Η εν λόγω ημέρα εορτάζεται ετησίως στις 12 Ιουνίου, αφού πρώτα καθιερώθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, με απώτερο σκοπό την καταπολέμηση της παιδικής εργασίας και τον περιορισμό της παράνομης και ραδιούργας διακίνησης παιδιών. Αναδρομικά, εκατομμύρια είναι τα παιδιά που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ενός οργανωμένου δικτύου, ιδίως από τις αναπτυσσόμενες χώρες στις βιομηχανικά αναπτυγμένες.

Συμφωνία ΔΕΟ-UNICEF
Το 1999 οι περισσότερες χώρες – μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σε συνεργασία με την Unicef υπέγραψαν συμφωνία προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα, για την έκλειψη του φαινομένου της παιδικής εργασίας σε ορυχεία και λατομεία. Σε αυτό μέλλει να συμβάλει, αλλά και να λειτουργήσει το θεσμοθετημένο Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το λεγόμενο «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού».

Ηνωμένα Έθνη
Αποσκοπούν στην επίτευξη της μηδενικής παιδικής εργασίας έως το έτος 2025. Ο ρυθμός μείωσής της εξακολουθεί, όμως, να παραμένει αρκετά ράθυμος από τον αρχικά προβλεπόμενο. 

Παράγοντες που συμβάλλουν στην παιδική εργασία:

• Ενδοοικογενειακή βία
• Εξάρτηση από ουσίες
• Προβληματικές διαπροσωπικές σχέσεις, κοινωνική ευπάθεια και αποκλεισμός
• Πενία
• Περιορισμένη νομική προστασία
• Περιορισμένη πρόσβαση στο σχολείο, χαμηλές μαθησιακές αποδόσεις
• Περιορισμένες ευκαιρίες εργασίας, δύσκολες μεταβάσεις στην εργασία
• Απουσία κοινωνικής μορφής: ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, δικαιώματα, συλλογικές διαπραγματεύσεις

Επιπτώσεις παιδικής εργασίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνή Οργανισμού Εργασίας (ILO), είναι σύνηθες για το εργασιακό περιβάλλον να θέτει σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική υγεία, την ασφάλεια από ατυχήματα, και την ηθική ανάπτυξή των εργαζομένων-παιδιών, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι κάτω των δέκα ετών. Κάποια περιστατικά οδηγούνται σε παιδική εκμετάλλευση, επαιτεία, διακίνηση ναρκωτικών και σεξουαλική ή άλλου είδους μορφές εκμετάλλευσης, όπως θύματα trafficking. Αρκετά είναι εκείνα που πεθαίνουν πριν την εφηβεία.

Θυματοποίηση
Είθισται να θυματοποιούνται ευάλωτες ομάδες παιδιών, όπως είναι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, καθώς τοποθετούνται στο στόχαστρο από επιτήδειους εμπόρους, στην προσπάθεια τους να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες με τη βοήθεια διακινητών. Επίσης, σε άλλες περιπτώσεις απασχολούνται τέκνα στον αγροτικό τομέα, ενώ ουκ ολίγες φορές εργάζονται χωρίς να πληρώνονται, εντός του οικογενειακού πυρήνα.

Σχολική εκπαίδευση
Λόγω την πρώιμης -και μη νόμιμης- εργασίας, εγκαταλείπεται η υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το σχολείο, και συνεπώς χάνεται το δικαίωμα διεκδίκησης για ένα μέλλον ίσων ευκαιριών. Το ορθό θα ήταν η παραμονή των παιδιών στη σχολική μονάδα και η μόρφωσή τους στις σχολικές αίθουσες, αποκτώντας εφόδια για μια βέλτιστη ζωή.

Παροχή βοήθειας
«Το Σπίτι του Παιδιού»: λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας Εξατομικευμένης Παροχής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας σε Παιδιά και Εφήβους, ως το μοναδικό πρότυπο Κέντρο πανελλαδικώς, παρέχει εξατομικευμένες διαγνωστικές και θεραπευτικές υπηρεσίες σε παιδιά θύματα.
Εθνικός Μηχανισμός παραπομπής θυμάτων (ΕΜΑ): συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2019 και συντονίζεται από το ΕΚΚΑ.
Συνεπώς, όχι μόνο θα εντοπίζονται τα θύματα, αλλά θα δέχονται και την κατάλληλη βοήθεια.

Εξοικείωση
Στον διασχιζόμενο 21^ο αιώνα, το φαινόμενο αυτό είναι ευρέως γνωστό και ο κόσμος εξοικειωμένος στο άκουσμά του. Βέβαια, δεν είναι λίγες οι φορές που λέξεις και φράσεις, όπως «κρίμα» και «θύματα εργασίας», προσπερνούν γοργά τη σκέψη και μέλλουν να ξεχαστούν εντός λεπτών.

Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» – άρθρο 32, 1989
«Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται, όπως ορίζεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ, από την οικονομική εκμετάλλευση και την εκτέλεση πάντων μορφών εργασίας που ενέχει κινδύνους ή πιθανώς εκτεθεί σε αυτού η εκπαίδευσή του ή να βλαφτεί η υγεία του, η σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική ή κοινωνική του ανάπτυξη.»

Συμπερασματικά, είναι επιτακτική η ανάγκη να μειωθεί η σχολική διαρροή, να εξαλειφθεί η επαιτεία και η παιδική ανήλικη εργασία, να ενισχυθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και η παρεμβατικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών, και φυσικά να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις.

Αικατερίνη Συμφέρη

Την επομένη της Πεντηκοστής, ημέρα Δευτέρα, η Εκκλησία τιμά το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, και την Αγία Τριάδα συλλήβδην. Η εξής εορτή συναριθμείται μεταξύ των σημαντικότερων θρησκευτικών εορτών της Ορθοδοξίας και φέτος εορτάζεται στις 8 Ιουνίου 2020.

Αναλυτικότερα

Ο μονοθεϊσμός του Χριστιανισμού είναι τριαδολογικός και όχι μοναδολογικός. Στο Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως, εν έτη 381, ή αλλιώς «Πιστεύω», ορίζεται ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κύριο και ζωοποιό, συνδοξάζεται και συμπροσκυνείται με τον Πατέρα και τον Υιό και εκπορεύεται από τον Πατέρα. Είναι ομοούσιο και ομότιμο προς τα δύο άλλα πρόσωπα και διακρίνεται από αυτά καθ’ υπόσταση, «μονάς εν τριάδι και τριάς εν μονάδι». Έτσι, προκύπτει ο Τριαδικός Θεός του Χριστιανισμού. 

Filioque 

Η ιδιαιτερότητα αυτού στάθηκε λίκνο αντιγνωμίας για τους αρειανόφρονες Βησιγότθους της Ισπανίας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται τόσο από τον Πατέρα όσο και από τον Υιό, το γνωστό «filioque». Όταν προσέθεσαν τη φράση αυτή στο Σύμβολο της Πίστεως στη Σύνοδο του Τολέδο, το έτος του 589, επηρέασαν ριζικά τη δυτική θεολογία. Η δογματική αυτή διαφορά μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού Χριστιανισμού προκάλεσε το Σχίσμα του 1054, που έως σήμερα παρά τις προσπάθειες δεν έχει ανακαλεστεί.

Κάθοδος Αγίου Πνεύματος

Το Άγιο Πνεύμα από την ημέρα της Πεντηκοστής και έκτοτε, καθοδηγεί την Εκκλησία και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν την αλήθεια, η οποία είναι ο Χριστός και ο νέος τρόπος ζωής που προτείνει στους ανθρώπους. Η γνώση αυτής της αλήθειας απελευθερώνει τη δημιουργία από κάθε είδους δεσμά, κι εκείνο του θανάτου.

Κάθε πιστός λαμβάνει το Άγιο Πνεύμα μέσω των ιερών μυστηρίων. Ιδιαίτερα το μυστήριο του Χρίσματος, αλλά η προσωπική μετάνοια, μεταδίδει στο βαπτιζόμενο τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και τον καθιστά απόστολο του Χριστού, ολοκληρώνοντας την προσωπικότητα του ανθρώπου. 

Το έργο του

Με την Πεντηκοστή το Άγιο Πνεύμα μπαίνει στη ζωή της Εκκλησίας και την παρακολουθεί σε όλη την πορεία της. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργεί, μεταμορφώνει και να την αγιάζει, όντας οδηγός στο έργο της. Κύριο έργο του Αγίου Πνεύματος παραμένει η αύξηση και η συγκρότηση της «μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας». Η έναρξη του αποστολικού έργου και η διάδοση του σωτήριου μηνύματος του Κυρίου. 

Απεικόνιση

Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιτρέπει την απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος αφενός ως περιστέρι στην απεικόνιση των Θεοφανείων και αφετέρου ως πύρινη γλώσσα στην απεικόνιση της Πεντηκοστής.

Αργία

Θεωρείται αργία σε πολλές χριστιανικές χώρες ανά την υφήλιο, μεταξύ αυτών ανήκει και η Ελλάδα. Την ημέρα του Αγίου Πνεύματος πανηγυρίζουν οι εκκλησίες με την ονομασία Αγία Τριάδα και γιορτάζουν τα θήλεα με το όνομα Τριάδα. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Πεντηκοστή, η μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης, ονομάζεται κατά την Καινή Διαθήκη η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους που συνέβη την 50^η ημέρα από την στιγμή που έλαβε χώρα η Ανάσταση του Ιησού Χριστού και δέκα ύστερα από την Ανάληψη Του. Εις ανάμνηση αυτού, κάθε χρόνο και ημέρα Κυριακή, οι Χριστιανοί εορτάζουν με λαμπρότητα και θεολογικά οριοθετείται ως η γενέθλιος μέρα της Εκκλησίας με κεντρική σημασία για τον αγιασμό όλου του κόσμου. 

Πότε

Η τήρηση της λάβαινε χώρα την πεντηκοστή ημέρα μετά τις 16 Νισάν του Ιουδαϊκού ημερολογίου, την ημέρα κατά την οποία η κεφαλή κάθε οικογένειας προσέφερε στον Θεό ένα δεμάτι κριθάρι, που υποδήλωνε την επιθυμία για ειρηνική σχέση μαζί Του. Οι προσφορές για αυτή τη γεωργική γιορτή γίνονταν μέσω του ιερατείου αρχικά στην Σκηνή του Μαρτυρίου, ενώ αργότερα στον Ναό στην Ιερουσαλήμ είτε μαζί με τους Ιουδαίους είτε χωριστά.

Τι συνέβη

Την ημέρα της Πεντηκοστής έλαβε χώρα η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές, που ήταν όλοι συγκεντρωμένοι στο ίδιο σπίτι. Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, ακούστηκε βουή από τον ουρανό, σαν δυνατός άνεμος, και οι μαθητές έλαβαν το Άγιο Πνεύμα. Κάτι σαν πύρινες γλώσσες στάθηκαν πάνω από τα κεφάλια τους επιτρέποντάς τους την «γλωσσολαλιά», δηλαδή να μιλούν σε ξένες γλώσσες «για τα θαυμαστά έργα του Θεού». Η μορφή είναι μεταφορική δηλώνοντας την δύναμη του λόγου, που δινόταν εκείνη τη στιγμή στους μη γραμματιζούμενους. Ακόμη, δεν πρόκειται για φυσικό πυρ, αλλά για άκτιστη ενέργεια της θεότητας, χάρις του Θεού. Η φωτιά, άλλωστε, υποδηλώνει τη θέρμη πίστεως, κάθαρσης, και φως αληθείας.

Το Άγιο Πνεύμα τους κατέστησε θεοφόρους και θεόπτες, ώστε να μεταδώσουν αυτό που εμπειρικά και χαρισματικά κατανοούσαν πλέον στην πληρότητά του. Όλοι φωτίστηκαν από το Άγιο Πνεύμα -τον Παράκλητο-, που ο Χριστός είχε υποσχεθεί να στείλει στους μαθητές του. Η Πεντηκοστή είναι ακριβώς η εκπλήρωση αυτής της υπόσχεσης. Η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος τους καθάρισε από τις αμαρτίες, τους φώτισε το νου και τους θέρμανε το θείο ζήλο, ώστε να γίνουν αργότερα οι αναμορφωτές της οικουμένης.

Εορτή Εβδομάδων

Το γεγονός αυτό έγινε αντιληπτό από Ιουδαίους προσήλυτους και ποικίλης καταγωγής που ήταν ευσεβείς συγκεντρωμένοι στην Ιερουσαλήμ, από όλα τα μέρη του κόσμου, για να γιορτάσουν την δική τους εβραϊκή γιορτή της Πεντηκοστής, στα εβραϊκά Shavuot, που αντιστοιχεί εκείνη τη μέρα. Η ετήσια εορτή αυτή στις Εβραϊκές Γραφές, Παλαιά Διαθήκη, αποκαλείται Γιορτή του Θερισμού ή Γιορτή των Εβδομάδων, η οποία ήταν εξολοκλήρου γεωργική εορτή με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Γιορτάζεται από τους Ισραηλίτες πενήντα ημέρα μετά το Εβραϊκό Πάσχα, σε ανάμνηση της ημέρας που ο Μωυσής έλαβε τις 10 εντολές από τον Θεό στο όρος Σινά. Την ημέρα αυτή πρόσφεραν στο Ναό τα πρωτογεννήματα από τον θερισμό των δημητριακών. Βέβαια, με τη διασπορά των Εβραίων έχασε το γεωργικό της χαρακτήρα  και παρέμεινε ως γιορτή της παράδοσης του Νόμου από το Θεό.

Εορτασμός

Πρόκειται για εβδομαδιαία εορτή και εορτάζεται όλες τις ημέρες της εβδομάδας με ιδιαίτερη έξαρση το Σάββατο. Από τις μεθεόρτιες ημέρες ξεχωρίζει η Δευτέρα που είναι αφιερωμένη στο Άγιο Πνεύμα, όπου και επαναλαμβάνεται ομοίως όλη η ακολουθία της προηγούμενης Κυριακής. Κατά την εορτή αυτή γινόταν και η βάπτιση των κατηχουμένων, αφού πληρωθέντες Πνεύμα Αγίου, άρχισαν να κηρύττουν και να καλούν τους ανθρώπους να βαπτισθούν και να λάβουν κι αυτοί την χάρη Του. Τώρα γνωρίζουν ποια είναι η προοπτική της καινής ζωής και που πρέπει να οδηγήσουν το λαό, στο Δείπνο της Ζωής, την Τράπεζα της Θείας Ευχαριστίας, όπου στο εξής θα βρίσκεται συναγμένη η Εκκλησία ως σώμα Χριστού.

Συμπερασματικά

Με την Πεντηκοστή δεν γεννήθηκε η Εκκλησία ως απλός θεσμός, αλλά ως συνεχής παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, είναι η ζωή της Εκκλησίας, ως η αδιάκοπη κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, όπου συντελείται πλέον η ενότητα εντός αυτής, ο αγιασμός και η μεταμόρφωση των ανθρώπων. Η πρώτη χριστιανική Εκκλησία ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα.

Σήμερα

Τη σήμερον ημέρα, με τον όρο «επιφοίτηση» δεν ερμηνεύεται μόνο ως η επέμβαση του θείου, η θεία φώτιση, αλλά και η πιθανή σάτιρα κάποιου που υποστηρίζει αίφνης πως έχει γνώση, εμπειρία ή σοφία, ενώ δεν έχει μοχθήσει για την απόκτηση όσων ισχυρίζεται.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής ονομάζεται «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο» ή «Σάββατο των Αγίων Θεοδώρων» και αποτελεί ένα είδος άκαιρου μνημόσυνου που αναλαμβάνει η ίδια εκκλησία για όσους δεν δύνανται να τελέσουν τα καθιερωμένα μνημόσυνα. Απώτερο και ύψιστο τέλμα η συγχώρεση και η κρίση πάντων κατά την Δευτέρα Παρουσία, ήδη από την ύπαρξη του Αδάμ έως και σήμερα. 

Τίμηση

«Ψυχοσάββατο» είναι η κοινή ονομασία του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Τα δύο Ψυχοσάββατα, της Τυρινής και εκείνο της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής, των Αγίων Θεοδώρων, είναι αφιερωμένα στη μνήμη των νεκρών. Τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς, ή αλλιώς «ψυχικό». 

Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Χριστιανική Εκκλησία τιμά το σώμα του ανθρώπου ως «ναόν του εν ημίν Αγίου Πνεύματος» και διδάσκει ότι αυτό θα αναστηθεί κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Συνεπώς, είναι απορριπτέα η καύση των νεκρών, που θεωρείται ειδωλολατρική συνήθεια, και έτσι υιοθετείται η ταφή των νεκρών.

Μέρα Ρουσαλιού

Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής λέγεται και του Ρουσαλιού, καθώς έλκει την καταγωγή του από τη ρωμαϊκή γιορτή των Ρουσαλίων ή Ροζαλίων. Πρόκειται για την ημέρα, που κατά τη λαϊκή δοξασία, οι ψυχές επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο, αφού στη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου κυκλοφορούσαν ελεύθερα πάνω στη γη. 

Ωφέλεια

Σύμφωνα με την αγιοπατερική μαρτυρία οι Απόστολοι θέσπισαν τις ευχές για τους νεκρούς. Η ωφέλεια, όμως, έγκειται στο γεγονός της τέλεσης της θείας ευχαριστίας στη μνήμη τους, διότι «ἑνώνονται ἀόρατα μὲ τὸ Θεὸ καὶ ἐπικοινωνοῦν μαζί Του καὶ παρηγοροῦνται καὶ σώζονται καὶ εὐφραίνονται ἐν Χριστῷ».

Σάββατο αφιερωμένο σε Αποθανόντες

Κατά τους καιρούς εκείνους αρκετοί ήταν αυτοί που απέθαιναν σε μικρή ηλικία ή σε απόρθητα μέρη, όπου υπέστησαν «άωρον θάνατον», από λοιμική ασθένεια, πολέμους, παγετούς, σεισμούς και θεομηνίες ή, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσυνών, ή ακόμη κάηκαν ή χάθηκαν. 

Έθιμα

Στο Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων, που όμως δεν αναγνωρίζεται από την Εκκλησία, αναφέρεται και η παλαιότερη συνήθεια των ανύπαντρων κοριτσιών να τοποθετούν τα κόλλυβα κάτω από το μαξιλάρι τους και να παρακαλούν τον Άγιο να φανερώσει στον ύπνο τους τον άνδρα που θα παντρεύονταν. Σύμφωνα με τα έθιμα απαγορεύεται η εργασία εκείνη τη μέρα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, και συγκεκριμένα φέτος  γιορτάζεται η 48^η επέτειος από την καθιέρωσή της. Αποτελεί την κύρια εκδήλωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ από το 1972 για την ενημέρωση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με το περιβάλλον και τα ζητήματα που το αφορούν. Υπογραμμίζει τη σημαντικότητα της φύσης, και κατά συνέπεια την υγεία του πλανήτη, καθώς η ποιότητα του νερού, τα τρόφιμα και ο αέρας, όλα εξαρτώνται από τη προστασία του φυσικού κόσμου. 

Ποδηλατοπορεία – Θεσσαλονίκη

Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 στις 18:00 στο Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί ποδηλατοπορεία υπό την αιγίδα των Καλλιστώ, Κοινά υπό κατοίκηση – Commons in Residency, Περιβαλλοντική Ομάδα ΑΠΘ, Περιβαλλοντική Ομάδα ΠαΜακ, Fridays For Future Thessaloniki, Gymnosophy, Stop Climate Change Greece, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Οικόπολις – μια παράλληλη πόλη και με την υποστήριξη: Άγρυπνοι Πολίτες της Θεσσαλονίκης Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.
Η ποδηλατοπορεία θέτει ως αφετηρία τον Λευκό Πύργο και θα καταλήξει στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης με τη διαδρομή της να ακολουθεί μέρος του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Θα γίνουν δυο στάσεις κατά τις οποίες θα επιδοθεί ψήφισμα για τη δημιουργία ασφαλούς δικτύου ποδηλατοδρόμων και για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην πόλη, στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης και στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης. Με το πέρας της και ως τη λήξη της βραδιάς (στις 22:00) θα ακολουθήσουν ενημερώσεις, μουσικά δρώμενα και εκδηλώσεις στον Λευκό Πύργο, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει και εργαστήριο επισκευής ποδηλάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αναλυτικό πρόγραμμα της ποδηλατοπορείας: https://www.facebook.com/events/2632571340333843/

Παγκόσμια πλατφόρμα

Το φλέγον αυτό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια πλατφόρμα δημόσιας προβολής των περιβαλλοντικών ζητημάτων και προβλημάτων, όπου αποσκοπεί με ανακοινώσεις, παρεμβάσεις και δράσεις στην ενημέρωση, αφύπνιση και κινητοποίηση των πολιτών. Έχοντας, βέβαια, ως φυσικό επακόλουθο με την καθημερινή πρακτική και συμπεριφορά τους να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα περιβαλλοντική συνείδηση και κουλτούρα. Είναι επιτακτική η ανάγκη για άμεση μετάβαση σε ένα κοινωνικο-οικονομικό-πολιτικό υπόδειγμα που θα διασφαλίζει νέες αξίες δικαιοσύνης και αειφόρου ανάπτυξης. 

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανθρώπινες δραστηριότητες συνοδεύονται από εκπομπές ρύπων στον αέρα. Τα στοιχεία σε ό,τι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση ανά τον κόσμο είναι ανησυχητικά και σε υγειονομικό επίπεδο, προκαλώντας παγκόσμια κρίση υγείας, με 9 στους 10 ανθρώπους να εισπνέουν μολυσμένο αέρα. Η καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, για τα μέσα μεταφοράς και για την βιομηχανία στις αστικές περιοχές, οι κίνδυνοι από τα χημικά, τα απόβλητα, το μολυσμένο νερό και η έλλειψη πρασίνου συμβάλλει κατά κύριο λόγο στη ρύπανση. Εκατομμύρια είδη απειλούνται με εξαφάνιση, οι ωκεανοί είναι υπό πίεση, ενώ επίσης προκαλείται η υπερθέρμανση του πλανήτη. Έτσι, η κλιματική αλλαγή γίνεται μια υπαρξιακή απειλή και η διεθνής κοινότητα οφείλει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 

Πολιτικές μείωσης ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Η ουσία βρίσκεται στη συμμετοχή, τη συνεργασία και την οργανωμένη δράση σε μια αέναη προσπάθεια για την προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος, το σεβασμό στο δημόσιο χώρο, τη βιώσιμη και αειφόρα ανάπτυξη, διαμορφώνοντας, με τον τρόπο αυτό, καλύτερη ποιότητα ζωής.

1. Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σταδιακή απομάκρυνση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας.
2. Περιορισμός χειμερινής ατμοσφαιρικής ρύπανσης από οικιακή καύση βιομάζας.
3. Πιο συστηματική και πλήρης παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
4. Μέτρα ελέγχου εκπομπών από βιομηχανίες, οδικές μεταφορές και συστήματα θέρμανσης.
5. Ενημέρωση και εκπαίδευση πολιτών για το πώς μπορούν να συμβάλουν στην καθημερινότητα.
6. Μακροπρόθεσμη διαχείριση ποιότητας αέρος που διασφαλίζει την υγεία πάντων.
7. Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης στις πόλεις.
8. Κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας αστικών υγρών αποβλήτων.

Υδατικό περιβάλλον

Όσον αφορά στο υδατικό περιβάλλον σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται ότι απειλείται  από πολλές πηγές ρύπανσης. Στην Ελλάδα η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών επιτυγχάνεται από αστικές, γεωργικές και βιομηχανικές χρήσεις και υπεραντλήσεις που εγκυμονούν κινδύνους υφαλμύρινσης και εξάντλησης των αποθεμάτων. Για την προστασία προϋποτίθεται η ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και του εθνικού θεσμικού πλαισίου, αλλά και η συγκρότηση ορθολογικής πολιτικής διαχείρισης των υδατικών πόρων, ο συντονισμός και η εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των φορέων, η έμφαση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και των αρχών πρόληψης και ελέγχου. 

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, οι πολίτες θεωρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση ως τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο μετά την κλιματική αλλαγή. Και αυτό, επειδή παρά την αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, πολλές περιοχές συνεχίζουν να εμφανίζουν υπερβάσεις των ορίων που έχει θέσει η Οδηγία 2008/50/ΕC του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21^ης Μαΐου 2008 «για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη». 

Αικατερίνη Συμφέρη

Η σημερινή μέρα έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος (World No Tobacco Day), με απόφαση του 1987 από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), για την υπενθύμιση ανά της υφηλίου των βλαβερών συνεπειών του καπνίσματος.

Ανακάλυψη καπνού:
Οι χαλαρωτικές ιδιότητες του, ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά από τους Ινδιάνους ιθαγενείς και ακολούθως εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και κατόπιν βαθμιαία σε όλο τον κόσμο. 

Επιπτώσεις χρήσης:
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το κάπνισμα ευθύνεται για:

1. καρκίνο του πνεύμονα: αρκετοί θάνατοι διεθνώς, ενώ και το παθητικό κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου σε μη καπνιστές
2. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) 
3. Άσθμα: σε καπνιστές και μη
4. κίνδυνο εμφάνισης λοίμωξης αναπνευστικού, πνευμονίας και βρογχίτιδας σε παιδιά
5. πεπτικό έλκος, οστεοπόρωση, προβλήματα στοματικής υγείας, μείωση όσφρησης, γεύσης, μνήμης και συγκέντρωσης, προκαλεί διαταραχές στην έμμηνο ρύση και αυξάνει τον κίνδυνο των μολύνσεων 
6. παθολογικές καταστάσεις ουρογεννητικού συστήματος: καρκίνος ουροδόχου κύστης, στυτική δυσλειτουργία, υπογονιμότητα και καρκίνος πέους
7. οικονομικό βάρος για τον πλανήτη
8. περιβαλλοντική ρύπανση: οι «γόπες» αποτελούν το πιο διαδεδομένο είδος απορρίμματος
9. αποψίλωση των δασών: λόγω καλλιέργειας και παραγωγής
10. μόλυνση του αέρα
11. απώλεια γεύσης και όσφρησης  

Αποτελεί τη δεύτερη κατά σειρά αιτία θανάτου παγκοσμίως, με πρώτη την υπέρταση, με θνησιμότητα ένας στους δέκα ενήλικες παγκοσμίως. 

Διακοπή καπνίσματος:

Η θέληση και η αποφασιστικότητα του καπνιστή απαρτίζουν την κινητήριο δύναμη προκειμένου να συντελέσει στην απόφαση της λήξης του καπνίσματος. Με την ενδυνάμωση των κινήτρων του καπνιστή πιθανώς επηρεάζεται θετικά η προσπάθειά του, ενώ ακόμη δύναται να απευθυνθεί σε διάφορους φορείς για την παροχή βοήθειας και υποστήριξης.

Κατάσταση στην Ελλάδα:
Ανήκει μεταξύ των πρώτων χωρών παγκοσμίως σε ποσοστό καπνιστών, με την συνήθεια αυτή να περνάει από γενιά σε γενιά, καθώς παιδιά καπνιστών είναι πιο πιθανό να γίνουν μελλοντικοί καπνιστές.

Ηλεκτρονικά τσιγάρα, συσκευές θέρμανσης καπνού: 

1. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι ασφαλέστερο: δεν αυξάνει την αρτηριακή δυσκαμψία και το οξειδωτικό στρες. Ο Οργανισμός Δημόσιας Υγείας της Αγγλίας, υποστηρίζει ότι το άτμισμα είναι κατά 95% λιγότερο επιβλαβές. 
2. Δεν έχει διαπιστωθεί «παθητικό άτμισμα»: είναι άμεσες οι επιδράσεις στη μηχανική του αναπνευστικού συστήματος
3. πιο οικονομικό 
4. πιο καθαρός χώρος, δίχως μυρωδιά νικοτίνης

Ο ΠΟΥ προτείνει «αυστηρά μέτρα»:
Μεταξύ άλλων ανήκουν η απαγόρευση του μάρκετινγκ και της δημοσιότητας, το κάπνισμα σε δημόσιους και χώρους εργασίας, η ουδέτερη συσκευασία και αύξηση των φόρων και της τιμής των καπνικών προϊόντων, θέλοντας να σημειώσει τα προβλήματα υγείας που συνοδεύουν το κάπνισμα και υποστηρίζοντας αποτελεσματικές πολιτικές για τον περιορισμό του. 

Νομικά σταθμά:
Το Υπουργείο, στο πλαίσιο της εναρμόνισης της Ελληνικής Νομοθεσίας με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και ειδικότερα σε συμμόρφωση με τα άρθρα 8 και 16 της Σύμβασης – Πλαισίου του ΠΟΥ, συμπεριέλαβε σχετικές διατάξεις στους νόμους 3730/2008 – άρθρα 1 έως 6 (ΦΕΚ 262/τ. Α΄/23-12-2008), 3868/2010 – άρθρο 17 (ΦΕΚ 129/τ. Α΄/3-8-2010) και 3918/2011 άρθρο 65 (ΦΕΚ 31/τ. Α΄/2-3-2011), εξέδωσε τις προβλεπόμενες σε αυτούς υπουργικές αποφάσεις και διευκρινιστικές εγκυκλίους για την απαγόρευση πώλησης προϊόντων καπνού προς και από ανηλίκους, για την ολική απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους εργασίας και χώρους εστίασης – διασκέδασης και τη σύσταση στο Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) τομέα Ελέγχου Καπνού και Αλκοόλ.

Αικατερίνη Συμφέρη

Η δεσποτική εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου Ιησού Χριστού στους ουρανούς αποτελεί ένα χαρμόσυνο εορτολογικό σταθμό 40 ημέρες μετά την Ανάστασή Του. Η εκκλησιαστική παράδοση αναγνωρίζει το εν λόγω γεγονός ως την ολοκλήρωση της αποστολής του Κυρίου επί γης, ενώ η πατερική τονίζει ιδιαίτερα τον υπερβατικό χαρακτήρα της. Από τον 4^ο αιώνα και εξής παρατηρείται σταδιακά ο αυτοτελής εορτασμός της.

Εν ολίγοις:
Ο Κύριος προετοίμαζε τους μαθητές Του για έναν επερχόμενο πρόσκαιρο χωρισμό, καθώς σύμφωνα προς το προκαθορισμένο σχέδιο του Θεού, θα πληρωθούν και θα πραγματοποιηθούν άπαντα γεγραμμένα για τον Ίδιο. Μείζονος σημασίας, έτσι, στάθηκαν οι μεταναστάσιμες εμφανίσεις Του μετά την λαμπροφόρο Ανάστασή Του εκ νεκρών, διότι δεν εγκατέλειψε το ανθρώπινο γένος για το οποίο έχυσε το τίμιο Αίμα Του, αλλά εξακολούθησε να παρουσιάζεται στους μαθητές Του. 

Την τεσσαρακοστή ημέρα, ωστόσο, έλαβε χώρα στο Όρος των Ελαιών η Ανάληψη Του ενώπιον των μαθητών, που παρακολουθούσαν με δέος. Οι τελευταίοι επέστρεψαν αρχικά στην Ιερουσαλήμ χαρούμενοι, δοξάζοντας και συνάμα ευλογώντας Τον και εν συνεχεία αποστάλθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο κηρύττοντας και βαπτίζοντας ρητώς στα έθνη, ότι ο Ιησούς «ανελήφθη εις τον ουρανόν και εκάθισεν εκ δεξιών του Θεού».

Κατά τη θαυμαστή στιγμή οι απόστολοι δεν είχαν πλήρη συναίσθηση της αποστολής τους. Παρόλο που είχαν ζήσει συγκλονιστικά συμβάντα το τελευταίο διάστημα, εν τούτοις δεν είχαν συνειδητοποιήσει την παγκοσμιότητα του κηρύγματος του Ιησού και την πνευματική οικουμενική επανάσταση, ούσα απαλλαγμένη από κάθε μορφή κοσμικής εξουσίας με αποκλειστικό τον διακονικό χαρακτήρα.

Συμπερασματικά:
Η πεμπτουσία της σωτηρίας και το κεντρικό νόημα της Θείας Αναλήψεως έχει τεράστιες θεολογικές και σωτηριολογικές παραμέτρους για την εκκλησία. Αποτελεί αναμφίβολα το θριαμβευτικό πέρας αφενός της επί γης παρουσίας και της δοξασμένης επανόδου Του και αφετέρου του απολυτρωτικού – σωτηριώδους έργου Του για ολόκληρη την δημιουργία. «Ανελήφθη εν δόξη» για να επιβεβαιώσει την θεία ιδιότητά Του και να στηρίξει έτι περισσότερο τον τιτάνιο αγώνα, που Εκείνος ανάθεσε. Τοιουτοτρόπως, το ανθρώπινο γένος θα επιτύχει την ανάληψη μονάχα στην συνισταμένη πως ζωή είναι ο Χριστός και θάνατος είναι το κέρδος δια της μετανοίας, και επομένως αιωνίας ζωής.

Συμβολική ερμηνεία:
Η ονομασία της γιορτής υποδηλώνει μεταφορικά την ξαφνική εξαφάνιση ενός ανθρώπου που αναχώρησε απροειδοποίητα, καθώς επίσης και το κλοπιμαίο. Μερικά παραδείγματα είναι τα ακόλουθα: «αναλήφθηκε το αρνί», «έγινε της Αναλήψεως». 

Έθιμα:
Είναι ευρέως γνωστή η συνήθεια ανήμερα της Αναλήψεως για την υλοποίηση του πρώτου θαλάσσιου μπάνιου και τη διέλευση μέσα από «σαράντα κύματα», μιας έκφρασης ξακουστής για την μεταφορική της χροιά συσχετιζόμενη με την αντιμετώπιση εμποδίων και δυσκολιών από μια χρονοβόρα κατάσταση.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη κοινωνία, με ραγδαίους ρυθμούς και αλλαγές στο πεδίο δράσης της ζωής, ξεχνάμε, ή μάλλον δεν προλαβαίνουμε, να απολαύσουμε πλέον τις μικρές καθημερινές στιγμές. Όπως τη μυρωδιά του πρωινού καφέ που μόλις φτιάξαμε στην κουζίνα πάνω στον πάγκο, ή την ανατολή του ηλίου γύρω στις 6 πμ όπου ο ουρανός γεμίζει με ζοφερά χρώματα που χορεύουν στον ανοιχτόχρωμο μπλε καμβά του.

Αυτές οι μικρές, καθημερινές στιγμές θαρρεί κανείς πως είναι «ασήμαντες». Αλλά πόσο πραγματικά είναι, δίχως δηλαδή σημασία, ουσία, όταν εμείς οι ίδιοι δεν τις προσδίδουμε την αρμόζουσα προσοχή; Όταν δεν τις θεωρούμε ξεχωριστές; Όταν γίνονται δεδομένες; Ίσως αυτό να οφείλεται και στον αέναο κύκλο της καθημερινής ρουτίνας.

Πιθανώς, αυτή η χρονική στιγμή που διανύουμε να είναι από τις πλέον ιδανικές για να αναζωπυρώσουμε και να αναδημιουργήσουμε -από τις στάχτες του φοίνικα- απλές, καθημερινές στιγμές. Μπορεί να είναι είτε μια δραστηριότητα είτε μια απόφαση ή επιλογή.

Για τους μη λάτρες του πρωινού καφέ, ναι ναι υπάρχουν και αυτοί ανάμεσά μας, μια όμορφη στιγμή είναι και το ζεστό τσάι με μια κουταλιά μέλι για έντονη και γλυκιά οσμή, που αμέσως μοσχομυρίζει όλο το δωμάτιο, και περιέχει καφεΐνη που επίσης «σοκάρει» το σώμα που με τη σειρά του αφυπνίζεται.

Επιπλέον, τα οικογενειακά γεύματα. Από το πρωί έως και το βράδυ βρισκόμαστε όλοι σε μια αποτελμάτωση εκκρεμών υποχρεώσεων και έτσι είναι «περιορισμένος» ο χρόνος για τις οικογενειακές αυτές στιγμές ή μάλλον έτσι πιστεύεται. Ακόμη και το πρωινό τείνει να γίνεται ένα τοστ ή μια μπάρα δημητριακών που καταναλώνουμε καθ’ οδόν λόγω «έλλειψης» χρόνου. Το δε lunch είναι και κάθε φορά από κάποιο διαφορετικό μαγαζί take away.

Πόσο ωραία στιγμή να γυρνάμε σπίτι περπατώντας, να κάνουμε μια βόλτα, αντί να πάρουμε το όποιο ΜΜΜ. Έτσι, να αφεθούμε στη στιγμή, στα τοπία, να απολαύσουμε το τι υπάρχει γύρω μας, ακόμη και στην πόλη υπάρχουν αρκετά σημεία με πράσινο, όπως πάρκα και αλάνες. Ή πάλι έστω να ρίξουμε μια φευγαλέα ματιά στα γεωμετρικά κτήρια με τις εντυπωσιακές προσόψεις και τα καλοσχηματισμένα μπαλκόνια.

Και φυσικά δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε την πιο μοναδική στιγμή της ημέρας, τότε που όλος ο κόσμος βρίσκεται σε «σίγαση» και αυτό διότι είμαστε σπίτι και μόλις έχουμε φορέσει πιτζάμες, πλύναμε δόντια και ετοιμαζόμαστε να κάνουμε έφοδο στο κρεβάτι κάτω από τα σκεπάσματα. Ναι, καταλάβατε ακριβώς σε ποια στιγμή αναφέρομαι. Την οποία, δυστυχώς, δεν της αποδίδουμε την αντίστοιχη σημασία, καθώς εξαντλημένοι από την όποια κούραση της ημέρας καταλήγουμε απλώς να προσκρούουμε στο στρώμα και να αποκοιμόμαστε στο λεπτό.

Αικατερίνη Συμφέρη

Συμβουλές

• Με την μέτρια φωτιά πετυχαίνουμε το χρυσό χρώμα και το ομοιόμορφο ψήσιμο.
• Χρησιμοποιούμε την ίδια συνταγή και σε αλμυρά και σε γλυκά pancakes.

Αικατερίνη Συμφέρη

Η έννοια μετάνοια παράγεται από το «μετά» και το «νοώ» και σημαίνει, υπό θεολογικού πρίσματος, τη παραδοχή των αμαρτιών ενώπιον του Θεού, καθώς και την υπόσχεση για την αλλαγή της στάσης ζωής και νοοτροπίας, δηλαδή του τρόπο σκέψης και δράσης του ατόμου.

Επιπρόσθετα, λεξιλογικά, ορίζεται ως η συνειδητοποίηση και η παραδοχή, με τη συντριβή των προσωπικών λαθών. Ενώ, ακόμη, υποδηλώνει τη λύπη και τη μετανόηση για κάποιο κακό, καθώς και την αίσθηση θλίψης και κατά συνέπεια την επιδίωξη για επανόρθωση. 

Η μετάνοια είναι προϋπόθεση για τη σωτηρία έκαστου πιστού. Είναι, επίσης, ένας δύσκολος αγών και επώδυνο πάθος αυτοταπείνωσης. Εκδηλώνοντας, όμως, επίγνωση της οντολογικής μηδαμινότητας, ομολογία της ηθικής εξαχρείωσης και έκκλησης του θείου ελέους και, φυσικά, δείχνοντας μεγάλη αγάπη και πίστη, τότε συγχωρούνται τα αμαρτήματα. Δηλαδή, αυτό επιτυγχάνεται, με την «εγκατάλειψη» στο έλεος και την αγάπη του Θεού.

Μέσα από αρκετές παραβολές της Βίβλου τονίζεται η αγάπη, η μετάνοια, η ομολογία πίστης και η ευγνωμοσύνη, που θεωρούνται από τα συμπαγέστερα κριτήρια της εν Χριστώ σωτηρίας και συστατικά της χριστιανικής αγιότητας. Λόγου χάρη, η ανώνυμη αγιότητα του ληστή, ως ο πρωτοπόρος του παραδείσου διαθέτει ιδιαίτερη πνευματική και αγιολογική σημασία.

Μελούμαι: Ο Θεός συγχωρεί εκείνους που μετανοούν ειλικρινά.

Στον αντίποδα, ορισμένοι ενδύονται με τον μανδύα της μετανοίας και του χριστιανικού βίου, ενώ την ίδια στιγμή αδυνατούν να αποδεχθούν τον Λόγο του Χριστού, ο οποίος κηρύττει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι αδέλφια και ίσοι ενώπιον Του. Συνεπώς, η «Μετάνοια» εκλαμβάνεται ως αναγκαστική υποχρέωση των χριστιανικών καθηκόντων, δίχως ουσιαστική συμβολή.

Η μετάνοια, ή αλλιώς συγχώρεση, όμως, δεν έχει μόνο κατακόρυφο, αλλά και οριζόντιο χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι συγχώρεση μπορεί να ζητηθεί τόσο από τον Θεό, όσο και μεταξύ των συνανθρώπων, παρά το γεγονός ότι όλοι είναι εξίσου -στο ίδιο βαθμό- κτίσματα και απόρροια της δημιουργικής δύναμης του Κυρίου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός