1

Εκπαίδευση παιδιών με κινητική αναπηρία

Η φροντίδα για την εκπαίδευση των ατόμων με κινητική αναπηρία στη χώρα μας, όπως και για άλλες μορφές αναπηρίας, ξεκίνησε από την ιδιωτική πρωτοβουλία. Το 1937 ιδρύθηκε στην Αθήνα από ιδιώτες, με τη στήριξη του Ροταριανού Ομίλου Αθηνών και στη συνέχεια του Αμερικανικού Ιδρύματος «Εγγύς Ανατολή», το πρώτο φιλανθρωπικό, μη κερδοσκοπικό σωματείο με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Προστασίας και Αποκατάστασης Αναπήρων Παίδων (ΕΛΕΠΑΠ)».

Στόχος του σωματείου ήταν η αντιμετώπιση των προβλημάτων, από τη βρεφική μέχρι και την εφηβική ηλικία, των ατόμων με κινητικές αναπηρίες. Δόθηκε βαρύτητα στη στέγη, στην περίθαλψη και στην αποκατάσταση, με τη λειτουργία κέντρου φυσικοθεραπείας και Ειδικού Σχολείου Αναπήρων Παίδων, στο οποίο, παράλληλα με τη διδασκαλία στοιχειωδών μαθημάτων, εφαρμοζόταν κατάλληλη θεραπευτική αγωγή (Στασινός, 2001). Αυτή τη στιγμή η ΕΛΕΠΑΠ διαθέτει έξι κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χανιά, Ιωάννινα, Βόλο, Αγρίνιο) και παρέχει συστηματική φροντίδα σε επίπεδο πρώιμης παρέμβασης και αποκατάστασης.

Σήμερα πλέον, οι Σ.Μ.Ε.Α.Ε. (Ειδικά Νηπιαγωγεία και Ειδικά Δημοτικά Σχολεία) που λειτουργούν στις εγκαταστάσεις της ΕΛΕΠΑΠ ανήκουν στο Υπουργείο Παιδείας. Η ΕΛΕΠΑΠ λειτουργεί πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης για παιδιά με κινητική αναπηρία, το οποίο αναγνωρίζεται ως φοίτηση σε προσχολική εκπαίδευση, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 3699/2008 «Εκπαίδευση παιδιών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» προβλέπεται ότι «Η φοίτηση παιδιών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ηλικίας τεσσάρων (4) έως επτά (7) ετών στο πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης της ΕΛΕΠΑΠ είναι ισότιμη με τη φοίτηση σε οποιαδήποτε μονάδα ειδικής προσχολικής αγωγής».

Το 1972 μία ομάδα είκοσι γονέων ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ίδρυση της Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών, με σκοπό να συμβάλλει στην πρόνοια, εκπαίδευση και αποκατάσταση για τους ανθρώπους με εγκεφαλική παράλυση.

Στόχος ήταν η ανάπτυξη πολυποίκιλων δραστηριοτήτων για την προαγωγή των συμφερόντων των ανθρώπων με κινητικές αναπηρίες. Στον χώρο της Εταιρείας, σήμερα, λειτουργεί Ειδικό Δημοτικό Σχολείο για παιδιά με εγκεφαλική παράλυση υπό την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας.

Εκτός από τα παραπάνω ειδικά σχολεία, λειτουργούν επίσης Ειδικά Δημοτικά Σχολεία για παιδιά με κινητική αναπηρία στο Αιγάλεω, καθώς και στην Πεντέλη και στη Βούλα στις εγκαταστάσεις του πρώην ΠΙΚΠΑ. Ακόμα λειτουργεί Ειδικό Γυμνάσιο-Λύκειο στην Ηλιούπολη, όπως επίσης Ειδικό Γυμνάσιο-Λύκειο και Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο στο Ίλιον, στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης.

Οι σύγχρονες αρχές της παιδαγωγικής της ένταξης συμβάλλουν στην αλλαγή παραδείγματος και στην εκπαίδευση των παιδιών με κινητική αναπηρία και προωθούν την κατάργηση της διαχωριστικής εκπαίδευσης και τη διασφάλιση του δικαιώματος για εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ