1

Το αληθινό νόημα της Νηστείας

«Καλή Σαρακοστή» ευχηθήκαμε όλοι πάνω από τα πιάτα με τα θαλασσινά την Καθαρά Δευτέρα. Ξεκίνησε λοιπόν μια περίοδος για τους ορθόδοξους  χριστιανούς προετοιμασίας για τα Άγια και Φρικτά Πάθη του Χριστού. Τι σημαίνει αυτή η περίοδος για τους πιστούς και ποιο είναι το πραγματικό νόημα της νηστείας;

Η νηστεία είναι σύνθετη λέξη και προέρχεται από τις λέξεις «νὴ και το ρήμα ἐσθίω, που είναι άλλος τύπος του ἔσθω και σημαίνει τρώγω. Δηλαδή αυτός που νηστεύει απέχει από ορισμένες τροφές. Η αποχή από τις τροφές είναι ο αγώνας του χριστιανού να συνδεθεί άρρηκτα με τον Θεό. Είναι μια διαδρομή που ο άνθρωπος δεν στερείται μόνο τη ποσότητα και την ποιότητα ορισμένων τροφών αλλά αγωνίζεται ψυχοσωματικά. Οφείλουμε να χαλιναγωγήσουμε το πάθος της λαιμαργίας με τη αρετή της εγκράτειας και να περιορίσουμε τις απολαύσεις της τροφής.

Οφείλουμε όμως να είμαστε προσεκτικοί και συνειδητοποιημένοι όταν νηστεύουμε. Νηστεία δεν είναι μόνο η αποχή από τις τροφές αλλά έχει πνευματική σημασία. Είναι ουσιαστικά η μεταβολή ολόκληρου του βίου μας από τα αμαρτήματα μας. Ο πιστός κάνει αγώνα να μην υποκύψει στις απολαύσεις που συνήθως είναι σωματικές. Αντιστέκεται να αμαρτήσει με γνώση πως έρχεται κοντά στο Θεό και πως το σώμα του είναι ένας μικρός ναός. Ο άνθρωπος είναι πολύ εύκολο να σταματήσει τη νηστεία και να αντισταθεί στο απαγορευμένο. Ο πρωτόπλαστος Αδάμ ήταν ο πρώτος που υπέκυψε στην αμαρτία και έφαγε τον «απαγορευμένο καρπό».

«Η νηστεία που επιθυμώ εγώ, είναι αυτή: Να σπάτε τα δεσμά των αδικημένων, να λύνετε τα φορτία που τους βαραίνουν, ν’ απελευθερώνετε τους καταπιεσμένους και να συντρίβετε κάθε ζυγό. Νηστεία είναι με τον πεινασμένο να μοιράζεστε το ψωμί σας, τον άστεγο να φέρνετε στο σπίτι σας˙ αν βλέπετε κάποιον γυμνό, να τον ενδύετε με ρούχα και να μην αρνείστε την βοήθεια στον συνάνθρωπό σας.

Τότε μόνο θα λάμψετε σαν το φως της αυγής και οι πληγές σας πολύ γρήγορα θα θεραπευθούν˙ η δικαιοσύνη θα βαδίζει ενώπιόν σας και θα έχετε την δόξα μου ως οπισθοφυλακή. Θα με φωνάζετε, κι εγώ θα σας αποκρίνομαι˙ βοήθεια θα γυρεύετε, κι εγώ θα σας απαντώ, Ἰδοὺ πάρειμι» (Ησ. 58, 3-9)»

Τα λόγια του Κυρίου για την νηστεία περιλαμβάνουν όλο το πνευματικό νόημα της σημαντικής  περιόδου. Ο Κύριος μας ζητά όχι μόνο τη στέρηση των τροφών αλλά να κάνουμε έργα. Να βοηθήσουμε τους αδύναμους και τους αδικημένους και να απελευθερωθούμε από τα πνευματικά μας βάρη. Η ελάφρυνση από τα φορτία της ψυχής μας πραγματοποιείται με το μυστήριο της εξομολόγησης όπου ο άνθρωπος μέσα από τη μετάνοια ζητά συγχώρεση από το δημιουργό. Ο Θεός ζητάει να βοηθάμε και να αγαπάμε τον πλησίον μας μοιράζοντας  τα υλικά αγαθά που διαθέτουμε. Να ελεήσουμε ένα φτωχό, να βοηθήσουμε τους άπορους να έχουν ένα πιάτο φαγητό στο τραπέζι τους . Στην θρησκεία δεν μετράνε μόνο τα λόγια αλλά και οι  πράξεις.

 Η σωματική νηστεία είναι απαραίτητη μεν αλλά χάνει κάθε νόημα και γίνεται αληθινά επικίνδυνη αν ξεκοπεί από την πνευματική προσπάθεια – από την προσευχή και την αυτοσυγκέντρωση. Η νηστεία είναι μια τέχνη που την κατέχουν απόλυτα οι άγιοι. Θα ήταν αλαζονικό και επικίνδυνο για μάς αν δοκιμάζαμε αυτή την τέχνη χωρίς διάκριση και προσοχή. Η λατρεία της Μεγάλης Σαρακοστής μάς υπενθυμίζει συνέχεια τις δυσκολίες, τα εμπόδια και τους πειρασμούς που περιμένουν όσους νομίζουν ότι μπορούν να στηριχτούν στη δύναμη της θέλησής τους και όχι στο Θεό.

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν τις ημέρες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής να μυηθούμε λίγο στο νόημα των ημερών με αποχή από τις σωματικές μας απολαύσεις αλλά και τον πνευματικό μας αγώνα με πράξεις απέναντι στους συνανθρώπους μας και θα νιώσουμε το φως της Ανάστασης να λάμπει στις καρδιές μας.

Βασιλική Κόντε