4 Φεβρουαρίου: Είναι η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου και εμείς δεν θα μπορούσαμε να μην τιμήσουμε ανάλογα αυτή την μέρα.

Από τη Διεθνή ένωση κατά του καρκίνου έχει καθιερωθεί η 4^η Φεβρουαρίου να είναι αφιερωμένη στο να ενημερώσει τον κόσμο για την πιο διαδεδομένη ασθένεια της σημερινής εποχής. Σκοπός της είναι να δώσει έμφαση στη διαπίστωση ότι μεγάλο μέρος των περιστατικών καρκίνου μπορούν να αποφευχθούν μέσω της πρόληψης και να τονίσει πως μεγάλο μέρος των θανάτων από καρκίνο μπορούν να αποφευχθούν μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης. Δυστυχώς κάθε χρόνο χάνουν περίπου 9,6 εκατομμύρια άνθρωποι την ζωή τους από την ασθένεια αυτή. Είναι η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου. Για το λόγο αυτό  όλοι μας πρέπει να μην παραλείπουμε το συστηματικό έλεγχο και να προσέχουμε το τρόπο ζωής μας ώστε να μειώσουμε κατά πολύ το ποσοστό των ατόμων που χάνουν την ζωή τους από την ασθένεια αυτή.

Η κύριες αιτίες εμφάνισης καρκίνου είναι το περιβάλλον, η κληρονομικότητα, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο ανθυγιεινός τρόπος διατροφής, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής άσκησης, το χρόνιο και έντονο αίσθημα στρες- άγχος. Όλα αυτά όμως σε συνδυασμό με της αρνητικές σκέψεις, σκέψεις φόβους ότι μπορεί να εμφανιστεί κάποια στιγμή η ασθένεια αυτή σε εμάς ενισχύουν τις πιθανότητες για εμφάνιση κακοήθης όγκου.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν; Πολλά είδη καρκίνου μπορούν να προληφθούν όταν διατηρούμε ένα υγιείς σωματικό βάρος, ασκούμαστε τουλάχιστον μισή ώρα την ημέρα, δεν γεμίζουμε τον οργανισμό μας με χημικές ουσίες όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ, δεν εκτιθόμαστε σε περιοχές μολυσμένες με καρκινικές ουσίες  και τέλος το σημαντικότερο είναι όταν έστω και μια ώρα της ημέρα βρίσκουμε χρόνο να ξεκουράζουμε το μυαλό μας από το στρες. Τι εννοούμε με όλα αυτά;

Υγιές σωματικό βάρος για τον καθένα μπορεί να είναι διαφορετικό, αυτό που είναι ίδιο είναι ο τρόπος που διατηρείτε το βάρος υγιές. Δηλαδή η διατροφή πλούσια:

• σε κορεσμένα λιπαρά ( ζωικά λίπη, βούτυρα)
• ραφιναρισμένους υδατάνθρακες ( λευκό ψωμί, μπισκότα, γλυκαντικές ουσίες, ζάχαρη) 
•  μικρή η καθόλου κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
•  η καθημερινή κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ
•  οι μεγάλες ποσότητες τροφής σε σύγκριση τις ημερήσιες διατροφικές ανάγκες
•  η καθιστική ζωή 

Δεν ευνοούν στην υιοθέτηση ενός υγιείς βάρους

Αντίθετα όμως μια δραστήρια ζωή με τουλάχιστον μισής ώρας αεροβιας άσκησης καθημερινα και με διατροφή πλούσια σε: 

•  Μονοακόρεστα και ω-3, ω-6 λιπαρά οξέα ( ξηροί καρποί , Σολωμός, αβοκάντο, ελαιόλαδο)
• φρούτα με αντιοξειδωτικές ιδιότητας (μούρα, πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή)
•  φρέσκα λαχανικά με αυξημένες ποσότητες καροτενοειδών ( καρότα) 
• τρόφιμα ολικής άλεσης ( ψωμί , ζυμαρικά)
•  περιορισμένες ζωικές τροφές ( κόκκινου κρέατος) 
•  περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ (1- 2 μερίδες ανά εβδομάδα) 

Ευνοεί στην υιοθέτηση ενός υγιείς βάρους

 Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφερθώ στα άτομα που θεωρούνται ήδη καρκινοπαθής και αντιμετωπίζουν παρενέργειες των χημειοθεραπειών όπως κακή διάθεση και μειωμένη όρεξη, ανορεξία, δυσκοιλιότητα, διάρροια, ναυτία, φούσκωμα, ξηροστομία, αλλαγές στη γεύση. Οι κύριες διατροφικές συστάσεις είναι: 

• Φάτε όταν έχετε όρεξη 
• Αποφύγετε τα τρόφιμα με έντονη μυρωδιά
• Τρώτε μικρές ποσότητες
• Επιλέξτε φαγητά που σας ανοίγουν την όρεξη και είναι ελκυστικά
• Καταναλώνεται πολλά υγρά
• Τρώτε άφθονα λαχανικά και φρούτα αν υποφέρετε από δυσκοιλιότητα
• Επιλέξτε κυρίως μπανάνα ή μήλο αν υποφέρετε από διάρροια
• Αποφύγετε όξινα και καυτερά τρόφιμα  

Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω πως είναι πολύ σημαντικό να ενημερωνόμαστε και να προφυλασσόμαστε από τις αιτίες που μπορούν να αναπτύξουν καρκίνο. Ακόμη πολύ σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση για αυτό μην παραλείπετε τον συστηματικό έλεγχο. Τέλος για όλους αυτούς που παλεύουν να καταπολεμήσουν την ασθένεια αυτή,  να μην τα παρατάνε, να μην χάνουν την αισιοδοξία και το χαμόγελο τους και προπαντός να θυμούνται πως το φάρμακο τους είναι η τροφή τους και η τροφή τους είναι το φάρμακο τους.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί πτυχίου

Ποιος δεν αισθάνεται αυτή την ικανοποιήσει στον ουρανίσκο του όταν καταναλώνει μια λαχταριστή σοκολάτα? Υπάρχουν στιγμές που μικροί και μεγάλοι λαχταρούμε να αισθανθούμε αυτή την γλυκιά γεύση στο στόμα μας, άλλες φορές για να καλύψουμε συναισθηματικες ανάγκες κι άλλες για την λαχταριστή γεύση!.  Η γνωστή φράση «αν δεν νιώθεις καλά φάε ένα κομματάκι σοκολάτα», κρύβεται πίσω από την ουσία θεοβρομίνη, κύριο συστατικό στο κακάο. Η ουσία αυτή εκκρίνει ενδορφίνες στον εγκέφαλο , είναι υπεύθυνες για την καλή διάθεση και για συναισθήματα όπως του έρωτα της αγάπης και της διέγερσης. Επιπλέον σε μαθητές και φοιτητές σε περιόδους εξετάσεων, συστήνεται  να τρώνε σοκολάτα-κακάο για την καταπολέμηση του άγχους και την διατήρηση υγιές εγκεφάλου αφού ενισχύει την μνήμη. 

Στην αγορά πλέον υπάρχουν πάρα πολλά είδη σοκολάτας που παρασκευάζονται  από σπόρους κακάου οι οποίοι μετά την άλεση γίνονται ένας παχύρευστος πολτός.  Σε αυτόν τον πολτό προστίθεται ζάχαρη και άμυλο η βούτυρο κακάο η ξηροί καρποί η και γάλα.  Μερικά είδη σοκολάτας είναι γάλακτος, κουβερτούρα, αμυγδάλου, φουντουκιού, λευκή και μαύρη.

Αναμφισβήτητα θεωρείτε πλούσια σε λιπαρά κυρίως κορεσμένα που συνδυαστικά με την υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη γίνεται τροφή υψηλού θερμιδικού περιεχομένου. Για παράδειγμα τα 100 γραμμάρια σοκολάτας γάλακτος περιέχουν  537 θερμίδες, 29 γραμμάρια λιπαρά και 56 γραμμάρια υδατάνθρακα και 10 γραμμάρια πρωτεΐνης. Να σημειωθεί πως αν περιέχει ξηρούς καρπούς η περιεκτικότητα της σε λιπαρά αυξάνεται κατά 8 γραμμάρια ενώ η σκούρη (υγείας) η περιεκτικότητα της σε πρωτεΐνη μειώνεται.   Η Υπερκατανάλωση της σοκολάτας όμως μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της LDL χοληστερόλης, αύξηση του κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις , διάβρωση των δοντιών όπως και αύξηση του βάρους. Επίσης περιέχει αρκετή ποσότητα καφεΐνης που μπορεί να προκαλέσει ημικρανίες και αϋπνίες.

Παρόλα αυτά όταν καταναλώνεται με μέτρο προσφέρει στον οργανισμό σίδηρο ,μαγνήσιο ,πρωτεΐνες κ.α. Επομένως η κατανάλωση μίας μερίδας σοκολάτας που αντιστοιχεί σε  30 γραμμάρια, 2 φορές την εβδομάδα ως απογευματινό σνακ όχι μόνο θα μας ικανοποιήσει την επιθυμία μας για γλυκό αλλά θα μας προσφέρει και ευεργετικές της ιδιότητες.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί πτυχίου

Τον τελευταίο καιρό  νέα προϊόντα έχουν προστεθεί στα ράφια των υπεραγορών και κυρίως στην κατηγορία της υγιεινής διατροφής. Μια κατηγορία προϊόντων που αμφισβητείτε για την διατροφική της αξία γιατί θεωρείτε παρεξηγημένη είναι τα βούτυρα από ξηρούς καρπούς. Τα βούτυρα αυτά προκύπτουν μετά από ελαφρύ ψήσιμο και άλεσμα φρέσκων  ξηρών καρπών χωρίς καμία προσθήκη ζάχαρης.

Καταρχήν κατατάσσεται στην κατηγορία των φυτικών βουτύρων και θεωρείτε ιδανική επιλογή για χορτοφάγους. Παρασκευάζεται από ψημένα αμύγδαλα που είναι μια από της κύριες πηγές ασβεστίου που εξασφαλίζουν σωστή λειτουργία των μυών και βέλτιστη οστική πυκνότητα. Επίσης είναι καλή πηγή ψευδαργύρου, μαγνησίου, καλίου και σιδήρου. Χαρακτηρίζεται για την αντιοξειδωτική και προστατευτική του δράση δηλαδή ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα λόγω της περιεκτικότητας του σε βιταμίνη Ε.

Σε μεγαλύτερη ανάλυση φαίνεται ναι περιέχει περισσότερη πρωτεΐνη σε σχέση με υδατάνθρακα. Το μεγαλύτερο μέρος των υδατανθράκων που περιέχει είναι φυτικές ίνες συμβάλλοντας έτσι στην καλύτερη λειτουργία και κινητικότητα του έντερου.

Το αμυγδαλοβούτυρο φημίζεται για το υψηλό θερμιδικό περιεχόμενο του και την υψηλή ποσότητα λιπαρών που περιέχει, αυτό όμως που δεν διευκρινίζεται είναι η ποιότητα των λιπαρών που εμπεριέχει και τα οφέλη του.

Παρόλο που θεωρείτε τρόφιμο με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, αποτελείτε από ακόρεστα λιπαρά οξέα κυρίως μονοακορεστα, γνωστά ως «καλά» λιπαρά. Η διαφορά τους από τα κορεσμένα λιπαρά που βρίσκουμε στο αγελαδινό βούτυρο και τη μαργαρίνη είναι πως τα ακόρεστα συμβάλουν στην καλή λειτουργιά του καρδιαγγειακού συστήματος, μειώνοντας την χοληστερόλη σε αντίθεση με τα κορεσμένα που την αυξάνουν.

Εν κατακλείδι, μια κουταλιά της σούπας αμυγδαλοβούτυρο αλειμμένο στο ψωμί μας προσφέρει 96 θερμίδες, 8 γραμμάρια μονοακόρεστων λιπαρών οξέων και πάμπολλα οφέλη για τον οργανισμό αντί του συνηθισμένου βουτύρου που δίνει 105 θερμίδες και 12 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών οξέων.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί πτυχίου

Ποιος δεν αισθάνεται αυτή την ικανοποιήσει στον ουρανίσκο του όταν καταναλώνει μια λαχταριστή σοκολάτα? Υπάρχουν στιγμές που μικροί και μεγάλοι λαχταρούμε να αισθανθούμε αυτή την γλυκιά γεύση στο στόμα μας, άλλες φορές για να καλύψουμε συναισθηματικες ανάγκες κι άλλες για την λαχταριστή γεύση!.  Η γνωστή φράση «αν δεν νιώθεις καλά φάε ένα κομματάκι σοκολάτα», κρύβεται πίσω από την ουσία θεοβρομίνη, κύριο συστατικό στο κακάο. Η ουσία αυτή εκκρίνει ενδορφίνες στον εγκέφαλο , είναι υπεύθυνες για την καλή διάθεση και για συναισθήματα όπως του έρωτα της αγάπης και της διέγερσης. Επιπλέον σε μαθητές και φοιτητές σε περιόδους εξετάσεων, συστήνεται  να τρώνε σοκολάτα-κακάο για την καταπολέμηση του άγχους και την διατήρηση υγιές εγκεφάλου αφού ενισχύει την μνήμη. 

Στην αγορά πλέον υπάρχουν πάρα πολλά είδη σοκολάτας που παρασκευάζονται  από σπόρους κακάου οι οποίοι μετά την άλεση γίνονται ένας παχύρευστος πολτός.  Σε αυτόν τον πολτό προστίθεται ζάχαρη και άμυλο η βούτυρο κακάο η ξηροί καρποί η και γάλα.  Μερικά είδη σοκολάτας είναι γάλακτος, κουβερτούρα, αμυγδάλου, φουντουκιού, λευκή και μαύρη.

Αναμφισβήτητα θεωρείτε πλούσια σε λιπαρά κυρίως κορεσμένα που συνδυαστικά με την υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη γίνεται τροφή υψηλού θερμιδικού περιεχομένου. Για παράδειγμα τα 100 γραμμάρια σοκολάτας γάλακτος περιέχουν  537 θερμίδες, 29 γραμμάρια λιπαρά και 56 γραμμάρια υδατάνθρακα και 10 γραμμάρια πρωτεΐνης. Να σημειωθεί πως αν περιέχει ξηρούς καρπούς η περιεκτικότητα της σε λιπαρά αυξάνεται κατά 8 γραμμάρια ενώ η σκούρη (υγείας) η περιεκτικότητα της σε πρωτεΐνη μειώνεται.   Η Υπερκατανάλωση της σοκολάτας όμως μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της LDL χοληστερόλης, αύξηση του κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις , διάβρωση των δοντιών όπως και αύξηση του βάρους. Επίσης περιέχει αρκετή ποσότητα καφεΐνης που μπορεί να προκαλέσει ημικρανίες και αϋπνίες.

Παρόλα αυτά όταν καταναλώνεται με μέτρο προσφέρει στον οργανισμό σίδηρο ,μαγνήσιο ,πρωτεΐνες κ.α. Επομένως η κατανάλωση μίας μερίδας σοκολάτας που αντιστοιχεί σε  30 γραμμάρια, 2 φορές την εβδομάδα ως απογευματινό σνακ όχι μόνο θα μας ικανοποιήσει την επιθυμία μας για γλυκό αλλά θα μας προσφέρει και ευεργετικές της ιδιότητες.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου

Έχουμε πραγματικά αναρωτηθεί ποτέ τι είναι η ουσία που υπάρχει στο αλκοόλ και καταναλώνοντας το μας κάνει να αισθανόμαστε χαλαροί ,  να μην μπορούμε να ελέγξουμε τις σκέψεις μας, την ομιλία μας και να έχουμε μια ασταθή κίνηση;

Η απάντηση κρύβεται πίσω από την ουσία αιθυλική αλκοόλη η αιθανόλη. Η ουσία αυτή χαρακτηρίζεται ως φάρμακο με αντικαταθλιπτικές ιδιότητες και για την ικανότητα της να καταστέλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα. Το αλκοόλ παράγεται με την ζύμωση υδατανθράκων κυρίως φρούτων και κόκκων. Τα ποτά που έχουν υποστεί ζύμωση είναι κυρίως η μπύρα και το κρασί  που συνήθως η περιεκτικότητα τους σε αλκοόλη είναι 2-20%. Από την άλλη πλευρά τα αποστάγματα περιέχουν από 40% και πάνω αλκοόλη. 

Πολλοί από μας έχουμε συνδέσει την κατανάλωση αλκοόλ ως μια ευχάριστη κοινωνική δραστηριότητα. Φαίνεται να καταναλώνουμε περισσότερες φορές αλκοόλ όταν είμαστε με παρέα, σε ένα πάρτι κάπου καλεσμένοι  παρά όταν βρισκόμαστε μόνοι μας. Επειδή η ουσία που περιέχει θεωρείτε εθιστική εύκολα μπορείς να χάσεις τον έλεγχο και να ξεπεράσεις τις συνιστώμενες ποσότητες με αποτέλεσμα να αρχίζουμε να αισθανόμαστε “χαζοί” ή να χάσουμε τον συντονισμό και τον έλεγχο. Επίσης το αλκοόλ δεν προσφέρει κανένα θρεπτικό συστατικό εκτός από θερμίδες (ενέργεια) οπότε η περίσσεια του στον οργανισμό μπορεί να επιφέρει αύξηση του σωματικού βάρους αν η κατανάλωση του είναι σε συστηματική βάση. Δεν είναι μόνο η αύξηση του βάρους που πρέπει να μας ανησυχεί αλλά και το ότι  το αλκοόλ συνδέεται με την εμφάνιση πολλων ασθενειών όπως τα εγκεφαλικά επεισόδια, καρκίνος στομάχου, παγκρεατίτιδα, κίρρωση ήπατος κτλ

1 ml αλκοόλ ισοδυναμεί με 7 θερμίδες . Η συνιστώμενη ποσότητα είναι 1 ποτήρι/ ημέρα για της γυναίκες και 2 ποτήρια/ημέρα για τους άντρες.. Η διαφοροποίηση αυτή δικαιολογείται στο ότι οι άντρες έχουν περισσότερο μυϊκό ιστό και ποσότητα νερού στον οργανισμό του από ότι οι γυναίκες άρα και μεταβολίζουν γρηγορότερα το αλκοόλ.

Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω πως εκτός από αρνητικά η σωστή κατανάλωση αλκοόλ επιφέρει και θετικά για τον άνθρωπο αφού μειώνει την κακή χοληστερόλη και αυξάνει την καλή.  Κανείς δεν είπε να μην καταναλώνουμε και να απολαμβάνουμε το αγαπημένο μας αλκοολούχο ποτό. Απλά χρειάζεται να ελέγξουμε την αυτοσυγκράτηση μας όταν είμαστε συναισθηματικά φορτισμένοι ή όταν είμαστε με παρέα για να μην ξεφεύγουμε σε ποσότητα.  Αυτό που πρέπει επίσης να προσέξουμε είναι να μην το καταναλώνουμε νηστικοί γιατί απορροφάται κατευθείαν στο αίμα με αποτέλεσμα να μας ζαλίσει ευκολότερα. Ποιος δεν θέλει να μπορεί να σηκωθεί και να περπατήσει ευθεία μετά;

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου