Μια ξενάγηση στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Η ώρα ήταν κάπως περασμένη για όσους απολαμβάνουν να παίρνουν τη siesta τους το απόγευμα και ήδη το μυαλό μου ήταν απασχολημένο με την ιδέα μιας βραδινής βόλτας στη -νοτισμένη από τη βροχή- Αθήνα. Τα προγνωστικά μου δεν είχαν πέσει  μέσα, αλλά ο κλήρος μου επεφύλαξε μια υπέροχη έκπληξη.. Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ήταν προ των πυλών και εγώ οπλισμένη με ασίγαστη όρεξη βάδιζα προς τις πύλες.

Η αλήθεια είναι πως πολλές φορές μέχρι τώρα, κόσμος και κοσμάκης μου είχε πλέξει το εγκώμιο του Ιδρύματος , δείχνοντας με περισσό πάθος το πρωτοφανές σοκ στο άκουσμα, ότι δεν το έχω επισκεφθεί ακόμη. Πράγμα λίγο τραβηγμένο, αν σκεφθεί κανείς ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που, το Πάρκο του Γιάννη Τρίτση -την πέρλα της Δυτική Αττικής- ,το έχουν δει μόνο σε φωτογραφία. Ε, ναι λοιπόν, δηλώνω ένοχη κύριοι δικαστές, αξιότιμο ακροατήριο! Παρόλο που η νύφη του λεκανοπεδίου με φιλοξενεί στα λημέρια της καιρό, εντούτοις ποτέ δεν επεδίωξα να επισκεφθώ το χώρο του Ιδρύματος, γεγονός-ομολογουμένως-ατυχές.

Ξεκίνησα, λοιπόν, με αρκετή λαχτάρα –αν και η νύχτα είχε ήδη κάνει την εμφάνισή της στη σκηνή του αθηναϊκού ουρανού- να δω επιτέλους από κοντά, ένα από τα σύγχρονα αρχιτεκτονικά επιτεύγματα της πόλης. Έφτασα λίγο αργά , όπως προανέφερα, κι έτσι αυτό με εμπόδισε σίγουρα να απολαύσω στο μέγιστο των αισθήσεών μου το θέαμα. Το πιο σίγουρο όμως είναι ότι, μια γενναιόδωρη γεύση μπορώ να σας την προσφέρω.

Μπήκα από την είσοδο του κολυμβητηρίου, η οποία οδηγεί μέσω διακλαδώσεων του οδοστρώματος, στην Κεντρική Βιβλιοθήκη , στο πελώριο κανάλι, στο πλούσιο πάρκο του Ιδρύματος και στον εκθαμβωτικό Φάρο. Περπατώντας με σχετικά αργό βήμα άρχισα την εξερεύνησή μου, προχωρώντας προς την καρδιά του πάρκου. Θάμνοι, αειθαλή δέντρα, πόες, πολύκλαδα φυτά όπως, λεβάντα, δεντρολίβανο κ.α. στόλιζαν περιμετρικά τα πλατιά σοκάκια του πάρκου, που αγκάλιαζαν κυκλικά το Κανάλι , όπως και όλες τις κτιριακές εγκαταστάσεις του Ιδρύματος. Το χωμάτινο έδαφος και η αίσθηση της αφής των μικρών μαλακών κι ευωδιαστών φύλλων  των φυτών, σε έκαναν να αισθανθείς πάλι παιδί και να πάρεις την πιο καθάρια σου ανάσα, αγναντεύοντας από μακριά, από τη μία το Σαρωνικό και την από την άλλη, την Ακρόπολη.

Λίγο πιο κάτω, περπατώντας παρέα με το κατοικίδιό μου, το οποίο απολάμβανε κι εκείνο την ωραία του βόλτα ανάμεσα στο πράσινο δασάκι βρέθηκα απέναντι ενός Καναλιού, το οποίο εκτεινόταν σε μεγάλο μήκος και που στο πλάι του υπήρχε ένα μικρό αλλά όμορφο παγοδρόμιο.(Για όσους τολμάτε να ρισκάρετε και να έρθετε αντιμέτωποι με μια καινούργια εμπειρία, μπορείτε να κάνετε ένα γύρο με τα παγοπέδιλα, -καθώς η είσοδος είναι δωρεάν- αλλά κανείς δεν μπορεί να σας εγγυηθεί την έκβαση αυτού του τολμήματος). Για παράδειγμα, στην περίπτωσή μου, επρόκειτο για μια τραγελαφική πανωλεθρία!! Παρόλα αυτά , αξίζει να δοκιμάσετε τον εαυτό σας!!

Συνεχίζοντας τη βόλτα μου πλάι στο πελώριο Κανάλι, μετά χαράς μου συνάντησα τα Συντριβάνια -χορευτές! Τί θέλω να πω; Έχετε δει ξανά συντριβάνια να χορεύουν; Εγώ μέχρι χθες δεν είχα δει ποτέ μου! Πανύψηλα, χρωματιστά συντριβάνια κουνιόντουσαν στου ρυθμούς κλασικής και σύγχρονης μουσικής, παρασύροντας μαζί τους  κάθε φιλοξενούμενο οδοιπόρο. Κι όλα αυτά, με ένα αίσθημα  πρόσφορης αγαλλίασης, ασφάλειας και περηφάνειας που νιώθει κάποιος, όταν ανασηκώνοντας το βλέμμα του αντικρίζει τις μεγαλειώδεις εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Θα έλεγε κανείς, ότι ήταν δυνατό να μυρίσει τη μυρωδιά από το μοσχοβολιστό χαρτί των εκατομμύριων βιβλίων που στέκονταν αγέρωχα στα ράφια τους και να ταξιδέψει σε όλα τα μήκη και πλάτη και σε όλες τις χρονικές βαθμίδες αυτού του κόσμου.

Η δροσιά που άφηνε το νερό που πάφλαζε στο τσιμέντο από τους χορούς, σε συνδυασμό με το τρυφερό χάδι των βιβλίων στα μάτια και το μελωδικό θρόϊσμα στα αυτιά -από τις νοητές πεπαιγμένες και μη- οπερέτες ,σε έκαναν να πιστέψεις-έστω και για λίγο- στα επίγεια θαύματα… Σε έκαναν να πιστέψεις, έστω και μια στιγμή, ότι ανεβαίνοντας τα σκαλιά διαμέσου των ιερών αυτών Συμπληγάδων, της βιβλιοθήκης και της λυρική σκηνής, θα οδηγηθείς με βεβαιότητα στον Παράδεισο ή σε ένα χώρο όπου, αισθητική , αρμονία και γνώση συνυπάρχουν δημιουργώντας μια πραγματικότητα, σχεδόν υπαρκτή.

Σε λίγη ώρα, ανηφορίζοντας και γεμάτη προσδοκίες από τις προηγούμενες εικόνες,το θέαμα που απλώθηκε μπροστά μου ήταν κάτι το μοναδικό! Ένας εξέχων τσιμεντένιος και επίπεδος θόλος δέσποζε καταμεσής του καταπράσινου πάρκου. Ήταν ο Φάρος! Ένας ενεργειακός φάρος, όπου φάνταζε σαν ένα φιλόξενο διαστημόπλοιο στη μέση του πουθενά. Γυάλινα παράθυρα που αντίκριζαν σχεδόν όλη την Αθήνα κυκλικά, σε άφηνα άναυδο από την εκπάγλου κομψότητας πόλη του Θησέα! Μπορούσε κανείς να μαγευτεί από την ακριβή θέα του αττικού τοπίου , πλέοντας με τη σκέψη του πάνω στα κύματα του Σαρωνικού Κόλπου και να φτάσει μέχρι την Αίγινα, τη Σαλαμίνα ή αντιστρόφως να αναρριχηθεί στους ιερούς βράχους του Λυκαβηττού και να φτάσει έως την Ακρόπολη! Με τα ειδικά κιάλια που υπήρχαν διάσπαρτα σε κάθε γωνιά του Φάρου, όλα ήταν δυνατά!

Μαγεμένη από το συνονθύλευμα εικόνων, οσμών και συναισθημάτων άρχισα να κατηφορίζω μέχρι που έφτασα στο σημείο έναρξης της διαδρομής. Τίποτα, όμως, δεν είχε ακόμη τελειώσει γιατί λίγο πιο κάτω άρτος και θεάματα περίμεναν την είσοδό μου για να ξεπροβάλλουν! Επιδαπέδια σκάκια, αθλητικές εγκαταστάσεις για μικρά αλλά και μεγάλα παιδιά, τεχνητά μουσικά όργανα καθώς και ένα αυτοσχέδιο γιγαντιαίο ασύρματο τηλέφωνο έμελλαν να με ξαφνιάσουν ευχάριστα!

Πέρασαν τρεις ώρες μες στο πάρκο και ειλικρινά, θα έπαιρνα όρκο ότι για μένα, ο χρόνος σταμάτησε εκεί, στο τρίγωνο του πολιτισμού ή στο τρίγωνο των Βερμούδων για κάθε αφιλότεχνο. Η ώρα έτρεξε πάνω μου όπως έτρεχε το νερό από τα συντριβάνια και ξαναέτρεχε χορεύοντας! Είχα χρησιμοποιήσει ήδη τη χρονομηχανή του μυαλού μου και η αλήθεια είναι πως δεν ήθελα να κατέβω με τίποτα! Ήθελα να συνεχιστεί λίγο ακόμη αυτή η ξενάγηση, αυτό το ταξίδι στο χωροχρόνο του πάρκου!

Βλέποντας την πόρτα της εξόδου, όμως, ήξερα πως έπρεπε να πατήσω το κουμπί και να κατέβω, όχι όμως μόνη αυτή τη φορά. Ήξερα ότι μαζί μου θα κουβαλάω για πάντα αυτές τις νοητές αποσκευές, τις οποίες θα χρησιμοποιώ κάθε φορά που θέλω να μυηθώ στον κόσμο του πολιτισμού, της τέχνης και της γνώσης! Όστις πιστός, προσελθέτω!

Κατερίνα Καμτζέλη

<<Στη φιλία και στον έρωτα είμαστε συχνά πιο ευτυχισμένοι χάρη στα όσα αγνοούμε παρά στα όσα ξέρουμε>>, είχε πει κάποτε, πριν πολλά χρόνια,  ο Λα Ρασφουκώ αλλά το νόημα θα είναι πάντα διαχρονικό. Κι αυτό γιατί η γνώση σε θέματα συναισθηματικής φύσεως, είναι συχνά η πηγή αμφιβολίας και -πολλές φορές- ακόμη και δυστυχίας. Η γνώση, σε αυτές τις περιπτώσεις,  έχει να κάνει πάντα με το υποκείμενο, είναι δηλαδή υποκειμενική και στερείται λογικής, πράγμα οξύμωρο αλλά πέρα για πέρα παρήγορο στις ερωτευμένες και φιλικά προσκείμενες ψυχές. Τόσο στον έρωτα όσο και στη φιλία υπάρχει μια διάχυτη μαγεία ανάμεσα στα πρόσωπα που διακατέχονται από αυτό το συναίσθημα, ένας ακαθόριστος ψυχικός δεσμός που δεν εξηγείται ούτε ερμηνεύεται με τη λογική. Μια σύνδεση ακόμη και μεταφυσική, θα έλεγα για την οποία την απόλυτη ευθύνη δεν έχει ούτε ο ένας ούτε ο άλλος ,πάρα μόνο το σύμπαν που τους ένωσε..

Στη ζωή ενός ανθρώπου, πολλά δυσάρεστα πράγματα μπορεί να συμβούν, πολλές κακοτυχίες ενδέχεται να υπάρξουν. Δεδομένες καταστάσεις καταρρίπτονται, σχέσεις ανθρώπων ευτελίζονται, συμπεριφορές μεταβάλλονται , συναισθήματα σβήνουν.. όχι όμως της αγάπης.. Η αγάπη είναι κατάσταση που εάν βιωθεί δεν εξατμίζεται όπως κάθε τυχαίο διακείμενο από συμφέροντα συναίσθημα.. Η αγάπη και ιδιαίτερα η φιλική αγάπη στην οποία άλλωστε θα αναλωθούμε είναι ανεξάντλητη. Κι αυτό γιατί όταν ο Henry Adams  έλεγε ότι η  <<Ένας φίλος σ’ ολόκληρη τη ζωή είναι αρκετός. Δύο είναι πολλοί. Τρεις είναι σχεδόν αδύνατον>> κάτι είχε στο νου του..

Η λέξη φιλία- για αρχαιομαθείς και μη- προέρχεται ετυμολογικά από το αρχαιοελληνικό ρήμα φιλέω-ω ου σημαίνει αγαπώ και συνεκδοχικά φίλος είναι το φιλητόν αυτός που είναι αγαπητός από εμάς, το αντικείμενο της αγάπης μας.. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι Αρχαίοι Έλληνες δε διαχώριζαν την ερωτική από τη φιλική αγάπη αλλά την οριοθετούσαν στα ίδια πλαίσια. Μόνο που στην αγάπη μεταξύ εραστών υπάρχει ο έρως, αν και κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μην σχετίζεται με το διαχωρισμό μεταξύ ερωτικής και φιλικής αγάπης, μιας και ο Θεός Έρως σύμφωνα με τον αρχαίο ελληνικό μύθο είναι ο Θεός της αγάπης , γιος της Ουράνιας Αφροδίτης.

Η φιλία χρειάζεται δύο ψυχές , παιδικές ως επί των πλείστων και βαθιές. Θέλει δύο μάτια ειλικρινή, χείλη αδιάψευστα και καρδιά μαλακή σα βαμβάκι…Επιζητάει το τέλειο, το άφταστο , το ξεχωριστό , το αληθινό και το διαρκές. Απεχθάνεται την ιδιοτέλεια, τη ζήλεια τα ημιτελή συναισθήματα ,τα μισόλογα, τις άδειες καρδιές, τις ευμετάβλητες συμπεριφορές, τα θαμπά βλέμματα, τα άδικα λόγια. Μια  ψυχή που είναι φιλικά προσκείμενη θαυμάζει το φίλο της. Για παράδειγμα θαυμάζει τα μάτια του, τη φωνή του, τις απόψεις του, τα θέλω του, τις ιδιοτροπίες του , μοιράζεται την ίδια χαρά στα όνειρά του.. ένας φίλος ποτέ , μα ποτέ, δε θα χαρεί με τον πόνο του φίλου του.. Ποτέ δε θα περιγελάσει τα –ακόμη και ακατόρθωτα – θέλω του.. Θα τα στηρίξει μέχρι τέλους και θα τα υποστηρίξει με πάθος για χάρη του φίλου του.. Ένας φίλος θα υποστηρίξει το φίλο του όταν έχει δίκιο, θα τον παρηγορήσει όταν όλα μοιάζουν μάταια στη ζωή του, θα τον κάνει να γελάσει όταν δε θα έχει όρεξη ούτε να μιλήσει.. Θα τον αγαπήσει χωρίς ανταλλάγματα. Η πραγματική φιλική αγάπη δε ζητάει ανταλλάγματα.

Πολλοί άνθρωποι κάνουν φίλους λόγω συμφερόντων και εξαιτίας προσωπικών τους φιλοδοξιών αλλά κάτι τέτοιο αργά ή γρήγορα θα σκουριάσει και θα χαθεί με το πρώτο πρωινό φως.. Θα φανούν όλα τα σκοτεινά σημεία και όλο αυτό το τίποτα θα ακυρώσει κάθε  νόημα ύπαρξής της. Θα την αναγάγει εκεί που της αξίζει.. Στον Καιάδα …και μαζί με αυτή ό, τι ελλιπές, μίζερο και ασθενές θα εξαϋλωθεί και θα χαθεί..

Θα δανειστώ την περίφημη ατάκα του Κλιντ Ιστγουντ στην ταινία ‘’Ο καλός, ο κακός κι ο άσχημος’’, αλλά θα την παραλλάξω λιγάκι. Κατά την προσωπική μου, επομένως, ερμηνευτική προσέγγιση <<στην ζωή υπάρχουν δύο ειδών άνθρωποι, εκείνοι που γνώρισαν έστω κι ένα πραγματικό φίλο στην ζωή τους κι εκείνοι που δεν είχαν ποτέ φίλους>>(Αν και, μεταξύ μας,  θεωρώ ότι οι δεύτεροι  δεν υπάρχουν.. Ή ακόμη κι αν υπάρχουν είναι ελάχιστοι έως απειροελάχιστοι)..

 Ο αληθινός φίλος είναι στη ζωή ενός ανθρώπου το ουράνιο τόξο σε μια βροχερή μέρα, μια κουβέντα παρηγοριάς όταν δε βρίσκονται απαντήσεις στα σημαντικά προβλήματα της ζωής, δυο μικρά αλλά τόσο σημαντικά ενθαρρυντικά λόγια, ένα χαμόγελο αισιοδοξίας, μια αγκαλιά που σε κάνει να πιστεύεις ότι κανείς δεν είναι μόνος σε αυτόν τον κόσμο που τυχαία όλοι βρεθήκαμε, ένα στήριγμα, μια έτερη ψυχή, συνταξιδιώτης και αυτή σε τούτο το ταξίδι της ζωής που δεν έχει προορισμό.

Κατερίνα Καμτζέλη