Η παλαιότερη ερμηνεία του φαινομένου της ηγεσίας είναι η «γενετική θεώρησις». Αυτό υποδηλώνει τη πίστη ότι η ηγετική ικανότητα είναι κληρονομική. Η πεποίθηση αυτή διατηρήθηκε αρκετά χρόνια, επειδή προσέφερε μία άμεση ερμηνεία στην καταγωγή της ηγεσίας, βέβαια, κατέρρευσε με την απαρχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Βάσει χαρακτηριστικών θεώρηση της ηγεσίας
Οι πρώτες μελέτες στηρίχτηκαν στην απόπειρα εντοπισμού των χαρακτηριστικών ενός ηγέτη – φυσικών πνευματικών, ψυχικών – δηλαδή χαρακτήρα και ικανοτήτων. Όλοι οι ηγέτες δεν έχουν όλα τα χαρακτηριστικά και όσοι δεν είναι ηγέτες, μπορεί να έχουν τα περισσότερα ή όλα.

Έχει εντοπισθεί συσχετισμός μεταξύ ορισμένων χαρακτηριστικών και της αποτελεσματικότητας της ηγεσίας.

Αρχές Ηγεσίας
Έχουν υπάρξει πολλές διατυπώσεις αρχών ηγεσίας, στις περισσότερες περιπτώσεις κυριαρχεί ο υποκειμενισμός και η σύγχυση μεταξύ των εννοιών «αρχή» «χαρακτηριστικό», «καθήκον».

α. «Αρχή της διευθύνσεως και ηγεσίας προς επίτευξη αντικειμενικών σκοπών»: η συμβολή των υφισταμένων, σε ποσότητα και ποιότητα, γίνεται τόσο μεγαλύτερη, όσο καλύτερη είναι η

β. «Αρχή της αρμονίας των αντικειμενικών σκοπών»: όσο αποτελεσματικότερη είναι η άσκηση της ηγεσίας, τόσο καλύτερα συνειδητοποιούν τα άτομα ότι οι προσωπικοί τους στόχοι εναρμονίζονται με τους αντικειμενικούς σκοπούς της οργανώσεως.

γ. «Αρχή της ενότητας των εντολών»: όσο πληρέστερη σχέση αναφοράς έχει ένα άτομο προς ένα ανώτερο, τόσο μικρότερο είναι το πρόβλημα των συγκρούσεων και μεγαλύτερο το αίσθημα της προσωπικής ευθύνης για το αποτέλεσμα.

δ. «Αρχή της υποκινήσεως»: οι άνθρωποι έχουν την τάση να ακολουθούν εκείνους που θεωρούν ως μέσο για την ικανοποίηση των προσωπικών τους στόχων, όσο περισσότερο κατανοούν τα διοικητικά στελέχη τι υποκινεί τους υφισταμένους τους και πως λειτουργούν αυτές οι υποκινήσεις, και όσο περισσότερο εφαρμόζουν όσα κατενόησαν κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, τόσο αποτελεσματικότεροι ηγέτες είναι.

ε. «Αρχή της άμεσης εποπτείας»: όσο αμεσότερη είναι η προσωπική επαφή με τους υφισταμένους, τόσο αποτελεσματικότερη είναι η διεύθυνση και ηγεσία.

Καλλιέργεια της Ηγετικής Ικανότητας

Οι πρώτες μελέτες της ηγεσίας βασίσθηκαν σε μία απόπειρα να εντοπισθούν τα χαρακτηριστικά που κατείχαν πράγματι οι ηγέτες. Η πρώτιστη θεωρία, που χρονολογείται από τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους, είναι ότι οι ηγέτες γεννιούνται, δεν γίνονται. Λόγω της ανόδου της επιρροής της ψυχολογίας, όμως, έχασε έδαφος.

Από την άλλη, το «χάρισμα», η κληρονομική καταβολή, χωρίς καλλιέργεια δεν αποδίδει. Το εκ καταβολής «μικρότερο χάρισμα», με συστηματική καλλιέργεια, βελτιώνεται σημαντικά. Στην προσπάθεια βελτιώσεως συμβάλλουν: η αυτογνωσία, η ενημέρωση, η διανοητική ταύτιση, η αντικειμενικότητα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Γλώσσα (langue)

1. Κοινωνική πλευρά του λόγου.
2. Ουσιαστικό, δομικό στοιχείο του λόγου που αρθρώνεται ως σύστημα.
3. Καθορισμένο αντικείμενο που μπορεί να μελετηθεί, καθώς αποτυπώνεται υλικά.

Ομιλία (parole)

1. Ατομική χρήση της γλώσσας, «ατομική πράξη θέλησης και νοημοσύνης».
2. Συγκυριακό, συμπτωματικό στοιχείο του λόγου.
3. Δε συστηματοποιείται ώστε να μπορεί να μελετηθεί εύκολα.

Χαρακτηριστικά της γλώσσας

Είναι το κοινωνικό μέρος του λόγου, που δεν μπορεί από μόνο του ούτε να το δημιουργήσει, ούτε να το τροποποιήσει». Σύμφωνα με τον Saussure αποτελεί μια κοινωνική και ιστορική σύμβαση που δεσμεύει όλους τους ανθρώπους.

Η γλώσσα μπορεί να μελετηθεί σε διάκριση από την ομιλία. Για παράδειγμα, μη «νεκρή» γλώσσα, μπορεί να μελετηθεί. Επιπλέον, είναι ένα ομοιογενές σύστημα σημείων σε αντίθεση με την ομιλία που είναι ετερογενής. Ωστόσο, οι δύο διαπλέκονται διαρκώς. Αν και αποτελεί «αφηρημένο» σύστημα, καθίσταται συγκεκριμένη και «χειροπιαστή», δηλαδή αποτυπώνεται υλικά και παγιώνεται μέσω της γραφής.

Η δομή της γλώσσας

Βασικές μονάδες/στοιχεία από τα οποία απαρτίζεται η δομή της γλώσσας είναι τα σημεία: κάθε σημείο αποτελεί ένωση μιας ιδέας (σημαινόμενο) και μιας ακουστικής εικόνας (σημαίνον), καθώς και ένωση της μορφής μιας λέξης και του περιεχομένου της. Η δομή αποτελεί σύστημα σχέσεων μεταξύ σημείων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα συνηγορεί ΥΠΕΡ του θεμελιώδους ρόλου της μουσικής αγωγής στην εκπαίδευση, καθώς υποστηρίζει την καθολικότητα της ικανότητας του ανθρώπου να αντιλαμβάνεται, να εκτελεί και να δημιουργεί μουσική.

Ενυπάρχει η μουσική νοημοσύνη, που είναι εξίσου σημαντική όσο η γλωσσική νοημοσύνη.

Gardner, 1993.

Πλήθος ερευνητών της μουσικής παιδείας εστίασε στη διασύνδεση μουσικής και κίνησης. Από τις πρώτες δεκαετίες του 20^ού αιώνα οι ιδέες των μουσικοπαιδαγωγών Dalcroze και Orff, έθεσαν την κίνηση στο επίκεντρο της μουσικής αγωγής, καθώς υποστήριξαν ότι η μουσική αντίληψη οξύνεται με το συσχετισμό μουσικής και κίνησης. Στη συνέχεια, μελέτες από το χώρο της εθνομουσικολογίας ανέδειξαν ότι μουσική και χορός είναι στοιχεία αδιαχώριστα στη μουσική όλων των λαών.

Επισημαίνοντας τη σημασία της κιναισθητικής εμπειρίας στα πρώτα στάδια της νοητικής ανάπτυξης, οι θεωρίες της ψυχολογίας για τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού των Piaget και Bruner ανέδειξαν περαιτέρω τη σημασία της κίνησης ως μέσου αναπαράστασης των μουσικών εννοιών. Με βάση τις ανωτέρω θεωρίες μουσικοπαιδαγωγοί διερεύνησαν τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας αναπαριστούν μέσω κίνησης διάφορα χαρακτηριστικά της μουσικής.

Επιπρόσθετα, εκτός από την αναπαράσταση της μουσικής εμπειρίας μέσω της κίνησης, από τη δεκαετία του 1980 πολλοί ερευνητές έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στην έρευνα των αυθόρμητων εικονικών αναπαραστάσεων της μουσικής από τα παιδιά, δηλαδή αναπαραστάσεις που κάνουν τα παιδιά ακούγοντας μουσικά κομμάτια με ζωγραφιές, εικόνες, σχέδια ή τρισδιάστατες απεικονίσεις.

Τα εμπειρικά δεδομένα πολλών ερευνών επιβεβαιώνουν τη θετική επίδραση της μουσικής αγωγής στην ανάπτυξη γνωστικών ικανοτήτων, στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης, στην κοινωνικοποίηση και στη συναισθηματική προσαρμογή, τόσο στα πλαίσια της γενικής όσο και στα πλαίσια της ειδικής εκπαίδευσης.

Στη σχολική μουσική εκπαίδευση, τα επίπεδα μάθησης-διδασκαλίας είναι τα εξής:
1^ο επίπεδο: ο μαθητής γνωρίζει και μαθαίνει να ελέγχει ακουστικά τα υλικά με τα οποία δημιουργείται η μουσική (ηχοχρώματα, γνωρίσματα του ήχου, τεχνικές παιξίματος σε διάφορα όργανα).
2^ο επίπεδο: ο μαθητής γνωρίζει και ελέγχει την έκφραση (ατμόσφαιρα των μουσικών έργων, μουσικότητα, κίνηση ανάλογα με τις μουσικές φράσεις).
3^ο επίπεδο: ο μαθητής προσεγγίζει τη δομή των μουσικών έργων (επανάληψη, αντίθεση, μίμηση, παραλλαγή, γέφυρες).
4^ο επίπεδο: ο μαθητής μαθαίνει να εκτιμά τη μουσική ως φορέα πολιτισμικών αξιών και αποκτά αυτονομία και ανεξάρτητη σκέψη σχετικά με τη μουσική.

Σε κάθε περίπτωση, δεν αρκεί να κατακτηθούν τα 4 επίπεδα αλλά πρέπει να ανατροφοδοτούνται συνεχώς και οι μουσικοί να κινούνται σε όλα τα επίπεδα ανεξαρτήτως του επιπέδου που έχουν φτάσει.

Από τα άνωθεν προκύπτει ότι η διδασκαλία της δεν είναι μια ευθύγραμμη πορεία με διακριτά ιεραρχικά στάδια, αλλά μια συνεχής αναζήτηση της αισθητικής εμπειρίας που πρέπει πρώτιστα να στοχεύει στη συναισθηματική και αισθητική διέγερση των παιδιών.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που ασχολείται με τα μορφήματα. Μόρφημα είναι η μικρότερα μονάδα της γλώσσας με σημασία. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι είναι το ελάχιστο τεμάχιο μιας λέξης με σημασία, είτε αυτό είναι λεξικής φύσεως, είτε είναι γραμματικής. Στην περίπτωση, μπορεί να παραπέμπει σε ένα αντικείμενο ή μια έννοια του κόσμου, ενώ στην δεύτερη περίπτωση φέρει γραμματικές πληροφορίες, εν ολίγοις το γένος, τον αριθμό, την πτώση και την γραμματική κατηγορία.

Ως προς τη μορφή τους αποτελείται από:

• Λέξη: και, εγώ, που
• Θέμα: παιδ-, λέ-, δρόμ-
• Πρόσφυμα: -άκι, -ότητα, -τζης, α-

Το πρόσφυμα κατανέμεται σε 2 κατηγορίες:

• κλιτικό πρόσφυμα: συμβάλλει στην κλίση της λέξης, λ.χ. άνθρωπ-ος
• παραγωγικό πρόσφυμα: συμβάλλει στη δημιουργία μιας νέας λέξης, είτε πριν το θέμα, είτε όχι.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η σχέση ανάμεσα σε σημαινόμενο και σημαίνον είναι αυθαίρετη. Πρόκειται για την «αυθαιρεσία του σημείου». Δεν υπάρχει καμία αναγκαιότητα που αποδίδει στην έννοια του δέντρου την ακουστική εικόνα «δέντρο». Η σύλληψη αυτή βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τη νατουραλιστική ιδέα της ονοματοποιίας (ότι δηλαδή οι λέξεις προκύπτουν από τη μίμηση των φυσικών ήχων).

Η αυθαιρεσία του σημείου δεν οδηγεί στον υποκειμενισμό. Δεν πρόκειται για ατομική επιλογή, αλλά για προϊόν κοινωνικής σύμβασης που εδραιώνεται και παγιώνεται. Έτσι, η σύμβαση αυτή αποκτάει δεσμευτικότητα. Από την άλλη πλευρά της οντολογικής αυθαιρεσίας είναι η οντική δεσμευτικότητα. Η ιδέα αυτή θα επηρεάσει ιδιαίτερα την ανάλυση λόγου, η οποία αναζητά τους μηχανισμούς που καθιστούν προσωρινά το αυθαίρετο δεσμευτικό.

Ποιες είναι οι σχέσεις μεταξύ των σημείων;
Το κάθε σημείο αποκτά τη σημασία του, ορίζεται, μέσω της διαφοράς του από τα άλλα σημεία και όχι εξαιτίας της εγγενούς αξίας του. Η διαφορά είναι εκείνη που αποδίδει την ταυτότητα στο κάθε σημείο: «Ένα γλωσσικό σύστημα είναι μια σειρά από διαφορές ήχων, που συνδυάζονται με μια σειρά από διαφορές ιδεών», όπως υποστήριξε και ο Saussure. Η θέση αυτή θα επηρεάσει βαθιά τον κοινωνικό και πολιτικό στοχασμό μέχρι και τις μέρες μας: ταυτότητα και διαφορά αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Στερεοτυπική συμπεριφορά
Τα περισσότερα άτομα με ΔΑΦ παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες πράξεις, όπως για παράδειγμα σε οπτικά ερεθίσματα, στην οσμή, στην ομιλία, στη γεύση, στην αφή, στην κίνηση, τελετουργίες, όπως να τοποθετούν αντικείμενα σε μια ευθεία γραμμή.

Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη
Η θεωρία της διάκρισης των συναισθημάτων αναφέρει πως υπάρχει μία ομάδα θεμελιωδών συναισθημάτων που αποτελείται από έξι ως δέκα. Τα βασικά συναισθήματα είναι βιολογικά, καθορίζονται από τις συναισθηματικές αντιδράσεις των ατόμων, εκφράζονται και αναγνωρίζονται από όλα τα άτομα ανεξαρτήτως εθνικότητας και είναι ο θυμός, ο φόβος, η χαρά, η λύπη, η αηδία και η έκπληξη.

Συναισθηματική νοηματοδότηση
Για τα παιδιά με ΔΑΦ είναι πολύ δύσκολο να ενσωματώσουν στη γλώσσα το συναισθηματικό περιεχόμενο που κρύβεται μέσα στα νοήματα και να καταλάβουν τον κοινωνικό κόσμο. Δυσκολεύονται να ερμηνεύσουν τις διάφορες πλευρές της επικοινωνίας καθώς και να κατανοήσουν ένα αφηγηματικό κείμενο, διότι θα πρέπει να κατανοήσουν το λεξιλόγιο, το στυλ του γραψίματος, τις αντιδράσεις των ηρώων σε μια ιστορία. Έτσι, δυσκολεύονται να αντιληφθούν το συναισθηματικό κόσμο των ηρώων, να δώσουν σημασία στην ουσία ενός νοήματος, καθώς κολλάνε στις λεπτομέρειες, να κατανοήσουν αφηρημένες έννοιες (σκέψεις και συναισθήματα) και μεταφορές, ειρωνείες, ανέκδοτα, ιδιωματισμούς και σαρκασμούς, καθώς και να αναγνωρίσουν λανθασμένες αντιλήψεις.

 Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Στο σύγχρονο περιβάλλον τα επιτυχημένα μέλη χρειάζεται να είναι ΗΓΕΤΕΣ, και κυρίως στις σχολικές βαθμίδες, όπως οι διευθυντές. Αποτελεσματική Ηγεσία σημαίνει άσκηση επιρροής στους γύρω σε όλα τα επίπεδα, ώστε να:

• αναπτυχθούν οι δεξιότητες των στελεχών
• αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας
• γίνει ποιοτικότερη η εργασία
• αναπτυχθεί η καινοτόμος σκέψη

Χαρακτηριστικά της Ηγεσίας

Ευφυΐα / νοημοσύνη, συναισθηματική νοημοσύνη, γνώσεις / πολυμάθεια, αυτογνωσία / αυτοπεποίθηση, συστηματική σκέψη, ακεραιότητα, πίστη σε αξίες, ταπεινότητα, κύρος και κοινωνική υπευθυνότητα, δικαιοσύνη, θάρρος, αντοχή.

Η Φύση της Ηγεσίας

Τα κύρια συστατικά που συνιστούν τη φύση της ηγεσίας είναι η ικανότητα του ατόμου να:

• αντιλαμβάνεται ότι οι άνθρωποι υποκινούνται από διάφορα πράγματα, σε διάφορες περιπτώσεις και σε διαφορετικές καταστάσεις
• εμπνέει
• ενεργεί με τρόπο, που να αναπτύσσει κατάλληλο κλίμα για την ανταπόκριση στους υποκινητικούς παράγοντες και για τη διέγερσή τους

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Αν κάποιος μπορεί να ονομαστεί ιδρυτής της σύγχρονης γλωσσολογίας, αυτός είναι ο σπουδαίος Ελβετός μελετητής Ferdinand de Saussure, που γεννήθηκε το 1857 στη Γενεύη.

Μεταπηδά στη γλωσσολογία από τις θετικές επιστήμες. Αρχίζει μια επιτυχημένη ακαδημαϊκή καριέρα στο Παρίσι και το 1891 επιστρέφει στην Ελβετία. Προοδευτικά έθεσε υπό αμφισβήτηση ολόκληρη τη γλωσσολογία. Το πανεπιστήμιο του αναθέτει να αναπληρώσει έναν άλλο καθηγητή για τα «Μαθήματα γενικής γλωσσολογίας» και πεθαίνει το 1913, σε ηλικία 56 ετών.

Εξέδωσαν κάποιοι φοιτητές τα «Μαθήματα» με βάση τις σημειώσεις τους, και ο Saussure έγινε προοδευτικά στοχαστής μεγάλου κύρους. Η έκδοση του έργου το 1916 σηματοδοτεί μια επανάσταση στο χώρο της επιστημονικής γλωσσολογίας, καθώς την μεταβάλλει από ιστορική σε συστηματική επιστήμη, αντικαθιστώντας την ατομική θεώρηση από μια καθολική. Θέτει τα θεμέλια της σύγχρονης γλωσσολογίας.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο επηρεάζει και άλλες επιστήμες μέσω της επικέντρωσής του στη σημασία των δομών, την κοινωνική ανθρωπολογία και την πολιτική θεωρία/επιστήμη.

Ο ίδιος φαίνεται να έχει αυτοσυνείδηση αυτής της καινοτομίας, καθώς το μάθημα ξεκινά από τον εξαρχής ορισμό του αντικειμένου της γλωσσολογικής επιστήμης: «ποιο είναι το πλήρες και ταυτόχρονα το συγκεκριμένο αντικείμενο της γλωσσικής επιστήμης; Το ερώτημα είναι ιδιαίτερα δύσκολο».

Ο Saussure διαχωρίζει την γλώσσα και την ομιλία. Η προσπάθειά του είναι να εντοπίσει το μέρος του λόγου που είναι δομικό, που εντοπίζεται έξω από το άτομο και το δεσμεύει ως προϊόν ιστορικής, κοινωνικής συμφωνίας. Ουσιαστικά, αντικείμενο της γλωσσολογίας είναι η γλώσσα ως σύστημα/ως δομή.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Ως αρχιχρονιά ή Πρωτοχρονιά νοείται η πρώτη ημέρα του ακολουθούμενου ημερολογιακού έτους. Στις περισσότερες χώρες, όπως και στην Ελλάδα, έχει καθιερωθεί ως επίσημη αργία.

Στον ελλαδικό χώρο συνηθίζεται να αρχίζει η νέα χρονιά με τα Πρωτοχρονιάτικα Κάλαντα (Αγίου Βασιλείου), και αμείβονται με χρήματα ή λιχουδιές. Επίσης, υπάρχει και το έθιμο του σπάσιμου του ροδιού. Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία για τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και ο νοικοκύρης κουβαλά μαζί του ένα ρόδι για να το «λειτουργήσει». Κατά την επιστροφή στο σπίτι, ο νοικοκύρης πρέπει να χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας  και έτσι να είναι ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι. Έπειτα, σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, το ρίχνει δηλαδή κάτω με δύναμη για να σπάσει και να πεταχτούν οι ρώγες του παντού.

Τα έτη της υιοθέτησης από την 1η Ιανουαρίου ως τη νέα χρονιά από τότε που έγινε και το καθολικό πρότυπο έναρξης του νέου έτους.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Υπάρχουν πολλές στρατηγικές βάσει των οποίων ένας εκπαιδευτικός μπορεί να σχεδιάσει τη διδασκαλία του με βάση τα ενδιαφέροντα των μαθητών του. Ενδεικτικά, κάποιες από αυτές είναι οι εξής:

• Ατομική έρευνα (i-search): Οι μαθητές γίνονται ερευνητές σε ένα θέμα που τους ενδιαφέρει με βάση τα προσωπικά τους βιώματα. Η έρευνα I-S συμβάλλει στην εξωτερίκευση της περιέργειας, στην εξεύρεση και τη χρήση βοηθητικών πηγών, ώστε να απαντούν στις ερωτήσεις τους, να γράφουν και να κρίνουν με αυστηρότητα την εργασία τους.
• Τροχιές (orbitals): Οι μαθητές εργάζονται ατομικά ή σε μικρές ομάδες για 3 έως 6 εβδομάδες. Η θεματική που επιλέγουν «περιστρέφεται» γύρω από έναν άξονα του αναλυτικού προγράμματος. Θέτουν ερωτήσεις με βάση τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, ανακαλύπτουν πώς να απαντούν σε αυτές και επινοούν τρόπους να μοιράζονται τα ευρήματά τους με τους συμμαθητές τους. Ο εκπαιδευτικός τους καθοδηγεί και συμβουλεύει καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασίας. Η εργασία παρουσιάζεται στην ολομέλεια της τάξης για 15-20 λεπτά, ενώ παραδίδεται και μία σελίδα με σημειώσεις.
• Σχεδιάζω μια ημέρα (design a day): Οι μαθητές αποφασίζουν με τι θα ασχοληθούν για μια περίοδο στην τάξη καθορίζοντας τους στόχους, θέτοντας τα χρονικά περιθώρια και δουλεύοντας για την επιτυχία των στόχων τους. Η στρατηγική αυτή είναι χρήσιμη όταν οι μαθητές έχουν να επιδιώξουν ένα συγκεκριμένο ενδιαφέρον ή όταν θέλουν να κάνουν κάτι που έχουν δει στους συμμαθητές τους να κάνουν στη διάρκεια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας.
• Ομαδική έρευνα: Είναι μία συνεργατική στρατηγική μάθησης που βοηθάει τους μαθητές να αποφασίσουν το θέμα που τους ενδιαφέρει, να εντοπίσουν τις κατευθυντήριες γραμμές για να το υποστηρίξουν, να δουλέψουν ομαδικά και να παρουσιάσουν τα ευρήματά τους με αυτοπεποίθηση.
• Ιστοεξερεύνηση: Η έρευνα των μαθητών γίνεται με τη χρήση του διαδικτύου, αφού ο εκπαιδευτικός έχει θέσει τους στόχους και έχει προτείνει συγκεκριμένους συνδέσμους στο διαδίκτυο. Καλλιεργούνται δεξιότητες, όπως η επίλυση προβλήματος, η διατύπωση συμπερασμάτων και η έρευνα.
• Λογοτεχνικοί κύκλοι: Είναι μια εξαιρετική στρατηγική που προάγει την κατανόηση και τη λεκτική έκφραση και δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να συζητούν πάνω σε κάποιο λογοτεχνικό βιβλίο και οι μαθητές αναλαμβάνουν κι από έναν ρόλο:

1. Connector: ψάχνει να βρει συνδέσεις ανάμεσα στους χαρακτήρες του βιβλίου και την πραγματική ζωή των μαθητών ή τους χαρακτήρες άλλων βιβλίων.
2. Discussion Director: βρίσκει τις ερωτήσεις που θα κατευθύνουν τη συζήτηση και θα κρατάει την ομάδα στο έργο.
3. Illustrator: σχεδιάζει εικόνες που αναπαριστούν τα βήματα που ακολουθεί ο χαρακτήρας του βιβλίου ή φτιάχνει την ιστορία του βιβλίου σε εικόνες.
4. Word Wizard: εντοπίζει ενδιαφέρουσες, καινούριες, αστείες λέξεις και τις μοιράζεται με την ομάδα του.

• Διαπραγμάτευση κριτηρίων: Στη στρατηγική αυτή πέρα από τα κριτήρια που θέτει ο εκπαιδευτικός της τάξης σχετικά με το προϊόν ή την επιτυχία της εργασίας και αφορούν όλους τους μαθητές, κάθε μαθητής μπορεί να ορίσει και δικά του προσωπικά κριτήρια. Επίσης, στο τέλος ο εκπαιδευτικός μπορεί να καθορίσει και επιπλέον κριτήρια για κάθε μαθητή ξεχωριστά.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ