Άγγλοι και Γάλλοι συγκρούονται για τη Βόρεια Αμερική

Η Αγγλία πλέον γίνεται πολύ σοβαρή στον 17ο αιώνα, για τη μετακίνηση ατόμων της, την αποίκηση δηλαδή των παραλίων των ανατολικών ακτών —φυσικό είναι να [αποικιστούν] οι ανατολικές ακτές— της Βόρειας Αμερικής, διότι είναι η Ευρώπη και αυτές [τις ανατολικές ακτές] θα εξερευνήσουν πρώτα.

Το ταξίδι του Καρτιέ (Cartier), ο οποίος μπήκε μέσα στο Σεν Λόρενς (Saint Lawrence) και εξερεύνησε την περιοχή εδώ του Νιού Φάουντλαντ (Newfoundland), και στη συνέχεια είναι —πάλι για τη Γαλλία— ο Βεραζάνο (Verrazzano), ο οποίος κι αυτός εξερεύνησε σημεία. Αλλά οι Γάλλοι μπήκαν μέσα από τα ποτάμια. Είχαν δει τη Βόρεια Αμερική σαν χρήσιμη περιοχή για το γουνεμπόριο. Επειδή όταν βρέθηκαν [εκεί], βρέθηκαν στα βόρεια σημεία, είδαν ζώα με πολύ παχύ τρίχωμα και θεώρησαν ότι για το εμπόριό τους αυτό είναι το χρήσιμο.

Το παράξενο είναι ότι οι Άγγλοι εγκαταστάθηκαν στις ανατολικές ακτές ως γεωργοί, δηλαδή με τον στόχο να εγκατασταθούν και να αξιοποιήσουν τη γη και να γίνουν ντόπιοι. Αυτό έχει σημασία. Αφήστε δε ότι τα άτομα τα οποία μετακινούνταν από την Αγγλία προς τις ακτές ήταν απλοί άνθρωποι, λαϊκοί άνθρωποι, πολλοί απ’ αυτούς ήταν αγρότες που είχαν χάσει τη δουλειά τους, άρα ήξεραν να καλλιεργούν και βρήκαν κατάλληλο έδαφος για γεωργία. Βρήκαν και υπέροχα δάση (ξυλεία δηλαδή) αλλά και κατάλληλο έδαφος και άρχισαν να καλλιεργούν — όχι με ευκολία, γιατί έπρεπε να δούνε ποια προϊόντα, ποια φυτά [ευδοκιμούν]. Πήραν ιδέες από τους γεωργούς τους ντόπιους που υπήρχαν στα νοτιότερα (όπως είπαμε [νοτιότερα ήταν] ζώνη γεωργίας), μάθανε να καλλιεργούν καλαμπόκι και διάφορα άλλα τοπικά [φυτά], αλλά σιγά σιγά εναρμόνισαν προϊόντα και ήσαν προκομμένοι. Οι Άγγλοι ξεκίνησαν κατακτώντας ακτή ακτή και δημιουργώντας αποικίες. Η Βιρτζίνια (Virginia), η Μασαχουσέτη (Massachusetts) είναι περιοχές όπου οι Άγγλοι έδωσαν την παρουσία τους και πολλοί από αυτούς που εγκαθίσταντο ήταν προτεστάντες, καλβινιστές. Γι’ αυτό και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αυτό το έχουν κληρονομήσει. Διότι έρχονταν κι έρχονταν κι έρχονταν κι άλλοι κι άλλοι κι άλλοι παράξενοι. Παρατηρείται μία εγκατάσταση Άγγλων αποίκων στα παράλια της Βόρειας Αμερικής: με περίφραξη —ξύλινη περίφραξη— οχυρό, όλα από ξύλο γιατί βρήκαν πολλά δάση και δέντρα, στάνη για τα πρόβατά τους, στάβλο για τα βόδια τους (ζώα τα οποία δεν υπήρχαν εδώ), χοίροι (χοιροτροφεία).

Αυτή η πλευρά της εγκατάστασης των Άγγλων θα συνοδευτεί με μία άλλη πραγματικότητα. Οι Άγγλοι έρχονται ως γεωργοί και προχωρούν από τα ανατολικά, όλο και δυτικότερα, δηλαδή προχωρούν και εξερευνούν, προχωρούν και εξερευνούν κι έρχονται κι άλλες ομάδες και μπαίνουν εσωτερικότερα και εγκαθίστανται κι άλλες ομάδες που μπαίνουν εσωτερικότερα. Άλλες απ΄ αυτές που εγκαθίστανται ψάχνουν να δουν, αν υπάρχει τίποτα… Δεν ήξεραν τον χάρτη, δεν ήξεραν τι υπάρχει, πήγαιναν στα τυφλά, κινούνταν απ΄ τα ανατολικά προς τα δυτικά. Κι όσο κινούνταν [έβρισκαν] κι άλλη γη, κι άλλη γη, κι άλλη γη. Βρήκαν ποικιλίες γαιών·, δεν ήταν όλες σαν αυτές που βρήκαν εδώ στα ανατολικά παράλια, που είναι γεμάτες δάση στα βορειότερα εδώ σημεία και στα νοτιότερα είναι θερμότερα και τροπικά. Όσο έμπαιναν στα εσωτερικά, βρίσκανε ηπειρωτικό κλίμα, περιοχές σαν στέπες, υπέροχα δάση, ξανά περιοχές ερήμου, και, κάποια στιγμή, έφτασαν μετά από πολύ διάστημα χρονικό στον Ειρηνικό ωκεανό. Γενικά το σύνθημα ήταν: Go West, κινήσου δυτικά.

Οι Γάλλοι απ΄ την πλευρά τους βρίσκονταν στα βόρεια και είχαν κινηθεί, διά του ποταμού και των λιμνών, εγκάρσια στην ήπειρο αυτή. Τι επρόκειτο να συμβεί σ΄ αυτούς τους δύο ανταγωνιστικούς λαούς; Πόλεμος. Θα γίνει πόλεμος. Θα συγκρουστούν Άγγλοι με Γάλλους. Και ποιος θα νικήσει; Οι Άγγλοι.

Η σύγκρουση Άγγλων και Γάλλων στη Βόρεια Αμερική θα γίνει στο τέλος της δεκαετίας του 1750 και αρχές του 1760, στα πλαίσια του Επταετούς Πολέμου στην Ευρώπη, που κι εκεί συγκρούονται Άγγλοι και Γάλλοι. Κι επίσης την ίδια εποχή Άγγλοι και Γάλλοι συγκρούονται και στην Ινδία. Δηλαδή αυτές οι δύο δυνάμεις είναι αδυσώπητες η μία με την άλλη για τον έλεγχο του κόσμου.

Θα το πετύχει η Αγγλία. Σ΄όλες τις συγκρούσεις θα νικήσει η Αγγλία, και σ’ αυτή την αδυσώπητη σύγκρουση μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας, νικητής θα βγει η Αγγλία, και έτσι οι Γάλλοι θα αναγκαστούν να περιοριστούν στα βορειότερά τους εδάφη. Θα χάσουν δηλαδή την κεντρική τους παρουσία· σήμερα εξακολουθεί η Γαλλία να έχει παρουσία στα βόρεια εδάφη. Είναι Καναδάς πλέον, έχει δημιουργηθεί η χώρα του Καναδά εδώ πέρα, ανεξάρτητη χώρα, όμως αυτό το κομμάτι του Καναδά λέγεται Κεμπέκ (Quebec) μέχρι σήμερα και στο Κεμπέκ ομιλείται η γαλλική γλώσσα. Δηλαδή από αυτό το έπος της γαλλικής παρουσίας για 200 χρόνια τουλάχιστον (την προσπάθεια δηλαδή των Γάλλων να διεκδικήσουν αυτές τις περιοχές) παρέμεινε μια ισχυρή γαλλική παρουσία, πολιτιστική γαλλική παρουσία και βιολογική, μέχρι σήμερα. Μάλιστα στο Κεμπέκ έχουν γίνει δύο δημοψηφίσματα για την αποκοπή του Κεμπέκ από τον υπόλοιπο Καναδά και τη δημιουργία ανεξάρτητου Κεμπέκ. Αν ποτέ πετύχει ένα τέτοιο δημοψήφισμα, το τελευταίο δημοψήφισμα απέτυχε με 1% διαφορά.  Σήμερα ο Καναδάς είναι αγγλόφωνος, αλλά αυτή του η μεγάλη επαρχία του Κεμπέκ είναι γαλλόφωνη.

Ένα στοιχείο αυτής της σύγκρουσης της αδυσώπητης μεταξύ Άγγλων και Γάλλων για τον έλεγχο της Βόρειας Αμερικής είναι:

  • Άγγλοι και Γάλλοι πολεμούσαν ο ένας τον άλλον με σύμμαχες φυλές. Ντόπιες φυλές είχαν ταχθεί άλλες με τους Άγγλους κι άλλες με τους Γάλλους. Αν έχετε δει ή έχετε διαβάσει τον Τελευταίο των Μοϊκανών, αυτό ακριβώς δείχνει: τις μάχες, τη σύγκρουση Άγγλων και Γάλλων και τις σύμμαχες φυλές.

Η Γαλλία έδινε μεγάλη έμφαση σ’ αυτή τη σύγκρουση στη Βόρεια Αμερική και στην προσπάθειά της αυτή —ανάμεσα στα άλλα, εκτός από πολεμοφόδια και ό,τι έστελνε στον στρατό της εκεί— έστελνε και πόρνες από τη Γαλλία για να ανεβεί το ηθικό του στρατού. Δεν τα κατάφερε η Γαλλία να νικήσει αυτό τον πόλεμο κι έτσι μετά το 1760, η Αγγλία έχει ανοιχτό τον δρόμο για να ελέγξει την κεντρική ζώνη της Βόρειας Αμερικής.

Απόσπασμα από το ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα του Mathesis «Παγκόσμια ιστορία: ο άνθρωπος απέναντι στο θείο» με διδάσκουσα τη Μαρία Ευθυμίου.
Σύνδεσμος: https://mathesis.cup.gr/assets/courseware/65f72d2528e1f3ff6c85ca58b88ea4a8/asset-v1:History+Hist3.2+2017_T2+type@asset+block/WH2_Week2.pdf

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός