Το διαζύγιο αποτελεί μία από τις πιο στρεσογόνες και συναισθηματικά φορτισμένες εμπειρίες στη ζωή ενός ανθρώπου. Πέρα από τη νομική και πρακτική του διάσταση, αγγίζει βαθιά την ψυχολογία τόσο των πρώην συντρόφων όσο και των παιδιών ή του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος. Στη σημερινή μας συνέντευξη φιλοξενούμε την ψυχολόγο Ιωάννα Κόπτση, με σκοπό να φωτίσουμε τις ψυχικές προκλήσεις που συνοδεύουν το διαζύγιο, αλλά και να αναζητήσουμε τρόπους αντιμετώπισης του τραύματος που μπορεί να αφήσει πίσω του. Μέσα από την επιστημονική της ματιά θα προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς μπορούμε να στηρίξουμε τον εαυτό μας ή τους κοντινούς μας ανθρώπους σε αυτή τη δύσκολη μετάβαση.

Ποιοι είναι οι πιο συχνοί ψυχολογικοί παράγοντες που οδηγούν ένα ζευγάρι
στο διαζύγιο;

Τα αίτια διαζυγίων είναι τόσα όσες κι οι προσωπικές ιστορίες του καθενός. Είναι αντίστοιχα με τους λόγους που επιλέξαμε να δημιουργήσουμε μια σχέση, ευθύς εξ αρχής. Επομένως, τόσο η δημιουργία όσο και η ρήξη μιας σχέσης είναι υποκειμενική υπόθεση, ακριβώς επειδή δεν είναι ούτε τυχαία, ούτε «αθώα» η συγκεκριμένη επιλογή. Ωστόσο, «όσο κι αν κανείς προσέχει, όσο κι αν το κυνηγά», που λέει και το τραγούδι, δεν ελέγχονται ούτε αποφεύγονται έστω και μερικά ρήγματα. Χωρίς βέβαια αυτά απαραίτητα να οδηγούν σε ολική ρήξη. Αντιθέτως, μπορούν να λειτουργήσουν ως ευκαιρίες προσωπικής και κοινής αναβάθμισης κι ωρίμανσης. Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε πως η διατήρηση ενός γάμου δεν δηλώνει απαραίτητα επιτυχία, όταν το αλισβερίσι παραμένει σαθρό.
Στην παρούσα φάση, αν συνοψίζαμε και γενικεύαμε μερικούς παράγοντες που οδηγούν στο διαζύγιο, θα παρατηρούσαμε την αδυναμία διαχείρισης των προσωπικών θεμάτων του καθενός και την αποφυγή ανάληψης ευθύνης να οδηγούν σε απομάκρυνση, κακή επικοινωνία, απουσία μοιράσματος σκέψεων και συναισθημάτων, σεξουαλική αποσύνδεση, εξωσυζυγικές σχέσεις, παρεμβατικότητα
τρίτων προσώπων (συγγενείς, φίλοι). Επίσης, σημαντικές αιτίες είναι η αμφίδρομη αδυναμία διαχείρισης των προγενέστερων κι αναπόφευκτων μικρότερων ρήξεων στη σχέση που συχνά προκύπτουν από διαφορετικές προτεραιότητες, στόχους και τρόπο ζωής, από ασυμβατότητα, από παρορμητική επιλογή συντρόφου, από αποξένωση που προέκυψε στην πορεία της σχέσης για παράδειγμα λόγω διαφορετικής προσωπικής εξέλιξης. Οι συγκρούσεις γύρω από το οικονομικό αλισβερίσι, οι διαφωνίες στην οικονομική διαχείριση και η οικονομική πίεση παρατηρούνται ως κοινές αιτίες φθοράς. Συχνός επίσης παράγοντας καθημερινών συγκρούσεων και ρήξεων εμπιστοσύνης είναι οι εθισμοί, οι οποίοι συνυπάρχουν με ανειλικρίνεια και ανευθυνότητα. Σταθερά και πλέον ανοιχτά επικοινωνείται η κακοποίηση σε οποιαδήποτε μορφή της (συναισθηματική, σωματική, σεξουαλική, παραμέληση) που ανέκαθεν οδηγούσε τα ζευγάρια σε αγεφύρωτες ρήξεις. Τα τελευταία χρόνια η
συζήτηση γύρω από την κακοποίηση και το ψυχικό τραύμα έχει ανοίξει τον δρόμο της απεμπλοκής πιο εύκολα.

Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να διαχειριστεί τα συναισθήματα θλίψης, θυμού ή
ενοχής μετά από ένα διαζύγιο;

Το διαζύγιο δεν είναι μια στιγμή, δηλαδή η στιγμή της υλοποίησής του. Είναι μια αλληλουχία γεγονότων, συναισθημάτων, σκέψεων, βιωμάτων, προσδοκιών που συμβαίνουν τόσο πριν όσο μετά το γεγονός αυτό καθαυτό. Είναι μια διαδικασία που αλλάζει σταδιακά και ριζικά. Είναι μια απώλεια που είτε μέσα είτε έξω από τον γάμο, αργά ή γρήγορα, βιώνεται ως πένθος. Συνεπώς, τα συναισθήματα θλίψης, θυμού και ενοχής είναι μέρος αυτής της διαδικασίας. Η πραγματική εξέλιξη θα προκαλέσει θλίψη ως απάντηση στα όνειρα και στις προσδοκίες του καθενός και στην ιδέα ενός
«επιτυχημένου» γάμου. Άλλο στάδιο αυτής της διαδικασίας είναι η άρνηση της παραδοχής του τέλους της σχέσης, ο θυμός για αυτά που έχουν συμβεί παρόλες τις πιθανές ευκαιρίες αποκατάστασης και τις διαπραγματεύσεις. Σε αυτό το συναισθηματικό καρδιογράφημα συνυπάρχουν κι η ανακούφιση της αποδέσμευσης με τον ενθουσιασμό για το μέλλον. Όλα τα συναισθηματικά στάδια του πένθους της
απώλειας της σχέσης συνδέονται άρρηκτα με τις προσωπικότητες των εμπλεκόμενων. Διότι, το διαζύγιο θεωρείται ψυχοπιεστικό γεγονός, επομένως τόσο η βίωσή του όσο και η διαχείρισή του φέρνουν στην επιφάνεια τους συνήθεις τρόπους αντιμετώπισης των κρίσεων. Συνεπώς, η αναγνώριση και έπειτα η διαχείριση όλων αυτών των συναισθηματικών σταδίων είναι θεμελιώδη και ουσιαστικά, προϋποθέτοντας ωστόσο ότι υπάρχει εξοικείωση με αυτήν τη διαδικασία. Η ψυχοθεραπεία σε αυτό το στάδιο μπορεί να βοηθήσει αρκετά. Γενικότερα, η λεκτικοποίηση των συναισθημάτων και των σκέψεων βοηθά. Ανοίγει ταυτόχρονα χώρος για εποικοδομητικό εσωτερικό διάλογο, για αυτοφροντίδα, ενδυνάμωση, εξατομίκευση και νέες εμπειρίες ζωής.

Τι συμβουλές θα δίνατε σε κάποιον που δυσκολεύεται να προχωρήσει μετά
από έναν χωρισμό;

Η διαδικασία της αποεπένδυσης κάποιες φορές ξεκινάει πριν την οριστική λήξη του γάμου, άλλες πάλι μετά. Ως αποεπένδυση ορίζεται η απομάκρυνση της ψυχικής ενέργειας από ένα άτομο ή μία συνθήκη, δηλαδή η διακοπή της επένδυσης. Επομένως, ένα αρχικό και βασικό στάδιο στη διαχείριση της δυσκολίας είναι η μείωση της συναισθηματικής εμπλοκής του από τη σχέση. Πιο συγκεκριμένα, θα
μπορούσε ο εμπλεκόμενος να ξεκινήσει μια ψυχική «αποτοξίνωση» απομακρύνοντας φωτογραφίες, αντικείμενα, μηνύματα και αλλάζοντας κοινές συνήθειες, χωρίς ωστόσο πίεση για άμεση ίαση από το πένθος και εξιδανίκευση της νέας ζωής ή της προηγούμενης σχέσης. Αρκετά σημαντικό στάδιο επίσης είναι η ρεαλιστική ανάληψη ευθύνης που εξ ορισμού μοιράζεται και στους δυο, καθώς επίσης φοβίες μοναξιάς. Όλα αυτά τα στάδια χρειάζονται χρόνο για να μεταβολιστούν, αλλά όπως κι όλα τα πένθη είναι σημαντικό να κάνουν τον κύκλο τους γιατί διαφορετικά προκαλούν σοβαρές επιπλοκές στη μετέπειτα ζωή.

Υπάρχουν θετικές πτυχές στο διαζύγιο;

Αλίμονο αν η ζωή μας προσδιορίζονταν μόνο από τις απώλειές μας. Η ίδια η φύση καθημερινά μας μυεί στο φυσιολογικό τέμπο της αρχής και του τέλους, της αρχής και του τέλους ατέρμονα. Όσο κι αν το τέλος συχνά συνοδεύεται με πόνο, η ροή των πραγμάτων φέρνει αναπόφευκτα την αρχή που συχνά συνοδεύεται από την αναγέννηση και την εξέλιξη. Αφού κλείσει η πληγή του πένθους, σταδιακά επέρχεται η ανακούφιση και η ψυχική ηρεμία. Το διαζύγιο μπορεί να αποβεί μια καλή ευκαιρία επαναπροσδιορισμού, προσωπικής εξέλιξης, ωρίμανσης, ενδυνάμωσης, εξατομίκευσης και νέων εμπειριών. Αρκεί να υπάρχει πρόθεση.

Μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για προσωπική ανάπτυξη;

Αδιαμφισβήτητα μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική ευκαιρία. Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να αναγνωριστούν οι γνήσιες και ουσιαστικές προσπάθειες που κάνουν πλέον πολλά ζευγάρια, τόσο ατομικά όσο και κοινά, προκειμένου να βρουν ισορροπία και γαλήνη στη σχέση τους, είτε προχωρήσουν μαζί είτε χωριστά. Είναι σημαντικές πρωτοβουλίες που αλυσιδωτά επηρεάζουν και τις επόμενες γενιές, από το ατομικό στο συλλογικό. Υπάρχουν πλέον αρκετοί άνθρωποι που «αναβαθμίζουν» τα προικιά που έλαβαν, τα απομεινάρια δυσλειτουργικών γάμων των προηγούμενων
γενεών που επηρεάζουν τους τωρινούς ενήλικες έμμεσα και άμεσα. Αν φυσικά το
ζητούμενο είναι η εξέλιξη, τόσο ατομικά όσο και κοινά. Μέσα από τα ερείπια μιας σχέσης μπορεί να ενισχυθεί η αυτοπαρατήρηση και να προκληθεί αυτογνωσία. Οι δυο τους μπορούν να οδηγήσουν στην ψυχική ωρίμανση, στην οριοθέτηση, στην εξατομίκευση και στον επαναπροσδιορισμό. Όλα
αυτά μαζί θα φέρουν στην επιφάνεια δυσλειτουργικά μοτίβα, περιοριστικές πεποιθήσεις, υποσυνείδητα βιώματα και θα φωτίσουν την προσωπική ιστορία του καθενός. Κατ΄επέκταση θα δώσουν απαντήσεις και περισσότερες πιθανότητες αναζήτησης ενός συντρόφου-συνοδοιπόρου παρά ενός συντρόφου-προσδοκία κάλυψης των προσωπικών ελλειμμάτων ή αλλιώς συντρόφου-γονέα.

Πώς επηρεάζει το διαζύγιο τα παιδιά, και ποιοι είναι οι καλύτεροι τρόποι για
να τα στηρίξουν οι γονείς;

Ας τολμήσουμε να παραδεχτούμε ότι τα παιδιά συνήθως τοποθετούνται ως ασπίδες από τους γονείς προκειμένου οι δεύτεροι να αποφύγουν προσωπικά τους θέματα. Όλοι οι προαναφερθέντες ψυχολογικοί παράγοντες που οδηγούν ένα ζευγάρι στο διαζύγιο προϋπάρχουν στο ζευγάρι. Αδιαμφισβήτητα ο ερχομός ενός παιδιού και η γονεϊκότητα τους ενισχύει, φέρνοντάς τους στην επιφάνεια. Ωστόσο, η ίδια η γονεϊκότητα φέρνει στην επιφάνεια και φαντάσματα του παρελθόντος του
καθενός, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τις σχέσεις. Τα παιδιά δεν επηρεάζονται τόσο από το διαζύγιο αυτό καθ’ αυτό όσο από τον εμφύλιο που ξεκινά μετά το τέλος του γάμου. Εδώ μπορείτε να διαβάσετε τι θα μας επικοινωνούσαν, αν τους δίναμε τον λόγο:

Εσείς χωρίζετε! Εγώ τι φταίω;

Ο εμφύλιος ωστόσο δεν συμβαίνει μόνο όταν το ζευγάρι χωρίζει. Υπάρχουν πολλοί γονείς που συντηρούν δυσλειτουργικές σχέσεις και δεν τους περνά καν από το μυαλό η πιθανότητα διαζυγίου.

Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τους καβγάδες:

Καβγαδίσαμε μπροστά στο παιδί

Επομένως, η διαχείριση της σχέσης ή/και του διαζυγίου είναι το ζητούμενο και η συναισθηματική ασφάλεια, ο σεβασμός, η συνέχεια, η σταθερότητα κι η ειλικρίνεια αναλογικά με την ηλικία είναι δομικά στοιχεία.

Παρακάτω ακολουθεί ένας οδηγός διαχείρισης διαζυγίου με παιδιά:

Οδηγός διαχείρισης διαζυγίου για γονείς με παιδιά από 0 έως 3 ετών.

Συνοψίζοντας θα λέγαμε πως στα πλαίσια ενός «καλού» διαζυγίου η ειλικρίνεια ανάλογα με την ηλικία παίζει σημαντικό ρόλο, η λήξη του εμφυλίου είναι σημαντική προϋπόθεση, όπως και η αδιαμφισβήτητη αγάπη, η παρουσία, η προβλεψιμότητα και η σταθερότητα στη συνέχεια της ζωής του παιδιού. Επιτρέπουμε τη συναισθηματική έκφραση, ενισχύουμε την ενσυναίσθηση, την ηρεμία και τον αυτοσεβασμό, έχοντας στο νου μας για πτώση των επιδόσεων, απομόνωση, παθητικοεπιθετικότητα, παρορμητισμό, υπερβολική προσκόλληση, αύξηση της έκθεσης στις οθόνες, ανασφάλεια στις σχέσεις, φόβο εγκατάλειψης ή δέσμευσης, αυξημένο άγχος, δυσκολία διατήρησης σταθερών σχέσεων, αυτό-
ενοχοποίησης, φόβο αγνώστου και έντονη θλίψη. Σε αυτές τις περιπτώσεις η βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας είναι αρκετά σημαντική.

Ιωάννα Κόπτση, PhDc HCPC IARPP
Ψυχολόγος HCPC |
Κλινική Ψυχοθεραπεύτρια |
Υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ |
Αρθρογράφος Ψυχολογίας

Κάθε άνθρωπος υιοθετεί μια μοναδική στάση απέναντι στα προβλήματά του, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει συμπτώματα, αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα που ενισχύουν τον φαύλο κύκλο της δυσκολίας του. Στη συστημική ψυχοθεραπεία, δεν εστιάζουμε μόνο στο πρόβλημα αυτό καθαυτό, αλλά διερευνούμε πώς η στάση του ατόμου απέναντι σε αυτό μπορεί να το ενισχύει ή, αντίθετα, να το αποδυναμώνει. Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει τις δυναμικές που διαμορφώνουν τη σχέση του με το πρόβλημα και να αναπτύξει νέες προοπτικές και τρόπους αντιμετώπισης, που θα του επιτρέψουν να επανακτήσει τον έλεγχο της ζωής του.

Απαντήσεις για το εν λόγω θέμα, μας έδωσε η Ψυχολόγος MSc Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Ανδρομάχη Μαυροβίτου.

Περισσότερες πληροφορίες για τη Ψυχολόγο μπορείτε να βρείτε εδώ …

Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν τη στάση ενός ατόμου απέναντι στο πρόβλημά του και πώς αυτή η στάση διαμορφώνει την ψυχολογική του κατάσταση;

«Αρχικά, είναι σημαντικό πριν ξεκινήσουμε τη κουβέντα μας να δώσουμε έναν ορισμό του προβλήματος για το οποίο θα συζητήσουμε σήμερα. Με τον όρο ”πρόβλημα” αναφέρομαι σε μια συναισθηματική κατάσταση, μια συμπεριφορά ή μια στάση, η οποία βιώνεται ως αρνητική από κάποιον άνθρωπο και χρειάζεται αλλαγή. Μιλάμε δηλαδή για πρόβλημα, όταν κάποιος θεωρεί μια κατάσταση αφενός ανεπιθύμητη και χρήζουσα αλλαγής και αφετέρου κατά βάση μεταβλητή. Μιλάω για ”πρόβλημα” μόνο αν μπορεί να λυθεί, αν δεν μπορεί να λυθεί το ονομάζω ”δυσκολία, δυσχέρεια”. Για παράδειγμα το ότι μεγαλώνουμε κάθε μέρα θεωρείται δυσκολία και όχι πρόβλημα. Ας δούμε τώρα τι περιλαμβάνουμε στους κύριους παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν τη στάση ενός ατόμου απέναντι στο πρόβλημά του. Διάφοροι ψυχολογικοί, κοινωνικοί και προσωπικοί παράγοντες συνδυάζονται με τον τρόπο που το άτομο αντιλαμβάνεται το πρόβλημά του και το πώς το διαχειρίζεται. Θα αναφερθώ σε μερικούς από αυτούς.

Αρχικά, οι προσωπικές πεποιθήσεις ενός ατόμου επηρεάζουν σημαντικά την αντίδρασή του σε ένα πρόβλημα. Αν το άτομο πιστεύει ότι έχει τον έλεγχο της κατάστασης ή ότι μπορεί να την ξεπεράσει, τότε η στάση του θα είναι πιο θετική και ενεργητική. Αντίθετα, αν πιστεύει ότι είναι ανίκανο να αντιμετωπίσει το πρόβλημα ή ότι η κατάσταση είναι αβοήθητη, η στάση του θα είναι πιο αρνητική. Επίσης, σημαντικό ρόλο στο πώς θα προσεγγίσει το πρόβλημά του διαδραματίζουν οι προηγούμενες εμπειρίες ενός ατόμου με παρόμοια προβλήματα. Αν το άτομο έχει αντιμετωπίσει επιτυχώς προβλήματα στο παρελθόν, έχει περισσότερη αυτοεκτίμηση και πίστη στις ικανότητές του, κάτι που ενισχύει την θετική του στάση. Αντίθετα, αν οι προηγούμενες εμπειρίες ήταν αρνητικές ή αν απέτυχε να βρει λύσεις, μπορεί να νιώθει απογοητευμένο ή να αναπτύξει αρνητική στάση. Άλλος ένας σημαντικός παράγοντας είναι η ύπαρξη κοινωνικού δικτύου. Η ύπαρξη υποστηρικτικού κοινωνικού δικτύου, δηλαδή η ύπαρξη οικογένειας, φίλων ή και συναδέλφων μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ασφάλειας και ενθάρρυνσης. Αν το άτομο νιώθει ότι έχει υποστήριξη, είναι πιο πιθανό να υιοθετήσει μια θετική και δραστήρια στάση. Αντίθετα, η έλλειψη υποστήριξης ή η κοινωνική απομόνωση μπορεί να αυξήσει την αίσθηση αβοηθησίας, επιδεινώνοντας την ψυχολογική του κατάσταση.

Τέλος αξίζει να αναφερθεί ο ρόλος της αυτοεκτίμησης, δηλαδή στο πώς νιώθει κάποιος για τον εαυτό του και στο ποιες είναι οι κυρίαρχες ιδέες για τον ίδιο του τον εαυτό. Το επίπεδο της αυτοεκτίμησης και η ικανότητα του ατόμου να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του επηρεάζουν επίσης την αντίδρασή του στο πρόβλημα. Άτομα με υψηλή αυτοεκτίμηση τείνουν να βλέπουν τα προβλήματα ως ευκαιρίες για μάθηση και ανάπτυξη, ενώ άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι πιο πιθανό να τα δουν ως απειλή ή αποτυχία.»

Πώς η αντίληψη ενός ατόμου για τα συμπτώματά του επηρεάζει την ένταση και
τη διάρκεια του προβλήματος που αντιμετωπίζει;

«Με τον όρο συμπτώματα νοείται μία γκάμα καταστάσεων όπως το άγχος, οι κρίσεις πανικού, οι ψυχαναγκασμοί, οι καταναγκασμοί, η απώλεια διάθεσης, τα ψυχοσωματικά συμπτώματα, οι φοβίες, οι διαταραχές ύπνου, οι διατροφικές διαταραχές κτλ. Όπως είπαμε και παραπάνω στους παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν τη στάση ενός ατόμου απέναντι στο πρόβλημά του ανήκει και η αιτιολογική του εξήγηση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να διερευνήσουμε στο που πιστεύει κάποιος ότι οφείλονται τα συμπτώματά του. Χρειάζεται να ρωτάμε κάποιον που οφείλεται το πρόβλημά του. Μέρος του προβλήματος αποτελεί συχνά και η αιτιολογική του εξήγηση. Ένα πρόβλημα μπορεί να οφείλεται σε περισσότερα προβλήματα ή κατά τη διάρκεια της συζήτησης να αποκαλυφθούν περισσότερα προβλήματα.Τι εννοώ όμως με την αιτιολογική εξήγηση;

Όταν κάποιος προσπαθεί να αιτιολογήσει το πρόβλημα του μπορεί να επικεντρώνεται σε μια εσωστρεφής ή εξωστρεφής αιτιολογία, μπορεί η περιγραφή του γύρω από το πρόβλημα να είναι γραμμική ή κυκλική, υπεύθυνη ή ανεύθυνη. Είναι διαφορετικό να πιστεύει κάποιος ότι για το πρόβλημά του οφείλεται μόνο ο ίδιος και διαφορετικό να περιλαμβάνει και άλλους παράγοντες στην εξήγησή του. Είναι διαφορετικό να πιστεύει κάποιος ότι το πρόβλημά του οφείλεται μόνο σε έναν παράγοντα και αλλιώς να το αποδίδει σε πολλούς αλληλοεμπλεκόμενους παράγοντες. Είναι διαφορετικό να θεωρεί κάποιος τον εαυτό του το μοναδικό υπεύθυνο για τη διαχείριση του προβλήματος και διαφορετικό να θεωρεί ότι δεν έχει καμία ευθύνη για το πρόβλημα. Ανάλογα με το πώς εξηγεί κάποιος το πρόβλημά του αλλάζει και η στάση του απέναντι στο πρόβλημά του.

Για παράδειγμα κάποιος, ο οποίος εστιάζει σε μια ανεύθυνη περιγραφή τείνει να θεωρεί ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα για πρόβλημά του, η δράση του μειώνεται και αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως θύμα.
Αντίστοιχα κάποιος, ο οποίος εξηγεί τα συμπτώματά του μόνο με οργανικές αιτίες δεν θεωρεί ότι μπορεί να κάνει οτιδήποτε στο περιβάλλον του για να προκαλέσει κάποια αλλαγή ενισχύοντας το αίσθημα αβοηθησίας, απελπισίας και άγχους. Τέτοιου είδους εξηγήσεις έχουν ως αποτέλεσμα συχνά την αύξηση της έντασης των συμπτωμάτων και την παράταση στη διάρκειά τους.»

Με ποιον τρόπο οι αρνητικές σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματα, όπως ο φόβος και η απογοήτευση, επηρεάζουν την ικανότητα ενός ατόμου να αναζητήσει βοήθεια ή να αλλάξει τη στάση του απέναντι στο πρόβλημά του και πώς μπορεί κάποιος να τα διαχειριστεί αποτελεσματικά;

«Τα συμπτώματα μας δημιουργούν δυσάρεστες σκέψεις και δυσάρεστες αισθήσεις. Δεν περνάμε καλά εξαιτίας τους και αυτές οι δυσάρεστες αισθήσεις οδηγούν με τη σειρά τους σε αρνητικές σκέψεις και σε δυσάρεστα συναισθήματα, όπως αυτά που αναφέρατε παραπάνω. Συχνά, υπάρχει η τάση προσπαθούμε να καταπολεμήσουμε ότι μας δημιουργεί δυσάρεστες αισθήσεις και σκέψεις. Αυτή η τάση καταπολέμησης μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην αναζήτηση βοήθειας ή στην στάση μας απέναντι στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε. Το θέμα δεν είναι να καταπολεμήσουμε, αλλά να κατανοήσουμε. Ας φανταστούμε τον εαυτό μας σαν ένα παζλ. Όλοι οι άνθρωποι είναι πολλαπλοί σαν το σύμπαν, αποτελούνται δηλαδή από πολλά κομμάτια. Τα αρνητικά συναισθήματα με τη σειρά τους αποτελούν και αυτά κομμάτια στο παζλ του εαυτού μας, συμπληρώνουν το παζλ του εαυτού μας.
”Πώς θα ολοκληρώσεις λοιπόν ένα παζλ, αν σου λείπουν κάποια κομμάτια;” Σε μια εποχή που η ”θετικότητα” των συναισθημάτων και των σκέψεων σχεδόν επιβάλλεται και αποτελεί τη κυρίαρχη εικόνα μοιάζει χρήσιμο να σταθούμε και να παρατηρήσουμε και τις πλευρές του εαυτού μας και τα συναισθήματα, τα οποία απαγορεύονται, δεν επιτρέπονται.

Το ερώτημα που γεννιέται είναι: ”Πώς θα σε μάθεις αν αγνοείς κάποιες πλευρές σου;” Μοιάζει λοιπόν πιο βοηθητικό να δούμε τα συναισθήματά μας ως πυξίδα. Ξεκινώ με τη βάση ότι πίσω από κάθε συναίσθημα υπάρχει και μια ανάγκη και σας προσκαλώ να δείτε ότι τα συναισθήματα λειτουργούν ως πυξίδα. Λειτουργώντας ως πυξίδα μας καλούν να σκεφτούμε: ”Προς τα που χρειάζεται να
στραφώ ουσιαστικά, ποιες είναι οι ανάγκες μου, ποιες είναι οι επιθυμίες μου;”

Ξεκινώντας με αυτό τον αναστοχασμό και αφού εντοπίσω μερικές από τις ανάγκες και τις επιθυμίες μπορεί να ξεκινήσει και η συζήτηση για το τι μπορώ να κάνω για να τις ικανοποιήσω, αν όχι ολοκληρωτικά, ικανοποιώντας κάποιο μέρος από αυτές. Ας πάμε τώρα στις σκέψεις. Αντίστοιχα, όσο κάποιος προσπαθεί να καταπολεμήσει κάποιες σκέψεις τόσο εκείνες εμφανίζονται και αυξάνονται.
Η λύση δεν βρίσκεται στον αγώνα εναντίον ενός αντιπάλου που δεν μπορείς να νικήσεις, αλλά στο να κάνεις τον εχθρό φίλο σου. Μοιάζει λοιπόν να αποτελεί μονόδρομος η φιλική και επιτρεπτή αντιμετώπιση των σκέψεων που δεν μου αρέσουν, ώστε σταδιακά να αποσυρθούν. Μοιάζει χρήσιμο κάποιος να αναρωτηθεί: ”Ποια η δική μου στάση απέναντι σε σκέψεις που μου προκαλούν δυσφορία;”
”Τι θα γινόταν αν φερόμουν σε αυτές τις σκέψεις πιο χαλαρά, φιλικά;”»

Υπάρχουν συγκεκριμένες τεχνικές ή στρατηγικές που βοηθούν ένα άτομο να αλλάξει τη στάση του απέναντι στα προβλήματά του και να αναπτύξει μια πιο υγιή προσέγγιση;

«Η συστημική ψυχοθεραπεία τιμά οποιοδήποτε σύμπτωμα ως μια προσπάθεια επίλυσης. Αντιμετωπίζει κάθε σύμπτωμα ως μία λύση σε μια εσωτερική ή εξωτερική σύγκρουση με κόστος τις αρνητικές επιδράσεις σε προσωπικό ή διαπροσωπικό επίπεδο. Υποστηρίζει ότι κάποιο πρόβλημα λύθηκε με το πρόβλημα που αναπτύχθηκε και ότι το σύμπτωμα έρχεται να μας βοηθήσει, όχι για να μας βλάψει.Φαίνεται λοιπόν χρήσιμο να υποδεχτούμε τα συμπτώματα ως πηγές πληροφορίας. Τα συμπτώματα είναι αυτά, τα οποία φωνάζουν ότι κάτι γίνεται λάθος, ότι κάποιες ανάγκες έχουν παραμεληθεί.Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι: ”Αν δεν ακούσεις τις ανάγκες σου, θα τις νιώσεις στο πετσί σου”. Θα έρθουν παραμορφωμένες, μεταμφιεσμένες με τη μορφή συμπτωμάτων. Πηγαίνοντας τώρα στο θέμα της αλλαγής, το πρώτο πράγμα, το οποίο είναι απαραίτητο για βοηθήσει ένα άτομο να αλλάξει τη στάση του απέναντι στο πρόβλημά του είναι να μπει σε μια διαδικασία παρατήρησης.

Να τεθούν ερωτήματα όπως για παράδειγμα:

Πώς και έχω αυτά τα συμπτώματα;

Τι είναι αυτό που τα συντηρεί;

Ποιος ο ρόλος της δικής μου στάσης στη διατήρησή τους;

Τι μηνύματα μου στέλνουν τα συμπτώματά μου;

Υπάρχουν ανάγκες που έχω παραμελήσει;

Το κλειδί, όπως ανέφερα και παραπάνω είναι να προσπαθήσω να κατανοήσω, να
προσπαθήσω να μάθω και όχι να καταπολεμήσω.»

Διεύθυνση εργασίας: Ναυάρχου Κουντουριώτου 8, 54625, Κέντρο, Θεσσαλονίκη

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6981527394, 2315154787

E-mail: mavrovitou.psy@gmail.com

Ιστοσελίδα: www.psychologist-mavrovitou.gr

Στις 14 Φεβρουαρίου του 1990. Το Voyager 1 είναι 6.000.000.000 χλμ μακριά από τη Γη, στον δρόμο για να αφήσει το ηλιακό μας σύστημα. Ο αστροφυσικός Carl Sagan πείθει την NASA να γυρίσει τον φακό του, και με ρίσκο βλάβης βγάζει την πρώτη και μοναδική φωτογραφία του πλανήτη Γη από τέτοια προοπτική.

Γράφει:

«Σκεφτείτε ξανά αυτήν την κουκκίδα. Εκεί είναι το σπίτι. Εκεί είναι το εδώ. Εκεί είμαστε εμείς. Όλοι όσοι αγαπάτε, όλοι όσοι γνωρίζετε, όσοι ποτέ ακούσατε, κάθε άνθρωπος που υπήρξε, έζησε τη ζωή του. Το σύνολο της χαράς και του πόνου μας, χιλιάδες θρησκείες, ιδεολογίες και οικονομικά δόγματα, κάθε κυνηγός και τροφοσυλλέκτης, κάθε ήρωας και δειλός, κάθε δημιουργός και καταστροφέας πολιτισμών, κάθε βασιλιάς και αγρότης, κάθε ερωτευμένο νεαρό ζευγάρι, κάθε μητέρα και πατέρας, παιδί, εφευρέτης και εξερευνητής, κάθε διδάσκαλος, κάθε διεφθαρμένος πολιτικός, κάθε «σούπερ σταρ», κάθε «ανώτατος ηγέτης», κάθε άγιος και αμαρτωλός στην ιστορία του είδους μας έζησε εκεί – σε μια κουκίδα σκόνης αιωρούμενη σε μια ηλιαχτίδα».

Σ’ αυτή την κουκίδα που γυρνάει γύρω απ’ τον εαυτό της, σε τροχιά γύρω απ’ τον ήλιο, σ’ έναν γαλαξία που περιστρέφεται γύρω από μια μαύρη τρύπα, καθ’ οδόν για το πουθενά, αγχώνομαι αν φαίνεται πως το δεξί αυτί μου είναι πιο ψηλά απ’ τ’ αριστερό. 

Ποιο είναι το νόημα της ζωής μας, και τι σχέση έχει μ’ αυτό ο θάνατος;

Στο Cityvibes.gr «φιλοξενείται» ο Γιάννης Θεοχαρίδης, Ψυχολόγος – Υπαρξιακός Ανθρωπιστικός Ψυχοθεραπευτής (BSc, MA).

«Δεν είναι εύκολο να αγγίξεις ένα τόσο βαθύ θέμα όπως ο θάνατος και το νόημα της ζωής και να αποφύγεις τους πλατειασμούς και την φιλοσοφία. Αλλά για να προσπαθήσω, με απλότητα και συντομία. 

Ο Θεός ή η φύση, ανάλογα με το γούστο της καθεμιάς, μας άφησε ένα αναλυτικό μυαλό, που συνεχώς επεξεργάζεται, φτιάχνει ερωτήσεις και ψάχνει απαντήσεις. Το να ρωτάμε ”γιατί” είναι η φυσική μας κατάσταση, η πρώτη παιδική μας γλώσσα. Πως απαντάμε σαν ενήλικες όμως στις ερωτήσεις ”γιατί είμαι εδώ, σ’ αυτόν τον κόσμο; Τι να κάνω με τη ζωή μου; Ποιο είναι το νόημα του πράγματος; Πως γεμίζει αυτό το κενό μέσα μου;” Χιουμοριστικά και προβοκατόρικα θα έλεγα ”σόρρυ, κατασκευαστικό λάθος. 

Με λίγη περισσότερη σοβαρότητα, το δεδομένο του θανάτου μας και το νόημα της ζωής μας είναι συνυφασμένα μεταξύ τους. Εξηγώντας:

Ερχόμαστε στην θεραπεία κουβαλώντας τις ιδέες μας, τις προκαταλήψεις μας, τις προσδοκίες των άλλων αλλά και τις δικιές μας. Το άγχος μας καταβάλλει, ψάχνουμε την σωστή απάντηση στην κρίσιμη ερώτηση. Να μείνω ή να φύγω; Να αλλάξω δουλειά, χώρα, σύντροφο; Ψάχνουμε σιγουριά, ανακούφιση, και συχνά κάτι ακόμη: Να πετάξουμε από πάνω μας την ευθύνη του να διαλέξουμε, γιατί μπορεί να διαλέξουμε λάθος, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πως κάποιος άλλος θα διαλέξει για ‘μας. Ίσως οι γονείς μας, ίσως η κοινωνία που καθορίζει τι είναι και δεν είναι ”κανονικό”, ίσως ακόμη και η τύχη.

Αναζητώντας την σωστή απάντηση όμως χάνουμε το νόημα, και το νόημα της ζωής μας είναι με πολύ απλά λόγια το εξής:

Δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο και ακόμη και το αφηρημένο είναι διαφορετικό για τον καθένα. 

Φαίνεται να υπάρχει η αρχή του νήματος στο ότι το νόημα τείνει να προκύπτει μέσα μας, σαν ένα αίσθημα πληρότητας, σε στιγμές και όχι απαραίτητα με διάρκεια, όταν  επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ζήσει την ζωή που έχει, αφήνοντας κάπως την εμμονική προσπάθεια να την καταλάβει αλλά κυρίως να την ελέγξει. Στο ταξίδι να ξανα-ανακαλύψουμε ποιοι ήμαστε μπορούμε να βρούμε μέσα μας  απαντήσεις για το ποια είναι τα πράγματα που μας γεμίζουν. Ίσως στενές και αυθεντικές σχέσεις, δημιουργικότητα, μουσική, ταξίδια, ένα χαζό ανέκδοτο, η γεύση μιας καινούριας μπύρας, ένα καλό βιβλίο, να κάνεις κάτι που σου φάνταζε αδύνατο ή δύσκολο, λίγο δροσερό νερό μετά από μια σκληρή δουλειά, ένα καλό φαγητό όταν πεινάς, το πάθος για την εργασία μας, η αγάπη για τον σύντροφό ή τα παιδιά μας. Πάνω απ’ όλα όμως, η παραίτηση από την προσδοκία πως το νόημα θα είναι κάτι μαγικό, μυστικιστικό, που όταν το βρω όλα θα κάτσουν στη θέση τους, θα μπουν σε μια σειρά. Το νόημα δεν βρίσκεται στο τέλος του δρόμου και την κατάκτηση του αντικείμενου του πόθου μας, ανακαλύπτεται/βρίσκεται στην διαδρομή και την διαδικασία. Δεν είναι το αποτέλεσμα, είναι ο τρόπος, και το πως δίνουμε στον εαυτό μας την άδεια να ζήσει τώρα και εδώ, χωρίς να περιμένει το πράγμα που πρώτα πρέπει να γίνει για να είμαστε μετά καλά.»

Πως μπορεί η επίγνωση του θανάτου μας να μας βοηθήσει στην αναζήτηση του νοήματος;

«Όταν τα φώτα χαμηλώνουν παρατηρείς τόσα περισσότερα αστέρια, γράφει στο βιβλίο του ”Αυτό ήταν η ζωή; Τότε άλλη μια φορά!” ο Γιάλομ. Όταν η ένταση, οι υποχρεώσεις, η επείγουσα καθημερινότητα, μπαίνουν σε προοπτική, τότε βρίσκουν ευκαιρία να βγουν μπροστά οι δυστυχώς κάπως αδιάκριτες αλλά ουσιώδεις γεύσεις της ζωής. Ο Heidegger έγραφε ”since I was bourn I started to decay, now nothing ever ever goes my way”. Ή οι Placebo, μπορεί να μπερδεύομαι. Ο Frankl συνέχιζε πως η επίγνωση του θανάτου μπορεί να εμποτίσει τη ζωή με μια αίσθηση αμεσότητας για να την ζήσουμε.

Η πραγματικότητα του θανάτου μας καταστρέφει, η ιδέα του όμως μπορεί να μας σώσει. Memento mori έλεγαν και οι Ρωμαίοι. Θεραπευτικά μιλώντας, το μυαλό μας είναι συνήθως καλά μονωμένο ενάντια στον δεδομένο θάνατό μας, και το αδιανόητο άγχος που θα ζούσαμε αν κάθε μέρα και κάθε στιγμή ήμασταν σε τριβή με την θνητότητα, χωρίς την λειτουργική ψευδαίσθηση πως ο θάνατος είναι κάτι που το παθαίνουν άλλοι. Αυτό το πέπλο προστασίας μπορεί να γίνει πιο λεπτό στις στιγμές που ο θάνατος μας ακουμπά. Ίσως κάποιο γνωστό μας πρόσωπο, κάποιος συγγενής, ίσως μια δικιά μας εμπειρία, μια ασθένεια, μπορούν να μας φέρουν, συνήθως για λίγο, πιο κοντά με το υπαρξιακό άγχος του θανάτου. 

Στην δουλειά που έχει κάνει ο Ψυχίατρος και Ψυχοθεραπευτής Ίρβιν Γιάλομ με καρκινοπαθείς στο τελευταίο στάδιο της ασθένειας, παρατήρησε πως η αντιμετώπιση του επερχόμενου τέλους με ευθύτητα και αυθεντικότητα, μέσα στο θεραπευτικό πλαίσιο, μπορεί να φέρει ουσιαστική προσωπική ανάπτυξη με πολλούς τρόπους. Προτεραιοποίηση του ποιες σχέσεις ή εμπειρίες είναι πραγματικά σημαντικές για ‘μας, εμβάθυνση των συνδέσεών μας με ανθρώπους μπροστά στη μοναχικότητα του θανάτου (ο θάνατος είναι κάτι που πρέπει να κάνουμε μόνοι), ανάληψη ευθύνης των πραγμάτων που μας αναλογούν και αποδοχή πως δεν ελέγχουμε τον άνεμο, μόνο την θέση των πανιών. Για το τέλος κράτησα την σκοπιμότητα, τις πράξεις με πρόθεση. Σωστές επιλογές μπορεί να μην υπάρχουν, ότι και να κάνουμε κάτι θα μετανιώσουμε έγραφε ο Kierkegard. Μένει σ’ εμάς όμως να ”βάζουμε πλάτη” σ’ ό,τι διαλέγουμε, να αλλάζουμε αν αυτό είναι απαραίτητο. Να προσαρμοζόμαστε στα αδιαπραγμάτευτα δεδομένα της ζωής, με θάρρος, χαρακτήρα, αυθεντικότητα και ίσως και μια σκανδαλιάρικη αίσθηση του παραλόγου που έλεγε ο Camus. Όλοι μας κάποια στιγμή, θα πεθάνετε…»

Πως αντιμετωπίζονται αυτά μέσα στην ψυχοθεραπεία;

«Δεν υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή για τον τρόπο αντιμετώπισης της αίσθησης απώλειας νοήματος και του φόβου του θανάτου, αλλά υπάρχουν κατευθύνσεις.  Αν διάλεγα μια κοινή συνισταμένη θα ήταν να πάμε εμπρόθετα στα μέρη που φοβόμαστε, να πάμε εκεί εθελοντικά, με τον ρυθμό και την ένταση που αντέχουμε. Η ψυχοθεραπεία και πόσο μάλλον η υπαρξιακή ψυχοθεραπεία δεν μπορεί να βρει αντικειμενικές λύσεις σε υποκειμενικά προβλήματα, γιατί απλά δεν πιστεύει σ’ αυτές. Δεν υπάρχουν. Ειδικά όταν μιλάμε για δυνάμεις της φύσης όπως τα υπαρξιακά δεδομένα (ο  θάνατος, η απουσία αντικειμενικού νοήματος, η αίσθηση της απομόνωσης, και το ζήτημα της ελευθερίας και των επιλογών). Μέσα από την κατανόηση του τι πάει να πει να είσαι άνθρωπος, και να τραβάς τα ζόρια που αντιστοιχούν στην ανθρώπινη φυλή, προσπαθούμε να τα βρούμε με την αβεβαιότητα σαν ανθρώπινη κατάσταση, να δώσουμε χώρο και χρόνο στα συναισθήματα που απαιτούν να ανέβουν στη σκηνή, να δούμε τα τέρατά μας στα μάτια, να τους βγάλουμε ονόματα, να πιούμε έναν καφέ μαζί ίσως. Τότε όταν κάτσει η σκόνη, όταν ο τρόμος κάτω απ’ το κρεβάτι γίνει Βαγγέλης και η φρίκη στην ντουλάπα γίνει Ασπασία, τότε ίσως η ζωή μας δεν κυριαρχείται από πανικοβλημένες προσπάθειες να αποφύγουμε τους φόβους μας, και να μπορούμε με νηφαλιότητα να διαπραγματευτούμε τι να κάνουμε μ΄αυτά τα λεμόνια.»

Θεοχαρίδης Γιάννης

Ψυχολόγος, BSc, MA University of Sheffield, UK

Υπαρξιακός Ανθρωπιστικός Ψυχοθεραπευτής I.T.

Existential Humanistic Institute, San Francisco, California

Κασσάνδρου 91, 6974734228, Giannistheocharidis.gr

Ο τοκετός στο σπίτι αποτελεί μια επιλογή που όλο και περισσότερες γυναίκες εξερευνούν, αναζητώντας μια πιο φυσική και εξατομικευμένη εμπειρία γέννας. Παρόλο που παραμένει ένα θέμα που συχνά εγείρει ερωτήματα και αντιπαραθέσεις, πολλές μητέρες που τον επιλέγουν μιλούν για μια βαθιά ενδυναμωτική διαδικασία. Στη σημερινή συνέντευξη, θα συζητήσουμε με την Ελένη Χαριτοπούλου, ανεξάρτητη μαία και ψυχολόγο, η οποία θα μοιραστεί την εμπειρία και τις γνώσεις της γύρω από τον τοκετό στο σπίτι, τις προκλήσεις αλλά και τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει.

Η Ελένη Χαριτοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1985. Αποφοίτησε από το τμήμα Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. το 2008 και είναι κάτοχος άδειας ασκήσεως επαγγέλματος ψυχολόγου. Έκτοτε εργάστηκε ως ελεύθερη επαγγελματίας διατηρώντας το γραφείο της στην πόλη της Θεσ/νίκης. Το 2018, ούσα και η ίδια πλέον μητέρα δύο παιδιών, έπειτα από τη συμμετοχή της στις κατατακτήριες εξετάσεις, κατατάχθηκε στο τμήμα μαιευτικής του ΑΤΕΙΘ από όπου αποφοίτησε το 2022. Είναι κάτοχος άδειας ασκήσεως επαγγέλματος μαίας και διατηρεί το προσωπικό της γραφείο στην περιοχή της Επανομής. Με γνώμονα την εξατομικευμένη προσέγγιση, παρέχει υψηλού επιπέδου και επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα και συμβουλευτική στην έγκυο, την επίτοκο και τη λεχωίδα. Έχοντας γεννήσει και η ίδια τα τρία παιδιά της στο σπίτι με μαίες, αναγνωρίζει το μεγαλείο του φυσιολογικού τοκετού, τη δύναμη της γυναίκας που γεννάει και στόχος της είναι τα μωρά να παίρνουν την πρώτη τους ανάσα σε ένα περιβάλλον ασφάλειας, αγάπης και σεβασμού.

Ποια είναι τα βασικά ψυχολογικά οφέλη για τη μητέρα όταν επιλέγει να γεννήσει στο σπίτι, σε σύγκριση με ένα μαιευτήριο;

«Όταν μιλάμε για τοκετό στο σπίτι, πάντα αναφερόμαστε σε υγιείς γυναίκες που κυοφορούν υγιή έμβρυα σε μία εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές. Επομένως, το πιο σημαντικό ίσως από όλα είναι το γεγονός, ότι η γυναίκα θα βιώσει τη γέννα της ως φυσική συνέχεια της σύλληψης και της εγκυμοσύνης και όχι ιατρικοποιημένα σαν να είναι άρρωστη που χρειάζεται νοσηλεία. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα υποστεί παρεμβάσεις στο σώμα της, δεν θα λάβει φάρμακα που επιταχύνουν τη διαδικασία του τοκετού και η δύναμη της γέννησης ουσιαστικά επιστρέφει στην ίδια τη γυναίκα, η οποία αποφασίζει πώς θέλει να γεννήσει και ποιους θέλει να έχει δίπλα της. Επίσης, στον κατ’οίκον τοκετό, κανείς δεν διακόπτει την πρώτη επαφή της μητέρας με το μωρό της, το οποίο αμέσως μετά την γέννα τοποθετείται στην αγκαλιά της και παραμένει εκεί βοηθώντας το έτσι να ρυθμίσει καλύτερα τη θερμοκρασία του σώματός του, την αναπνοή του και να θηλάσει για πρώτη φορά. Το ότι δεν επεμβαίνει και δεν διακόπτει κανείς αυτές τις πρώτες ώρες γνωριμίας της μητέρας με το νεογέννητο και αντίστροφα, είναι εξαιρετικής σημασίας για την δημιουργία του δεσμού ανάμεσά τους. Με τον τρόπο αυτό γίνεται η γέννα μια ενδυναμωτική εμπειρία για τη μητέρα δίνοντάς της τα καλύτερα εφόδια για την είσοδο στη μητρότητα.»

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες ανησυχίες ή φόβοι που εκφράζουν οι γυναίκες σχετικά με τον τοκετό στο σπίτι και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν;

«Αυτό που πολλές φορές απασχολεί τις γυναίκες, όταν σκέφτονται την επιλογή τους να γεννήσουν στο σπίτι, είναι το τι θα συμβεί αν παρουσιαστεί κάποια επιπλοκή. Αυτό αντιμετωπίζεται με την πλήρη ενημέρωση του ζευγαριού από την μαιευτική ομάδα. Λαμβάνουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να κατανοήσουν ποιες καταστάσεις αντιμετωπίζονται στο σπίτι και σε ποιες περιπτώσεις θα χρειαστεί να γίνει μεταφορά σε δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτικό μαιευτήριο.

Κάτι άλλο που ρωτάνε συχνά είναι το αν θα μπορέσουν να διαχειριστούν τον πόνο χωρίς περιοχική αναισθησία. Το γεγονός ότι στον τοκετό στο σπίτι δεν χρησιμοποιούνται φάρμακα για επίσπευση του τοκετού, έχει σαν αποτέλεσμα οι συστολές ή αλλιώς τα «κύματα» της μήτρας, να έχουν πάντα κάποια λεπτά απόσταση το ένα από το άλλο και να είναι γενικά πιο διαχειρίσιμα. Επίσης, η κινητικότητα της μητέρας, η εναλλαγή θέσεων και στάσεων ώστε η ίδια η γυναίκα να βρει τη θέση που την βολεύει καλύτερα, της παρέχει ανακούφιση και συμβάλει στην εξέλιξη της γέννας. Επίσης στο σπίτι εφαρμόζουμε και άλλες τεχνικές ανακούφισης όπως οι μαλάξεις (μασάζ) ή τα TENS. Βεβαίως έχουμε πάντα και την επιλογή της χρήσης νερού με την πισίνα τοκετού για τις γυναίκες που το επιθυμούν.

Τέλος, πολλοί είναι εκείνοι που δεν γνωρίζουν τη διαδικασία που γίνεται σχετικά με την δήλωση νεογνού. Ενημερώνουμε λοιπόν τους γονείς, πως οι μαίες που παρίστανται στον τοκετό, αναλαμβάνουν να συμπληρώσουν τη δήλωση γέννησης και τους δίνουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα ώστε να δηλωθεί το νεογνό στον αντίστοιχο Δήμο και να λάβουν οι ίδιοι το επίδομα τοκετού στο σπίτι, το οποίο αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα ορίζεται στα 900 ευρώ.»

Ποιοι παράγοντες είναι σημαντικοί για να διασφαλιστεί ότι ο τοκετός στο σπίτι είναι μια ασφαλής επιλογή για τη μητέρα και το μωρό;

«Για να διασφαλιστεί πως ο τοκετός στο σπίτι είναι μια ασφαλής επιλογή για την μητέρα και το μωρό της, αρχικά θα πρέπει η μαιευτική ομάδα να έχει την κατάλληλη εκπαίδευση, εμπειρία και εξοπλισμό για να τον αναλάβει. Επίσης, η μαιευτική ομάδα, αφού θα καταγράψει το πλήρες ιστορικό της γυναίκας και εφόσον έχει επισκεφτεί το σπίτι στο οποίο επιθυμεί να πραγματοποιηθεί ο τοκετός, θα πρέπει να αποφασίσει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για να μπορέσει η συγκεκριμένη γυναίκα να γεννήσει στο σπίτι και αν όχι να την ενημερώσει για τις επιλογές της. Τέλος, πάντα έχει προαποφασιστεί πoιο θα είναι το πλάνο Β και σε ποιες περιπτώσεις ενεργοποιείται καθώς κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι ένας τοκετός που θα ξεκινήσει στο σπίτι, θα ολοκληρωθεί στο σπίτι.»

Πώς μπορεί ο σύντροφος ή το υποστηρικτικό περιβάλλον της μητέρας να συμβάλλει θετικά στην εμπειρία του τοκετού στο σπίτι;

«Η γέννα στο σπίτι αφορά τόσο τη γυναίκα όσο και το σύντροφό της. Είναι καλό λοιπόν να συμμετέχουν εξίσου και οι δύο στις προγεννητικές συναντήσεις με τη μαιευτική ομάδα, να λαμβάνουν τις γνώσεις που χρειάζονται και να λύνουν όποιες απορίες προκύψουν. Η ενεργή συμμετοχή του συντρόφου, δημιουργεί θετικά συναισθήματα στη γυναίκα και λειτουργεί ευεργετικά για τη σχέση τους. Η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός στο σώμα της γυναίκας και η υποστήριξή της την ώρα της γέννας, της δίνει τα εφόδια που χρειάζεται για να έχει μια θετική εμπειρία τοκετού. Το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον αν επιθυμεί να λειτουργήσει βοηθητικά, καλό θα ήταν να ακούσει και να σεβαστεί τις αποφάσεις του ζευγαριού και εφόσον μπορεί να παρέχει βοήθεια αν και όπου τους ζητηθεί.»

Υπάρχουν συγκεκριμένες ψυχολογικές τεχνικές ή προετοιμασίες που μπορεί να ακολουθήσει μια γυναίκα για να νιώσει πιο ήρεμη και έτοιμη για τον τοκετό στο σπίτι;

«Για να νιώθει ήρεμη μια γυναίκα που γεννάει στο σπίτι, δεν χρειάζεται κάποια συγκεκριμένη ψυχολογική τεχνική ή προετοιμασία πέρα από τις συναντήσεις της με τη μαιευτική της ομάδα. Όταν ξεκινήσει ο τοκετός, η παραμονή στο ιδιωτικό, οικείο και ζεστό περιβάλλον του σπιτιού της, μαζί με τους ανθρώπους που εκείνη έχει επιλέξει να βρίσκονται εκεί, ο χαμηλός φωτισμός και τα μειωμένα ερεθίσματα, ήδη λειτουργούν καθησυχαστικά. Ωστόσο, όταν μία γυναίκα το επιθυμεί, μπορεί πάντα να εκπαιδευτεί σε τεχνικές χαλάρωσης και οραματισμού (όπως π.χ. hypnobirthing) που είναι βοηθητικές όπου και αν έχει επιλέξει να γεννήσει.»

Η ρεφλεξολογία είναι μια εναλλακτική θεραπευτική μέθοδος που βασίζεται στην εφαρμογή πίεσης σε συγκεκριμένα σημεία των ποδιών, των χεριών και των αυτιών, τα οποία θεωρείται ότι αντιστοιχούν σε διάφορα όργανα και συστήματα του σώματος. Μέσω της διέγερσης αυτών των σημείων, επιδιώκεται η εξισορρόπηση της ενέργειας, η βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος και η ενίσχυση της φυσικής ικανότητας του οργανισμού για αυτοΐαση.

Στο Cityvibes.gr μίλησε ο Ρεφλεξολόγος Άκης Πολυζωίδης, ο οποίος μοιράστηκε τις γνώσεις του για τη συγκεκριμένη θεραπευτική μέθοδο.

«Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και έζησα στο εξωτερικό ως Αυστραλός υπήκοος. Η σχέση και η επαφή μου με τις εναλλακτικές θεραπείες ξεκίνησε μετά τη θεραπεία ενός προσωπικού μου προβλήματος, που με έκανε να δω την ολιστική προσέγγιση της θεραπείας με άλλο μάτι. Σπούδασα επαγγελματική Ρεφλεξολογία, αλλά η αγάπη για γνώση και η έρευνα γύρω από τις εναλλακτικές θεραπείες δεν σταματά ποτέ, συνέχεια μαθαίνεις καινούργια πράγματα – τεχνικές και αποκτάς εμπειρίες από το πιο απλό και καθημερινό περιστατικό. Το συναίσθημα του να προσφέρεις στον συνάνθρωπο είναι βαθιά ικανοποιητικό και γεμάτο νόημα. Δημιουργεί μια αίσθηση χαράς, πληρότητας και σύνδεσης με τους άλλους. Συνέχισα τις σπουδές μου στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική, Χαρακτηρολογία, Βεντούζες και Βεντούζες για παιδιά. Έχω τη χαρά να παρέχω τις υπηρεσίες μου σε έναν όμορφο και ζεστό χώρο, το ”Ρεφλεξολογία + αυτοΐαση”, που βρίσκεται στην οδό Ελύτη 2, στα Μετέωρα Πολίχνης στη Θεσσαλονίκη.»

Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς είναι η ρεφλεξολογία και πώς λειτουργεί
στο σώμα;

«Ρεφλεξολογία είναι η τεχνική που εφαρμόζεται με ειδικές πιέσεις και φυσικούς χειρισμούς σε συγκεκριμένα αντανακλαστικά σημεία στα πέλματα, στις παλάμες και στα αυτιά. Σκοπός της είναι να προάγει τη φυσική αυτοθεραπεία του οργανισμού βελτιώνοντας τη συνολική ευεξία. Η ρεφλεξολογία λειτουργεί στο σώμα μας μέσο του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Υπάρχουν απολήξεις νεύρων σε όλο το σώμα που με τις κατάλληλες πιέσεις διεγείρονται και επηρεάζουν όργανα, σημεία και μέλη του οργανισμού. Ο ρεφλεξολόγος εκπαιδεύεται με σκοπό να αναγνωρίζει τα ανακλαστικά σημεία και να προκαλεί ευεργετική αντίδραση που μπορεί να χαρίσει ευεξία και αποσυμφόρηση των αντίστοιχων οργάνων και περιοχών. Ο ρεφλεξολόγος δεν είναι γιατρός, δεν παρεμβαίνει σε παθήσεις, δεν χορηγεί –
τροποποιεί ή προτείνει φαρμακευτική αγωγή. Η ρεφλεξολογία μπορεί να συνδυαστεί με οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική θεραπεία ή με την κλασική ιατρική. Συνήθως ενισχύεται το αποτέλεσμα όσον αφορά τον χρόνο αποθεραπείας.»

Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες παθήσεις ή καταστάσεις για τις οποίες έρχονται
οι άνθρωποι σε εσάς;

«Οι πιο συνηθισμένες επισκέψεις σε ένα ρεφλεξολόγο έχουν να κάνουν με τη βοήθεια σωματικών και συναισθηματικών θεμάτων, κυρίως όταν επιθυμούν μια φυσική ή συμπληρωματική προσέγγιση για τη διαχείριση των συμπτωμάτων τους.

Οι πιο συνηθισμένες καταστάσεις για τις οποίες έρχονται είναι:

• Μυοσκελετικοί Πόνοι : Πόνοι στη μέση, στους ώμους, τον αυχένα και τις
  αρθρώσεις είναι συχνές αιτίες επίσκεψης. Η πίεση στα αντανακλαστικά
  σημεία μπορεί να μειώσει την ένταση και τον πόνο.
• Προβλήματα Κυκλοφορίας : Άτομα με κρύα άκρα, οίδημα ή κακή
  κυκλοφορία συχνά ωφελούνται, καθώς η ρεφλεξολογία ενισχύει τη ροή
  αίματος και λέμφου.
• Χρόνιες Παθήσεις : Άτομα με χρόνιες καταστάσεις όπως αρθρίτιδα,
  ινομυαλγία ή λύκο έρχονται για να μειώσουν τα συμπτώματα πόνου και
  κόπωσης. Η ρεφλεξολογία λειτουργεί ως συμπληρωματική πρακτική, όχι ως υποκατάστατο ιατρικής φροντίδας, αλλά βοηθά πολλούς να βελτιώσουν τη γενική τους ευεξία και την ποιότητα ζωής τους.
• Στρες και Άγχος : Το στρες είναι ίσως ο πιο συνηθισμένος λόγος. Οι
  άνθρωποι αναζητούν χαλάρωση, μείωση της νευρικότητας και καλύτερη
  διαχείριση της συναισθηματικής πίεσης.
• Πονοκέφαλοι και Ημικρανίες : Η ρεφλεξολογία μπορεί να βοηθήσει στη
  χαλάρωση των μυών του αυχένα και στη βελτίωση της κυκλοφορίας, κάτι
  που συχνά ανακουφίζει από πονοκεφάλους και ημικρανίες.
• Πεπτικές Διαταραχές : Πολλοί έρχονται για θέματα όπως φούσκωμα,
  δυσκοιλιότητα, ευερέθιστο έντερο ή άλλες πεπτικές ενοχλήσεις. Η πίεση
  σε συγκεκριμένα σημεία μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του πεπτικού
  συστήματος.
• Ορμονικές Ανισορροπίες : Ειδικά γυναίκες που αντιμετωπίζουν πόνους
  περιόδου, συμπτώματα εμμηνόπαυσης ή προβλήματα γονιμότητας
  βρίσκουν ανακούφιση μέσω της ρεφλεξολογίας.»

Πως πραγματοποιείται μια συνεδρία ρεφλεξολογίας, πρέπει να πονάει ο δέκτης και πως θα
νιώθει μετά;

«Μια τυπική συνεδρία είναι περίπου 30 λεπτά και ξεκινά με την λήψη ιστορικού υγείας και συμβουλές για την υγεία και τον τρόπο ζωής σας. Ο ρεφλεξολόγος θα χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες για να προσαρμόσει το πρωτόκολλο ρεφλεξολογίας. Στη συνέχεια, θα αφαιρεθούν τα παπούτσια και οι κάλτσες και θα καθίσουν άνετα σε μια καρέκλα που ξαπλώνει. Ο ρεφλεξολόγος θα αξιολογήσει τα
πόδια και θα τονώσει διάφορα σημεία για να εντοπίσει περιοχές αντανάκλασης. Κάποιες χαλαρωτικές κινήσεις θα χρησιμοποιηθούν στην αρχή για την καλύτερη προσέγγιση του δέκτη. Στη συνέχεια εφαρμόζονται ειδικές πιέσεις στα πέλματα χρησιμοποιώντας τεχνικές ρεφλεξολογίας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κηραλοιφή ή κρέμα σώματος. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν κάποια ξύλινα εργαλεία. Εφαρμόζοντας τη ρεφλεξολογία θα δράσουμε σε αντανακλαστικές περιοχές για την
ανακούφιση και την εξισορρόπηση αυτών όπως και ολόκληρου του οργανισμού. Η ρεφλεξολογία δεν πρέπει να είναι επώδυνη. Ο δέκτης αν αισθανθεί δυσφορία πρέπει να χαλαρώσουμε την πίεση που ασκούμε. Θα πρέπει να εργαστούμε με τόση πίεση ώστε να είναι αποδεκτή. Ορισμένες περιοχές μπορεί να είναι επώδυνες σχετικά και θα χρειαστεί να περάσουμε επιπλέον χρόνο σε αυτά τα σημεία. Ο πόνος
θα πρέπει να μειώνεται σταδιακά με την πίεση. Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται ήρεμοι και χαλαροί μετά από μια συνεδρία ρεφλεξολογίας. Περιστασιακά, μερικοί άνθρωποι αισθάνονται υπνηλία και μεταβολές της διάθεσης. Είναι φυσιολογικό καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να εξισορροπήσει. Τα συμπτώματα διαρκούν λίγη ώρα και μετά ηρεμούν. Μπορεί να θεωρηθεί σαν μία ένδειξη σωστής εφαρμογής της ρεφλεξολογίας και αυτή την αντίδραση την ονομάζουμε θεραπευτική κρίση.»

Πώς επιλέγετε τα σημεία πίεσης κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας και πώς
καταλαβαίνετε τι χρειάζεται το κάθε άτομο;

«Η επιλογή των σημείων πίεσης στη ρεφλεξολογία βασίζεται στη χαρτογράφηση του
σώματος μέσω των πελμάτων όπου κάθε σημείο αντιστοιχεί σε ένα όργανο ή
σύστημα του σώματος. Ο ρεφλεξολόγος χρησιμοποιεί τόσο την τεχνική του όσο και
την παρατήρηση για να καθορίσει τις ανάγκες του κάθε ατόμου.

Πώς επιλέγονται τα σημεία πίεσης:

• Συζήτηση με τον πελάτη: Η συνεδρία ξεκινά με ερωτήσεις για το ιστορικό υγείας,
  τις ανάγκες και τα συμπτώματα που βιώνει ο πελάτης.
• Παρατήρηση: Ο ρεφλεξολόγος μπορεί να παρατηρήσει την υφή, τη θερμοκρασία
  ή την ευαισθησία συγκεκριμένων περιοχών στο πέλμα.
• Αίσθηση του σώματος: Κατά τη διάρκεια της πίεσης, ο ρεφλεξολόγος ελέγχει για
  ευαίσθητα ή σκληρά σημεία που μπορεί να υποδεικνύουν ανισορροπία σε
  συγκεκριμένα όργανα ή συστήματα.
  Πώς καταλαβαίνει τι χρειάζεται το κάθε άτομο:
• Ανταπόκριση του σώματος: Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, η ανταπόκριση του
  πελάτη, όπως χαλάρωση ή ευαισθησία σε ορισμένα σημεία, δίνει ενδείξεις για την
  κατάστασή του.
• Εμπειρία και εκπαίδευση: Ο ρεφλεξολόγος έχει εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει
  σημάδια ανισορροπίας από τα αντανακλαστικά σημεία.
• Συνολική εικόνα: Ο ρεφλεξολόγος συνδυάζει τις πληροφορίες από την
  παρατήρηση, την αίσθηση και τη συνομιλία με τον πελάτη για να του προσφέρει
  μια εξατομικευμένη προσέγγιση.

Τι συμβουλές θα δίνατε σε κάποιον που σκέφτεται να ξεκινήσει ρεφλεξολογία,
αλλά είναι επιφυλακτικός ή δεν είναι σίγουρος;

Για κάποιον που σκέφτεται να ξεκινήσει συνεδρίες ρεφλεξολογίας αλλά έχει
αμφιβολίες, οι παρακάτω συμβουλές μπορούν να τον βοηθήσουν να νιώσει πιο
σίγουρος:

• Ενημερωθείτε για τη ρεφλεξολογία. Διαβάστε για το τι είναι, πώς λειτουργεί
  και τι μπορείτε να περιμένετε από μια συνεδρία. Κατανοήστε ότι είναι μια
  συμπληρωματική μέθοδος που βοηθά στη χαλάρωση και στη βελτίωση της
  ευεξίας, αλλά δεν αντικαθιστά την ιατρική περίθαλψη.
• Επιλέξτε έναν εξειδικευμένο επαγγελματία. Αναζητήστε έναν πιστοποιημένο
  ρεφλεξολόγο με εμπειρία και καλές κριτικές. Μπορείτε να ζητήσετε
  συστάσεις από φίλους ή γνωστούς που έχουν δοκιμάσει τη ρεφλεξολογία.
• Ξεκινήστε με μια δοκιμαστική συνεδρία. Δεν είναι απαραίτητο να
  δεσμευτείτε από την αρχή για πολλές συνεδρίες. Μετά τη συνεδρία, δώστε
  χρόνο στον εαυτό σας να αξιολογήσει πώς αισθάνεστε.
• Συζητήστε τις ανησυχίες σας, μοιραστείτε τις σκέψεις και τις επιφυλάξεις
  σας με τον ρεφλεξολόγο πριν ξεκινήσετε. Θα σας εξηγήσει τη διαδικασία και
  θα απαντήσει στις ερωτήσεις σας.
• Ξεκαθαρίστε τους στόχους σας, σκεφτείτε τι θέλετε να πετύχετε με τη
  ρεφλεξολογία (π.χ., χαλάρωση, μείωση του άγχους, καλύτερη ποιότητα
  ύπνου). Όταν έχετε μια σαφή εικόνα για το τι θέλετε, θα είναι πιο εύκολο να
  αποφασίσετε.
• Μην έχετε προσδοκίες για άμεσα αποτελέσματα. Η ρεφλεξολογία
  λειτουργεί σταδιακά. Μερικοί άνθρωποι νιώθουν βελτίωση από την πρώτη
  συνεδρία, ενώ άλλοι χρειάζονται περισσότερες.
• Ακούστε το σώμα σας, εάν μετά από μια συνεδρία νιώσετε πιο ήρεμοι ή
  χαλαροί, αυτό είναι ένα καλό σημάδι. Εμπιστευτείτε τα σημάδια που σας
  δίνει το σώμα σας.

Πολυζωίδης Άκης

Ρεφλεξολογία + Aυτοΐαση

Ελύτη 2 Πολίχνη – Μετέωρα 56532

2310 635444

6972619844

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν αναδειχθεί ως αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, επηρεάζοντας βαθιά την ψυχολογία και τη συναισθηματική μας κατάσταση. Από τη μία πλευρά, προσφέρουν δυνατότητες επικοινωνίας, ενημέρωσης και αυτοέκφρασης, ενώ από την άλλη, η υπερβολική χρήση τους μπορεί να συνδεθεί με αυξημένο άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και φαινόμενα όπως η κοινωνική σύγκριση και η εξάρτηση. Η κατανόηση της επίδρασής τους είναι ουσιαστική για την υιοθέτηση μιας πιο υγιούς και ισορροπημένης σχέσης με τον ψηφιακό κόσμο.

Στο Cityvibes.gr μίλησε για το εν λόγω θέμα ο Μιχάλης Κότικας, πιστοποιημένος Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής και εκπαιδευμένος Υπνοθεραπευτής.

Ποιο ρόλο παίζουν τα κοινωνικά μέσα στη διαμόρφωση της αντίληψης των ανθρώπων για
την κοινωνία και την πολιτική;

«Τα κοινωνικά μέσα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αντίληψης των
ανθρώπων για την κοινωνία και την πολιτική, επηρεάζοντας τη σκέψη, τα συναισθήματα και τη
συμπεριφορά τους μέσα από διάφορους ψυχολογικούς μηχανισμούς. Ο τρόπος με τον οποίο
φιλτράρεται η πληροφορία μέσω των αλγορίθμων οδηγεί συχνά στο φαινόμενο της ηχούς
(echo chamber), όπου οι χρήστες εκτίθενται κυρίως σε απόψεις που συμφωνούν με τις ήδη
υπάρχουσες πεποιθήσεις τους. Αυτό περιορίζει την κριτική σκέψη και ενισχύει τις απόψεις
τους, μειώνοντας την ικανότητά τους να δουν εναλλακτικές προοπτικές.
Παράλληλα, τα κοινωνικά μέσα τείνουν να ενισχύουν τα συναισθήματα, ιδιαίτερα τον θυμό
και τον φόβο, μέσα από δραματοποιημένες ειδήσεις και προκλητικές αναρτήσεις. Αυτή η
συναισθηματική εμπλοκή συχνά συμβάλλει στην κοινωνική πόλωση, οδηγώντας σε
διαχωρισμούς μεταξύ διαφορετικών πολιτικών ή κοινωνικών ομάδων. Επιπλέον, επηρεάζουν
την αυτοεικόνα και την ταυτότητα των χρηστών, καθώς πολλοί διαμορφώνουν και
προβάλλουν μια εξιδανικευμένη εικόνα του εαυτού τους. Αυτή η διαδικασία μπορεί να
ενισχύσει τη συμμόρφωση με συγκεκριμένες κοινωνικές νόρμες ή την αποφυγή απόψεων που
αποκλίνουν από την κυρίαρχη αντίληψη της ομάδας στην οποία ανήκουν.
Ένα άλλο κρίσιμο στοιχείο είναι η εξάπλωση της παραπληροφόρησης, η οποία διευκολύνεται
από την ταχύτητα διάδοσης των ειδήσεων. Οι ψευδείς πληροφορίες συχνά ενισχύουν
προϋπάρχουσες προκαταλήψεις αντί να προάγουν την αντικειμενική σκέψη, επηρεάζοντας την
αντίληψη των ανθρώπων για την πραγματικότητα. Παρόλα αυτά, τα κοινωνικά μέσα δεν έχουν
μόνο αρνητική επίδραση. Μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία κοινωνικής ενδυνάμωσης,
επιτρέποντας σε ομάδες και άτομα να εκφραστούν, να οργανωθούν και να προωθήσουν
κοινωνικές αλλαγές που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να επιτευχθούν.
Επομένως, η ψυχολογική επίδραση των κοινωνικών μέσων είναι πολύπλοκη και αμφίδρομη.
Από τη μία πλευρά, ενισχύουν τις γνωστικές προκαταλήψεις και τη συναισθηματική φόρτιση,
ενώ από την άλλη, παρέχουν τη δυνατότητα για ενημέρωση, κοινωνική δικτύωση και
κινητοποίηση. Η κριτική σκέψη, η συναισθηματική αυτορρύθμιση και η συνειδητή
κατανάλωση πληροφοριών είναι κρίσιμες δεξιότητες που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα να
διαχειριστούν τις επιρροές των κοινωνικών μέσων και να τα αξιοποιήσουν προς όφελός τους.»

Ποιοι είναι οι πιθανοί ψυχολογικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με την υπέρμετρη χρήση
κοινωνικών μέσων και την εθιστική συμπεριφορά;

«Η υπέρμετρη χρήση των κοινωνικών μέσων και η εθιστική συμπεριφορά σχετίζονται με
σοβαρούς ψυχολογικούς κινδύνους, επηρεάζοντας τη συναισθηματική υγεία, τις
διαπροσωπικές σχέσεις και τη γνωστική λειτουργία. Η συνεχής έκθεση σε εξιδανικευμένες
εικόνες ζωής άλλων μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κατάθλιψη, ενώ η
αλληλεπίδραση με προκλητικό περιεχόμενο εντείνει τη συναισθηματική φόρτιση. Ο εθιστικός
μηχανισμός των κοινωνικών μέσων, που βασίζεται σε άμεσες ανταμοιβές (likes, σχόλια),
μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ελέγχου και παραμέληση σημαντικών δραστηριοτήτων, όπως
ο ύπνος και οι κοινωνικές επαφές. Επιπλέον, η υπερβολική χρήση επηρεάζει την ποιότητα του
ύπνου, προκαλεί διαταραχές στη συγκέντρωση και μειώνει την ικανότητα λήψης αποφάσεων.
Παράλληλα, η κοινωνική απομόνωση εντείνεται όταν οι διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις
αντικαθιστούν τις δια ζώσης σχέσεις, ενώ η έκθεση σε κυβερνοεκφοβισμό μπορεί να οδηγήσει
σε ψυχολογικό τραύμα. Ένας ακόμη κίνδυνος είναι η διαστρεβλωμένη αυτοεικόνα, καθώς τα
κοινωνικά μέσα προβάλλουν μη ρεαλιστικά πρότυπα, αυξάνοντας τον κίνδυνο διατροφικών
διαταραχών. Η διαχείριση αυτών των κινδύνων απαιτεί αυτορρύθμιση, περιορισμό της
χρήσης, ενίσχυση των πραγματικών κοινωνικών σχέσεων και καλλιέργεια κριτικής σκέψης
απέναντι στο διαδικτυακό περιεχόμενο. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η ψυχοθεραπεία μπορεί να
βοηθήσει στην ανάπτυξη υγιών στρατηγικών διαχείρισης.»

Πως μπορούν τα social media να επηρεάσουν την ψυχική υγεία και να προκαλέσουν
συμπτώματα όπως η κατάθλιψη και το κοινωνικό άγχος;

«Τα social media μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ψυχική υγεία, συμβάλλοντας στην
ανάπτυξη συμπτωμάτων όπως η κατάθλιψη και το κοινωνικό άγχος, κυρίως μέσω της
σύγκρισης, της απομόνωσης και της υπερδιέγερσης. Η συνεχής έκθεση σε επιμελημένες και
εξιδανικευμένες εικόνες της ζωής άλλων μπορεί να δημιουργήσει συναισθήματα ανεπάρκειας
και χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενισχύοντας την αίσθηση ότι κάποιος δεν είναι αρκετά επιτυχημένος
ή ευτυχισμένος. Αυτό το φαινόμενο της ”κοινωνικής σύγκρισης” συνδέεται με αυξημένα
επίπεδα άγχους και καταθλιπτικής διάθεσης, ιδιαίτερα σε άτομα που ήδη νιώθουν ανασφάλεια.
Επιπλέον, η υπερβολική χρήση των social media μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση,
καθώς οι διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις συχνά αντικαθιστούν τις πραγματικές κοινωνικές
σχέσεις. Η έλλειψη ουσιαστικής επαφής με τους άλλους ενισχύει τη μοναξιά και το κοινωνικό
άγχος, κάνοντας τα άτομα να αισθάνονται πιο αποκομμένα από τον πραγματικό κόσμο.
Παράλληλα, η συνεχής αναζήτηση επιβεβαίωσης μέσω likes και σχολίων μπορεί να κάνει την
αυτοεκτίμηση εξαρτημένη από την εξωτερική αποδοχή, αυξάνοντας το άγχος και την
ανασφάλεια. Άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η υπερδιέγερση του εγκεφάλου λόγω της αδιάκοπης ροής πληροφοριών και ειδοποιήσεων, η οποία μπορεί να προκαλέσει γνωστική εξάντληση, διαταραχές
ύπνου και συναισθηματική αστάθεια. Παράλληλα, η έκθεση σε αρνητικό περιεχόμενο, όπως ο
κυβερνοεκφοβισμός, η παραπληροφόρηση και οι τοξικές διαδικτυακές συζητήσεις, μπορεί να
εντείνει το άγχος και να οδηγήσει σε αυξημένο αίσθημα ανασφάλειας και απελπισίας. Συνολικά, η επίδραση των social media στην ψυχική υγεία εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης
τους. Η μέτρια και συνειδητή χρήση, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των πραγματικών
κοινωνικών σχέσεων και την αποφυγή της σύγκρισης, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των
αρνητικών επιπτώσεων. Αντίθετα, η αλόγιστη χρήση και η εξάρτηση από την ψηφιακή
επιβεβαίωση μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.»

Πως μπορούμε να αναπτύξουμε αμυντικούς μηχανισμούς για τη διαχείριση της άγχους ή της
αρνητικής επίδρασης των κοινωνικών μέσων στην ψυχολογική μας κατάσταση;

«Η ανάπτυξη αμυντικών μηχανισμών απέναντι στο άγχος και την αρνητική επίδραση των
κοινωνικών μέσων απαιτεί συνειδητή διαχείριση της διαδικτυακής μας συμπεριφοράς και
ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Ένα πρώτο βήμα είναι ο περιορισμός του χρόνου
χρήσης, θέτοντας σαφή όρια στην καθημερινή ενασχόληση με τις πλατφόρμες, ώστε να
αποφεύγεται η υπερβολική έκθεση και η εξάρτηση από αυτές. Παράλληλα, είναι σημαντικό να
αναπτύξουμε κριτική σκέψη απέναντι στο περιεχόμενο που καταναλώνουμε, αναγνωρίζοντας
ότι οι εικόνες και οι ζωές που προβάλλονται στα social media είναι συχνά επιμελημένες και
δεν αντανακλούν την πραγματικότητα.
Ένας άλλος βασικός μηχανισμός προστασίας είναι η καλλιέργεια της αυτογνωσίας και της
αυτοεκτίμησης ανεξάρτητα από την εξωτερική επιβεβαίωση. Η συνειδητή αποφυγή της
σύγκρισης με άλλους και η εστίαση στις δικές μας αξίες, στόχους και πραγματικές εμπειρίες
μπορούν να μειώσουν την αρνητική ψυχολογική επίδραση. Επιπλέον, η ενίσχυση των
διαπροσωπικών σχέσεων μέσω της δια ζώσης επικοινωνίας συμβάλλει στη συναισθηματική
ισορροπία και λειτουργεί ως αντίβαρο στη διαδικτυακή απομόνωση.
Η πρακτική τεχνικών χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός, η βαθιά αναπνοή και η φυσική άσκηση,
βοηθά στη μείωση του στρες που προκαλείται από τη συνεχή ψηφιακή διέγερση. Επίσης, η
συνειδητή επιλογή θετικού και εμπνευσμένου περιεχομένου μπορεί να ενισχύσει τη διάθεση
και να λειτουργήσει ως μέσο ψυχολογικής ενδυνάμωσης. Σε περιπτώσεις όπου το άγχος ή η
αρνητική επίδραση των social media γίνεται έντονη, η αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης
από ειδικούς ψυχικής υγείας μπορεί να προσφέρει επιπλέον στρατηγικές διαχείρισης και
ενίσχυσης της ψυχολογικής ευεξίας.»

Κομνηνών 26, Ωραιόκαστρο (Θεσσαλονίκη)

www.mindfluence.gr

mindfluencegreece@gmail.com

Instagram

Facebook

Η σύνδεση της ψυχικής υγείας με τις διατροφικές συνήθειες είναι ένα θέμα που απασχολεί όλο και περισσότερο την επιστημονική κοινότητα, καθώς οι επιπτώσεις της διατροφής στην ψυχική ευημερία και το αντίστροφο γίνονται όλο και πιο εμφανείς. Οι διατροφικές διαταραχές, όπως η ανορεξία, η βουλιμία και η υπερφαγία, είναι ψυχολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο το σώμα, αλλά και την ψυχολογία του ατόμου, συνδέοντας τις συναισθηματικές καταστάσεις με τις διατροφικές επιλογές. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, θα συζητήσουμε με την ψυχολόγο Χριστίνα Δένη, για την ουσιαστική σύνδεση της τροφής με την ψυχική κατάσταση, τις αιτίες που οδηγούν σε αυτές τις διαταραχές και τις στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ισορροπίας ανάμεσα στο σώμα και το μυαλό.

Πώς επηρεάζει η ψυχική κατάσταση τη διατροφή ενός ατόμου;

«Η ψυχική κατάσταση μπορεί να έχει σημαντική επιρροή στη διατροφή μας, καθώς η
διάθεση, τα συναισθήματα και το επίπεδο άγχους επιδρούν τόσο στις διατροφικές
επιλογές όσο και στις συνήθειες κατανάλωσης τροφής. Η αλληλεπίδραση αυτή
μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο, στον οποίο η ψυχική κατάσταση
επηρεάζει τη διατροφή και με τη σειρά της, η διατροφή επηρεάζει την ψυχική υγεία.
Καταστάσεις άγχους και στρες αλλά και καταθλιπτικά συναισθήματα μπορούν να
αυξήσουν, είτε να μειώσουν την όρεξη. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν άνθρωποι που
όταν βρίσκονται σε με μια ψυχική δυσκολία αδυνατούν να τραφούν, ενώ άλλοι τρώνε
υπερβολικά. Το συναισθηματικό φαγητό είναι μια εμπειρία που σε κάποιες στιγμές
μπορεί όλοι να έχουμε. Αυτό διότι το φαγητό δεν είναι ποτέ μόνο ανάγκη για
θρέψη. Είναι συνδεδεμένο με την φροντίδα, την απόλαυση, την αίσθηση πληρότητας.
Με αυτό τον τρόπο, μπορεί να λειτουργήσει ως περισπασμός απέναντι σε αισθήματα
κενότητας και μοναξιάς. Το φαγητό γίνεται ένα μέσο ώστε να μην βιώσω, να
μουδιάσω, να αποφύγω το συναίσθημα. Ωστόσο, η αντιμετώπιση του πόνου μέσω
του φαγητού μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον δυσφορία, σωματική και ψυχική
(ενοχές, ανησυχία για το βάρος).»

Ποιες είναι οι πιο κοινές διατροφικές διαταραχές που συναντάτε και ποιες είναι
οι βασικές αιτίες πίσω από αυτές;

«Οι πιο συχνές διατροφικές διαταραχές είναι η νευρική ανορεξία, η νευρική
βουλιμία και η διαταραχή υπερφαγίας. Στη νευρική ανορεξία, το άτομο έχει μια
διαστρεβλωμένη εικόνα για το σώμα και το βάρος του και προσπαθεί είτε μέσω του
περιορισμού της τροφής, είτε της άθλησης να μειώσει ή να διατηρήσει το βάρος σε
επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα. Αντίθετα τα άτομα με νευρική βουλιμία, καταναλώνουν
υπερβολικές ποσότητες φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα και αισθάνονται ότι
χάνουν τον έλεγχο. Έπειτα, συνήθως ακολουθούν αντισταθμιστικά μέτρα (εμετούς,
χρήση καθαρτικών) προκειμένου να αποφύγουν την αύξηση του βάρους τους.
Παρόμοια, η διαταραχή υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από την ανεξέλεγκτη
κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων φαγητού χωρίς όμως να ακολουθείται από
αντισταθμιστικά μέτρα. Ωστόσο, θα ήταν πιο χρήσιμο να εστιάζουμε όχι τόσο στη
διάγνωση καθεαυτή αλλά στην περιγραφή της κατάστασης και της σχέσης του κάθε
ατόμου με το σώμα του, το φαγητό και τα συναισθήματα του.
Οι διατροφικές διαταραχές σχετίζονται με βιολογικούς, συναισθηματικούς και
κοινωνικούς παράγοντες οι οποίοι αλληλεπιδρούν διατηρώντας και ενισχύοντας την
ύπαρξη των συμπτωμάτων. Συνήθως, οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, το τραύμα
και κάποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας όπως η ανάγκη για έλεγχο, η τάση προς
την τελειομανία ή ενοχή αλλά και συνυπάρχουσες ψυχικές δυσκολίες όπως άγχος,
κατάθλιψη, διαταραχές προσωπικότητας μπορούν να κάνουν τους ανθρώπους πιο
ευαίσθητους στην ανάπτυξη μίας διαταραγμένης σχέσης με το φαγητό.»

Υπάρχει κάποια επιστημονική σύνδεση μεταξύ του τρόπου που τρώμε και της
παραγωγής χημικών ουσιών στον εγκέφαλο, όπως η σεροτονίνη ή η ντοπαμίνη,
που σχετίζονται με την ψυχική μας υγεία;

«Η σεροτονινη και η ντοπαμίνη είναι δυο νευροδιαβιβαστές που κατέχουν σημαντικό
ρόλο στην ρύθμιση των συμπεριφορών γύρω από το φαγητό. Πιο συγκεκριμένα, η
σεροτονίνη είναι συνδεδεμένη με την ρύθμιση της διάθεσης και επιδρά στο αίσθημα
κορεσμού. Επομένως, η έλλειψη ή η επάρκεια σε σεροτονίνη σχετίζεται με την
ποσότητα της τροφής που καταναλώνουμε αλλά και με τη διάθεση στην οποία
βρισκόμαστε που και αυτή με τη σειρά της επιδρά στην διατροφική συμπεριφορά.
Παράλληλα, ο ακραίος περιορισμός της τροφής παρεμποδίζει την σύνθεση
σεροτονίνης.
Από την άλλη πλευρά η ντοπαμίνη, σχετίζεται με λειτουργίες όπως η
παρορμητικότητα, η κινητοποίηση, αλλά και η προώθηση ενεργειών που θα έχουν ως
αποτέλεσμα την ευχαρίστηση και την ανταμοιβή. Όσον αφορά το φαγητό, τα χαμηλά
επίπεδα ντοπαμίνης μπορούν να αυξήσουν την ένταση της επιθυμίας για
κατανάλωση τροφής και να οδηγήσουν σε επεισόδια υπερφαγίας. Πιο συγκεκριμένα,
παρατηρείται η αναζήτηση και η κατανάλωση τροφών ιδιαίτερα πλούσιων σε λίπος
και ζάχαρη. Έπειτα από την κατανάλωσή τους, αυξάνονται τα επίπεδα ντοπαμίνης
στον εγκέφαλο, κάτι που βιώνεται ως μια ευχάριστη και απολαυστική εμπειρία
κάνοντας αυτές τις τροφές πιο ελκυστικές και εθιστικές.»

Ποιες στρατηγικές ή θεραπείες χρησιμοποιείτε για να βοηθήσετε τα άτομα να
διαχειριστούν τις διατροφικές τους συνήθειες που επηρεάζονται από την ψυχική
τους κατάσταση; 

«Αρχικά, είναι σημαντικό να έχουμε στο νου μας πως για την κατάλληλη υποστήριξη
του ατόμου που έχει μια διαταραγμένη σχέση με το φαγητό είναι απαραίτητη η
συμβολή ενός καταρτισμένου στις διατροφικές διαταραχές διατροφολόγου. Ο
διατροφολόγος θα μπορέσει να αναλάβει τη διατροφική εκπαίδευση του ατόμου και
θα τον/την βοηθήσει να παρατηρήσει και να οργανώσει τις διατροφικές του/της
συνήθειες.
Ο ψυχολόγος μπορεί να προσφέρει υποστήριξη στην κατανόηση και τη
συνειδητοποίηση. Όταν οι άνθρωποι δυσκολεύονται με το φαγητό, συνήθως
δυσκολεύονται πολύ περισσότερο και με άλλα πράγματα, πολύ διαφορετικά. Το
φαγητό και οι συνήθειες γύρω από αυτό είναι μέσα για να αντιμετωπίσουμε την
ψυχική δυσφορία που μπορεί να έχει πολλές πηγές. Το σώμα και οι λειτουργίες της
πρόσληψης και της αποβολής γίνονται το πεδίο όπου διαδραματίζονται και παίρνουν
μορφή ασυνείδητα συναισθήματα που δεν βρήκαν άλλο τρόπο να εκφραστούν.
Στόχος μας γίνεται να διαλευκάνουμε τι υπάρχει πίσω από τον περιορισμό ή την
παρορμητικότητα, ποια συναισθήματα και ποιες εμπειρίες διαμόρφωσαν αυτή τη
σχέση με το φαγητό. Θεωρώ πως το σημαντικότερο και πιο απαιτητικό κομμάτι των
δυσκολιών σε σχέση με το φαγητό είναι η κατανόηση της συνυπάρχουσας δυσφορίας και των ανέκφραστων συναισθημάτων. Στην ψυχοθεραπεία προσπαθούμε να
παρατηρήσουμε και να αποσαφηνίσουμε αυτά τα συναισθήματα έτσι ώστε να
δώσουμε ένα νόημα και μια εξήγηση σε όλα αυτά που δυσκολεύουν το άτομο στη
σχέση του με το φαγητό.
Επίσης, καθώς το σώμα είναι ένα σημείο αναφοράς στις διαταραχές διατροφής, και
συχνά υπάρχει μια διαστρεβλωμένη εικόνα και αίσθηση, εστιάζουμε στην αντίληψη
και την επιστροφή σε αυτό. Εξερευνούμε τις σωματικές αισθήσεις, τα βιώματα του,
την εικόνα που έχει το άτομο για το σώμα του.»

Πως θα καταλάβει κάποιος ότι χρειάζεται βοήθεια στη σχέση του με το φαγητό;

«Θα ήταν σημαντικό κάποιος να ζητήσει βοήθεια από έναν επαγγελματία ψυχικής
υγείας αν παρατηρεί ότι η σχέση του με το φαγητό περιλαμβάνει τα εξής:

• Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού στα κρυφά, είτε συστηματικά είτε
  περιστασιακά.
• Έντονα συναισθήματα ενοχής ή αυτοκατηγορίας μετά το φαγητό
• Απώλεια ελέγχου με το φαγητό ή με συγκριμένες κατηγορίες τροφίμων (πχ.
  υδατάνθρακες, γλυκά)
• Εμμονή, έντονο άγχος, πανικό σε σχέση με το φαγητό
• Συνεχείς προσπάθειες για απώλεια βάρους που καταλήγουν σε αποτυχία
• Αυξομειώσεις βάρους
• Χρήση καθαρτικών, αυστηρές δίαιτες, αυτοπροκαλούμενος εμετός, καταναγκαστική
  άσκηση ως αντιστάθμισμα της υπερφαγίας
• Έντονος φόβος για αύξηση βάρους.
• Αποφυγή του φαγητού ή συγκεκριμένων τροφών
• Νηστεία με σκοπό την απώλεια βάρους
• Κατηγοριοποίηση των τροφών σε “καλές” και “κακές”

Αν και οι παραπάνω καταστάσεις αφορούν ενδείξεις δυσκολίας στη σχέση με το
φαγητό, κύριο και πιο σημαντικό μέτρο για την αναζήτηση βοήθειας είναι η ένταση
της δυσφορίας που υπάρχει γύρω από το σώμα και τις διατροφικές συνήθειες. Η
προσωπική δυσφορία είναι το πρώτο σημάδι που χρειάζεται κάποιος/α να λάβει
υπόψη του ώστε να καταφέρει με την κατάλληλη υποστήριξη να αναπτύξει μια υγιή,
ελεύθερη και ασφαλή σχέση με το φαγητό και τελικά με τον ίδιο του/της τον εαυτό.»

Χριστίνα Χρυσούλα Δένη
Κλινική Ψυχολόγος ΑΠΘ

christinadeni.gr

Ιnstagram

Facebook

Η συναισθηματική υπερφαγία είναι ένα φαινόμενο που πλήττει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, προκαλώντας συναισθηματική και σωματική δυσφορία. Η ανάγκη να καταναλώνουμε φαγητό ως αντίδραση σε συναισθηματικά ερεθίσματα αντί για φυσική πείνα αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία και την ευεξία μας. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Αποστολία Μπούμπα, θα μιλήσει για τις αιτίες και τις συνέπειες της συναισθηματικής υπερφαγίας, αλλά και για στρατηγικές που μπορούν να μας βοηθήσουν να την αναγνωρίσουμε και να την αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά.

@apostoliadietitian

 Αν θέλεις να χάσεις βάρος χωρίς πείνα και περιορισμούς, ακολούθησέ με! Είμαι η Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Αποστολία Μπούμπα και μπορώ να σε βοηθήσω να αλλάξεις τις διατροφικές σου συνήθειες, να χάσεις βάρος με υγιεινό τρόπο και να αποκτήσεις μία νέα διατροφική συμπεριφορά. 🥦🥗 #διαιτολογος #διατροφολογιο #αδυνατισμα #υγιεινηδιαιτα #νεεςγευσεις #ευερεθιστοεντερο #diatrofigr @diatrofi.gr

♬ πρωτότυπος ήχος – apostolia dietitian

Τι είναι η συναισθηματική υπερφαγία;

«Η συναισθηματική υπερφαγία δεν είναι μια ξεχωριστή διατροφική διαταραχή, αλλά
μια διατροφική συμπεριφορά η οποία προκαλείται από άγχος, συναισθήματα αλλά και
προσωπικά συναισθήματα με το φαγητό. Οι συναισθηματικές συνθήκες και το άγχος
επηρεάζουν άμεσα την συμπεριφορά απέναντι στο φαγητό. Η συναισθηματική υπερφαγία
φαίνεται να είναι παράγοντας εμφάνισης διαταραχών του βάρους και διατροφικών
διαταραχών. 

Τα άτομα που κάνουν συναισθηματικό φαγητό το κάνουν ως απάντηση για να
καλύψουν αρνητικά συναισθήματα που νιώθουν εκείνη την χρονική στιγμή. Τα τρόφιμα
που προτιμώνται να καταναλώνουν εκείνη την χρονική στιγμή είναι κυρίως τρόφιμα πυκνά
σε θερμίδες και φτωχά σε θρεπτικά συστατικά. Οι ποσότητες φαγητού που
καταναλώνονται είναι πολύ μεγάλες σε σχέση με μια κανονική μερίδα φαγητού και γίνεται
χωρίς να υπάρχει έλεγχος. Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί πως τα υπερφαγικά επεισόδια
δεν γίνονται έπειτα απο το αίσθημα πραγματικής πείνας. Έτσι, η συναισθηματική
υπερφαγία σαν συμπεριφορά λειτουργεί ως μηχανισμός αντιμετώπισης για τον έλεγχο και
την μείωση των αρνητικών συναισθημάτων όπως το άγχος, η κατάθλιψη και το στρες. 

Την στιγμή που συμβαίνει το υπερφαγικό, το άτομο δεν αντιλαμβάνεται την
συμπεριφορά του, αλλά το συνειδητοποιεί μετά δημιουργώντας άσχημα συναισθήματα και
αρνητικές σκέψεις στον εαυτό του. Έπειτα δημιουργείται ο φόβος της αύξησης βάρους και
των ενοχών που δεν μπόρεσε να το αποφύγει. 

Έπειτα απο κάθε υπερφαγικό επεισόδιο τα άτομα αυτά συνήθως στερούν τον
εαυτό τους απο το φαγητό ή θα κάνουν περισσότερη γυμναστική προσπαθώντας να
εξισορροπήσουν την περίσσεια ποσότητα φαγητού που κατανάλωσαν. Δυστυχώς, αυτό
προκαλεί έναν φαύλο κύκλο κάνοντας τα υπερφαγικά επεισόδια να συμβαίνουν όλο και πιο
συχνά.»

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ της συναισθηματικής υπερφαγίας και της απλής
κατανάλωσης φαγητού;

«Στην συναισθηματική υπερφαγία τα άτομα καταναλώνουν πολύ μεγάλες ποσότητες
φαγητού απο το συνηθισμένο και το κάνουν ως απάντηση σε αρνητικά συναισθήματα,
άγχος και στρες χωρίς να έχουν το αίσθημα της πραγματικής πείνας. Επιπλέον, όταν
καταναλώνουν τις τόσο μεγάλες ποσότητες φαγητού δεν έχουν τον έλεγχο να μπορούν να
σταματήσουν τον εαυτό τους, άρα δεν γίνεται συνειδητά. Άλλες συσχετισμένες
συμπεριφορές περιλαμβάνουν το να τρώει το άτομο πολύ γρήγορα, να τρώει πέρα ​​από το
σημείο να είναι χορτάτος.»

@apostoliadietitian

Ποια η διαφορά μεταξύ Συναισθηματικής με Πραγματικής πείνας και τι να κάνεις για αυτό! #διαιτολογος #διατροφη #συναισθηματικοφαγητο #διαιτα #διαιτολογος_διατροφολογος #συναισθηματικηπεινα

♬ πρωτότυπος ήχος – apostolia dietitian

Ποιες είναι οι αιτίες της συναισθηματικής υπερφαγίας;

«Τα αίτια εμφάνισης της συναισθηματικής υπερφαγίας δεν είναι πλήρως κατανοητά
και πιθανόν να οφείλονται σε διάφορους παράγοντες κινδύνου: 

Κατάθλιψη: Σε ένα μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων η συναισθηματική υπερφαγία
συνυπάρχει με την κατάθλιψη, όπως για παράδειγμα φοβίες, τραύματα,
μετατραυματικό στρες, διπολική διαταραχή, άγχος ή κατάχρηση ουσιών.

Φύλο: Η συναισθηματική υπερφαγία εμφανίζεται περισσότερο στις γυναίκες σε
σχέση με τους άνδρες το οποίο ίσως να οφείλεται σε βιολογικούς παράγοντες. 

Γονίδια: Τα άτομα αυτά μπορεί να έχουν αυξημένη ευαισθησία στην ντοπαμίνη,
μια χημική ουσία στον εγκέφαλο που είναι υπεύθυνη για τα συναισθήματα
ανταμοιβής και ευχαρίστησης. 

Επιρροή από τα ΜΜΕ και πλέον κυρίως απο τα social media και με τα πρότυπα που
κυκλοφορούν μέσα σε αυτές τις πλατφόρμες. Συνήθως εκεί κυκλοφορούν
λανθασμένες απόψεις γύρω απο το φαγητό αλλά και πολλές διαφημίσεις σχετικά
με την τροφή κάτι το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση φαγητού
ειδικά σε ένα άτομο ευάλωτο σε αυτό το κομμάτι.

Περιορισμένη πρόσβαση σε τροφή. Κάποιες φορές ένας λόγος να οδηγηθεί ένα
άτομο σε υπερφαγικό επεισόδιο είναι όταν βρίσκεται σε μια κατάσταση που δεν
έχει πρόσβαση στην ποσότητα φαγητού που θα ήθελε και έτσι νιώθει ανασφάλεια
και άγχος. Αυτο μπορεί έπειτα να το οδηγήσει να καταναλώσει μεγάλες
ποσότητες φαγητού ώς απάντηση στα αρνητικά του συναισθήματα.

Παιδικά τραύματα. Είναι πολύ σύνηθες γονείς ή άτομα που μεγαλώνουν παιδιά να
εππιβραβεύουν συχνά τα παιδιά τους με το φαγητό ως ένδειξη ‘’ το αξίζεις’’ ή ‘’τα
κατάφερες’’ ή ακόμη και όταν διαμαρτύρονται προκειμένου να ηρεμήσουν θα
δώσουν κάποια τροφή η οποία θα ιντριγκάρει το παιδί. Αυτή η συμπεριφορά των
γονιών δίνει το μήνυμα στο ανήλικο πως όταν δεν είμαι καλά ή κλαίω ή καταφέρνω
κάτι με κόπο θα τρώω γιατί το αξίζω. Έτσι έχει διπλές πιθανότητες ως ενήλικας να
αναπτύξει συναισθηματική υπερφαγία.»

Ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια της συναισθηματικής υπερφαγίας;

«Σημάδια και συμπτώματα της συναισθηματικής υπερφαγίας:

Κατανάλωση πολύ μεγάλων ποσοτήτων τροφής απο το συνηθισμένο σε πολύ μικρό
χρονικό διάστημα. Κατανάλωση τροφής μέχρι το άτομο να νιώθει υπερπλήρης και
δυσφορία κρυφά απο άλλους. 

Σε μέρη εκτός σπιτιού μπορεί να κλέβει φαγητό 

Έχει έντονη ενασχόληση με το σχήμα του σώματος του και το βάρος του

Αποφεύγει να καταναλώνει φαγητό με κόσμο δίπλα του. Π.χ αποφεύγει να τρώει
μαζί με φίλους/συγγενείς/σύντροφο.

Άστατο πρόγραμμα φαγητού, παράλειψη γευμάτων ή κατανάλωση πολύ λίγης
τροφής όταν είναι η ώρα του γεύματος

Έχει αυξομειώσεις στο βάρος

Αποστασιοποιείται απο τον κοινωνικό του περίγυρο και γίνεται μυστικοπαθής

Ύστερα απο κάθε υπερφαγικό νιώθει ενοχή, απελπισία, ντροπή

Ακολουθεί ημέρες νηστείας και ελάχιστου φαγητού με σκοπό να εξισορροπήσει το
βάρος του μετά απο ένα υπερφαγικό. 

@apostoliadietitian

Τι βοήθησε την “Μαρία” να σταματήσει τα υπερφαγίκα επεισόδια; *Το όνομα είναι τυχαίο και το βίντεο ανέβηκε με την συγκατάθεση της! #υπερφαγικα #υπερφαγικοεπεισοδιο #διαιτολογος #successstories

♬ Downtown – Balynt

Πώς γίνεται η διάγνωση και η θεραπεία;

Η διάγνωση της συναισθηματικής υπερφαγίας ουσιαστικά γίνεται με φυσική εξέταση των
συμπτωμάτων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Τα πιο έντονα σημάδια της συναισθηματικής
υπερφαγίας είναι:

• Κατανάλωση πολύ μεγάλων μερίδων φαγητού σε μικρο χρονικό διάστημα
• Κατανάλωση φαγητού μέχρι να νιώθει υπερπλήρης και δυσφορία
• Κατανάλωση φαγητού χωρίς να νιώθει πραγματική πείνα
• Κατανάλωση φαγητού μόνο όταν είναι μόνο το άτομο γιατί νιώθει άβολα να φάει μπροστά σε άλλους

Όλα αυτά θα πρέπει να συμβαίνουν για 3 μήνες συνεχόμενα έτσι ώστε να μπορεί να γίνει η
διάγνωση.

Για την θεραπεία των ατόμων με συναισθηματική υπερφαγία χρειάζεται ομάδα ειδικών για
την διαχείριση τους. Πιο συγκεκριμένα, το άτομο πρέπει να παρακολουθείται απο έμπειρο
και καταρτισμένο ψυχολόγο πάνω στις διατροφικές διαταραχές όπως επίσης και απο
καταρτισμένο Διαιτολόγο. Το πιο σύνηθες είναι να ακολουθείται γνωσιακή-συμπεριφορική
θεραπεία. Ουσιαστικά, το άτομο δουλεύει και μαθαίνει σωστές συμπεριφορές απέναντι
στο φαγητό και τα συναισθήματα του. Πιο συγκεκριμένα:

Ημερολόγιο καταγραφής: Ένα απο τα πολύ βασικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται είναι
το ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων αλλά και συναισθημάτων. Αυτο είναι ένας τρόπος να
βοηθήσει και τον θεραπευτή αλλά και τον θεραπευόμενο να βρουν τι είναι αυτό που
πυροδοτεί τα υπερφαγικά, ποιο συναίσθημα μπορεί να του το προκαλεί ή ποιά κατάσταση. 

Εκμάθηση πραγματικής vs συναισθηματικής πείνας. Μαθαίνουμε στον θεραπευόμενο
πως να καταλάβει εάν η πείνα του είναι πραγματική-βιολογική ή εάν είναι ένα συναίσθημα
που τον κάνει να καταφύγει στο φαγητό. Η συμπεριφορά που ακολουθείται σε αυτη την
κατάσταση είναι να παίρνει λίγο χρόνο ο θεραπευόμενος απο την σκέψη και να κάνει
ερωτήσεις στον εαυτό του εάν όντως αυτή την στιγμή πεινάω (ενώ πριν λίγο έκανα το
γεύμα μου) και να απασχολεί τον εγκέφαλο του με κάτι τελείως διαφορετικό. 

Απενοχοποίηση του φαγητού. Είναι πολύ σημαντικό ο θεραπευτής να μιλάει στον
θεραπευόμενο για την απενοχοποίηση των τροφών και να τον παροτρύνει να δοκιμάζει
κάποιο τρόφιμο που για εκείνον θεωρείται απαγορευμένο μπροστά σε αγαπημένα του
πρόσωπα που τον κάνουν να νιώθει ασφάλεια.

Αυτοεκτίμηση. Ο θεραπευτής πρέπει να δουλεύει πολύ το κομμάτι της αυτοεκτίμησης με
τον θεραπευόμενο και να του δίνει ασκήσεις στο σπίτι με λόγια αγάπης για τον εαυτό του.

Διότι είναι πολύ βασικό ο θεραπευόμενος πρώτα να αγαπήσει τον εαυτό του χτίζοντας μια
γερή βάση για μια υγιή σχέση με το φαγητό και το σώμα του.»

@apostoliadietitian

Η διατροφή δεν είναι μόνο αριθμοί, είναι φροντίδα και υποστήριξη! Δες πώς φροντίζουμε κάθε ραντεβού, από την υποδοχή μέχρι την εξατομικευμένη καθοδήγηση. Κάνε το πρώτο βήμα σήμερα! Κλείσε εύκολα το ραντεβού σου εδώ: https://apostoliadietitian.gr/contact/ #ΔιατροφικήΥποστήριξη #ΡαντεβούΥγείας #ΔιατροφήΜεΦροντίδα #ΔιαιτολόγοςΘεσσαλονίκη #ΥγιεινήΖωή #ΤαξίδιΥγείας #ΠρώτοΒήμαΥγείας #ΠροσωπικήΦροντίδα #ΕξατομικευμένηΔιατροφή #ΔιατροφήΚαιΥγεία #Διαιτολόγος #διατροφη

♬ Office – ProSounds

Ιστοσελίδα: apostoliadietitian.gr

Facebook

Instagram

Tiktok

Βασιλέως Ηρακλείου 47, Θεσσαλονίκη

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσική φάση στη ζωή κάθε γυναίκας, η οποία συνοδεύεται από σημαντικές βιολογικές και ορμονικές αλλαγές. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη διατήρηση της γενικότερης υγείας. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, θα εξετάσουμε τη σημασία της σωστής διατροφής στην εμμηνόπαυση, πώς η διατροφή μπορεί να επηρεάσει την ευημερία και την ποιότητα ζωής, καθώς και ποια θρεπτικά συστατικά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τις γυναίκες σε αυτή τη φάση της ζωής τους.

Στο Cityvibes.gr «φιλοξενείται» η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Στέλλα Πατσιούρα, η οποία μας έδωσε τις απαντήσεις της στο εν λόγω ζήτημα.

Ποιες είναι οι πιο κοινές διατροφικές ανάγκες που εμφανίζονται κατά την εμμηνόπαυση
και πώς μπορεί να η διατροφή να βοηθήσει στην ανακούφιση αυτών των συμπτωμάτων;

«Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική βιολογική φάση στη ζωή κάθε γυναίκας, που
εμφανίζεται όταν ο οργανισμός μειώνει σταδιακά την παραγωγή οιστρογόνων. Οι αλλαγές
αυτές στον ορμονικό κύκλο σχετίζονται με την ωορρηξία και σηματοδοτούν το τέλος της
αναπαραγωγικής ηλικίας της γυναίκας. Πιο συγκεκριμένα, η μείωση των οιστρογόνων
σχετίζεται με τη μείωση οστικής πυκνότητας, την αύξηση της χοληστερόλης και τη
συσσώρευση λίπους γύρω από την κοιλιά. Αυτές οι αλλαγές αυξάνουν τον κίνδυνο
οστεοπόρωσης και καρδιαγγειακών παθήσεων, γι’αυτό και η σωστή διατροφή είναι
μείζονος σημασίας για την αντιμετώπισή τους.

Κάποια βασικά χαρακτηριστικά της εμμηνόπαυσης είναι:

• Εξάψεις και έντονη εφίδρωση.
• Κόπωση.
• Διαταραχές ύπνου.
• Αδύναμη μνήμη και έλλειψη συγκέντρωσης.
• Κολπική ξηρότητα.
• Έντονες συναισθηματικές μεταπτώσεις.
• Μείωση οστικής μάζας, ανάπτυξη οστεοπενίας και οστεοπόρωσης.
• Αύξηση χοληστερόλης, αρτηριακής πίεσης και σακχάρου στο αίμα.
• Αλλαγές στο δέρμα.
• Τριχόπτωση.
• Μείωση του βασικού μεταβολισμού.
• Συμπτώματα του ουροποιητικού συστήματος.
• Αύξηση του ολικού σωματικού λίπους και συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς.

Η διατροφή μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των παραπάνω συμπτωμάτων. Για
παράδειγμα, η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών είναι σημαντική για τη διατήρηση της μυϊκής
μάζας, η οποία τείνει να μειώνεται, ενώ τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τα κύτταρα από
τη φθορά.
Οι πιο κοινές διατροφικές ανάγκες αφορούν σε συστατικά που μπορούν να στηρίξουν τη
γενικότερη υγεία κατά την εμμηνόπαυση, όπως:

Τροφές πλούσιες σε φυτοοιστρογόνα όπως είναι οι ξηροί καρποί, τα προϊόντα
σόγιας, τα διάφορα έλαια, τα όσπρια, τα λαχανικά και τα φρούτα. Δρουν με
παρόμοιο τρόπο με τα οιστρογόνα, βοηθώντας στη μείωση των εξάψεων και των
ορμονικών μεταβολών.

Τροφές πλούσιες σε προβιοτικά και πρεβιοτικά όπως είναι το κεφίρ, το γιαούρτι, το
ξινολάχανο, τα μαλακά ωριμασμένα τυριά, η μπανάνα, το σκόρδο, η βρώμη, τα
σπαράγγια, ο λιναρόσπορος και τα προϊόντα ολικής άλεσης. Βελτιώνουν την
εντερική υγεία, υποστηρίζοντας την απορρόφηση βασικών θρεπτικών συστατικών.

Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο όπως είναι τα αμύγδαλα, τα φιστίκια, το σπανάκι, τα
ρεβίθια και οι σπόροι κολοκύθας. Καταπολεμούν το αίσθημα κόπωσης και
συμβάλλουν σε πιο αποτελεσματικό ύπνο.»

Υπάρχουν συγκεκριμένα τρόφιμα που θα πρέπει να ενσωματώσουν οι γυναίκες στην
καθημερινή τους διατροφή κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης για να υποστηρίξουν την
υγεία των οστών και την καρδιαγγειακή υγεία;

«Η απώλεια μυϊκής μάζας κατά την εμμηνόπαυση συνδέεται στενά με την πρόσληψη
ασβεστίου. Για την ενίσχυση των οστών, ο οργανισμός χρειάζεται επαρκή πρόσληψη
ασβεστίου. Καλές πηγές ασβεστίου είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα δημητριακά
εμπλουτισμένα σε ασβέστιο, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα αμύγδαλα.
Εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος της βιταμίνης D, η οποία βοηθά στην πιο αποτελεσματική
απορρόφηση του ασβεστίου. Καλές πηγές βιταμίνης D αποτελούν τα εμπλουτισμένα
γαλακτοκομικά προϊόντα, οι κρόκοι αυγών, τα λιπαρά ψάρια και η έκθεση στον ήλιο.
Επιπλέον, για την υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας, τα «καλά λιπαρά», δηλαδή τα ω-
3 και ω-6 λιπαρά οξέα, συμβάλουν στη μείωση της φλεγμονής και στην καλή λειτουργία της
καρδιάς. Τροφές πλούσιες σε ω-3 λιπαρά οξέα αποτελούν τα λιπαρά ψάρια όπως είναι ο
τόνος, η ρέγγα, ο σολομός, οι σαρδέλες, το ελαιόλαδο, οι σπόροι chia και ο λιναρόσπορος.
Τροφές πλούσιες σε ω-6 λιπαρά οξέα αποτελούν τα καρύδια, οι ηλιόσποροι, τα αμύγδαλα,
τα brazil nuts, το κουκουνάρι, το αυγό και το τόφου.»

Ποιες είναι οι βασικές διατροφικές στρατηγικές για τον έλεγχο του σωματικού βάρους
κατά την εμμηνόπαυση, όταν οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν την κατανομή
του λίπους;

«Οι ορμονικές αλλαγές κατά την εμμηνόπαυση συχνά οδηγούν σε αύξηση του σωματικού
βάρους και ανακατανομή του λίπους, κυρίως στην περιοχή της κοιλιάς. Για την
αποτελεσματική διαχείριση του βάρους, οι γυναίκες μπορούν να υιοθετήσουν μια
διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, αποκλείοντας τους
επεξεργασμένους, δίνοντας προτεραιότητα σε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως
δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά. Αυτές οι τροφές συμβάλλουν στη μείωση
της χοληστερόλης και στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
Δεδομένου ότι οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης αυξάνουν την τάση για
συσσώρευση λίπους στην κοιλιά, η διαχείριση του βάρους καθίσταται πιο απαιτητική.
Διατροφές χαμηλών υδατανθράκων, χωρίς ακραίες μειώσεις, είναι πιθανό να βοηθήσουν
στον περιορισμό του κοιλιακού λίπους. Οι υδατάνθρακες καλό είναι να καλύπτουν το 40-
50% των ημερήσιων θερμίδων, με έμφαση σε τροφές με χαμηλά σάκχαρα, όπως τα
φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια.

Η διαλειμματική νηστεία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη στρατηγική για τις γυναίκες στην
εμμηνόπαυση, βοηθώντας στη διαχείριση του βάρους και τη μείωση του κοιλιακού λίπους.
Εφαρμόζοντας διατροφικά μοτίβα όπως το 16:8 (νηστεία για 16 ώρες και κατανάλωση
γευμάτων μέσα σε 8 ώρες), μπορεί να μειωθεί η συνολική θερμιδική πρόσληψη και να
βελτιωθεί η ευαισθησία στην ινσουλίνη, κάτι ιδιαίτερα ευεργετικό σε αυτή την περίοδο.
Ωστόσο, η διαλειμματική νηστεία θα πρέπει να εφαρμόζεται με προσοχή και
εξατομικευμένη καθοδήγηση από Διαιτολόγο, ώστε να ταιριάζει με τις ανάγκες και τον
τρόπο ζωής της κάθε γυναίκας.
Είναι επίσης σημαντικό να επιτευχθεί ισορροπία στο ενεργειακό ισοζύγιο: η πρόσληψη
θερμίδων θα πρέπει να είναι χαμηλότερη από τις θερμίδες που ‘’καίγονται’’, κάτι που
μπορεί να επιτευχθεί μέσω συστηματικής φυσικής δραστηριότητας, όπως η αερόβια
άσκηση και οι ασκήσεις αντιστάσεων.»

Ποιες συμβουλές διατροφής έχετε για τις γυναίκες που παρουσιάζουν προβλήματα με τον
ύπνο ή άγχη κατά την εμμηνόπαυση; Υπάρχουν τρόφιμα ή συμπληρώματα που μπορούν
να βοηθήσουν στη βελτίωση αυτών των καταστάσεων;

«Αδιαμφισβήτητα, οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν τον ύπνο και τη διάθεση. Οι
αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης μπορούν να προκαλέσουν
νυχτερινές εξάψεις και εφίδρωση διαταράσσοντας τον ύπνο. Επιπλέον, αυτές οι ορμονικές
μεταβολές ενδέχεται να επηρεάσουν τη διάθεση και να αυξήσουν το άγχος, κάνοντας τον
ύπνο πιο δύσκολο και λιγότερο αναζωογονητικό. Συμπτώματα όπως το ροχαλητό, η
αίσθηση πνιγμού κατά τη διάρκεια του ύπνου και η υπερβολική κούραση κατά τη διάρκεια
της ημέρας είναι κοινά.
Για να βελτιωθεί ο ύπνος, οι γυναίκες μπορούν να ακολουθήσουν στρατηγικές όπως:

Η δημιουργία σταθερής ρουτίνας ύπνου,
Η διατήρηση ενός άνετου και δροσερού περιβάλλοντος,
Η αποφυγή καφεΐνης και αλκοόλ έως και 7 ώρες πριν από τον ύπνο.

Η διατροφική παρέμβαση που μπορεί να συμβάλει στη μείωση των συμπτωμάτων αυτών
περιλαμβάνει:

Τροφές πλούσιες σε τρυπτοφάνη όπως είναι η γαλοπούλα, τα γαλακτοκομικά
προϊόντα, τα καρύδια, τα προϊόντα ολικής άλεσης, η μπανάνα, ο ανανάς και το
ακτινίδιο. Η τρυπτοφάνη αποτελεί μια πρόδρομη μορφή της σεροτονίνης, γνωστή κι
ως ”ορμόνη της ευτυχίας”.
Τα πιο κοινά συμπληρώματα διατροφής για την εμμηνόπαυση περιλαμβάνουν:

Ginseng: Βελτιώνει τη διάθεση και την ευεξία.
Maca: Συνδέεται με τη μείωση του άγχους και την ενίσχυση της σεξουαλικής
διάθεσης.
Κόκκινο Τριφύλλι: Μπορεί να μειώσει τις εξάψεις έως 10%.
Σπόροι Λιναριού: Μειώνουν τη συχνότητα και διάρκεια των εξάψεων. Black Cohosh: Χρησιμοποιείται για τη μείωση των νυχτερινών εφιδρώσεων και
εξάψεων.

Τα συμπληρώματα διατροφής πρέπει απαραίτητα να συστήνονται εξατομικευμένα, σύμφωνα με
το ιστορικό του κάθε ασθενούς-διαιτώμενου και μόνο από εξειδικευμένου Διαιτολόγου ή γιατρού.»

Ιστοσελίδα : stellap.gr

Τσιμισκή 71, Θεσσαλονίκη

info@stellap.gr

Τηλέφωνο επικοινωνίας: +302310224269 , +306981991699

Το Cityvibes.gr «φιλοξενεί» το βιβλίο της Ψυχολόγου – Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπεύτριας, Στέλλας Κολυβοπούλου, που συνδυάζει την επιστημονική γνώση με την προσωπική βιωματική εμπειρία. Σε αυτό το έργο, η συγγραφέας μοιράζεται τη δική της πορεία μέσα από τη μοναδική και πολυδιάστατη εμπειρία της μητρότητας, εξετάζοντας πώς οι αλλαγές στη ζωή μιας γυναίκας ως μητέρα επηρεάζουν την ψυχική της κατάσταση, την ταυτότητά της και τις σχέσεις της. Μέσα από προσωπικές ιστορίες, βαθιά συναισθηματικές αναλύσεις και επιστημονικές προσεγγίσεις, το βιβλίο ανοίγει έναν διάλογο για την ψυχολογία της μητρότητας, την εσωτερική αναζήτηση και τις προκλήσεις που προκύπτουν όταν μια γυναίκα καλείται να συνδυάσει τις πολλαπλές της ταυτότητες. Ένα έργο γεμάτο ευαισθησία και αυτογνωσία, που θα μιλήσει σε κάθε γυναίκα που βιώνει την μητρότητα με συνειδητότητα και αναζητά να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό της και τις αλλαγές που αυτή φέρνει.

Η Στέλλα Κολυβοπούλου, είναι Ψυχολόγος- Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια, με MA στις Ψυχαναλυτικές Σπουδές (UK), MA στην Χοροθεραπεία (UK). Συνεχίζει τις σπουδές της στην
Βορειοελλαδική Ψυχαναλυτική Εταιρεία. Ξεκίνησε να δουλεύει στη γενική και
ειδική αγωγή της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και σε ψυχιατρική κλινική του
Λονδίνου. Από το 2007 μέχρι το 2016 δούλευε στο κέντρο εργοθεραπείας “Πράξη”
στη Βέροια. Το 2009 συμμετείχε στη Διεπιστημονική Ομάδα της Μονάδας Εφήβων,
του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ μέσω επιδοτούμενου προγράμματος
του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και μέχρι το 2016 ήταν Επιστημονικός Συνεργάτης
της συγκεκριμένης Μονάδας. Δίδασκε στην Εταιρεία “Ψυχολογία – Τέχνη” και ως
συνεργάτης της εταιρείας δίδασκε στο πανεπιστήμιο Αιγαίου. Είναι Διοργανώτρια
/Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ «Ψυχοθεραπευτής, Καλλιτέχνης και
Θεατής: μία συνάντηση αμοιβαίων μεταμορφώσεων». Ζει και εργάζεται ιδιωτικά
στην Θεσσαλονίκη.

«Θα ήθελα να ξεκινήσω με ένα μεγάλο ευχαριστώ για τον χώρο που μου δίνετε να
μιλήσω για την μητρότητα και πώς η ψυχανάλυση μπορεί να μας στηρίξει και να
γίνει ένα χρήσιμο εργαλείο που μπορεί να έχει κανείς πριν ή κατά τη διάρκεια της
εγκυμοσύνης αλλά και μετά την γέννηση του παιδιού. Έχει ενδιαφέρον πως την ίδια
περίοδο με την πρόταση σας έρχεται και η βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου μου “Το
ημερολόγιο μίας εγκυμονούσας. Μία βιωματική αφήγηση”, από τις Εκδόσεις
ΕΠΕΚΕΙΝΑ.

Μιλώντας για τον χώρο αλλά και τον χρόνο που μου προσφέρεται για να μιλήσω,
σκέφτομαι και τον χώρο και χρόνο που προσφέρει μία θηλυκότητα μέσω του
σώματος της αλλά και των σκέψεων και των ασυνείδητων φαντασιώσεων της να
δημιουργήσει ένα έμβρυο, βρέφος, το δικό της παιδί. Τι μωρό φαντασιώνεται
άραγε; Πώς φαντασιώνεται τη ζωή της; Θέλει ή δεν θέλει ένα μωρό; Μπορεί να
κάνει και με ποιόν τρόπο; Πολλές σκέψεις και ερωτήματα υπάρχουν πάνω σε αυτό
το μεγάλο και πολύ σημαντικό θέμα σχετικά με την μητρότητα. Θα μπορούσαμε να
μιλάμε με τις ώρες για αυτό το θέμα, που τα τελευταία χρόνια μοιάζει να ακούγεται
όλο και περισσότερο αλλά και να αγκαλιάζεται και να φροντίζεται από πολλές
επιστήμες.

Η εγκυμοσύνη μεταμορφώνει την γυναίκα με την γέννηση ενός παιδιού αλλά θα
μπορούσα να πω ουσιαστικά αλλά και συμβολικά τον κόσμο ολόκληρο. Μία
γέννηση, είναι ένα δημιούργημα, μία ζωή που μαζί με τις άλλες ζωές και με όλα
αυτά που γεννιούνται καθημερινά έχουμε αυτόν τον κόσμο, καλό ή/και κακό, είναι
αυτός ο κόσμος μας, ολόκληρος. Η μητρότητα λοιπόν, θα μπορούσα να προσθέσω
εδώ δεν βρίσκεται μόνο στην γέννηση ενός μωρού αλλά μία γυναίκα μπορεί να
γεννήσει μία έρευνα, να δημιουργήσει μία υπέροχη τάξη σε ένα σχολείο, να
διευθύνει μία εταιρεία και γενικότερα μία γυναίκα μπορεί να μετουσιώσει την
μητρότητα σε κάτι ευρύτερα πνευματικό μέσω της φροντίδας της για τον κόσμο
γύρω της. Αυτό γιατί μία γυναίκα επιθυμεί να δώσει ζωή σε κάτι νέο, σε κάτι
που θα την βοηθήσει να εξελιχθεί και η ίδια, να δώσει νόημα στη ζωή, να αλλάξει ο
κόσμος και να μεταμορφωθεί. Έτσι λοιπόν, μία γυναίκα νιώθει την μητρότητα είτε
φέρνοντας στον κόσμο το μωρό της, με δικά της ωάρια ή και με δότριας ωάρια, ή
υιοθετώντας ένα βρέφος, είτε φέρνοντας στον κόσμο κάτι καινούργιο που θα τον
βοηθήσει τον τελευταίο να παραμείνει και να εξελιχθεί. Άλλωστε αυτό το
παρατηρούμε και στην υπόλοιπη φύση, ενώ καίγονται δάση και ζώα, βλέπουμε
μετά από χρόνια να φυτρώνουν πάλι νέα δέντρα, να γεννιούνται ζωάκια και αυτό
είναι η φύση μας, να γεννιόμαστε.

Εδώ λοιπόν, σε αυτό το “γεννιόμαστε” χρειάζεται να αναφερθούμε και στο ιστορικό
που υπάρχει στον καθένα μας, με ποια ιστορία ήδη χαραγμένη ψυχικά πάνω μας
ερχόμαστε σε αυτόν τον κόσμο; Κουβαλάμε την ιστορία των γονιών μας, των
παππούδων μας, την ιστορία της χώρας μας, φτώχειας, πολέμου και πολλά άλλα
για να φτάσουμε στην ιστορία της δικής μας γέννησης και των παιδιών μας.
Φορτωμένοι λοιπόν με τις ιστορίες των προηγούμενων γενεών, δημιουργούνται και
οι ανάλογες ασυνείδητες φαντασιώσεις για το πώς θα θέλει μία γυναίκα να
μεγαλώσει το παιδί της. Σε ποιον θα θέλει να μοιάσει; Tι χαρακτηριστικά θα ήθελε
να έχει το παιδί της; Σε τι περιβάλλον; Με ποιους ανθρώπους γύρω της; Η γυναίκα αρχίζει να φαντάζεται τι μητέρα θα ήθελε να γίνει, καλύτερη από την μητέρα της,
όπως η μητέρα της καλύτερη από την προηγούμενη γενιά και πάει λέγοντας. Ποιον
άνθρωπο θα ήθελε να έχει δίπλα της για να δημιουργήσουνε μία οικογένεια ή η
απόφαση της να μεγαλώσει ένα παιδί μόνη της και πολλά άλλα ερωτήματα και
σκέψεις αναδύονται πριν πάρει την απόφαση να γίνει γονιός και αυτό με γνώμονα
το δικό της ασυνείδητο παιδικό βίωμα. Άρα ήδη κουβαλάμε τους γονείς μέσα μας
και τον τρόπο με το οποίο μεγαλώσαμε. Ευτυχισμένος ίσως τρόπος, χαρούμενος,
φροντιστικός, ίσως όμως και βίαιος τρόπος, επιθετικός, κακοποιητικός, που κάποιοι
άνθρωποι βιώσανε μέσα στην οικογένεια. Οι άνθρωποι λοιπόν ερχόμαστε και
μεγαλώνουμε είτε με λιγότερες δυσκολίες και κάποιοι άλλοι με περισσότερες
δυσκολίες και ψυχικά τραύματα. Αυτό το βίωμα ενσωματώνεται, καταγράφεται η
εμπειρία που ζήσαμε και κρατώντας ένα τέτοιο υλικό μέσα μας, προχωράμε στη
ζωή, επιλέγοντας σχέσεις και καταστάσεις που μοιάζουν οικείες στον καθένα μας
αναλόγως το βίωμα που είχαμε. Με αυτό το υλικό βλέπουμε και το μωρό που θα
γεννηθεί. Φανταστείτε έναν άσπρο καμβά που πάνω του πετάτε μπογιές, του δίνετε
χρώμα, ζωγραφίζεται σύμβολα ή τον σκίζετε, τον καίτε ή τον τσαλακώνετε ή τον
πετάτε. Ένα έμβρυο, ένα βρέφος, ένα παιδί είναι σαν τον καμβά, που πάνω του
“πετάει”, προβάλλει ο κάθε γονιός τον ψυχικό του κόσμο. Εδώ λοιπόν έρχεται η
ψυχανάλυση, που μπορεί να βοηθήσει τον γονιό να βουτήξει στο δικό του
παρελθόν, στα δικά του φαντάσματα, να τα βγάλει από τα σκοτάδια, να τα
εντοπίσει, να τα επεξεργαστεί και να προσπαθήσει να δει καθαρά τι κουβαλάει από
την δική του ιστορία, τα δικά του τραύματα, τις δικές του επιθέσεις, αγωνίες, άγχη,
φοβίες ώστε να μπορέσει να δει εκεί στο βλέμμα του παιδιού του, στο σώμα του,
αυτόν τον άσπρο καμβά δίνοντας του χρόνο με το χρόνο τη μορφή και το χρώμα
που έχει ανάγκη το ίδιο το βρέφος.

Φανταστείτε τι συμβαίνει λοιπόν στο κόσμο μίας εγκυμονούσας, το προσωπικό
βίωμα της, το οικογενειακό πλαίσιο, το κοινωνικό της πλαίσιο, οι ορμόνες που
απορρυθμίζονται, το σώμα της που αλλάζει, οι καθημερινές συνήθειες της που
μειώνονται, ολόκληρη η ταυτότητα της κλονίζεται. Δεν είναι πλέον μία γυναίκα
μόνο επαγγελματίας, φίλη, σύντροφος, ερωμένη, αλλά θα προστεθεί και ο ρόλος
της ως μητέρα και εδώ οι αγωνίες ξεκινάνε, πέρα από την ομορφιά που μπορεί να
προσφέρει ο ερχομός του παιδιού της. Μία γυναίκα μπορεί να είναι μόνη επίσης σε
αυτό το μεγάλο “έργο” που έχει αποφασίσει να δημιουργήσει, χωρίς ίσως γονείς
δίπλα της, χωρίς σύντροφο, με ελάχιστους φίλους, με δυσκολίες οικονομικές. Μέσα
σε όλα αυτά έρχεται και η κοινωνία και πλέον και τα media που δημιουργούν μία
ψευδαίσθηση πολλές φορές πάνω στο θέμα εγκυμοσύνη και μητρότητα. Πολλές
γυναίκες μπορεί να νιώσουν ενοχή, ντροπή μπροστά σε αυτό που προβάλλεται, αν
η ίδια έχει μεικτά συναισθήματα για την μητρότητα. Ας μην ξεχνάμε και την
κυρίαρχη αφήγηση όπου παρουσιάζεται η εγκυμοσύνη ως η πιο ευτυχισμένη
περίοδος στη ζωή μιας γυναίκας και η μητρότητα ως αυτοσκοπός της γυναικείας
ύπαρξης. Θέλει χρόνο λοιπόν για να συνειδητοποιήσει η γυναίκα όλη αυτήν την
αλλαγή ψυχικά και σωματικά. Θέλει χρόνο για να δημιουργηθεί αυτή η καινούργια
σχέση μεταξύ του βρέφους και της ίδιας και ο χρόνος δίνεται σε όλο αυτό το
διάστημα που κυοφορεί αλλά και μετέπειτα όταν πια αυτό το πλάσμα που έχει
φανταστεί βρίσκεται στην αγκαλιά της. Τι συμβαίνει όμως όταν υπάρχει απώλεια
του βρέφους, είτε ενδομήτρια είτε κατά την γέννα είτε μετά! Θρήνος για όλα αυτά που φαντάστηκε, για όλα αυτά που βίωσε μέσα στο σώμα της, για ένα κομμάτι της
που πια δεν υπάρχει.

Μιλώντας για όλα τα παραπάνω, έρχομαι εδώ να μιλήσω και για το βιβλίο μου, το
οποίο το έγραφα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης μου, από την στιγμή που
ξεκίνησα τις εξωσωματικές μέχρι και τους πρώτους μήνες που πήρα τον γιό μου στο
σπίτι. Στην αρχή δεν είχα καταλάβει για ποιον λόγο ήθελα να κρατάω ένα
ημερολόγιο, λίγο αργότερα σκέφτηκα ότι θα ήθελα να έχουν ένα δώρο τα παιδιά
μου, φέρνοντας την αλήθεια μου, να έχουν την ιστορία τους από την αρχή της
σύλληψης τους. Μετέπειτα και πολύ αργότερα συνειδητοποίησα ότι ήθελα να
επεξεργαστώ και όλες αυτές τις αλλαγές που είχανε συμβεί στη ζωή μου,
εξωσωματικές, σωματικές αλλαγές, σκέψεις, φαντασιώσεις, δυσκολίες, χαρές,
πένθη και γέννα μέσα σε λίγους μήνες, σε μία εγκυμοσύνη που δεν ήρθε εύκολα,
ούτε και ήταν εύκολη. Θεώρησα ότι ως ψυχοθεραπεύτρια και ως μητέρα πια, αυτό
το βιβλίο θα μπορούσε να βοηθήσει και άλλες γυναίκες και άντρες να
συνειδητοποιήσουν ότι όλοι κάπως περνάμε κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης
είτε πιο ανώδυνες καταστάσεις είτε επώδυνες και τραυματικές καταστάσεις. Όπως
και να έχει, ο πόνος και η χαρά δεν μετριέται, όταν πονάς, πονάς και όταν χαίρεσαι,
χαίρεσαι.

Το βιβλίο αυτό “Το ημερολόγιο μίας εγκυμονούσας. Μία βιωματική
αφήγηση”, μιλάει για την δική μου εμπειρία, για το δικό μου προσωπικό ταξίδι της
δικής μου ζωής και πως μέσα από την δική μου προσωπική ψυχανάλυση με την
ψυχαναλύτρια μου μπόρεσα να φέρω στο φως όλα τα δικά μου σκοτεινά σημεία
που με δυσκόλευαν να δω καθαρά αλλά και να αποφασίσω να δώσω ζωή σε κάτι
νέο. Αυτό το βιβλίο έχει όλες τις σκέψεις μου, τις αγωνίες μου, τις ονειροπολήσεις
μου, τις φαντασιώσεις μου, τις επιθέσεις μου, τα πένθη μου, τις χαρές μου, την
καθημερινότητα μου με τις δυσκολίες μου και τις ευτυχισμένες στιγμές με την
οικογένεια μου και τους φίλους μου. Αυτό το βιβλίο μιλάει λοιπόν για το ταξίδι της
δικής μου εγκυμοσύνης και της μητρότητας μέσα από το δικό μου βίωμα ως νέα
μητέρα αλλά και μέσα από την ψυχαναλυτική μου ματιά ως ψυχοθεραπεύτρια.
Πηγαίνοντας πίσω, μπορώ να πω ότι δεν ήτανε μία εύκολη διαδικασία το να γράψω
όλα αυτά που βίωνα, ήταν σαν να τα περνούσα για δεύτερη φορά γράφοντας τα.
Μου θύμιζε από την μία στιγμές άσχημες, δύσκολες, τραγικές που με αναστάτωνε
όλο αυτό. Υπήρχανε όμως από την άλλη πλευρά τόσες πολλές γλυκές στιγμές,
χαρούμενες και ευτυχισμένες που κάπως με κρατούσανε για να αντέξω και να
γράψω αυτό το βιβλίο, να αντέξω στην ουσία να μείνω ψυχικά ζωντανή για να
μεγαλώσω τον γιο μου όσο πιο όμορφα γίνεται. Εδώ λοιπόν, η προσωπική μου
ανάλυση από την θέση της θεραπευόμενης αλλά και από την θέση της
επαγγελματίας ψυχοθεραπεύτριας βοήθησε στο να μην “σκεπάσω” όλα τα
συναισθήματα μου αλλά να έρθω αντιμέτωπη με την πραγματικότητα, να μείνω
εκεί ολόκληρη, να μπορώ να χαρώ αλλά και να μπορώ να πενθήσω ταυτόχρονα.
Θέλω να πιστεύω ότι αυτό το βιβλίο θα μπορέσει να αγγίξει, αλλά και να
ευαισθητοποιήσει αρκετές γυναίκες και άντρες που προσπαθούν να γίνουν γονείς
είτε με από φυσικό τρόπο, είτε με την διαδικασία της εξωσωματικής είτε με ωάρια
δότριας ή δότη σπέρματος, είτε υιοθετώντας . Ελπίζω με έναν τρόπο να μπορέσω να
βοηθήσω τους νέους γονείς να νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι τους σε όλα αυτά που
νιώθουν και ότι ένας ειδικός θα μπορέσει να τους δώσει αυτό το κράτημα σε αυτό το νέο τους εγχείρημα να γίνουνε γονείς. Όπως το βρέφος έχει ανάγκη τον
φροντιστή του για να μεγαλώσει και να εξελιχθεί, έτσι και ο φροντιστής έχει ανάγκη
έναν άλλον “γονιό”/ψυχοθεραπευτή για να μεγαλώσει και να εξελιχθεί ψυχικά.
Μόνο μέσα από τον Άλλον, θα μάθουμε να διαχειριζόμαστε μετέπειτα τις
προκλήσεις της ζωής μας και μέσα σε αυτές τις προκλήσεις είναι και η μητρότητα,
πατρότητα.

Η βιβλιοπαρουσίαση θα γίνει στις 7 Δεκεμβρίου του 2024 στο Arcade_skg, στις
17:30 και για όποια/όποιον ενδιαφέρεται να έρθει η διεύθυνση είναι Βηλαρά 2, στη
Θεσσαλονίκη. Το βιβλίο όπως ανέφερα στην αρχή θα εκδοθεί από τις Εκδόσεις
ΕΠΕΚΕΙΝΑ και στην βιβλιοπαρουσίαση θα με πλαισιώσουν οι ψυχαναλυτές Μάνος
Μανάκας, εκπ.μέλος της Βορειοελλαδικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας(Β.Ψ.Ε), η Σόνια
Λαζαρίδη, τακτικό μέλος της Β.Ψ.Ε. και η παιδοψυχίατρος Παρασκευή
Τατσιοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιού και Εφήβου Α.Π.Θ., εκπ. μέλος της
Β.Ψ.Ε., η οποία έχει γράψει και τον πρόλογο στο βιβλίο. Την φωτογραφία στο
εξώφυλλο την επιμελήθηκε η φωτογράφος Δέσποινα Τσάκωνα.»

Στέλλα Κολυβοπούλου
Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια
Εκπ. μελος της Βορειοελλαδικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας
Διοργανώτρια /Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ «Ψυχοθεραπευτής,
Καλλιτέχνης και Θεατής: μία συνάντηση αμοιβαίων μεταμορφώσεων»