Το βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένας φίλος, ένας συνοδοιπόρος που μας οδηγεί προς τη ψυχαγωγία. Είναι ένα πέρασμα στον κόσμο της γνώσης και το μόνο σίγουρο είναι πως ό,τι είδος λογοτεχνίας κι αν επιλέξεις να διαβάσεις θα σε συνεπάρει μαζί του, αφού μαζί του βιώνουμε έντονα συναισθήματα, φιλοσοφούμε, μαθαίνουμε, προβληματιζόμαστε.

Πραγματικά, ενώ το βιβλίο είναι όλα τα παραπάνω πως θα πείσουμε ένα παιδί να έρθει σε επαφή με τον κόσμο του βιβλίου; Οι απαντήσεις σίγουρα ποικίλλουν και οι λόγοι φαντάζομαι είναι πολλοί. Συνήθως, τα παιδιά ταυτίζουν το βιβλίο μόνο με τη σχολική γνώση και οι γονείς ενώ όταν είναι σε πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά τους κάνουν προσπάθειες να τα μυήσουν στον κόσμο του βιβλίου… μετά οι προσπάθειες μειώνονται ή εξαφανίζονται.

Πολύ βασικό για να αγαπήσει το διάβασμα είναι να του δώσει κάποιος την ευκαιρία να διαβάσει ένα βιβλίο που θα του ταιριάζει ως ιδιοσυγκρασία, που να πιστέψει ότι είναι κοντά στα ενδιαφέροντά του. Έπειτα, η διαδικασία αυτή να συνεχιστεί ξανά και ξανά ώστε να δημιουργηθεί μια «αιώνια φιλία».

Το παιδί, που είναι στην πιο δημιουργική φάση της ζωής του, πρέπει να δει τον εαυτό του μέσα στο βιβλίο και όχι να το νιώθει ως κάτι ξένο, κάτι απρόσιτο και μακρινό.

Η σχέση μας με την ανάγνωση, λοιπόν, ξεκινά από πολύ τρυφερή ηλικία και είναι μια σχέση που πρέπει να καλλιεργείται συνεχώς από την ηλικία που ακόμα δεν ξέρουμε να διαβάζουμε και οι δικοί μας άνθρωποι γίνονται οι οδηγοί μας.

Η ανάγνωση βιβλίου θα βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει τη φαντασία του, την ενσυναίσθησή του, να βρει νέα ενδιαφέρονται, να γελάσει, να ονειρευτεί, να προβληματιστεί και να μάθει. Εξίσου, καλλιεργείται η γλωσσική του ικανότητα και βελτιώνεται η μνήμη και η συγκέντρωση. Ακόμη, μειώνεται το άγχος και επέρχεται η ψυχική ηρεμία.

Όμως, τι βιβλίο να πάρω σε ένα παιδί;

Αρχικά, διαλέγουμε με βάση την ηλικία. Πιο συγκεκριμένα, για παιδιά 1-2 ετών επιλέγουμε βιβλία με σκληρές σελίδες, με παραθυράκια και απλές εικόνες αντικειμένων. Για παιδιά 2-3 ετών: Βιβλία με μικρές ιστορίες, στιχάκια και πάζλ. Για παιδιά 3-4 ετών: Βιβλία με πιο σύνθετες έννοιες που επιζητούν λύσεις και προβληματίζουν τα παιδιά.Για παιδιά 4+ ετών: Παραμύθια με λίγο εκτενή κείμενο που μιλούν για τα συναισθήματα, φιλίες κ.α.

Επίσης, πολύ σημαντικό είναι να επιλέγουμε βιβλία με ζωντανά χρώματα που θα τους τραβήξουν την προσοχή τους. Για παιδιά προσχολικής ηλικίας που δεν μπορούν ακόμα να διαβάσουν, μικρές ιστορίες με έντονη εικονογράφηση, ενώ για παιδιά που κάνουν ήδη τα πρώτα του βήματα στην ανάγνωση επιλέγουμε ιστορίες με μεγάλα γράμματα που θα τα βοηθήσουν στην προσπάθεια τους. Στις μεγαλύτερες ηλικίες τα πράγματα είναι πιο εύκολα καθώς τα παιδιά έχουν την δική τους κρίση και άποψη.

Αναστασία Κακλαμάνου

Ο θυμός είναι ένα έντονο συναίθημα που προκαλείται συνήθως από κάποια προσβαλή, ταραχή ή και άρνηση. Όπως όλοι οι άνθρωποι θυμώνουν, το ίδιο συμβαίνει και στα παιδιά. Συνηθώς παρουσίαζεται ως άμυνα ενάντια σε βαθύτερα συναισθήματα όπως ο φόβος, η απογοήτευση, η ζήλια και ο πόνος. 

Τα παιδιά μαθαίνουν και έρχονται σε επαφή καθημερινά με ερεθίσματα από το κοντινό τους περιβάλλον, δηλαδή την οικογένεια και τους φίλους. Χάρη σε αυτούς, μπορούν αβίαστα να διδαχθούν μέσω της υπομονής και της απόκτησης συναισθηματικής νοημοσύνης να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους, όπως για παράδειγμα το θυμό.

Για να θεωρήσουμε ορθή την αντιμετώπιση του θυμού από τα παιδιά, σημαίνει πως έχουν καταφέρει:

1. να ελέγχουν μια επιθετική συμπεριφορά,
2. να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τι συναισθήματα κρύβονται πίσω από το θυμό τους και
3. να επιλύουν τα προβλήματα τους με εποικοδομητικό τρόπο.

Όμως, τι πρέπει να κάνουμε όταν το παιδί βιώνει έντονο θυμό; Πώς να το βοηθήσουμε να διαχειριστεί και να κατανοήσει τα έντονα αυτά συναισθήματα; Ας δούμε κάποιες πρακτικές που θα μας βοηθήσουν!

1. Όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά. Μόνο οι πράξεις πρέπει να περιορίζονται.

2. Προσπαθήστε να βάλετε όρια. Επιτρέποντας το συναίσθημα δεν σημαίνει πως επιτρέπονται και οι καταστροφικές πράξεις, π.χ το να χτυπάει. Υπενθυμίστε στο παιδί ότι η βία δεν είναι λύση.

3. Παραμείνετε κοντά στο παιδί όταν είναι αναστατωμένο, σας χρειάζεται! Είναι εντάξει να ζητάνε βοήθεια διότι όταν κλείνονται στον εαυτό τους πιθανόν δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνα τους το πρόβλημα που τους απασχολεί. Γι’ αυτό ενθαρρύνετε τους να σας ζητήσουν υποστήριξη.

4. Προσπαθήσετε να είστε ήρεμοι. Τα παιδιά θα προσπαθήσουν να υιοθετήσουν τη συμπεριφόρα σας καθώς έχουν την τάση να μιμούνται συμπεριφορές κυρίως από το οικογενειακό τους περιβάλλον.

5. Βοηθήστε το παιδί να αναπτύξει συναισθηματική νοημοσύνη, δηλαδή να χειρίζεται το θυμό του πιο εποικοδομητικά. Κάντε το να νιώθει ασφάλεια να εκφράσει το συναίσθημα που το κατακλύει.

Ορισμένες φορές, για να βοηθήσουμε την κατάσταση είναι αναγκαίο το παιχνίδι με σκοπό, βέβαια, τη διαχείρηση του θυμού. Ενδεικτικά:

1. Το «θυμόμετρο»

Αρχικά, αναφερόμαστε στα στάδια του θυμού (ηρεμία-εκνευρισμός-θυμός-οργή). Επιλέγουμε ένα χρώμα για κάθε στάδιο (π.χ. για την οργή το κόκκινο γιατί όταν θυμώνουμε πολύ κοκκινίζει το πρόσωπό μας) ενώ για τις διακυμάνσεις του θυμού στα πλαίσια του ίδιου σταδίου χρησιμοποιούμε τις διαβαθμίσεις του αντίστοιχου χρώματος (π.χ. για την οργή χρησιμοποιούμε το κόκκινο, για το ανώτερο στάδιο από αυτήν προσθέτουμε στο κόκκινο λίγο μαύρο και για το προηγούμενο από αυτήν στάδιο προσθέτουμε στο κόκκινο λευκό). Με αυτόν τον τρόπο για την έντονη οργή έχουμε σκούρο κόκκινο και για την ήπια οργή ανοιχτό κόκκινο. Τέλος, συζητάμε για τα συναισθήματα και τι ήταν αυτό που μας προκάλεσε το συναίσθημα αυτό. Αν το παιδί δυσκολεύεται, μπορεί να εκφραστεί και μέσω της ζωγραφικής.

2. Το κουτί της «Ηρεμίας»

Είναι σημαντικό να φτιάξουμε ένα κουτί στο οποίο θα βάλουμε πράγματα που μας βοηθάνε να ηρεμήσουμε, όπως ένα μουσικό όργανο που ακούγοντάς το ηρεμούμε ή κάποιο αγαπημένο παιχνίδι.

Παρ’ όλα αυτά, κάποια παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείρηση θυμού. Σε μια τέτοια περίπτωση, η θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να τα βοηθήσει να επεξεργαστούν τα βαθύτερα συναισθήματα που κρύβονται κάτω από το θυμό και να αναπτύξουν την ικανότητα να διαχειρίζονται όλα τους τα συναισθήματα. Προλαμβάνοντας και αντιμετωπίζοντας το συσσωρευμένο θυμό του παιδιού σας μέσω μιας θεραπευτικής παρέμβασης, το βοηθάτε να γίνει ένας πιο ισορροπημένος ενήλικας.

Αναστασία Κακλαμάνου

Είναι κοινά παραδεκτό πως στις μέρες μας η «παράδοση του οικογενειακού τραπεζιού» σε καθημερινή βάση τείνει να εγκαταληφθεί. Οι λόγοι είναι πολλοί που μας απομακρυνούν από αυτόν το «θεσμό», διαφορετικές ώρες εργασίας ή εξωσχολικές δραστηριότητες είναι οι κυριότεροι. Όμως, είναι τόσο σημαντικοί αυτοί οι λόγοι ώστε να εγκαταληφθεί αυτός ο «θεσμός» οριστικά;

Αρχικά, είναι σημαντικό να αναφερθεί πως τα τελευταία χρόνια πολλές είναι οι επιστημονικές μελέτες που έχουν τονίσει την αξία των οικογενειακών γευμάτων για τη σωματική ανάπτυξη και την προαγωγή της ψυχικής και σωματικής υγείας των παιδιών.

Ειδικότερα, όταν οι γονείς εφαρμόζουν την αρχή της ισορροπημένης διατροφής, φαίνεται ότι η οικογενειακή διατροφή βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν υγιεινές και ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες. Όσο γευματίζουν οικογενειακά, είναι λιγότερο πιθανό να καταναλώσουν ακατάλληλα τρόφιμα, διότι οι γονείς μπορούν να ελέγξουν τόσο την ποιότητα όσο και την ποσότητα των τροφών. 

Επίσης, τα αποτελέσματα μελετών έδειξαν ότι τα παιδιά που τρώνε συχνά με την οικογένειά τους, έχουν κατά 50% λιγότερες πιθανότητες να υποφέρουν από άγχος, ενώ παράλληλα είναι πιο ευτυχισμένα και πιο υγιή διανοητικά.

Οι γιορτινές μέρες, λοιπόν, είναι η ευκαιρία να βρεθούμε ξανά με την οικογένεια μας και να φάμε όλοι μαζί!

Ορισμένοι λόγοι για να εκτιμήσουμε ξανά την αξία ενός οικογενειακού γεύματος, πόσο μάλλον κατά την περιόδο των Χριστουγέννων, είναι οι εξής:

1. Δημιουργούμε όμορφες οικογενειακές αναμνήσεις.
2. Ενισχύονται οι οικογενειακοί δεσμοί.
3. Περνάμε καθορισμένο κοινό χρόνο με τα μέλη της οικογένειας.
4. Ευκαιρία για επικοινωνία.
5. Ισχυροποίηση του δεσμού της οικογένειας.
6. Ενισχύεται η αντίληψη της ομαδικότητας, της ισότητας μεταξύ των μελών και η αίσθηση του “ανήκειν” σε μια ευρύτερη ομάδα.
7. Ευκαιρία για την οικογένεια να συζητήσει, να μοιραστεί την καθημερινότητα τους, να ακούσουν οι γονείς τα προβλήματα των παιδιών τους και όπου κρίνουν σημαντικό να τους βοηθήσουν.
8. Το φαγητό με παρέα βοηθά τα παιδιά να μάθουν να μοιράζονται και να σκέφτονται και τους άλλους. 
9. Μειώνει το αίσθημα μοναξιάς ή της απομόνωσης και θέτει τις βάσεις για μια πιο υγιεινή ζωή.
10. Βοηθά στο γέλιο, την χαρά και την αισιοδοξία.

Ας καθιερώσουμε στο πρόγραμμα μας, λοιπόν, αυτή τη τόσο σημαντική συνήθεια για την οικογένειας μας και ιδίως αυτές τις γιορτινές μέρες!

Αναστασία Κακλαμάνου

Να εμπιστεύεσαι τη ζωή να ρέεις πλάι της, ή ξοπίσω της. Ακόμη κι όταν κάτι δεν σου αρέσει, έχε της εμπιστοσύνη, έχε ευγνωμοσύνη.

Όλα αυτά που φέρνει, ξέρει γιατί τα φέρνει κι όμως μπορεί να υπάρχουν στιγμές που χάνεις την ελπίδα σου, κι όμως μπορεί ξανά να νιώθεις πως σε αδικεί, αλλά δεν είναι αλήθεια! Κάποιο μάθημα σου δίνει.

Κλάψε, γέλασε, νιώσε, θύμωσε, έλα κοντά σε εσένα και ο χρόνος θα σου δείξει το μάθημα που χρειάζεται να πάρεις, για να σταθείς ξανά αγέρωχος – στα πόδια σου.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο. 

Θυμάσαι την τελευταία φορά που μοιράστηκες κάτι δικό σου με αγνώστους; Σήμερα αυτό είναι κάτι που έχει χαραχθεί στο μυαλό σου, κάτι έχεις πάρει από αυτό.

Καμία συνάντηση δεν είναι τυχαία, καμία αλλαγή δεν είναι τυχαία, κανένας αποχωρισμός και κανένας γυρισμός δεν είναι τυχαίος. Και εν τέλει κανένας άνθρωπος δεν είναι τυχαίος.

Η ζωή φέρνει τους ανθρώπους γύρω σου τη στιγμή που πρέπει με μεγάλη σοφία. Όταν θα μπορέσεις να το συνειδητοποιήσεις, τότε απευθείας θα γίνεις περισσότερο χαρούμενος και ήρεμος.

Κι αν προγραμματίζεις κάτι κι αυτό καθυστερεί ή δεν πετυχαίνει, έχε υπομονή θα καταλάβεις σίγουρα το γιατί.

Ανασυγκροτήσου και πάτα στα πόδια σου. Μόνος σου, λεύτερος. Με εμπιστοσύνη στη ζωή!

Κι αυτή σίγουρα θα στο ανταποδώσει! Μην γκρινιάζεις, μην απελπίζεσαι, αφέσου στα χέρια της. Η ανταμοιβή θα είναι καλύτερη απ’ αυτή που νιώθεις τώρα πως θα έχεις, μόνο σταμάτα να περιμένεις. Ζήσε το τώρα! Αφέσου σε αυτό, ευλόγησε το, αγάπησε το. Σεβάσου το. Έχε όνειρα, ελπίδα και υπομονή, ότι μπορείς να φανταστείς μπορείς και να το ζήσεις.

Πηγή

Αναστασία Κακλαμάνου

Ο εθισμός στο διαδικτύο προκύπτει από την καταναγκαστική, υπερβολική χρήση του διαδικτύου και τον εκνευρισμό ή τη δυσθυμική συμπεριφορά που παρουσιάζεται κατά τη στέρησή του. Σχετικά είναι μια νέα μορφή εξάρτησης και ενώ στην επιστημονική κοινότητα ο όρος «εθισμός» στο διαδίκτυο δεν είναι απόλυτα αποδεκτός, αποτελεί μια κατάσταση κατά την οποία το άτομο παραμελεί τις προσωπικές, επαγγελματικές, ακαδημαϊκές και κοινωνικές του ανάγκες παραμένοντας υπερβολικά πολλές ώρες μπροστά από μια οθόνη που είτε παίζει ηλεκτρονικά παιχνίδια είτε συνομιλεί με άλλους.

Το διαδίκτυο έχει την ικανότητα να καλύψει ορισμένες ψυχολογικές ανάγκες του ατόμου. Ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι ότι μπορεί να δημιουργήσει μια «ιδανική κατάσταση εαυτού», όπου το άτομο μπορεί να εξερευνήσει διάφορες πτυχές της προσωπικότητάς του χωρίς να έχει περιορισμούς και συνέπειες. Στο διαδίκτυο δεν υπάρχουν άμεσες συνέπειες των πράξεων, ο χρήστης μπορεί να μπει και να βγει όποτε θέλει. Ακόμη, μπορεί να πειραματιστεί και να γνωρίσει ανθρώπους που θα τον επηρέασουν.

Δυστυχώς, όμως, η υπερβολική χρήση του διαδικτύου μπορεί να είναι το αποτέλεσμα άλλων ψυχικών διαταραχών, όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές προσωπικότητας και κοινωνική φοβία. Πέρα από αυτό, μπορούν να παρατηρηθούν και διάφορα σωματικά συμπτώματα, παραδείγματως χάρη πονοκέφαλοι, πόνοι στη μέση, διαταραχές ύπνου, παράλειψη γευμάτων κ.α.

Βέβαια, υπάρχουν κάποιες προειδοποιητικές ενδείξεις για τον εθισμό στο διαδίκτυο που καλό θα ήταν να γνωρίζουμε. Πιο συγκεκριμένα:

1. Αδυναμία να σταματήσει ή να μειώσει το χρόνο ενασχόλησης με το διαδίκτυο.
2. Επιθυμία για ολοένα και περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο.
3. Σκέψεις για προηγούμενες online δραστηριότητες ή αναμονή της επόμενης δραστηριότητας online.
4. Παραμέληση ή και απομόνωση από την οικογένεια και τους φίλους.
5. Μείωση αποδόσεων είτε σε επαγγελματικό είτε σε ακαδημαϊκό επίπεδο.
6. Συναισθηματικό κενό, ανησυχία, άσχημη διάθεση, επιθετικότητα όταν δεν είναι online ή όταν προσπαθεί να περιορίσει τη χρήση.
7. Αδιαφορία σχετικά με τις δραστηριότητες και τις ευθύνες που του αναλογούν.
8. Αίσθηση ευεξίας, ευτυχίας και ευφορίας όταν βρίσκεται μόνο στον υπολογιστή.

Παρ’ όλα αυτά, αν το πρόβλημα αναγνωριστεί σε αρχικό στάδιο είναι πολύ πιο εύκολο να αντιμετωπισθεί. Το ιδανικό θα ήταν να καλλιεργούμε σωστές στάσεις αξιοποίησης του διαδικτύου από μικρή ηλικία έτσι ώστε να απολαμβάνουμε τα θετικά της τεχνολογίας χωρίς αρνητικές συνέπειες. Σημαντικό είναι να μην παραμελούμε τις δραστηριότητές μας, τον ύπνο μας, τους φίλους μας και την οικογένειά μας προς χάρη του διαδικτύου. Τέλος, δεν είναι κακό να ζητήσουμε βοήθεια αν χρειαστεί. Ο εθισμός στο διαδίκτυο, ως ψυχική διαταραχή, χρήζει αντιμετώπισης από επαγγελματίες ψυχικής υγείας εξειδικευμένους στο συγκεκριμένο αντικείμενο.

Καταλήγοντας, αξίζει να δούμε όλοι το webinar που παραθέτω παρακάτω από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου με τίτλο Διαδικτυακό σεμινάριο για την υπερβολική ενασχόληση με το διαδίκτυο και να κάνουμε περιήγηση στην ιστοσελίδα https://saferinternet4kids.gr/ προκειμένου να μάθουμε περαιτέρω γι’ αυτό:

Αναστασία Κακλαμάνου

Μπαίνοντας στον πιο γιορτινό μήνα ολόκληρου του έτους θα ήταν κρίμα να μην εστιάσουμε στην πιο αγαπημένη γιορτή όλου του χρόνου, τα Χριστούγεννα. Αναμφισβήτητα, σηματοδοτούν μια περίοδο εορτασμού ανεξαρτήτως θρησκείας ή παράδοσης αλλά και μια ευκαιρία να βρεθούμε με τα αγαπημένα μας πρόσωπα.

Ένα αίσθημα που κυριαρχεί αυτή την εποχή είναι αυτό της νοσταλγίας είτε για τα παιδικά μας χρόνια, είτε για τις καταστάσεις που ζήσαμε στο παρελθόν με δικά μας άτομα. Εξίσου, βασικός παράγοντας αποτελεί και οι αναμνήσεις που έχουμε κρατήσει από τα αγαπημένα μας πρόσωπα που δυστυχώς δεν βρίσκονται πια μαζί μας. Πιθανότατα, γι’ αυτό κιόλας μας κάνει να θέλουμε να στολίσουμε ακόμη και πριν καν μπει ο Δεκέμβριος για να νιώσουμε το συναίσθημα αυτό ξανά. Ακόμη, θέλουμε να προσφέρουμε δώρα στα αγαπημένα μας άτομα για να τους δείξουμε με αυτόν τον τρόπο την αγάπη μας καθώς όλα είναι γιορτινά και χαρμόσυνα γύρω μας.

Ύστερα από μια συζήτηση με αγαπημένο μου άτομο (που για να είμαι ειλικρινής μου έδωσε το έναυσμα να ψάξω περαιτέρω γι’ αυτό το θέμα), συνειδητοποίησα πως δεν αισθάνονται όλοι αυτή τη χαρά και την αισιοδοξία κατά τη διάρκεια των γιορτών. Κι όμως, συναισθήματα όπως άγχος, θλίψη, μοναξιά κάνουν την εμφάνιση τους στην πιο γιορτινή περίοδο του χρόνου και τότε είναι που τα συναισθήματα αυτά διογκώνονται.

Ενώ η γιορτινή ατμόσφαιρα και το μικρό διάλειμμα από τη δύσκολη καθημερινότητα είναι ευπρόσδεκτα από όλους, σε ένα μεγάλο αριθμό ατόμων δημιουργεί μια αόρατη μελαγχολία και ένα αίσθημα «μη διαθεσιμότητας» στη χαρούμενη ατμόσφαιρα των ημερών.

Ας ρίξουμε μια ματιά, λοιπόν, στους κυριότερους λόγους της «χριστουγεννιάτικης μελαγχολίας» :

1. Η μοναξιά.
2. Η σύγκριση με το παρελθόν.
3. Οι μεγάλες προσδοκίες για υλικά αγαθά (υπερκαταναλωτισμός κατά τις γιορτινές ημέρες).
4. Η ύπαρξη μη ρεαλιστικών προσδοκιών (π.χ. η υποχρέωση του να νιώθεις συνεχώς χαρά και τη διάρκεια των Χριστουγέννων).
5. Ο θυμός.
6. Η καταπίεση.
7. Η απώλεια αγαπημένων προσώπων.
8. Οι οικονομικές δυσκολίες.

Καταλήγοντας, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πως δεν χρειάζεται να πείσουμε τον εαυτός μας να κάνει πράγματα που δεν θέλει. Η επικοινωνία ίσως με κάποιο άτομο που νιώθουμε κοντά μας να μας κάνει να αισθανθούμε λιγότερο μόνοι κατά τη γιορτινή περίοδο. Φροντίστε, όμως, τον εαυτό σας και δώστε του χρόνο να ξεκουραστεί ψυχικά και σωματικά.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για έναν άνθρωπο που βιώνει τη θλίψη των γιορτών να προσπαθεί να αποβάλλει τις αρνητικές σκέψεις και να προσπαθήσει να βρει την αισιοδοξία στις γιορτές αυτές και την ομορφιά των ημερών αυτών.

Αναστασία Κακλαμάνου

O Wassily Kandinsky ήταν Ρώσος ζωγράφος και θεωρητικός της τέχνης. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ου αιώνα και χαρακτηρίζεται ως ο πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης. Έλαβε μέρος σε ορισμένα από τα σημαντικότερα ρεύματα της μοντέρνας τέχνης εισάγοντας τις δικές του καινοτομίες και μια νέα αντίληψη για τη ζωγραφική καταγράφοντας ένα πλούτο θεωριών και ιδεών.

Ο ίδιος ο Kandinsky επιδίωκε μέσα από τα έργα του να θεμελιώσει μια νέα τάξη πραγμάτων στην τέχνη. Στα μάτια του, όλες οι τέχνες προσπαθούσαν να προσεγγίσουν το αφηρημένο, ενώ οι αντιλήψεις του για το χρώμα και τη δομή θα οδηγούσαν σε μια «καθαρή ζωγραφική», δηλαδή μια ανάμειξη χρώματος και φόρμας όπου το καθένα υπάρχει ξεχωριστά αλλά και μαζί σε μια κοινή ζωή που ονομάζεται εικόνα και προκύπτει ως εσωτερική αναγκαιότητα.

Βέβαια, οι πίνακές του δεν προορίζονταν για παιδιά αλλά πολλοί δάσκαλοι τέχνης χρησιμοποιούν έργα του για να διδάξουν στα παιδιά ποιοτική αφηρημένη τέχνη. Παρόλο που είναι πολύ λεπτομερή τα έργα του και κάνουν τα παιδιά να αισθάνονται ότι ποτέ δε θα καταφέρουν να κάνουν κάτι παρόμοιο, στην πραγματικότητα μπορούν να τον μιμηθούν και να χρησιμοποιήσουν ίδιες τεχνικές. Έτσι, καταφέρνουν τα παιδιά να νιώθουν ότι θα μπορούσαν να κάνουν πίνακες σαν τους δικούς του. 

Χρησιμοποίησε πανέμορφα χρώματα και ζωγράφισε καθαρό σχεδιασμό με επίκεντρο το χρώμα και το σχέδιο. Ένιωθε ότι τα χρώματα και τα σχέδια είχαν νόημα από μόνα τους. Τα έργα του βρίσκονται σε αρκετά μουσεία και galleries.

Ορισμένα έργα του που αξίζει να θαυμάσουμε είναι τα εξής:

1.Composition IV, 1911

2. Last Watercolour, 1944

3. Color Study. Squares with Concentric Circles, 1913

Είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του Kandinsky. Πολλοί εκπαιδευτικοί προσπαθούν να το συμπεριλάβουν σε μαθήματα τέχνης γιατί απεικονίζει απλά σχήματα και πολλά χρώματα χωρίς να δίνει σημασία στην λεπτομέρεια, όπως θα έκανε και ένα παιδί.

4. The Comet, 1900

5. Improvisation 6 (African), 1909

6. A Mountain, 1909

Αποτελεί ένα από τα πολύ γνωστά έργα του καλλιτέχνη. Χρησιμοποιεί έντονα χρώματα, μια μίξη θερμών και ψυχρών χρωμάτων, αλλά εμφανίζεται και το στοιχείο του μαύρου και άσπρου. Δεν επικεντρώνεται στη λεπτομέρεια και αυτό αποδεικνύει τον αυθορμητισμό του.

7. Sketch for “The Blue Rider” Almanac, 1911

Ο Kandinsky, επίσης, έκανε και αρκετά γραφικά έργα. Πολλά από αυτά συμπεριλήφθηκαν σε αλμανάκ του γαλάζιου καβαλάρη. Αυτή η υδατογραφία είναι κοντά στα υλικά που χρησιμοποιούν τα παιδιά και η ιδέα του αλμανάκ θα μπορούσε να τα παρακινήσει να κάνουν κάτι δικό τους.

8. Upward, 1929

Στο συγκεκριμένο έργο ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί μόνο γεωμετρικά σχήματα με έναν ευρηματικό και πρωτότυπο τρόπο που ο καθένας μπορεί να ερμηνεύσει διαφορετικά.

Αναστασία Κακλαμάνου

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα δικαιωμάτων του παιδιού που ήταν στις 20 Νοεμβρίου, ας ρίξουμε μια ματιά διεξοδικά στα δικαιώματα αυτά που θεσπίστηκαν με στόχο να προστατεύονται όλα τα παιδιά παγκοσμίως από ευάλωτες καταστάσεις.

Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα και αυτό απαιτεί μια νομική δέσμευση για να γίνει πραγματικότητα. Παγκοσμίως, 196 χώρες έχουν υπογράψει τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και στη χώρα μας η Σύμβαση αυτή αποτελεί νόμο από το 1992. Πέρα από τη νομική δέσμευση χρειάζεται και προσωπική ευαισθησία αλλά και συνειδητοποίηση καθώς σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλεται είναι αναγκαίο η θέση του παιδιού να προστατεύεται.

Η Σύμβαση αυτή αναγνωρίζει ότι η παιδική ηλικία είναι ιδιαίτερη και χρήζει ειδική φροντίδα και προστασία. Υπάρχουν 54 άρθρα στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τα οποία θέτουν πρότυπα για την ευημερία των παιδιών σε όλα τα στάδια ανάπτυξης τους. Ισχύει για όλα τα παιδιά κάτω των 18 ετών, ανεξάρτητα από το φύλο, την καταγωγή, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις ή την αναπηρία τους.

Η Σύμβαση στηρίζεται σε τέσσερις θεμελιώδεις αρχές, οι οποίες είναι οι εξής:

• Η απαγόρευση διακρίσεων. 
• Το συμφέρον του παιδιού. 
• Η επιβίωση, ανάπτυξη και προστασία. 
• Η ελευθερία γνώμης και συμμετοχή. 

Ας δούμε, λοιπόν, κάποια από τα δικαιώματα του παιδιού:

1. Δικαίωμα στη ζωή.
2. Διατήρηση της ταυτότητας του.
3. Υγεία και παροχή ιατρικών υπηρεσιών.
4. Εκπαίδευση.
5. Ελευθερία γνώμης.
6. Ελευθερία έκφρασης.
7. Ελευθερία σκέψης και θρησκείας.
8. Ελευθερία συνάντησης και συνεργασίας.
9. Ιδιωτική ζωή.
10. Πληροφόρηση – Ενημέρωση.
11. Κοινωνική πρόνοια.
12. Ελεύθερος χρόνος και ψυχαγωγία.

Τα παραπάνω είναι ορισμένα από τα δικαιώματα του παιδιού που οφείλουμε όλοι μας να τηρούμε. Είναι νομικά κατοχυρωμένα, εξασφαλίζουν την ευημερία και την ομαλή σωματική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών σε όλα τα στάδια της εξέλιξης τους από την γέννηση ως την ενηλικίωση.

Ωστόσο, ακόμη και στις μέρες μας πολλά από αυτά συνεχίζουν να παραβιάζονται για πλήθος παιδιών ανά τον κόσμο με αποτελέσμα παιδιά να είναι τραυματισμένα, παραμελημένα, κακοποιημένα και να υποφέρουν καθημερινά από την αδυναμία των ενηλίκων να τα φροντίσουν όπως τους αξίζει.

Σε γενικές γραμμές, ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι η βιωματική εμπειρία. Επεξηγηματικά, οι άνθρωποι που έχουν δεχτεί στην παιδική τους ηλικία φροντίδα μπορούν να μεταφέρουν αβίαστα αγάπη, σεβασμό και προστασία στους άλλους. Σε αντίθεση με εκείνους των οποίων οι βασικές ανάγκες παραμελήθηκαν και παραβιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στο να προστατεύσουν τα δικαιώματα των άλλων για τους οποίους έχουν ευθύνη.

Φυσικά, υπάρχουν εξαιρέσεις σε κάθε κανόνα, αλλά εκτός από τη σύμβαση, αυτό που χρειάζεται είναι η εκπαίδευση των γονιών, των δασκάλων και όλων των άλλων που ασχολούνται με την ανατροφή των παιδιών. Το κράτος, οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να μεταδώσουν γνώσεις και λύσεις σε ενήλικες που φροντίζουν παιδιά.

Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους, να απολαμβάνουν την παιδική τους ηλικία και να εξελιχθούν σε ανεξάρτητους, χαρούμενους και υπεύθυνους ενήλικες.

Αναστασία Κακλαμάνου

Είναι γεγονός ότι η μουσική είναι κομμάτι της καθημερινότητας όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, πολιτισμού. Κάποιοι ξυπνάνε και ετοιμάζονται μετά μουσικής για να πάνε στις δουλειές τους ή στο αυτοκίνητο το ραδιόφωνο παίζει συνεχώς και μας συντροφεύει στις διαδρομές μας. Άλλοι πάλι για να ηρεμήσουν από το φόρτο της ημέρας βάζουνε λίγη μουσική να ακούσουνε, να ξεφύγουν από τα προβλήματα τους. Ακόμη, άλλοι εκφράζονται με τη μουσική και εκεί που δεν υπάρχουν λέξεις για να εκφραστείς η μουσική παίρνει τη σκυτάλη.

Η μουσική, λοιπόν, υπάρχει παντού και πάντα!

Ορίζεται ως η τέχνη που βασίζεται στην οργάνωση ήχων και σκοπός της είναι η σύνθεση, η εκτέλεση και η ακρόαση/λήψη έργων. Επίσης, αποτελεί ένα σύνολο ήχων από το οποίο απαρτίζεται ένα μουσικό κομμάτι. Επιπλέον, ο ορισμό της μουσικής και τα ζητήματα που σχετιζόνται με αυτή διαφέρουν από πολιτισμό σε πολιτισμό και εξαρτώνται από το κοινωνικό πλαίσιο. 

Από τη βιολογία είναι γνωστό ότι η μουσική είναι μέσα μας. Πιο συγκεκριμένα, ο καρδιακός παλμός, ο ρυθμός του βαδίσματος, ο αναπνευστικός ρυθμός. Η μουσική, ακόμη, συμβάλλει και στην υγεία του ανθρώπου. Η γνωστή σε όλους μουσικοθεραπεία στοχεύει σε θεραπευτικούς και παιδαγωγικούς τρόπους που θα πλησιάσουν και θα θεραπεύσουν τον άνθρωπο.

Η μουσική σχετίζεται με τα πάντα στη ζωή μας από την αρχαιότητα έως και τώρα. Σχετίζεται με τα συναισθήματα μας, με τη διάθεση μας και τη ψυχική μας υγεία.

Τα οφέλη της ειναι πολλαπλά και η επίδραση που έχει πάνω μας είναι εξίσου ιδιαίτερη και σημαντική. Ας δούμε, λοιπόν, ορισμένα οφέλη της μουσικής:

1. Μειώνει το θυμό, τη θλίψη και τον πόνο.
2. Ενδυναμώνει τη μνήμη και τη μάθηση.
3. Βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου.
4. Ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
5. Αυξάνει την κινητοποιήση.
6. Ενδυναμώνει την αίσθηση της σύνδεσης και του ανήκειν.
7. Βελτιώνει τη διάθεση και προσφέρει ψυχική ηρεμία.
8. Λειτουργεί ως θεραπευτικό μέσο.

Όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε επηρεαστεί από μια μελωδία, έναν ερμηνευτή, έναν στιχουργό. Μπορούμε να βιώσουμε τα συναισθήματα μας μέσω της μουσικής. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι ακούν μουσική μόνο για διασκέδαση. Χωρίς συναίσθημα, δεν επηρεάζονται από κανέναν στίχο και μελωδία. Παρόλα αυτά, η μουσική έχει εισβάλει στη ζωή τους.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η μουσική είναι πολύ σημαντική και ευεργετική για τον άνθρωπο. Γι’ αυτό καλό είναι ένα μέρος του ελεύθερου μας χρόνου να αφιερώνεται στη μουσική καθώς έτσι εξευγενίζουμε τη ψυχή μας, ξεκουράζουμε το μυαλό μας κι ολοκληρώνουμε την προσωπικότητα μας. Ας μην ξεχνάμε κιόλας ότι η μουσική είναι δείγμα πολιτισμού και ευτυχώς τα είδη της είναι τόσα πολλά που ο ακροατής μπορεί να βρει το είδος που προτιμάει να ακούσει αβίαστα πλέον.

Αναστασία Κακλαμάνου

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σε μέγιστο βαθμό τα εκπαιδευτικά συστήματα των ανεπτυγμένων χωρών. Ως επακόλουθο της ραγδαίας ανάπτυξης αποτελεί η ένταξη της πληροφορικής στο σχολείο καθώς διαπερνά όλα τα γνωστικά αντικείμενα ως μέσο γνώσης, έρευνας, μάθησης και εμβαθύνει στη μαθησιακή διαδικασία της τεχνολογίας, την οποία έτσι και αλλιώς χρησιμοποιούν ευρύτατα νέοι και παιδιά.

Πληροφορική, λοιπόν, είναι η επιστήµη και η τεχνολογία που έχει ως αντικείµενο τη συλλογή, την αποθήκευση, την επεξεργασία και τη διανοµή πληροφοριών µε τη βοήθεια υπολογιστικών συστηµάτων.

Είναι σημαντικό οι νέοι να εκπαιδευτούν στις νέες τεχνολογίες αλλά και να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία με σκοπό την ομαλή ένταξη στα καινούργια δεδομένα διότι με την χρήση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού και με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο σχολείο, ο μαθητής οδηγείται στη μάθηση.

Για την Πληροφορική στην Εκπαίδευση έχουν αναπτυχθεί τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις, ανάλογα με τον τρόπο που εισάγεται ως: 

1. Αντικείμενο μάθησης.

2. Εργαλείο μάθησης. 

3.Στοιχείο γενικής κουλτούρας.

Βέβαια, η Πληροφορική αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση τεχνολογικού μαθήματος εξαιτίας της διπλής της φύσης:

1. ως αντικείμενο μάθησης για το οποίο πρέπει να αποσαφηνιστούν όροι και έννοιες,
2. ως μέσο το οποίο χρησιμοποιείται για τη διδασκαλία άλλων μαθησιακών αντικειμένων.

Έτσι, αφενός ο υπολογιστής εντάσσεται στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική και χρησιμοποιείται με τη βοήθεια του δασκάλου για ποικίλες δραστηριότητες όπως π.χ. ανάπτυξη εργασιών σε διάφορα μαθήματα (γλώσσα, καλλιτεχνικές δραστηριότητες), διαχείριση βιβλιοθήκης της τάξης μέσω συστήματος βάσης δεδομένων, επικοινωνία με άλλους μαθητές και αναζήτηση πληροφοριών. Αφετέρου, συμβάλλει στη δημιουργία διαθεματικών εργασιών και στις δραστηριότητες της σχολικής ζωής (π.χ. εφημερίδα της τάξης, ανάπτυξη υλικού υποστήριξης εκδηλώσεων, κλπ).

Το ιδεατό θα ήταν η διδασκαλία των μαθημάτων πληροφορικής στο σχολείο να προωθεί, να ενισχύει και να ενθαρρύνει την ενεργοποίηση του μαθητή, τη δημιουργική δράση, την ανακαλυπτική μάθηση και τον πειραματισμό καθώς και τη συνεργατική μάθηση. Ακόμη, την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων, τη συζήτηση, τον προβληματισμό, την ανάπτυξη κριτικής σκέψης αλλά και την καλλιέργεια ελεύθερης σκέψης και έκφρασης.

Συνεπώς, στο σχολείο εκτός από τη θεωρία στη σχολική τάξη θα πρέπει να υπάρχει και εργαστήριο πληροφορικής. Πιο συγκεκριμένα, το εργαστήριο πληροφορικής πρέπει να έχει τον κατάλληλο για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος, υπολογιστικό και δικτυακό εξοπλισμό. Η εργονομία του χώρου, των επίπλων και των μηχανημάτων πρέπει να εξασφαλίζει για τους μαθητές όλες τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Ο υπολογιστικός εξοπλισμός (υλικό και λογισμικό) των εργαστηρίων πρέπει να είναι σύγχρονος ώστε οι μαθητές να μην αποκομίζουν μια μίζερη εικόνα για την τεχνολογία, δεν είναι όμως εφικτό, πάντα. 

Καταλήγοντας, καλό θα ήταν να γίνει αναφορά και στην ύλη του μαθήματος που θα πρέπει να είναι τόση, όση μπορεί να αφομοιώσει ο μαθητής στο διατιθέμενο διδακτικό χρόνο. Επεξηγηματικά, να περιορίζεται σε ένα βασικό και διαχρονικό πυρήνα γνώσεων και να έχει ευελιξία ώστε να προσαρμόζεται στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις. Επίσης, να εξασφαλίζει συνέχεια και σύνδεση με όσα έχουν προηγηθεί αλλά και με όσα ακολουθούν, να συσχετίζει και να συνδέει τα θέματα που διαπραγματεύεται με άλλα γνωστικά αντικείμενα (διαθεματική προσέγγιση).

Αναστασία Κακλαμάνου