Ιδεολογική κριτική στις ιδέες του μοντερνισμού ασκούν όλοι όσοι βρίσκουν τους εαυτούς τους να καταπιέζονται, να περιθωριοποιούνται ή να μην ακούγονται στον κόσμο του νεωτεριστικού. Άλλωστε, στον τελευταίο επικρατεί η μονοφωνία της εξουσίας για το ποια είναι η Αλήθεια, η μονοφωνία της κυρίαρχης κουλτούρας του μοντερνισμού, τί είναι καλό και τί κακό, τί είναι σωστό και τί λάθος, τί είναι φυσιολογικό και τί μη.
Οποιαδήποτε κυρίαρχη ιδεολογική θεώρηση του κόσμου ενέχει υπόρρητες αξίες, συμφέροντα και στόχους. Συνεπώς, μια τέτοια θεώρηση την διέπουν και την καθοδηγούν τα συγκεκριμένα υφιστάμενα προαναφερθέντα. Σε αυτό το σημείο κρίνεται αναγκαίο να τονιστεί ότι ο στόχος της κριτικής δεν αποβλέπει στην υποτίμηση ή στον μηδενισμό της αξίας της επιστημονικής γνώσης αλλά έτι περισσότερο στην απομάκρυνση από την ιδέα ότι η επιστημονική γνώση είναι ουδέτερη αξιών και κινείται προς την Αλήθεια.
Απόρροια των άνωθεν στάθηκε η ανάδυση ενός συνεχιζόμενου διαλόγου, ο οποίος συνέβαλε στην ανάπτυξη των βασικών θεωρήσεων του κοινωνικού κονστρουξιονισμού, του οποίου οι ιδέες -περί κοινωνικής κατασκευής του πραγματικού- οδηγούν στην συνύπαρξη περισσότερο των διαφορετικών θεωρήσεων. Ακόμη, προωθεί την περιέργεια για κατανόηση άλλων παραδοχών και την απομάκρυνση από αγώνες για την επικράτηση της μιας σωστής ιδέας. Σύμφωνα με τον Gergen στο βιβλίο Θεραπευτικές Πραγματικότητες, «δεν υπάρχουν λέξεις με νόημα χωρίς συνέπειες». Συνακόλουθα, η ιδέα της κοινωνικής κατασκευής της πραγματικότητας αμφισβητεί το δικαίωμα οποιασδήποτε θεώρησης να διεκδικεί την απόλυτη εξουσία της αλήθειας.
Gergen, 2016.
Επιπρόσθετα, η θεώρησή του ανάγει δρόμους για τη συνδημιουργία καινοφανών τρόπων κατανόησης, θεωρήσεων ως προς το σχετίζεσθαι, μορφών ζωής και ύπαρξης, που αποβλέπουν στη χρησιμότητα ή τις συνέπειες μιας συγκεκριμένης θεώρησης παρά την αλήθεια.
Το ταφικό μνημείο του Σοφοκλή, γνωστό ως «Τύμβος του Σοφοκλή» ή αλλιώς «ηρίον» της Καμβέζας, βρίσκεται στους πρόποδες της Πάρνηθας, 150 μέτρα ανατολικά του παλαιού δρόμου Αχαρνές- Δεκέλεια, στη Βαρυμπόμπη, στην Αττική. Το 1888 ανασκάφηκε από τον διευθυντή του βασιλικού κτήματος του Τατοϊου, L. Münter. Αποτελεί ένα πολύ καλά σωζόμενο δείγμα οικογενειακού ταφικού μνημείου της κλασικής εποχής. Πρόκειται για έναν ισοδομικό ταφικό περίβολο μέσα σε τεχνητό τύμβο κλασικών χρόνων με διάμετρο 40 μέτρα και αρχικό ύψος 13 μέτρα, που περικλείει ταφικό περίβολο κτισμένο με μεγάλους ορθογωνισμένους ογκόλιθους σωζόμενο σε ύψος επτά δόμων.
Στο εσωτερικό του αποκαλύφθηκαν τρεις μαρμάρινες σαρκοφάγοι με αετωματικά καλύμματα, στο κέντρο του και μακρύτερα προς τα νότια. Στο εσωτερικό τους βρέθηκαν αρυβαλλοειδείς μελαμβαφείς λήκυθοι, αλάβαστρα, χάλκινος καθρέφτης και δύο στλεγγίδες και έτσι πρόκειται για μία γυναικεία και δύο ανδρικές ταφές. Επιπλέον, εντός του περιβόλου υπάρχουν δύο μαρμάρινες σαρκοφάγοι, σε μία από τις οποίες βρέθηκαν κατάλοιπα ξύλου αποδιδόμενα στην «καμπύλη βακτηρία», ένα ραβδί που αναφέρεται ως επινόηση του Σοφοκλή. Τα ευρήματά τους χρονολογούνται στα τέλη 5ου και στις αρχές 4ου αιώνα π.Χ..
Στην πυρκαγιά που ξέσπασε στην Αττική αρχές του Αυγούστου του 2021 και σύμφωνα με τις ειδησεογραφικές τηλεοπτικές δηλώσεις στις 7 Αυγούστου 2021, είναι από τα μοναδικά αρχαιολογικά μνημεία που διασώζεται σχεδόν ακέραιο και ανέπαφο. Μονάχα το πάνω μέρος του σκέπαστρου λόγω της γύρω φωτιάς και κάπνας μαύρισε.
https://www.youtube.com/watch?v=f8QsOYSDNTY
Τηλ. Επικοινωνίας 210-2322878 (Τμήμα Αρχαιολογίας και Ιστορικής Έρευνας) 210-3213122 (Β΄ ΕΠΚΑ) 210-2466122 (Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών, Β΄ ΕΠΚΑ).
Στο πεδίο της αναπτυξιακής ψυχολογίας οι πραγματοποιηθείσες έρευνες δείχνουν ότι τα μωρά από τη γέννηση τους αφενός ανταποκρίνονται ενεργά στην επικοινωνία και αφετέρου την προκαλούν. Σύμφωνα με τον Trevarthen, μοιάζει να έχουν μια εγγενή ικανότητα όσον αφορά τη δημιουργία διαλογικών σχέσεων, διότι συντονίζουν τις δράσεις τους με τον ενήλικα με έναν ρυθμικό τρόπο, κάτι που αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη του νου. Αυτή η ρυθμική σύνδεση αποτελείται αφενός από νοητικές δραστηριότητες και κινήσεις του σώματος, οι οποίες ενυπάρχουν στις συζητήσεις και στη κοινωνική γνωστική λειτουργία.
Μεταξύ των αναπτυξιακών ερευνητών, λόγου χάρη Trevarthen και Maurice Merleau-Ponty, οι ανθρώπινες υπάρξεις βρίσκονται μόνιμα σε συντονισμό με κάτι ή κάποιον και αυτό πραγματοποιείται μέσω του σώματος. «Οι άνθρωποι είναι σώματα». Συνεπώς, τίθεται το σώμα στο επίκεντρο της διαλογικής κατανόησης και του συντονισμού. Αυτό βιώνει, αναστοχάζεται, αναζητά το νόημα. Έτσι, τοποθετείται σε μια κεντρική θέση και κάθε αίσθηση χαρακτηρίζεται από αμφιθυμία η οποία ενυπάρχει σε κάθε σχέση ανάμεσα στο υποκείμενο και το αντικείμενο, ανάμεσα στον εαυτό και τους άλλους.
Η ίδια αίσθηση δύναται να αποτελέσει πηγή διαφορετικών αντιλήψεων κάτι που αναδεικνύει τον ενεργητικό και διαλεκτικό χαρακτήρα της αντίληψης. Όπως προκύπτει, η αντίληψη πραγματοποιείται μέσω του σώματος και βασίζεται στην αντίληψη του σώματος ως προς το περιβάλλον και το πλαίσιο στο οποίο βρίσκεται, κατά τους Stoknes και Wara.
Ο ναός Οσίου Ιωάννη Ρώσου Βρίσκεται στο Νέο Προκόπι της Βόρειας Εύβοιας και είναι αφιερωμένος στον ομώνυμο άγιο. Το Προκόπι απέχει περίπου 50 χιλιόμετρα από την πόλη της Χαλκίδας πρωτεύουσα της Εύβοιας, ταξιδεύοντας σε μια μαγευτική, γραφική και δασώδη διαδρομή. Αποτελεί ένα από σημαντικότερα προσκυνήματα ολόκληρου του ελληνισμού. Στο ναό φιλοξενείται το σεπτό σκήνωμα του Οσίου Ιωάννη Ρώσου, που το μετέφεραν στη νέα πατρίδα τους οι ξεριζωμένοι Προκοπιείς πρόσφυγες από την Καππαδοκία κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922 – 1924. Παραμένει εκεί μέχρι να κτιστεί ναός στο νέο χωριό το Νέο Προκόπι.Υπάρχει μεγάλη επισκεψιμότητα από προσκυνητές επισκέπτες για το ιερό λείψανο του Οσίου. Στις 27 Μαΐου γίνεται λιτάνευση του σκηνώματος και πιστοί ειδικά από την Ρωσία, την Ρουμανία και τις άλλες ανατολικές χώρες να έρχονται στην Εύβοια για να προσκυνήσουν.
Το προσκύνημα λειτουργεί κάτω από την άμεση εποπτεία της Μητρόπολης Χαλκίδας και διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Από το 1962 από απλός προσκυνηματικός Ναός μετετράπη σε Ευαγές Ίδρυμα. Διατηρεί ξενώνα, ο οποίος θεμελιώθηκε το 1977 και εγκαινιάστηκε το 1989 από τον τότε Μητροπολίτη Χαλκίδας κ. Χρυσόστομο Βεργή, δυναμικότητας 160 κλινών περιλαμβάνοντας αίθουσες διαλέξεων, πέντε μεγάλα ιδρύματα, δύο ορφανοτροφεία, ένα γηροκομείο ένα οικοτροφείο, παιδικές κατασκηνώσεις και μουσείο. Στις αίθουσες του φιλοξενούνται Ιερατικά Συνέδρια, Πανορθόδοξες Συνδιασκέψεις υπό την αιγίδα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας.
Πυρκαγιά νησιού Στις 4 Αυγούστου 2021 το νησί δοκιμάζεται από πυρκαγιά που ξέσπασε στο Βόρειο τμήμα του. Μέσα σε λίγες μέρες έχει καταστραφεί περισσότερο από το 1/2 του με χιλιάδες άτομα, μετά από εκκένωση πολλών χωριών, να έχουν απομακρυνθεί με ασφάλεια από τη Λίμνη Ευβοίας και την παραλία Κοχύλι, αφού το μέτωπο εκτείνεται σε περίπου 50 χιλιόμετρα με περισσότερα από 400 χιλιάδες στρέμματα να έχουν καταστραφεί από τη φωτιά ολοσχερώς. Ο αντιπεριφεριάρχης Ευβοίας, κ. Δ. Βουρδάνος, σημείωσε στην ΕΡΤ πως «είναι δύσκολη μέρα, που ξημέρωσε με αρνητικές εξελίξεις». Πλέον, το βόρειο μέτωπο είναι σε πλήρη εξέλιξη, όπως και το ανατολικό, εκκενώνοντας πολλούς οικισμούς για την διάσωση των κατοίκων του νησιού. Σύμφωνα με το Λιμενικό Σώμα, επιβιβάστηκαν κάτοικοι από το λιμάνι της Λίμνης στο φέρι μποτ «ΠΑΡΑΛΟΣ» και μεταφέρθηκαν ασφαλείς στο λιμάνι της Αιδηψού, και παραμένει το φέρι μποτ «ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ» για να συνδράμει στην απομάκρυνση τυχόν άλλων πολιτών.
Οι κάτοικοι του νησιού μόλις είδαν να πλησιάζει η φωτιά στο Προκόπι και στο ναό του Οσίου Ιωάννη του Ρώσου, πραγματοποίησαν λιτανεία και προσευχήθηκαν για να σώσει την περιοχή. Πράγματι στις 6 Αυγούστου 2021, έβρεξε στην περιοχή εκείνη, ανήμερα της εορτής της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Ιησού Χριστού αποτρέποντας να καεί το χωριό Προκόπι και ο ναός του Οσίου.
Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος Γεννήθηκε στην Ρωσία το 1690 από χριστιανούς γονείς. Λόγω του τόπου γέννησής του έλαβε και το προσωνύμιο «Ρώσος». Υπηρετούσε ως Στρατιώτης το 1711 στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο 1711-1718 επί μεγάλου Πέτρου της Ρωσίας έως ότου πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Τατάρους οι οποίοι τον πούλησαν σε ένα Οθωμανό αξιωματικό Ίππαρχο, ο οποίος καταγόταν από το Προκόπιο της Μ. Ασίας, ένα χωριό κοντά στη Καισάρεια της Καππαδοκίας. Εργάστηκε ως σκλάβος εκεί με τον αγά να τον βασανίζει για να αλλαξοπιστήσει. Τον αποκαλούσαν «Κιαφέρ Γιουβάν», δηλαδή άπιστο Γιάννη. Υπομένει τα βασανιστήρια, τη δουλεία και την κακομεταχείριση με υπομονή, πίστη, προσευχή, άσκηση, νηστεία και αγρυπνίες. Με το πέρασμα του χρόνου η ευγενική ψυχή του Ιωάννη και η γεμάτη αγάπη συμπεριφορά του, μαλακώνει την καρδιά του αγά και της συζύγου του, με αποτέλεσμα να μείνει ήσυχος από τις υποσχέσεις και τις απειλές.
Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος
Πολλά είναι τα θαύματα που αναφέρονται κατά την διάρκεια της ζωής Του, για αυτό οι Τούρκοι τον αποκαλούν πλέον «βελή» άγιο. Με τη χριστιανική πίστη, την ασκητική ζωή και τα θαύματα που του αποδίδονται, έλαβε μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά αλλόθρησκων και Χριστιανών. Όταν ασθενεί και προαισθάνεται το τέλος του ειδοποιεί τον Ιερέα και εκείνος του πηγαίνει την Θεία Κοινωνία μέσα σε ένα μήλο. Σε ηλικία 40 ετών στις 27 Μαΐου του 1730 αφού κοινώνησε , καταπονημένος από τις κακουχίες παρέδωσε το πνεύμα του. Οι Ιερείς και Πρόκριτοι Χριστιανοί με άδεια του Τούρκου παίρνουν το σώμα του, το σηκώνουν στον ώμο και με ευλάβεια και προσοχή το ενταφιάζουν στο χριστιανικό νεκροταφείο του Τσα-Γερή.
Το Νοέμβριο του 1733 ο Όσιος εμφανίζεται στον ύπνο του ιερέα, που τον εξομολογούσε και τον κοινωνούσε τα Άχραντα Μυστήρια. Του λέει με τη χάρη του Θεού πως το σώμα του μετά από τρία και μισή χρόνια μέσα στο τάφο έχει μείνει ακέραιο, ολόκληρο, άφθαρτο, ευωδιαστό και να το βγάλουν. Κατά θεία παραχώρηση εμφανίζεται μια στήλη φωτός που φωτίζει τον τάφο του Οσίου σαν πύρινος στύλος. Οι Χριστιανοί ανοίγουν τον τάφο, και μεταφέρουν το ιερό του λείψανο στο Ναό. Πλέον χαρακτηρίζεται από τους Τούρκους ως «Ασίζ Γιουβάν», δηλαδή Άγιος Ιωάννης.
Σε μία εσωτερική σύρραξη μεταξύ Σουλτάνου και Ιμπραήμ της Αιγύπτου ο απεσταλμένος Πασάς του Σουλτάνου, Οσμάν, καίει το Ιερό Λείψανο για να εκδικηθεί τους Χριστιανούς. Οι Τούρκοι αφού πετούν το Ιερό Λείψανο στην πυρά, το βλέπουν να κινείται μέσα σε αυτήν. Την άλλη μέρα οι Χριστιανοί μετά την αποχώρηση των Τούρκων ανασηκώνουν τις στάχτες και τα αποκαΐδια, και βρίσκουν το Ιερό Λείψανο ανέπαφο, να είναι ευλύγιστο και μυρωμένο, του έμεινε μόνο το μαύρισμα από τους καπνούς και το πύρωμα.
Με αφορμή την αυριανή ημέρα του Δεκαπενταύγουστου, «του Πάσχα του καλοκαιριού», της ημέρας-ύμνου στην Παναγία με δεήσεις και ικεσίες πιστών, εκατοντάδες είναι τα «Θεοτοκωνύμια», δηλαδή οι ονομασίες και χαρακτηρισμοί που απέδωσε ο λαός στην Παναγία σε διάφορες εκκλησίες ανά την Ελλάδα.
Τήνος – Η Παναγία Βρέθηκε στις 30 Ιανουαρίου του 1823, και «με την υπόδειξη της Παναγίας στη μοναχή Πελαγία», στην ιστορική Μονή της «Κυράς των Αγγέλων», στο Κεχροβούνι, η εικόνα της Παναγίας της Τήνου. Δεκατρία χρόνια μετά με Βασιλικό Διάταγμα, καθιερώθηκε ο εορτασμός Της στην Τήνο να είναι οκταήμερος και διαρκώντας έως τα «εννιάμερα της Θεοτόκου», στις 23 Αυγούστου, όπου μέσα σε ατμόσφαιρα συγκίνησης, κατάνυξης και σεβασμού, ψάλλονται ύμνοι και εγκώμια. Η μεγαλύτερη απόδειξη της άρρηκτης σχέσης του ελληνισμού με την Ορθοδοξία αποτελεί ο δρόμος που οδηγεί από το λιμάνι στο ναό του Ευαγγελισμού με χιλιάδες πιστούς να τον διανύουν γονυπετείς ως τάμα. Παράλληλα με την εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τιμώνται κι αυτοί που χάθηκαν, όταν οι Ιταλοί τορπίλισαν και βούλιαξαν την «Έλλη» μέσα στο λιμάνι του νησιού ανήμερα της Παναγιάς το 1940.
Τήνος – Η Παναγία
Λέσβος– Η Παναγία Αγιασώτισσα Στην Αγιάσο, την ενδοχώρα της Λέσβου, η ομώνυμη εικόνα είναι έργο του ευαγγελιστή Λουκά, πλασμένη με κερί και μαστίχα. Αρκετοί από τους προσκυνητές, με αφετηρία την πόλη της Μυτιλήνης, περιδιαβαίνουν 25 χιλιόμετρα για να φθάσουν στον αυλόγυρο της εκκλησίας, όπου και διανυκτερεύουν. Την ημέρα της εορτής, ύστερα από τη λειτουργία, πραγματοποιείται η περιφορά της εικόνας γύρω από το ναό, ενώ οι εορταστικές εκδηλώσεις φθάνουν στο απόγειό τους με μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις στην πλατεία του χωριού.
Λέσβος – Η Παναγία Αγιασώτισσα
Κεφαλονιά – Η «Οφιούσα» Ο ναός της Κοιμήσεως βρίσκεται στη νότια Κεφαλονιά, κοντά στο χωριό Μαρκόπουλο. Ήδη από τη γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα, στις 6 Αυγούστου, εμφανίζονται εντός και εκτός του ναού μικρά φίδια έως και σήμερα. Είναι τα λεγόμενα «φίδια της Παναγίας». Κατά την παράδοση, ακριβώς εκεί υπήρχε ένα παλιό μοναστήρι της Παναγιάς, μεγάλο και πλούσιο. Όταν δέχτηκε επίθεση από πειρατές, οι καλόγριες για να μην πέσουν στα χέρια τους παρακάλεσαν την Παναγία να τις κάνει πουλιά, ή φίδια. Έτσι, ως ιερά πλέον φίδια, επιστρέφουν και όσο περνούν οι μέρες πληθαίνουν με αποκορύφωμα την παραμονή της Κοιμήσεως. Σημαίνουσας σημασίας είναι εκείνη η παράδοση που υποστηρίζει πως αν κάποια χρονιά τα φίδια δεν παρουσιασθούν, είναι κακό σημάδι, όπως συνέβη το 1940 από την εισβολή των Ιταλών και το 1953, όταν το νησί δοκιμάσθηκε από τους σεισμούς.
Κεφαλονιά – Η «Οφιούσα»
Κάρπαθος – Η Παναγία της Ολύμπου Διαφέρει ο εορτασμός στην Όλυμπο της Καρπάθου με τις λειτουργίες να είναι βαθιά συνδεδεμένες με το πένθος που χαρακτηρίζει τη μέρα αυτή και το ζενίθ του παραδοσιακού εορτασμού να είναι ο χορός μπροστά της εκκλησίας της Παναγίας στη μικρή πλατεία με τους οργανοπαίκτες να παίζουν τον Κάτω Χορό αργά με σταθερό βήμα και κατανυκτική διάθεση.
Κάρπαθος – Η Παναγία της Ολύμπου
Πάρος – Η Παναγία της Εκατονταπυλιανής Στην Παροικία της Πάρου βρίσκεται ο ναός «Καταπολιανή» και «Εκατονταπυλιανή». Σύμφωνα με την παράδοση, φέρει ενενήντα εννέα φανερές πόρτες, ενώ η εκατοστή είναι κλειστή και μη φανερή. Θα ανοίξει μονάχα όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη. Οι αναφορές για την ίδρυση της Εκκλησίας είναι αφενός ότι όταν η Αγία Ελένη πήγαινε στην Παλαιστίνη για να βρει τον Τίμιο Σταυρό, έφτασε στην Πάρο και προσευχήθηκε σε έναν μικρό ναό που βρίσκονταν στη θέση της Εκατονταπυλιανής. Έκανε τάμα ότι αν τον βρει, θα χτίσει στη θέση αυτή έναν μεγάλο ναό. Η προσευχή της εισακούστηκε και έτσι τον ανήγειρε. Και αφετέρου ότι το τάμα αυτό ολοκληρώθηκε από τον γιο της, Άγιο Κωνσταντίνο, αυτοκράτορα του Βυζαντίου, καθώς η ίδια δεν πρόλαβε.
Πάρος – Η Παναγία της Εκατονταπυλιανής
Κουφονήσια – Με τα καΐκια στην Παναγιά Στο Κάτω Κουφονήσι, τη μέρα του Δεκαπενταύγουστου, μετά τη λειτουργία προσφέρεται φαγητό από τους κατοίκους και κατόπιν μεταφέρονται με τα καΐκια που κάνουν αγώνες για το ποιος θα περάσει τον άλλο στο Πάνω Κουφονήσι.
Κουφονήσια – Με τα καΐκια στην Παναγιά
Πάτμος – Ο επιτάφιος της Παναγίας Οι μοναχοί τηρούν το έθιμο του επιταφίου της Παναγίας στο νησί της Αποκάλυψης, ένα έθιμο με βυζαντινές καταβολές. Ο χρυσοποίκιλτος επιτάφιός Της περιφέρεται στα σοκάκια του νησιού σε μεγαλοπρεπή πομπή, ενώ οι καμπάνες ηχούν ασταμάτητα σε όλο το νησί.
Πάτμος – Ο επιτάφιος της Παναγίας
Άνδρος – Η Παναγία Φανερωμένη Το Κάστρο Της είναι από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία στην περιοχή του Κορθίου, διότι υλοποιείται μεγάλο πανηγύρι στην Παναγία τη Φανερωμένη.
Το καταστόλιστο με σταλαγμίτες και σταλακτίτες Σπήλαιο των Πετραλώνων βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του όρους Κατσίκα στην Κοινότητα Πετραλώνων του δήμου Νέας Προποντίδας στον νομό Χαλκιδικής στη Μακεδονία, και μόλις μια ανάσα από την συμπρωτεύουσα της Ελλάδας, την Θεσσαλονίκη σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας.
Οι ντόπιοι το αποκαλούν «η σπηλιά των κόκκινων πετρών», εξαιτίας του κόκκινου χρώματος που προσδίδει στα πετρώματα το κοίτασμα βωξίτη, που υπάρχει εκεί. Το φυσικό κοίλο εκτείνεται σε μια έκταση 10.400 τ.μ και περιλαμβάνει διαδοχικούς διαδρόμους, θαλάμους, οροφές και φυσικές δεξαμενές, όπου κυριαρχούν σταλακτίτες, σταλαγμίτες, κολώνες και πολλοί άλλοι πανέμορφοι σταλαγμιτικοί σχηματισμοί. Αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία όχι μόνο της Χαλκιδικής, αλλά ολόκληρης της Ελλάδας, που το επισκέπτεται πλήθος κόσμου, κάθε ηλικίας. Το σπήλαιο είναι ανοικτό για το κοινό ήδη από το 1979.
Εντοπίστηκε στις 10 Μαΐου του 1959 από τον κάτοικο Πετραλώνων Φίλιππο Χατζαρίδη και έγινε παγκόσμια γνωστό το 1960 για τα παλαιοντολογικά και παλαιοανθρωπολογικά του ευρήματα, όταν βρέθηκε το κρανίο του Αρχανθρώπου, το περίφημο απολιθωμένο ανθρώπινο κρανίο, από τον Χρήστο Σαρρηγιαννίδη. Η αξία του ευρήματος και η μοναδικότητά του έδωσαν αφορμή σε μια σειρά εργασιών μέσα και έξω από το σπήλαιο, που ξεκίνησαν το 1965 από τον ιδρυτή της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος καθηγητή ανθρωπολόγο Αριστείδη Πουλιανό, που ανακάλυψε ίχνη κατοίκησης Αρχανθρώπων 700.000 περίπου ετών, γεγονός που τον καθιστά τον αρχαιότερο Ευρωπαίο.
το κρανίο του Αρχανθρώπου
Από ανθρωπολογικής άποψης το απολιθωμένο κρανίο είναι υψίστης σπουδαιότητας εύρημα. Ειδικότερα, ανακαλύφθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1960 στο βουνό Κατσίκα Πετραλώνων, μέσα στο ασβεστολιθικό σπήλαιο κολλημένο και καλυμμένο από έναν σταλαγμίτη 23 εκατοστών πάνω από το έδαφος, ενώ στο ίδιο το έδαφος υπήρχε ο σκελετός του. Είναι ιδιαίτερα μεταβατικό στη μορφολογία του και αρχικά, ταξινομήθηκε ως Homo neandertalensis, αλλά αργότερα επαναπροσδιορίστηκε ως Homo erectus.
Η ηλικία αυτή στηρίχθηκε στην λεπτομερή ανάλυση της στρωματογραφίας και με ραδιοχρονολόγηση, καθώς και στη μελέτη τόσο των αρχέγονων παλαιολιθικών εργαλείων, όσο και των ειδών της παλαιοπανίδας που ανακαλύφθηκαν σε όλα σχεδόν τα στρώματα. Σημαντική, για την επαλήθευση της ηλικίας, είναι η συμβολή της πυρηνικής φυσικής. Τα υλικά που χρονολογήθηκαν είναι οστά, άργιλος, σταλαγμίτες και στάχτες. Στις δημοσιεύσεις του Πουλιανού για το σπήλαιο γίνεται λόγος για λίθινα και οστέινα εργαλεία. Τα ευρήματα οπωσδήποτε είναι σπουδαιότατα και αποτελούν τις πρώτες μαρτυρίες κατοίκησης του ελληνικού γεωγραφικού χώρου.
Οστέινα εργαλεία
Ανασκαφές που διενεργήθηκαν στο εσωτερικό του σπηλαίου, αρχικά από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια από την Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος, απέδωσαν πολυάριθμα ευρήματα της Παλαιολιθικής Εποχής, τα οποία χρονολογούνται από το Μέσο Πλειστόκαινο, περίπου πριν από 600.000 – 300.000 χρόνια.
Ανάμεσα στα απολιθώματα των εξαφανισμένων ζώων συγκαταλέγονται λιοντάρια, ύαινες, αρκούδες, πάνθηρες, ελέφαντες, ρινόκεροι, μεγάκεροι, βίσονες και διάφορα είδη ελαφιών και ιπποειδών, όπως επίσης 25 είδη πουλιών, 16 είδη τρωκτικών και 17 είδη νυκτερίδων.
Απολιθώματα
Η αρχική είσοδος του σπηλαίου σήμερα είναι σφραγισμένη. Επρόκειτο για ένα κυκλικό άνοιγμα στην οροφή μιας μεγάλης αίθουσας, από όπου μπαινόβγαιναν άνθρωποι και ζώα για πολλές δεκάδες χιλιετίες. Από το άνοιγμα αυτό έπεφταν στο εσωτερικό πέτρες και χώματα σχηματίζοντας με τα χρόνια έναν τεράστιο κώνο, ο οποίος σταδιακά έφραξε τελείως την είσοδο.
ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Η είσοδος στο κοινό επιτρέπεται καθημερινά και όλες τις αργίες, με συνοδεία ξεναγού, από τις 9:00 έως 16:00 το χειμώνα και 18:00 το καλοκαίρι.
Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας Β. Ελλάδος *Αυτή τη χρονική περίοδο το σπήλαιο είναι κλειστό για το κοινό, λόγω εργασιών της συγχρηματοδοτούμενης από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία πράξης «Ανάδειξη Σπηλαίου Πετραλώνων και αναβάθμιση των υποδομών του». Προβλέπεται να επαναλειτουργήσει τον Ιούνιο του 2022.
Φαινομενολογία της Ενσώματης Διάστασης -Maurice Merleau Ponty
Ο Maurice Merleau-Ponty ανέπτυξε μια κριτική ενάντια στην καρτεσιανή δυτικότροπη θεώρηση, που διαχωρίζει σώμα-ψυχή, από τη σκοπιά της σωματικής ανθρώπινης αλληλεπίδρασης. Κατά αυτόν, η πρόσληψη του κόσμου απαιτεί την επανασύνδεση του υποκειμένου με την πολλαπλότητα του κόσμου. Προτείνει, έτσι, έναν νέο τρόπο ανάλυσης, την υπαρξιακή, που «ξεπερνά τα κλασσικά διαζεύγματα μεταξύ εμπειρισμού και νοησιαρχίας, εξήγησης και αναστοχασμού» και καταφεύγει στα ίδια τα πράγματα, στη φύση της ύπαρξης.
Προτάσσει το φαινόμενο «σώμα», ως το σύστημα εκείνο που είναι ανοιχτό και συνδεόμενο με τον κόσμο, ως το μέσο για την πρόσληψή του. Αποτελεί, δηλαδή την αφετηρία στον, και προς τον κόσμο, τον τόπο, όπου διασταυρώνονται «πλήθος από αιτιότητες», η κοινή ύφανση που διαπλέκει όλα τα αντικείμενα, και αναδύεται η αντίληψη. Η αντίληψη ανάγεται στο βαθμό που το σώμα έχει «συμπεριφορές», κατανοεί και νοηματοδοτεί τον κόσμο. Το σώμα βιώνει, αναστοχάζεται, αναζητά νόημα, δρα.
The world is nothing but ‘world-as-meaning – Maurice Merleau-Ponty
Ακόμη, ο κόσμος και το υποκείμενο αποτελούν ένα σύστημα. «Ο κόσμος είναι αδιαχώριστος από το υποκείμενο, αλλά από ένα υποκείμενο που δεν είναι τίποτε άλλο από σχέδιο και πρόταγμα του κόσμου, και το υποκείμενο είναι αδιαχώριστο». Το προαναφερθέν λαμβάνει χώρα σε ένα προ-γλωσσικό, προ-συνειδητό επίπεδο. Εκεί, επιτυγχάνεται η πρωταρχική συνάντηση με τον «άλλον», τον έτερο. Η φιλοσοφική αυτή θεώρηση παρέχει το φαινομενολογικό θεμέλιο της διυποκειμενικότητας προκρίνοντας το σωματικό επίπεδο, η οποία είναι κυρίως διασωματικότητα και το σημείο αφετηρίας για άλλες μορφές της.
Ο Maurice Merleau-Ponty προτείνει ένα διαλογικό μοντέλο κατανόησης, όπου η αντίληψη βρίσκεται σε άμεση συσχέτιση με το σύνολο του σώματος, σε σχέση με τη δημιουργία νοήματος, σε μια διαλογική «σκέψη της σάρκας». Τοποθετεί την ανθρώπινη ύπαρξη σε ένα πλέγμα συνδέσεων και δικτύων με άλλους, όπου το εγώ τοποθετείται στο πλαίσιο της διυποκειμενικότητας ως σώμα και αντίληψη. Η γνώση είναι σώμα, η σκέψη είναι σώμα και αυτά δεν μπορούν να διαχωριστούν. Η διαλογική δημιουργία νοήματος δεν περιορίζεται στη γλώσσα, αλλά ο διάλογος εμπεριέχει την ενσώματη δημιουργία νοήματος.
We know not throught our intellect but through our experience – Maurice Merleau-Ponty
Ένας κοινός φαινομενολογικός διαχωρισμός έχει αναδειχθεί ανάμεσα στο βιωμένο ή υποκείμενο σώμα και στο σωματικό σώμα ή αντικείμενο σώμα, αντιληπτά σε έκαστο ανθρώπινο ον ως προς τους άλλους λειτουργώντας ως το μέσο και το πλαίσιο της εμπειρίας σε κάθε δράση και αλληλεπίδραση. Επιπλέον, ανταποκρίνεται σε βεβαιότητες που δεν αμφισβητούνται, σε μια κοινή λογική ως μια προαναστοχαστική συνθήκη. Η συνολική εμπειρία της ύπαρξης στον κόσμο δεν διαχωρίζεται από το πώς το σώμα νιώθει με το πλαίσιο που το περιβάλλει.
Η πραγματικότητα θεωρεί τα φαινόμενα που αναδύονται και αποκτούν σωματική ύπαρξη μέσα από τις διασυνδέσεις με άλλους και με τον κόσμο, που δημιουργεί νόημα και την οποία ο Maurice Merleau-Ponty ονόμασε «σκέψη της στιγμής».
Το σώμα αποκτά το ρόλο της βασικής μεμβράνης μέσα σε διαλόγους όπου η δημιουργία του εκάστοτε εαυτού ως υποκειμένου λαμβάνει χώρα μέσα στη συνάντηση με τον «άλλον». Εκτός από τη δημιουργία νοήματος και η δημιουργία αισθήσεων φαίνεται ότι είναι μια κυρίαρχη λέξη για την πραγμάτωση της διαλογικής διαδικασίας.
Καθ’ οδόν προς Γλώσσα, 8 χιλιόμετρα μακριά, ο δρόμος στα δεξιά οδηγεί στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη στο Καστρί, στη βόρεια μεριά του νησιού, 35 χιλιόμετρα από τη χώρα της Σκοπέλου, που βρίσκεται στην κορυφή βράχου ύψους περίπου 100 μέτρων και 106 σκαλοπατιών από τη στεριά. Η σκάλα είναι πλήρως προστατευμένη σκαλισμένη στην πέτρα. Η θέα είναι μαγευτική με γαλαζοπράσινα νερά ανάμεσα στα γκρίζα βράχια, ενώ η παραλία έχει άμμο, βότσαλα και πέτρες, με καθαρά και βαθιά νερά.
Το ξωκλήσι του Άγιου Ιωάννη στη Σκόπελο.
Σύμφωνα με την παράδοση, κάποιος ψαράς από την Γλώσσα, καθώς επέστρεφε ένα βράδυ, από το ψάρεμα διέκρινε στην κορυφή του βράχου ένα φως. Αυτό εξακολουθούσε να συμβαίνει, ώσπου εμφανίστηκε στον ύπνο του μια γυναίκα που του αποκάλυψε ότι στην κορυφή του υπάρχει μια εικόνα. Ο ψαράς όταν την ανέβηκε, βρήκε την εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Την πήρε μαζί του, μα όπου και να τη μετέφερε, εκείνη ξαναγύριζε πίσω στην αρχική της θέση, εκεί που τελικά χτίστηκε το εκκλησάκι του, που γιορτάζει στις 29 Αυγούστου.
Η θέα από το ξωκλήσι του Άγιου Ιωάννη.
Πρόκειται για μια ημέρα γιορτής του αγίου κι είναι ημέρα προσευχής, αργίας, αλλά και διασκεδάσεως, αφού κοντοζυγώνουν οι κάτοικοι των διπλανών χωριών από νωρίς. Μάλιστα, σε «κάθε σκαλί υπάρχει και ένας προσκυνητής. Κάθε προσκυνητής και δάκρυ». Ο παπάς στέκεται στην πόρτα της εκκλησιάς, κοιτάζει τους παρευρισκόμενους. Προχωρεί στο κελί να ξεκουραστεί με το σύθαμπο να κάνει τη Θεία λειτουργία και μοιράζει το αντίδωρο.
Εκεί, στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη στην Σκόπελο τον Σεπτέμβριο του 2007 γυρίστηκαν αρκετά πλάνα από το πολύ πλέον γνωστό κινηματογραφικό μιούζικαλ «Mamma Mia». Στην ταινία αυτή έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο η Meryl Streep και ο Pierce Brosnan. Το μέρος επιλέχθηκε για να πραγματοποιηθεί ο κινηματογραφικός γάμος της Sophie. Μια μαγική εικόνα, με άκρως εντυπωσιακές σκηνές σε ένα τοπίο υπέροχο, με βράχο και πανέμορφη θάλασσα.
Η ιδιωτική γλώσσα δεν υφίσταται κατά τον Wittgenstein, παρά την ιδέα ότι συναισθήματα αναφέρονται σε ατομικές και υποκειμενικές εμπειρίες. Αυτό συμβαίνει διότι η γλώσσα αποτελεί μέρος μιας κοινής μορφής ζωής, οι κανόνες της οποίας είναι δημόσιοι. Στην συνθήκη μιας ιδιωτικής γλώσσας υπάρχουν εξορισμού κανόνες ιδιωτικοί, που μόνο ο ομιλητής της γνωρίζει, συνεπώς δεν υπάρχει ανεξάρτητο κριτήριο, εάν ακολουθεί πράγματι τον κανόνα ή νομίζει ότι το κάνει. Όπως προκύπτει, οι λέξεις που αναφέρονται σε συναισθήματα δεν αποκτούν τη σημασία τους από τη σύνδεσή τους με τις ιδιωτικές εμπειρίες, και επομένως η γλώσσα δεν έχει ιδιωτικά νοήματα.
Σύμφωνα με τον Wittgenstein, η ύπαρξη ενός ιδιωτικού νοητικού κόσμου που δίνει στον κόσμο των αισθημάτων το νόημα της αποτελεί έναν «γραμματικό μύθο», όπου πίσω από τις λέξεις βρίσκεται ένα ιδιωτικό αντικείμενο το οποίο αποδίδει νόημα σε αυτές.
Υπό το πρίσμα των πολιτισμικών πραγματώσεων και γλωσσικών παιχνιδιών, τα συναισθήματα υπόκεινται σε συγκεκριμένους κοινωνικούς κανόνες σε σχέση με το χωροχρονικοτροπικό πλαίσιο εκδήλωσής τους. Παρόμοιοι κανόνες διέπουν και την αντίδραση των υπόλοιπων ανθρώπων σε συναισθηματικές πραγματώσεις. Οι εν λόγω πολιτισμικοί κανόνες φαντάζουν ένα ντετερμινιστικό αντίγραφο, όπου το κάθε τι προκύπτει και θέτει τις βάσεις για το επόμενο που έπεται δημιουργώντας μια ολότητα με συνοχή.
Το συναίσθημα δεν μοιάζει να κατοικεί στον ατομικό νου, αλλά στον χώρο του συντονισμού μεταξύ των συμμετεχόντων, στις κοινωνικές πρακτικές που οργανώνονται από ιστορίες που κατά προέκταση ενσαρκώνονται. Τα συναισθήματα ως σχεσιακές πραγματώσεις είναι ανάγκη να έχουν μια επαρκή αιτιολογία η οποία απορρέει από πολιτισμικούς παράγοντες. Έτσι, οι πολιτισμικοί παράγοντες νομιμοποιούν την έκφραση του συγκεκριμένου συναισθήματος μέσα από την αποδοχή μιας επαρκούς αιτιολογίας.
Οι εικαστικές τέχνες είναι ένα διαφορετικό πεδίο καλλιέργειας παρέχοντας την οπτική ενός εναλλακτικού τρόπου επεξεργασίας των εκφραστικών και δημιουργικών ζητημάτων. Πλέον, η εικαστική αγωγή και η παιδαγωγική συνεργάζονται εντός σχολείου. Χαρακτηριστικά κατά την Ardouin, «η πρώτη οφείλει να είναι μία δημιουργική στοχαστική δραστηριότητα, μία διανοητική επεξεργασία συσχετισμών με εναλλακτικές προσλαμβάνουσες».
Άτομα σχολικών ετών μαθαίνουν να επαναδιαπραγματεύονται κανόνες και όρια, να αποκωδικοποιούν νοήματα και συμβολισμούς έργων τέχνης διερευνώντας τις προθέσεις, τις συμπεριφορές και την πρακτική, να αναδύουν εναλλακτικές λύσεις και απόψεις των προβλημάτων και να εκφράζουν καλλιτεχνικά τις βιωμένες εμπειρίες τους μέσα από την καθημερινότητα.
Ως προς τα παιδιά με αναπηρίες, η εικαστική αγωγή δύναται να προωθήσει θετικές κοινωνικές σχέσεις βοηθώντας στην ανάπτυξη αμφιπλευρικότητας και κινητικών δεξιοτήτων στον ψυχοκινητικό τομέα. Αυτό λαμβάνει χώρα χάρη στη χρήση εργαλείων και την επεξεργασία των υλικών. Επιπλέον, λειτουργεί ως αρωγός στην ανάπτυξη της οπτικής αντίληψής τους που εντάσσονται στο αυτιστικό φάσμα.
Η διδασκαλία των εικαστικών συνδράμει στην δημιουργία εικαστικών μορφών, δηλαδή στην έκφραση των ποικίλων προσωπικών ιδεών με οπτικό τρόπο. Αφετηρία, άλλωστε, των εν λόγω δραστηριοτήτων, αποτελεί το γεγονός ότι έκαστο παιδί είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα, βιώματα, με σκέψεις, ερωτήματα και ανησυχίες.
Επομένως, ο ρόλος του παιδαγωγικού περιβάλλοντος συνδέεται με τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών, ώστε η φυσική τάση που υπάρχει σε κάθε άτομο για εξερεύνηση και δημιουργία, να μπορεί να αναδειχθεί, καλλιεργηθεί και μεγιστοποιηθεί.
