Πλησιάζουν οι Άγιες μέρες, όπου ο Ιησούς Χριστός έπαθε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε για την σωτηρία του ανθρώπινου γένους. Σήμερα, λόγω των χαλεπών καιρών με την ανεξέλικτη κατάσταση του παγκόσμιου ιού, που πλήττει την υφήλιο, και του καταναγκαστικού «εγκλεισμού» των πολιτών στα σπίτια τους, το Cityvibes.gr προτείνει πασχαλινές δραστηριότητες, εφικτά πραγματοποιήσιμες με μετοχή τόσο των παιδιών -ανεξαρτήτου ηλικίας-, όσο και των γονέων.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ
Πρόκειται για μια αυτοσχέδια ιστορία, με κάποιον κεντρικό ήρωα επιλεγμένο από τα παιδιά με θέμα, φυσικά, το Πάσχα. Εκείνα λένε προτάσεις και έπειτα αναλαμβάνουν να τις απεικονίσουν σε ζωγραφιές. Όταν συγκεντρωθούν όλες αυτές οι εικονογραφήσεις, και το αντίστοιχο κείμενο που τις συνοδεύει, δηλαδή οι προτάσεις των παιδιών που προηγήθηκαν, το βιβλίο του Πάσχα είναι έτοιμο.

ΣΤΟΙΧΙΣΜΕΝΑ ΑΒΓΑ
Μια χειροτεχνία -αυτή τη φορά- αρκετά διασκεδαστική είναι τα «αβγά στην σειρά». Με υλικά χαρτί, ψαλίδι και μολύβι εύκολα δύναται να υλοποιηθεί. Μαζί με τα παιδιά οι γονείς σχηματίζουν και κόβουν κομμάτια χαρτιού σε σχήμα αβγών. Έπειτα, συνοπτικά σε έκαστο «αβγό» αναγράφουν τα γεγονότα που είναι αφιερωμένα για κάθε μια μέρα της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδας -από την Κυριακή των Βαΐων έως το Μεγάλο Σάββατο. Ειδικότερα αυτά είναι, ο Πάγκαλος Ιωσήφ, οι Δέκα Παρθένες, η μετάνοια της αμαρτωλής γυναικός, τα σωτήρια γεγονότα κατά τη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, ο Ιερός Νιπτήρας, η παράδοση της Θείας Ευχαριστίας, η Αρχιερατική Προσευχή του Κυρίου και η Προδοσία του Ιούδα, τα άγια, σωτήρια και φρικτά Πάθη Του, η θεόσωμος Ταφή Του και την εις Άδου Κάθοδόν Του. Στόχος είναι η ορθή στοίχιση των αβγών ανάλογα με την χρονολογική ταξινόμηση των άνωθεν συμβάντων.

Αλφαβητάρι του Πάσχα
Περιλαμβάνει κάρτες αναφοράς, όπου για κάθε γράμμα γονείς και παιδιά βρίσκουν λέξεις σχετιζόμενες με το Πάσχα ενδεικτικά, Α για την Ανάσταση, Β για τα Βάγια, Γ για τον κήπο της Γεσθημανής, Δ για τον Μυστικό Δείπνο, Ε για τον Επιτάφιο, Ζ για την ανάσταση του Λαζάρου, Η για τα Ήθη τα πασχαλινά, Θ για τα Θαύματα του Χριστού, Ι για τον Ιούδα, Κ για το Κόκκινο χρώμα, Λ για τη Λαμπρή, Μ για τους 12 Μαθητές του Χριστού, Ν για τη Νηστεία της Σαρακοστής, Ξ για το τίμιο Ξύλο του σταυρού, Ο για τον οβελία, Π για το Πάσχα, Ρ για τη μαγειρίτσα της Ανάστασης, Σ για τη Σταύρωση, Τ για τα Τσουρέκια, Υ για την «Υπερμάχω», τον Ακάθιστο Ύμνο, Φ για τα Φαναράκια της Λαμπρής, Χ για το «Χριστός Ανέστη», Ψ για τους Ψαλμούς και Ω για το «Ωσαννά».

ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΠΟΙΗΜΑ
Αρχικά, γονείς και παιδιά, συνιστούν μια λίστα με λέξεις σχετικές με το Πάσχα. Στη συνέχεια, επιτυγχάνεται η αναζήτηση ομοιοκατάληκτων λέξεων με αυτές. Μετά την συγκέντρωσή τους τίθεται η αφετηρία για την δημιουργία του ποιήματος, το οποίο, φυσικά, μπορεί ακόμη και να εικονογραφηθεί.

ΟΜΑΔΙΚΗ ΑΦΙΣΑ
Σε ένα μεγάλο χαρτόνι, γονείς και παιδιά συγκεντρώνουν φωτογραφίες, εικόνες και ζωγραφιές με ήθη και έθιμα ή την φύση της εποχής του Πάσχα, είτε είναι αναβρισκόμενες από το διαδίκτυο, είτε από περιοδικά. Κάτω από κάθε εικόνα τα παιδιά γράφουν το όνομα του εθίμου και συμπληρώνουν καινούργια για κάθε φορά που μαθαίνουν κάποιο. Στόχος είναι η δημιουργία μιας αφίσας, που να «διαφημίζει» τα όμορφα αφενός του τόπου, και αφετέρου τις ομορφιές του την περίοδο του Πάσχα. Επίσης, μπορούν να γράφουν μηνύματα, τα οποία προσκαλούν τους ξένους να τον επισκεφτούν.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Προϋποθέτει κάποιο βαθμό επίγνωσης σχετικά με τη συμβολή του ερευνητή στην κατασκευή των νοημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας, καθώς και την αναγνώριση του ότι είναι αδύνατον να παραμείνει κανείς «έξω» από το αντικείμενο μελέτης κατά τη διάρκεια διεξαγωγής της έρευνας. Απεναντίας, -συνειδητά ή μη- μετέχει, δίχως να αρκείται απλώς στην αντικειμενική προσέγγιση.

Η έμφαση στην αναστοχαστικότητα, επομένως, προτρέπει στην «διερεύνηση εκείνων των τρόπων, όπου η εμπλοκή ενός ερευνητή σε μια συγκεκριμένη έρευνα την επηρεάζει, επενεργεί σε αυτή και τη διαποτίζει με τις ιδέες και τις αντιλήψεις του».

Ποια είναι, όμως, τα δυο είδη αναστοχαστικότητας;
Αφενός είναι η προσωπική αναστοχαστικότητα στο πλαίσιο της οποίας αναστοχάζεται κανείς τους τρόπους με τους οποίους η έρευνα διαμορφώνεται από αξίες, εμπειρίες, ενδιαφέροντα, πιστεύω, στόχους στη ζωή και κοινωνικές ταυτότητες, και σκέφτεται έπειτα πώς μπορεί να τον επηρεάσει και να τον αλλάξει ως άνθρωπο και ως ερευνητή.

Αφετέρου είναι η επιστημολογική αναστοχαστικότητα στο πλαίσιο της οποίας καλείται κανείς να θέσει ποικίλα ερωτήματα, όπως με ποιον τρόπο μπορεί το ερευνητικό ερώτημα να καθορίσει και περιορίσει τα πιθανά «ευρήματα»; Ή με ποιον τρόπο μπορεί το ερευνητικό σχέδιο και η μέθοδος ανάλυσης να «κατασκευάσει» τα δεδομένα και τα ευρήματα; Επίσης, σε ποιο βαθμό η διαφορετική διερεύνηση οδηγεί σε διαφορετική κατανόηση του υπό εξέταση φαινομένου; Συνεπώς, η επιστημολογική αναστοχαστικότητα παρέχει τη δυνατότητα σκέψης των παραδοχών κατά τη διάρκεια της έρευνας και συμβάλει στον αναλογισμό των επιπτώσεων που έχουν τόσο σε αυτή, όσο και στα ευρήματά της.

Ωστόσο, δεν δίνουν όλοι οι ερευνητές ποιοτικής μεθοδολογίας την ίδια έμφαση στην αναστοχαστικότητα.

Μέρος της αναστοχαστικότητας συνιστά η κριτική γλωσσική επίγνωση. Οι λέξεις που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή των εμπειριών υποβοηθούν στην κατασκευή των νοημάτων που αποδίδονται σε αυτές. Με την κατασκευαστική διάσταση της γλώσσας οι κατηγορίες και ονομασίες που χρησιμοποιούν οι ερευνητές κατά τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας διαμορφώνουν τα «ευρήματά» τους.

Μολαταύτα, οι ερευνητές ποιοτικής μεθοδολογίας έχουν διαφορετικές απόψεις ως προς τον βαθμό που η γλώσσα κατασκευάζει εκδοχές της πραγματικότητας. Στη μια άκρη του συνεχούς, καθήκον τους είναι να μελετήσουν τους τρόπους που αυτές παράγονται, αλλάζουν ανάλογα με την κουλτούρα και την ιστορία και διαμορφώνουν τις εμπειρίες των ανθρώπων. Ενώ, στο άλλο άκρο πιστεύουν πως είναι εφικτό να περιγραφεί «τι συμβαίνει» σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο με την γλώσσα να είναι απλώς το μέσο για ένα σκοπό ή εργαλείο.

Κλείνοντας, ο αναστοχασµός του ερευνητή σχετικά µε την παρουσία του στο πεδίο, οι παρατηρήσεις, οι εντυπώσεις, τα συναισθήµατά του καταγράφονται στο ημερολόγιο της έρευνας και αξιοποιούνται κατά την ερμηνεία των δεδομένων.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Το οικογενειακό περιβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αγωγή και ανάπτυξη του παιδιού. Στους κόλπους της οικογένειας, και ανάλογα με τη στάση των γονέων, το παιδί αναπτύσσει συναισθήματα -καθοριστικής σημασίας- για την παγίωση της αυτοπεποίθησής του. Έτσι, διαμορφώνει αισθήματα επάρκειας ή ανεπάρκειας, καθώς και τη γενικότερη αυτοεικόνα του.

Πλέγματα σχέσεων, βιώματα, ερεθίσματα, μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο -της οικογένειας- καθίστανται ικανά για να υιοθετήσει το παιδί αξίες, να αποκτήσει δεξιότητες και να διαμορφώσει στάσεις. Πιθανόν να είναι η εντονότερη επίδραση, αυτή του οικογενειακού περιβάλλοντος, στην ανάπτυξη του παιδιού και δεύτερη να έρχεται εκείνη του σχολείου.

Μάλιστα οι ίδιοι P. Bourdieu και J. Passerron, αποκάλεσαν «μορφωτικό κεφάλαιο» τις εμπειρίες που αποκτά το παιδί εντός οικογενειακού πλαισίου, φέρνοντάς τις ως παρακαταθήκη στο σχολείο. Ειδικότερα, ως μορφωτικό κεφάλαιο φρονούν το σύνολο των στάσεων, γνώσεων και δεξιοτήτων, που φυσικά διαφοροποιεί έκαστο παιδί ανάλογα με την κοινωνική τάξη προέλευσής του. Επιπλέον, συμπεριλαμβάνεται η κάθε είδους πληροφόρηση περί μορφώσεως, κοινωνικών σχέσεων, καλλιτεχνικής κουλτούρας και γλωσσικής άνεσης.

Στο σημείο αυτό είναι καλό να αναφερθεί το γεγονός ότι όσο περισσότερο συσχετίζονται τα χαρακτηριστικά αυτά με την κουλτούρα που μεταδίδει το σχολείο, τόσο ευκολότερα αφομοιώνονται οι γνώσεις και αποκωδικοποιούνται τα μηνύματα.

Οι σχολικές επιδόσεις των μαθητών διαφοροποιούνται περισσότερο ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο των γονέων.

M. Paul Clerc

Ο Bourdieu επηρεασμένος από τις απόψεις του M. Paul Clerc, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η σχολική επιτυχία είναι σε μεγάλο βαθμό πολιτιστική, τονίζοντας στην συνέχεια με τον Passeron ότι ο παράγων γλώσσα αποτελεί την ικανότητα για κατανόηση και χειρισμό σύνθετων λογικών και αισθητικών δομών και εξασφαλίζεται από ένα σύστημα κατηγοριών, το οποίο εξαρτάται άμεσα από τη συνθετότητα της γλωσσικής δομής που πρωτοακούστηκε στο γλωσσικό περιβάλλον.

Από εμπειρικά δεδομένα ανακύπτει ότι στα θετικά στοιχεία αυτού του μορφωτικού κεφαλαίου συνυπολογίζονται και η καλή υγεία, η ευεξία, η κάλυψη των συναισθηματικών αναγκών, τα ισχυρά κίνητρα για μάθηση, η συναισθηματική ασφάλεια του παιδιού, η θετική στάση ολόκληρης της οικογένειας απέναντι στη μόρφωση και τις αξίες του σχολείου, το σταθερό ενδιαφέρον των γονέων, για τις σχολικές δραστηριότητες του παιδιού και για τα συναισθήματα που βιώνει εκεί, η ερμηνεία και η κατανόηση τους των αιτίων της τυχούσας σχολικής αποτυχίας και όχι η τιμωρία της, αλλά η ενθάρρυνση και υποστήριξη της προσπάθειας του παιδιού και, φυσικά, η εσωτερική εστία ελέγχου, δηλαδή οι επιδόσεις και επιτυχίες που είναι καρπός προσωπικής προσπάθειας και όχι ιδιαίτερα αποτέλεσμα εξωτερικών και τυχαίων παραγόντων.

Βέβαια, στην άλλη όψη του νομίσματος, αρνητική επίδραση ασκούν, η έλλειψη όλων των ανωτέρω, διάφορα σοβαρά προβλήματα του οικογενειακού περιβάλλοντος, όπως ανεργία, ασθένειες, διαζύγιο, μετανάστευση, καθώς και η απουσία των δύο γονέων.

Από όλα τα άνωθεν προκύπτει ότι, προκειμένου ο εκπαιδευτικός να σχεδιάζει, να εκτελεί τη διδασκαλία, να παίρνει τις αναγκαίες παιδαγωγικές του αποφάσεις είναι απαραίτητο να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του και τις οικογενειακές προϋποθέσεις μάθησης των μαθητών του. Έτσι, απαιτείται να προσαρμόζει καταλλήλως τα κίνητρα μάθησης που φέρνουν τα παιδιά από την οικογένειά τους, προωθώντας και ενισχύοντάς τα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Με τον όρο επικοινωνία νοείται η διαδικασία κατά την οποία τα άτομα μεταδίδουν μηνύματα και ταυτόχρονα τα δέχονται, επεξεργάζονται και ερμηνεύουν. Υφίσταται το τριγωνικό σχήμα πομπός -μήνυμα -αποδέκτης. Πρόκειται για την ακριβή πληροφόρηση που συντελεί στην αποτελεσματικότερη υλοποίηση των προσδοκιών και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων.

Στο σημείο αυτό καλό είναι να αναφερθεί το γεγονός ότι για την ανθρώπινη επικοινωνία απαραίτητη είναι η ορθή χρήση της εκάστοτε γλώσσας ή κώδικα για να περιοριστούν οι παρερμηνείες και παρεξηγήσεις.

Αν και το σύνολο της κοινωνικής ομάδας εκδηλώνεται κυρίως με την καθομιλούμενη/κοινή γλώσσα, εντούτοις παρατηρούνται και γλωσσικές ποικιλίες που χρησιμοποιούν κοινωνικά υποσύνολα. Πρόκειται για την λεγόμενη «κάθετη διαίρεση» σε μια γλωσσική κοινότητα και εξαρτώνται από ποικίλους παράγοντες. Κάποιοι από αυτούς είναι η ηλικία, τα ιδιώματα, η μόρφωση, η ιδεολογία, το επάγγελμα, ακόμα και οι ασχολίες.

Βέβαια, είναι δυνατό και ο ίδιος άνθρωπος, μιλώντας για το ίδιο ακριβώς αντικείμενο να χρησιμοποιήσει διαφορετικό υφολογικό και κοινωνικό επίπεδο λόγου, ανάλογα με την περίσταση της επικοινωνίας. Επομένως, το ύφος του πομπού διαφοροποιείται ανάλογα με την περίσταση της επικοινωνίας στην οποία βρίσκεται, όπως ποιος μιλάει, σε ποιον, με ποιο σκοπό, με ποια διάθεση, για ποιο θέμα, πού, πότε, γιατί.

Καλό είναι να μην λησμονείται το ότι η επικοινωνία είναι διάλογος, ή μάλλον καλύτερα διαλογή. Είναι συνάντηση,­ συνομιλία,­ συζήτηση,­ συμφωνία, συγχώρηση,­ συναδέλφωση ­των ανθρώπων, όλα με κοινό παρονομαστή, μα και πρώτο συνθετικό το σύνδεσμο «συν».

Φυσικά, όπως και σε άλλους τομείς, η επικοινωνία συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο και συνάμα παράγοντα διαμόρφωσης του σχολικού κλίματος. Με την πορεία «top down approach», ελληνιστί από πάνω προς τα κάτω, τα υψηλά κλιμάκια -λόγου χάρη οι σχολικοί σύμβουλοι- επικοινωνούν με τους φορείς της σχολικής μονάδας για τα διαδικαστικά και δομικά θέματα.

Εν παραδείγματι, ο διευθυντής επικοινωνεί με όλα τα εμπλεκόμενα μέλη του σχολείου με ήθος, ειλικρίνεια και ευαισθησία και προάγει την συνεργασία και ελεύθερη επικοινωνία μεταξύ τους.

Η κατανόηση των προβλημάτων, ο συστηματικός διάλογος, καθώς και η αναγνώριση και ο σεβασμός της προσωπικότητας των γονιών, εκπαιδευτικών και μαθητών αποτελούν το κλειδί για μια πληρέστερη κατανόηση των αναγκών του άλλου. Η επικοινωνία, συνεπώς, μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών συντελεί στη δημιουργία φιλικού και ευχάριστου σχολικού κλίματος και κατευθύνει τον εκπαιδευτικό στον κατάλληλο προσδιορισμό των προσδοκιών της τάξης.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Τα σχέδια εργασίας, συνθετικές δημιουργικές εργασίες ή Project χρησιμοποιούνται ως μέθοδοι διδασκαλίας, όπου σε συνεργασία εκπαιδευτικού με ομάδες μαθητών ένα θέμα επεξεργάζεται.

Η λέξη project προέρχεται από το λατινικό projicere, δηλαδή σχεδιάζω, σκοπεύω. Αποτελεί την εκπαιδευτική διαδικασία, που αποσκοπεί στην απόκτηση γνώσεων και εμπειριών δια μέσου μιας βιωματικής διαδικασίας μάθησης. Έτσι, οι μαθητές συμμετέχουν στις δραστηριότητες και συνεργάζονται μεταξύ τους.

Οι συνθετικές δημιουργικές εργασίες στηρίζονται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών παρέχοντάς τους ελευθερία ως προς την επιλογή θέματος, διαδικασιών και παρουσίασης του αναφυόμενου προϊόντος. Συνεπώς, δύναται μια σύνθεση με δημιουργικό τρόπο, που παίρνει τη μορφή λόγου, καλλιτεχνήματος ή κατασκευής.

Η συνήθης χρήση εντοπίζεται κυρίως στην Ευέλικτη Ζώνη και τα προαιρετικά προγράμματα.

Κάποια βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της μεθόδου αυτής είναι η συζήτηση μεταξύ των μελών των ομάδων, η εργασία εκτός τάξης, η διερεύνηση περαιτέρω δευτερευόντων πηγών, η αναπαράσταση -δηλαδή η έμπρακτη ένδειξη των αποτελεσμάτων- και φυσικά η ίδια η παρουσίαση των τελευταίων.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Ένα σχολείο προκειμένου να χαρακτηρίζεται με αντιρατσιστικό προσανατολισμό, οφείλει να αποτελείται από μια κοινότητα δίχως αποκλεισμούς, διακρίσεις, και να επικρατεί κλίμα σεβασμού. Αυτό συνεπάγεται με το ότι προωθεί αξίες συνύπαρξης, ασφάλειας, ανεκτικότητας, ειλικρίνειας. Άλλωστε, με την λειτουργία του αμβλύνει τις κοινωνικο-πολιτισμικές ανισότητες επιτρέποντας την πολλαπλότητα παρουσίας και έκφρασης, καθώς και το δικαίωμα στην διαφορά.

Τα προαναφερθέντα δύνανται να υλοποιηθούν μέσω παιδαγωγικών πρακτικών που επικεντρώνονται στο ζήτημα τόσο της δικαιοσύνης, όσο και της δίκαιης οργάνωσης των εκπαιδευτικών και κοινωνικών θεσμών. Επιπλέον, σημαίνοντα ρόλο διαδραματίζει και η αξιοποίηση του γλωσσικού και πολιτισμικού κεφαλαίου των μαθητών άλλης εθνικής ταυτότητας.

Καθόλου αμελητέο, επίσης, είναι και η διαμόρφωση κατάλληλου σχολικού κλίματος αποδοχής, για την ανάπτυξη ισχυρών διαπροσωπικών σχέσεων. Δια μέσου της συμμετοχής των μαθητών αυτών στην επικοινωνιακή διαδικασία επιτυγχάνεται η αναγνώρισή τους με την παροχή ευκαιριών καταξίωσης. Συνεπώς, στις πολυπολιτισμικές τάξεις οι διϋποκειμενικές συναντήσεις και οι αλληλεπιδράσεις κρίνονται αναγκαίες.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ:
Κάποιες από τις τεχνικές, που συμβάλουν στην γνωριμία με τον άλλο, την αναγνώριση προκαταλήψεων και στερεοτύπων, την ανάπτυξη έκφρασης συναισθημάτων και αυτοεκτίμησης, θέτουν ως βάση τη βιωματική μάθηση. Χαρακτηριστικές τεχνικές είναι η δραματοποίηση, ο καταιγισμός ιδεών, αγγλιστί brainstorming, το παιχνίδι ρόλων, ο συνεντευξιαζόμενος.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η Κριτική του καθαρού λόγου είναι ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της νεότερης ευρωπαϊκής φιλοσοφίας.

Ο Kant αρχίζει με περιγραφή της θέσης του ανθρώπινου λόγου, που δεν δύναται να αποφύγει τα ερωτήματα που του υπαγορεύει η ίδια του η φύση, τα οποία, όμως, στον χώρο της εμπειρίας παραμένουν αναπάντητα. Απεναντίας, γίνεται απόπειρα να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, όταν ο λόγος αναζητεί πίσω από την πολλαπλότητα των εμπειρικών δεδομένων τη συνάφειά τους προσφεύγοντας σε γενικές, θεμελιώδεις αρχές.

Η προσφυγή στις αρχές αυτές οδηγεί τον λόγο σε αντιφάσεις. Αφενός, ο λόγος αποδεικνύει πως ο κόσμος έχει αρχή στον χρόνο, υπάρχει θεός, η βούληση είναι ελεύθερη και η ψυχή αθάνατη, και αφετέρου αποδεικνύει τις ακριβώς αντίθετες θέσεις. Το γνωστικό αυτό εγχείρημα ονομάζεται Μεταφυσική.

Σύμφωνα με τον φιλόσοφο, η Μεταφυσική συναπαρτίζει μία φυσική καταβολή του ανθρώπου. Ο ανθρώπινος λόγος ωθείται από μία εσωτερική ανάγκη να θέτει μεταφυσικά ερωτήματα, δίχως απαντήσεις, αφού υπερβαίνουν τις δυνατότητές του.

ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
Η καντιανή επανάσταση του τρόπου του σκέπτεσθαι στοχεύει στην απελευθέρωση του ανθρώπου από την οπτική του κοινού νου, από τον δογματικό ρεαλισμό. Η θέση του δογματικού ρεαλισμού έγκειται στη γνώση των πραγμάτων ως καθαυτά, ανεξάρτητα από τον άνθρωπο, κάτι που καθιστά κατά τον Kant ακατανόητη τη σχέση υποκειμένου και αντικειμένου. Ο ίδιος περιορίζει τη γνώση στα φαινόμενα, και έρχεται σε αντιδιαστολή με τον Πλάτωνα.

Επομένως, πρόκειται για φαινόμενα στο μέτρο που συγκροτούνται από τις κατηγορίες της νόησης. Ο κριτικός λόγος αυτοπεριορίζεται, διότι δεν γνωρίζει το απόλυτο, αλλά εν γένει τους υπερβατολογικούς όρους της εμπειρίας. Άλλωστε, «από τα πράγματα γνωρίζει a priori μονάχα εκείνο που έκαστος άνθρωπος θέτει εντός αυτών».

Το έργο της κριτικής φιλοσοφίας επαναδιατυπώνεται από τον Kant ως προς το πώς είναι αντικειμενικά έγκυρες οι συνθετικές κρίσεις a priori. Αρχίζει τη διερεύνηση του προβλήματος πραγματοποιώντας μία διάκριση μεταξύ δύο ειδών γνώσης, την καθαρή a priori και την εμπειρική a posteriori.

Συνεχίζει προτείνοντας δύο δυνάμει κριτήρια διάκρισης της a priori γνώσης. Το πρώτο είναι αρνητικό, όπου η γνώση δεν εξαρτάται από την εμπειρία. Σε αυτήν συμπεριλαμβάνει τις καθαρές έννοιες του νου, τις καθαρές εποπτείες του χώρου και του χρόνου, και τις καθαρές κρίσεις a priori. Το δεύτερο κριτήριο είναι θετικό, όπου μία κρίση είναι a priori, αν είναι αναγκαία και καθολική.

ΣΗΜΑΣΙΑ
Α priori κατά λέξη σημαίνει από πριν. Η ιδιότητα αυτή αποδίδεται, όταν ένα πράγμα προϋπάρχει στην ανθρώπινη νόηση ως όρος για απόκτηση οποιασδήποτε εμπειρικής γνώσης. Κατά τον Καντ ορίζονται ως a priori γνώσεις οι ανεξάρτητες από κάθε εμπειρία.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Αποτελεί μεγάλη πρόκληση το γεφύρωμα της νευροεπιστήμης με την καθημερινή ζωή και την πρακτική εφαρμογή των επιστημονικών συμπερασμάτων. Μπορούν να δοθούν, βέβαια, κατευθύνσεις από τους γονείς, τους δασκάλους για την ορθή αξιοποίηση των δυνατοτήτων του εφηβικού εγκεφάλου.

Ο νευροεπιστήμονας, του Εθνικού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ, Jay Giedd  σχολιάζει ότι με την πρόοδο της επιστήμης ολοένα και συχνότερα επικρατούν κατευθύνσεις προς τα πίσω, στις παλιές κλασικές οικογενειακές αρχές και συνήθειες.

Βάση ερευνών, λόγω του ανθρώπινου εκτεταμένου υπόβαθρου νευρικών συνδέσεων του εγκεφάλου για την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων, οι έφηβοι επιθυμούν να περνούν περισσότερο ποιοτικό χρόνο διαθέτοντας περισσότερη επικοινωνία με τους γονείς τους, μέσα σε κλίμα αγάπης. Σε μια καθοριστική χρονική περίοδο, η παροχή videogames, internet ως ανταπόκριση των γονιών επιδρά μόνο αρνητικά, αφού αποστασιοποιούνται οι γονείς απομακρύνοντας τα παιδιά τους.

Η πιο καθοριστική «ανακαλωδίωση» του εγκεφάλου -ανεξαρτήτου ηλικίας- που μεταμορφώνει εκ βαθέων τον τρόπο σκέψης του ανθρώπου, είναι η αναγέννηση. Εδώ, νοείται η πνευματική γέννηση καθιστώντας τον άνθρωπο παιδί του Θεού, ελευθερωμένο από φθοροποιές επιθυμίες και δεσμεύσεις παθών και συντελείται διά του Λόγου του Θεού και Αγίου Πνεύματος.

Συνακολούθως, αναδεικνύεται η αξία της Αγίας Γραφής, συστήνοντας τις οικογενειακές αξίες που έχουν απαξιωθεί καθιστώντας το μείζον πρόβλημα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Το διαζύγιο είναι οριστικό. Συχνό φαινόμενο συνιστά το γεγονός ότι τα παιδιά χωρισμένων γονιών αδημονούν την επανασύνδεση της οικογένειας και είναι φυσικό να επιθυμούν και τους δύο γονείς τους μαζί.

Καταρχάς, όσο πιο ξεκάθαροι, ακριβείς και σαφείς είναι οι γονείς για την οριστικότητα της απόφασής τους, τόσο εκείνα προσαρμόζονται σταδιακά στη νέα κατάσταση, εναλλακτικά τους δημιουργείται σύγχυση.

Επιπρόσθετα, έκαστος γονιός εξηγεί ότι είναι αμετάκλητη η απόφαση και δεν δύναται να ανατραπεί από τα παιδιά, καθώς δεν εξαρτάται και ούτε ανακύπτει από εκείνα. Οι γονείς δεν θα είναι ποτέ ξανά μαζί ως ζευγάρι, μα ατέρμονα τα παιδιά τους θα συναποτελούν το συνδετικό κρίκο.

Προς τούτοις, είναι σημαντικό να προετοιμαστούν κατάλληλα για τις δύσκολες ερωτήσεις και για την διαχείριση των δικών τους συναισθημάτων, προκειμένου να λειτουργήσουν ως αρωγοί στην προσαρμογή των παιδιών τους στην νέα πραγματικότητα.

Τουτέστιν, να επιτραπεί στα παιδιά να αισθανθούν, όπως νιώθουν, παρέχοντας χώρο, και ως εκ τούτου να εκφράσουν συναισθήματα, με τους γονείς να βρίσκονται εκεί για να ακούσουν σκέψεις και τυχόντα παράπονα. Βέβαια, αυτό, μπορεί να υλοποιηθεί και μέσα από μια ζωγραφιά ή ένα βιβλίο.

Ομοίως, είναι καλό να βιώσουν την θλίψη, να πενθήσουν, με το συναίσθημα αυτό να απαρτίζει μια από τις πρώτες αντανακλαστικές συναισθηματικές αντιδράσεις. Είναι, άλλωστε, η μεγαλύτερη απώλεια που έχουν βιώσει.

Επιπροσθέτως, οι ίδιοι οι γονείς οφείλουν να εκφράζουν και να μοιράζονται με τα παιδιά τους το πως νιώθουν, με μεγάλη, όμως, προσοχή και φροντίδα, ώστε να μην τα επιβαρύνουν, κι ούτε εκείνα να αισθάνονται την υποχρέωση να τους παρηγορήσουν.

Κλείνοντας, μια ακόμη τεχνική που συμβάλει στην κατανόηση χωρισμού γονέων είναι η αίσθηση ασφάλειας με χρήση και προγράμματος, όπου τα παιδιά διαθέτουν σταθερή επαφή και με τους δυο γονείς και σταθερή καθημερινότητα με οικεία πρόσωπα και περιβάλλοντα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Στα τυπικά εκπαιδευτικά προγράμματα του δυτικού κόσμου, η αφήγηση προσλαμβάνεται ως μη ισχυρό κειμενικό είδος, ιδανικό για «ατομική λογοτεχνική δημιουργικότητα».

Η προσδοκώμενη εξέλιξη των παιδιών στις εκπαιδευτικές βαθμίδες είναι η μετάβασή τους από τις καθημερινές, υποκειμενικές, αφηγηματικές μορφές λόγου -από τη «παιδική αντίληψη του κόσμου»- στις πιο «αφηρημένες, επιστημονικές μορφές λόγου» -την πιο «ώριμη και ενήλικη κατανόηση του κόσμου», κάτι που οφείλεται στον κυρίαρχο θετικιστικό τρόπο κατανόησης της γνώσης.

Σε Δημοτικό και Γυμνάσιο η θέση της αφήγησης στη γλωσσική εκπαίδευση διαθέτει μια κειμενοκεντρική προσέγγιση της διδασκαλίας. Στο Λύκειο, εξακολουθεί να υφίσταται συσχετισμός με τον ιστοριογραφικό και τον λογοτεχνικά επεξεργασμένο λόγο και το εθνικό, ιδεολογικό πλαίσιο.

Εν ολίγοις, η αφήγηση παρουσιάζεται αποκομμένη από τις καθημερινές ανάγκες και πρακτικές, παραχωρώντας έμφαση στον γραπτό αφηγηματικό λόγο και όχι στην προφορική αφηγηματική επικοινωνία. Φυσικά, επεξεργάζεται αφηγηματικό προεπιλεχθέν υλικό, κατά το οποίο η ανάλυση τόσο των γλωσσικών χαρακτηριστικών, όσο και της δομής στηρίζεται στα μοντέλα λογοτεχνικής θεωρίας και κριτικής.

Ιδιαίτερη αξία για τη μετάδοση της γνώσης στην δυτική εκπαίδευση αποδίδεται «στον εκθετικό, επιστημονικό, κυρίως γραπτό λόγο, σε αντίθεση με τον αφηγηματικό, προφορικό λόγο».

Klapproth, 2004

Αναφορικά τέτοια αφηγηματικά είδη είναι η μονολογική αυτοβιογραφική αφήγηση, η συνομιλιακή αφήγηση παρελθοντικών ή μελλοντικών γεγονότων, το ηλεκτρονικό ειδησεογραφικό δελτίο -που παρέχει δυνατότητες σχολιασμού του- και το έντυπο ειδησεογραφικό άρθρο.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ