Στο τέλος του 20ου αιώνα παρατηρήθηκε μια απαράμιλλη έξαρση μελετών για τα συναισθήματα, το έως τότε ανεξερεύνητο πεδίο, επειδή ο ρόλος των συναισθημάτων στο νοητικό επίπεδο είχε υποτιμηθεί από την αναγωγική προσέγγιση της επιστήμης. Υπήρχε μια εποχή που το IQ θεωρούνταν ως ο βασικός συντελεστής επιτυχίας στη ζωή, αλλά κατά την τελευταία δεκαετία ο ψυχολόγος Daniel Goleman υποστήριζε ότι η συναισθηματική νοημοσύνη (EI), ή συναισθηματικό πηλίκο είναι πιο σημαντική.

Σε μια εποχή χωρίς εγγυήσεις για εργασιακή σιγουριά, όπου η έννοια της δουλειάς αντικαθίσταται ταχύτατα από δεξιότητες της συναισθηματικής νοημοσύνης, αυτές οι δεξιότητες ανάγονται σε πρωτίστης σημασίας εφόδια που μας εξασφαλίζουν επαγγελματική απασχόληση στο παρόν αλλά και στο μέλλον. Πέραν αυτών, καθώς μεταβάλλεται η μορφή των επιχειρήσεων αλλάζουν και τα χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα για τη διάκριση. Ικανότητες που τη δεκαετία του 1970 είχαν σχετικά μικρή αξία για την επιτυχία στην αγορά εργασίας της Αμερικής, έγιναν αποφασιστικής σημασίας στη δεκαετία του 1990, ενώ άρχισαν να εμφανίζονται και εντελώς νέες ικανότητες ως συνέπεια των νέων προκλήσεων στο θέμα της επαγγελματικής διάκρισης. Απ’ την άλλη μεριά, έρευνες δείχνουν ότι όλο και περισσότεροι εργοδότες παραπονούνται για την έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων όχι μόνο στους νεοπροσληφθέντες υπαλλήλους, αλλά και σε κάποια πεπειραμένα στελέχη τους και αναζητούν ως τις πλέον επιθυμητές ικανότητες για την πρόσληψη κάποιου, τις δεξιότητες επικοινωνίας, τη συνεργασία, την πρωτοβουλία και τη σωστή διαχείριση του εαυτού του.

Οι σχέσεις στον εργασιακό χώρο είναι το ίδιο σημαντικές με τις προσωπικές μας σχέσεις διότι περνάμε ίσως περισσότερο χρόνο εκεί, παρά στο σπίτι με τους δικούς μας ανθρώπους. Σε κάθε θέση εργασίας υπάρχουν σημεία τριβής και δυσκολίες είτε είναι κάποιος στη θέση του εργοδότη, είτε στη θέση του υπαλλήλου. Αυτό που όλοι μας ξεχνάμε στον εργασιακό χώρο είναι ότι ναι μεν υπάρχει ιεραρχία και οι υφιστάμενοι αναφέρονται στους προϊστάμενους, όμως δε παύουμε όλοι να είμαστε ενήλικες που έχουμε ως κοινό στόχο την επιτυχία και ανάπτυξη της εκάστοτε επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι και η εργασιακή σχέση χρειάζεται εξίσου δουλειά και καλά θεμέλια όπως η προσωπική.

Βασικό στοιχείο και σε αυτή τη σχέση είναι η επικοινωνία και η ενημέρωση μεταξύ των συναδέλφων/συνεργατών/προϊσταμένων. Η έκφραση της δυσκολίας, της απορίας και της ενόχλησης είναι σημαντική και καλό είναι να συζητιέται, ώστε να μη μένουν αναπάντητες αντιδράσεις, με αποκορύφωμα κάποιο ξέσπασμα από τη μία ή και τις δύο πλευρές. Μπορεί να διαθέτουμε έναν ικανοποιητικό βαθμό συναισθηματικής νοημοσύνης τον οποίο όμως δε μπορούμε να αξιοποιήσουμε στη ζωή μας, προσωπική ή επαγγελματική καθώς οι δυνατότητες με τις οποίες μας οπλίζει η συναισθηματική νοημοσύνη, δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε εργασιακές ικανότητες. Για παράδειγμα μπορεί κανείς να διαθέτει ενσυναίσθηση (δυνατότητα την οποία διαθέτει κανείς χάρη στη συναισθηματική του νοημοσύνη), όμως να μην μπορεί να την αξιοποιήσει για την καλή εξυπηρέτηση των πελατών του (συναισθηματική ικανότητα), διότι απλούστατα είτε δεν έχει καλλιεργήσει την ικανότητα αυτή είτε δεν έχει μάθει τις δεξιότητες που βασίζονται στην ενσυναίσθηση. Ευτυχώς όμως η αξιοποίηση μιας δυνατότητας ώστε να καταστεί ικανότητα είναι μια διαδικασία εφικτή.

Η συναισθηματική επίγνωση και κατανόηση δεν διδάσκονται στα σχολεία. Μπαίνουμε στον επαγγελματικό στίβο γνωρίζοντας να γράφουμε, να διαβάζουμε και να εκθέτουμε ένα σύνολο γνώσεων, αλλά πολύ συχνά, όταν βρεθούμε στην καρδιά των προβλημάτων που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε, δεν διαθέτουμε τις κατάλληλες δεξιότητες για να χειριστούμε τα συναισθήματά μας. Το άγχος και οι διαπροσωπικές συγκρούσεις αποτελούν την περίτρανη απόδειξη ότι πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να κατανοήσουν και να ελέγξουν τα συναισθήματά τους. Όταν καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας, εκείνα μετατρέπονται γρήγορα στη δυσάρεστη αίσθηση της έντασης, του άγχους και της νευρικότητας. Τα συναισθήματα που δεν έχουν «διευθετηθεί» καταπονούν το σώμα και το νου. Οι δεξιότητες συναισθηματικής νοημοσύνης μας βοηθούν να αξιοποιήσουμε εποικοδομητικά τα αρνητικά αυτά συναισθήματα και μας δίνουν έτσι τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε τις δύσκολες καταστάσεις πριν γίνουν άλυτα προβλήματα.

Η συναισθηματική νοημοσύνη έχει τρομακτική επίδραση στην ανθρώπινη ευτυχία και ικανοποίηση. Συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ευεξίας. Όταν οι άνθρωποι οικοδομούν τη συναισθηματική τους νοημοσύνη, αποδίδουν καλύτερα, φέρονται ο ένας στον άλλον καλύτερα και αποκομίζουν πολλά περισσότερα από την εργασία τους. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο όλοι κερδίζουν. Η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να αναπτύσσεται, να διδάσκεται και να εξελίσσεται αδιάκοπα. Εν κατακλείδι, η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να βελτιωθεί με μεθόδευση, υπομονή και εξάσκηση καθώς και επιθυμία από το ίδιο το άτομο να αλλάζει. Η αναγκαιότητα της συναισθηματικής νοημοσύνης, προβάλλει τώρα περισσότερο από ποτέ, καθιστώντας την ως απαραίτητη και επιβεβλημένη. Όχι μόνο γιατί το επιβάλλουν οι νέες συνθήκες λόγω της πανδημίας, αλλά και επειδή το επιτάσσει η σύγχρονη εποχή στην οποία ζούμε.

Ο δανέζικος τρόπος ζωής μοιάζει με βάλσαμο την περίοδο του lockdown. Σκοπός μας την περίοδο του lockdown είναι να αποφύγουμε τις αρνητικές σκέψεις ώστε να μην βουλιάξουμε στην απελπισία και οι Δανοί μοιάζει να ξέρουν πολύ καλά τον τρόπο.

Το hygge (προφέρεται «χούγκα» για όνομα του θεού δηλαδή) είναι δανέζικη λέξη αν και φημολογείται πως προέρχεται από έναν νορβηγικό όρο που έχει την ίδια σημασία με το «well being» και είναι ένα από τα κορυφαία lifestyle trend της δεκαετίας. Το πως προφέρεται δεν έχει και πολύ σημασία. Όπως λέει και ο Winnie the Pooh όταν τον ρώτησα για την προφορά της λέξης, χαρακτηριστικά σχολίασε ότι  «Δεν το προφέρεις, το βιώνεις». Δεν υπάρχει ακριβής μετάφραση λοιπόν, για αυτή τη λέξη αλλά περιγράφεται ως η «χαλαρότητα της ψυχής». Γιατί όμως την περίοδο του lockdown είναι πιο επίκαιρο από ποτέ; Μα γιατί είναι το κλειδί για να περάσεις όμορφα και δημιουργικά και μέσα στο σπίτι σου την περίοδο του lockdown. Ίσως χρειάζεσαι μόνο ένα ζεστό φλιτζάνι σοκολάτα και τη σκανδιναβική ιδέα της ζεστασιάς, της άνεσης και της καλής διάθεσης αν και εμείς σου έχουμε και μερικά βήματα για να γίνεις λιγάκι πιο hygge-r κατά τη διάρκεια του lockdown.

Πως να γίνεις hygge-r σε λίγα βήματα:

1.Κατάλληλος φωτισμός. Το μανιφέστο του hygge είναι η ατμόσφαιρα. Χαμηλά φώτα, θερμά λαμπάκια, μικρά πορτατίφ, κλειστά κινητά, αρωματικά κεριά, χαλαρή μουσική.

2. Βελτιώστε τις μαγειρικές σας ικανότητες. Ήρθε η ώρα να καλομάθεις τον εαυτό σου. Τα κέικ, τα κουλουράκια και γενικότερα τα γλυκά είναι στα must!

3. Δημιουργήστε ένα περιβάλλον hyggelig στο σπίτι σας. Είτε προσθέτοντας ένα νέο κερί ή προσθέτοντας ένα ράφι σε συνδυασμό με την αγαπημένη σας διακόσμηση. Είναι η κατάλληλη περίοδος για ένα έργο DIY.

4. Δημιούργησε το προσωπικό σου self care kit,το οποίο θα περιλαμβάνει πράγματα που σε κάνουν να νιώθεις άνετα και χαλαρά όπως μια ζεστή σοκολάτα, τσάι βοτάνων, μια απαλή κουβέρτα, ζεστές κάλτσες, ένα σημειωματάριο ή και όλα μαζί συνδιαστικά. Γενικότερα τα ζεστά ροφήματα είναι πολύ hygge και στη Κοπεγχάγη πολλές φορές λένε τον καφέ kaffehygge!

5. Ο γούνινος φίλος σας. Ναι οκ μπορεί να μην έχετε όλοι ένα κατοικίδιο στη ζωή σας αλλά αν έχετε αυτή είναι η ώρα να του δώσετε επιπλέον αγκαλιές. Στην περίπτωσή μου, το pug μου με βοηθάει να νιώθω καλύτερα σε αυτές τις αβέβαιες στιγμές. Είναι άλλοτε γνωστό ότι ένας σκύλος μπορεί να σας κάνει να νιώσετε λιγότερο άγχος.

6. Αρωματοθεραπεία. Τα αιθέρια έλαια βελτιώνουν πολύ τη διάθεσή σου ενώ παράλληλα μειώνουν το άγχος και το στρες. Τώρα που έρχονται τα Χριστούγεννα λατρεύω το συνδυασμό πορτοκάλι-κανέλα-γαρύφαλλο γιατί δίνει μια εντελώς hygge ατμόσφαιρα στο χώρο. Λες και βγήκαν μόλις τα κουλουράκια από το φούρνου.

7. Ξεκίνα μια νέα δραστηριότητα με την οικογένειά σου ή με όποιον περνάς αυτό το lockdown. Mια βραδιά επιτραπέζιου παιχνιδιού ή ταινία & pop corn. Οργάνωσε κάτι που θα σου δημιουργήσει ευχάριστες αναμνήσεις.

Αν επιθυμείς να μυηθείς ακόμα περισσότερο στην τέχνη του Hygge, τότε δεν έχεις παρά να διαβάσεις «Το βιβλίο του Hygge, ο Δανέζικος τρόπος να ζεις καλά» του Μάικ Βάικινγκ από τις εκδόσεις Μίνωας. 

Καλή «Χούγκα» λοιπόν και προσοχή με τα κεριά!