημιουργία του «Διεθνούς Πνευματικού κέντρου αρχαίων Σταγείρων: ο Αριστοτέλης » στην Χαλκιδική, δόθηκε έπειτα απο χρόνια αναμονή σε συνεδρίαση της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στον δήμο Αριστοτέλη,στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

Το έργο που θα λάβει χώρα στα αρχαία Στάγειρα Χαλκιδικής έπειτα από αρκετά χρόνια θεωρητικής του δημιουργίας φτάνει πια στην πράξη. Στόχος του είναι η μελέτη και η προβολή του Έλληνα φιλόσοφου και των έργων του, όχι μόνο στα ελληνικά δρώμενα αλλά σε διεθνές κλίμακα. Δεδομένου ότι ο Αριστοτέλης έχει αφήσει το στίγμα του σε παγκόσμιο επίπεδο στον τομεά της φιλοσοφίας, η υλοποίηση του project κρίνεται άκρως σημαντική και για την προβολή της περιοχής των Σταγείρων.

Για την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου, σημαντικό ρόλο παίζει και το Διεπιστημονικό Κέντρο Αριστοτελικών Μελετών του ΑΠΘ υπό την επίβλεψη πάντα συντονιστικής επιτροπής.Κοινός στόχος και των τριών φορέων που προαναφέρθηκαν είναι η ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού, η φιλοξενία παρόμοιων διοργανώσεων στο ΔΠΚ, η συνεργασία σε πολιτιστικές και επιστημονικές εκδηλώσεις, η διοργάνωση προγραμμάτων δια βίου μάθησης, διεθνών θερινών σχολείων και δημοτικού ανοιχτού πανεπιστημίου , η προβολή εκπαιδευτικού υλικού, η φιλοξενία αθλητικών και καλλιτεχνικών δράσεων και η οργάνωση περιηγήσεων και ξεναγήσεων στον αρχαιολογικό χώρο.

Μέσα στο πλάνο της επένδυσης περικλείονται επίσης, σεμινάρια για τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων, βοτανικός κήπος ο οποίος θα ακολουθεί πιστά τα φυτά που έχουν ταξινομηθεί από τον Αριστοτέλη,η διεξαγωγή ειδικών πανεπιστημιακών μαθημάτων σε Έλληνες και αλλοδαπούς φοιτητές, η διοργάνωση τελετών αποφοίτησης φοιτητών και η διοργάνωση εκπαιδευτικών εκδρομών, σεμιναρίων και βοτανολογικών περιπάτων κυρίως για τους φοιτητές των Τμημάτων Βιολογίας, Γεωλογίας, Δασολογίας και Γεωπονίας.